Bài viết của Lý Hưng

[MINH HUỆ 27-02-2026]

1. “Không phải là người mong cầu làm quan”

Tô Quỳnh thời Nam Bắc Triều, tự là Tự Trân, là người quận Vũ Cường (Vũ Cường, Hà Bắc ngày nay). Khi còn trẻ, Tôn Quỳnh đã từng theo cha đến biên cương, bái kiến Tào Chi – Thứ sử châu Đông Kinh. Tào Chi hỏi đùa Tô Quỳnh rằng: “Cháu có muốn làm quan không?” Tô Quỳnh trả lời rằng: “Trước tiên sắp đặt các chức quan, sau đó lựa chọn người đảm nhiệm, chứ không thể tùy tiện để người ta tìm kiếm làm quan được”. Tào Chi vô cùng kinh ngạc trước câu trả lời của Tô Quỳnh, liền để Tô Quỳnh làm Trường lưu Tham quân trong phủ của mình.

2. Điều tra bắt được kẻ cướp thực sự

Văn Tương Đế của triều Bắc Tề là Cao Trừng, lập triều đình với danh hiệu Nghi Đồng, triệu Tô Quỳnh đến đảm nhiệm chức Hình ngục Tham quân, và thường xuyên khích lệ và úy lạo Tô Quỳnh. Tinh Châu xảy ra một vụ cướp lớn, Trường lưu Tham quân tra xét vụ án này. Những người bị nghi ngờ là kẻ cướp bị tra tấn, đều đã nhận tội. Những người bị cướp cũng đều nhận định rằng, những người này chính là kẻ cướp, chỉ là không tìm thấy tang chứng.

Văn Tương Đế chuyển vụ án này cho Tô Quỳnh điều tra triệt để. Tô Quỳnh điều tra ra hơn 10 người khác cùng với Nguyên Cảnh Dung, đồng thời tìm ra tang chứng vật chứng. Văn Tương Đế cười lớn, nói với những người bị vu oan là cướp rằng: “Nếu các người không gặp được vị tham quan tốt của trẫm, thì đã bị chết oan uổng rồi”.

3. “Lên đến mây xanh”

Triều đình bổ nhiệm Tô Quỳnh đảm nhiệm chức Thái thú Quận Nam Thanh Hà. Tô Quỳnh vốn bản tính thanh liêm cẩn thận, những bức thư nhờ ông làm việc riêng tư, ông thậm chí còn không mở ra xem. Ông còn dạy người dân việc hiếu hỉ cần phải tiết kiệm, tuân theo lễ nghi.

Có một Đạo nhân tên là Đạo Nghiễn, đảm nhiệm chức Sa môn thống Tễ Châu. Người này có rất nhiều tài sản, cho vay nặng lãi rất nhiều ở quận Nam Thanh Hà. Người này trước đây thường nhờ quan lại quận Nam Thanh Hà giúp ông ta đòi nợ.

Đạo Nghiễn đến bái kiến Tô Quỳnh. Tô Quỳnh biết rõ ông ta đến là có ý gì, nên mỗi lần gặp, Tô Quỳnh liền đàm luận huyền lý Đạo pháp, ứng đối vô cùng nghiêm túc, cung kính. Đạo Nghiễm vì việc đòi nợ nên đã đến nhiều lần, nhưng đều không có cách nào nói ra được. Đệ tử của ông ta hỏi nguyên nhân. Đạo Nghiễm nói: “Mỗi lần ta gặp Tô Phủ quân, ông ấy liền trực tiếp đưa ta đến mây xanh, làm sao có thể đàm luận việc thế gian tục sự được?”

4. Thái thú thanh liêm

Tô Quỳnh quản lý quận Nam Thanh Hà nề nếp, trật tự, quan lại và người dân đều kính trọng ông.

Triệu Dĩnh là người quận Nam Thanh Hà, từng làm Thái thú quận Lạc Lăng, đến năm 80 tuổi thì cáo lão về quê. Đầu tháng 5, Triệu Dĩnh hái hai quả dưa mới chín, đích thân đem tặng Tô Quỳnh. Triệu Dĩnh dựa vào tuổi tác cao của mình, đã dốc sức khẩn cầu Tô Quỳnh nhận lấy. Tô Quỳnh bèn giữ dưa lại, đặt trên chiếc xà chính ở sảnh đường, và không bổ ra ăn. Mọi người tranh nhau đem dưa mới chín của họ đến tặng Tô Quỳnh. Đến trước cửa nhìn, mới biết hai trái dưa của Triệu Dĩnh vẫn đặt ở đó. Mọi người nhìn nhau, đành phải trở về.

