{"id":8286,"date":"2010-11-27T08:04:15","date_gmt":"2010-11-27T08:04:15","guid":{"rendered":"https:\/\/chanhkien.org\/?p=8286"},"modified":"2025-05-12T17:49:11","modified_gmt":"2025-05-12T10:49:11","slug":"suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html","title":{"rendered":"Suy t\u01b0 v\u1ec1 n\u1ec1n v\u0103n minh c\u1ee7a ch\u00fang ta: M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/signal-2023-12-17-124446_017.jpeg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-32211\" src=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/signal-2023-12-17-124446_017.jpeg\" alt=\"\" width=\"1600\" height=\"2000\" srcset=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/signal-2023-12-17-124446_017.jpeg 1600w, https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/signal-2023-12-17-124446_017-240x300.jpeg 240w, https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/signal-2023-12-17-124446_017-768x960.jpeg 768w, https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/signal-2023-12-17-124446_017-819x1024.jpeg 819w\" sizes=\"(max-width: 1600px) 100vw, 1600px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>[Chanhkien.org<\/strong>] M\u1ed9t chuy\u00ean gia b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng t\u1eebng nh\u1eadn x\u00e9t r\u1eb1ng l\u1ecbch s\u1eed Trung Hoa r\u1ea5t l\u1ea5y l\u00e0m t\u1ef1 h\u00e0o khi \u0111\u1ec3 l\u1ea1i n\u1ec1n v\u0103n minh 5.000 n\u0103m, \u0111em \u0111\u1ebfn cho ch\u00fang ta c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ed5 x\u01b0a m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ea3nh r\u00e1c n\u00e0o. N\u1ec1n v\u0103n minh hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i m\u1edbi c\u00f3 m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m, nh\u01b0ng r\u00e1c th\u1ea3i \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t n\u1ed7i nh\u1ee9c nh\u1ed1i l\u1edbn cho