5. Anh em hòa thuận trở lại

Có một người tên là Ất Phổ Minh, hai anh em vì ruộng đất mà sinh ra tranh chấp, đã nhiều năm tranh chấp vẫn chưa có kết quả. Hai người ai nấy tìm người làm chứng cho mình, và đã có cả trăm người làm chứng.

Tô Quỳnh mời anh em Ất Phổ Minh đến, và nói với những người làm chứng rằng: “Trên thế gian, anh em khó có, ruộng đất dễ kiếm. Cứ cho là giành được ruộng đất rồi, nhưng lại mất đi anh em, tâm trạng các người sẽ như thế nào?” Nói xong, ông rơi nước mắt, mọi người đều khóc. Anh em Ất Phổ Minh dập đầu thỉnh cầu để họ ra về và nghĩ lại.

Hai anh em đã tách ra ở riêng 10 năm rồi, giờ đây họ lại ở cùng nhau.

6. “Học đường”

Mỗi năm vào mùa xuân, Tô Quỳnh đều tập hợp các Nho sinh nổi tiếng như Vệ Ký Long, Điền Nguyên Phượng, đến học đường của quận để giảng dạy. Các quan lại của quận trong thời gian rảnh rỗi sau khi xử lý xong công vụ, đều được Tô Quỳnh bảo họ sử dụng thời gian đó để học tập. Khi đó mọi người gọi nha phủ là “Học đường”.

7. Cho vay lương thực cứu dân

Những năm Thiên Bảo triều Văn Tuyên Đế, quận Nam Thanh Hà có lũ lụt lớn, người dân bị nạn, có hơn 100 hộ không có gì ăn. Tô Quỳnh triệu tập những người có lương thực trong quận đến, đích thân ông vay lương thực của họ để phát cho người dân bị đói. Châu phủ lại thu thuế theo từng hộ, và muốn truy cứu việc Tô Quỳnh tự ý cho người dân vay lương thực. Chủ bạ quận nói với Tô Quỳnh rằng: “Tuy là ngài thương xót bách tính đói rét, như e rằng sẽ liên lụy, ngài sẽ bị chịu tội”. Tô Quỳnh nói: “Một mình ta chịu tội nhưng cứu được nghìn gia đình, thì ta còn có gì oán trách đây?”. Thế là Tô Quỳnh dâng biểu lên triều đình, trần thuật sự tình. Kết quả là ở trên không những không sai người đến thu thuế, và cũng không sai người đến truy cứu thẩm vấn Tô Quỳnh. Những gia đình bị nạn đã bình an vượt qua nguy nan, họ vuốt ve con cái và nói: Là Tô phủ quân đã cho các con sinh mệnh đó!”

8. Minh oan

Tô Quỳnh được thăng làm Thượng thư Tam công Lang trung. Ông xét xử các vụ án đều hết sức đảm bảo công bằng, do đó những người được minh oan rất nhiều. Các vụ án các nha môn Đại Lý Tự xử lý, đều phải qua Thượng thư tỉnh phúc tra, chính là bắt đầu từ Tô Quỳnh thực hiện.

Các địa phương như Triệu Châu, Thanh Hà, Nam Trung, thường báo cáo có người mưu phản, tất cả đều giao cho Tô Quỳnh tra xét. Rất nhiều người đều đã được minh oan. Thượng thư Thôi Ngang nói với Tô Quỳnh rằng: “Nếu như ông muốn tạo dựng công danh, có được danh tiếng tốt, thì nên nghĩ biện pháp khác. Nhưng nếu ông nhiều lần minh oan cho những người có tội danh phản loạn, thì chẳng phải tự chuốc họa vào thân đó sao? Tại sao ông lại coi thường mạng sống của mình như vậy?” Tô Quỳnh nghiêm túc nói rằng: “Những người tôi minh oan, đều là những người bị tội oan, nhưng tôi tuyệt đối không bỏ qua những người thực sự mưu phản”. Thôi Ngang cảm thấy vô cùng xấu hổ. Người ở kinh thành đều ca tụng Tô Quỳnh rằng: “Phán quyết không sai sót, chính là Tô Trân Chi”.

(“Bắc Tề thư – Tô Quỳnh liệt truyện – chương thứ 38”)

Bản quyền © 1999-2026 Minghui.org. Mọi quyền được bảo lưu.

Bản tiếng Hán: https://www.minghui.org/mh/articles/2026/2/27/507165.html

Bản tiếng Anh: https://en.minghui.org/html/articles/2026/3/7/233224.html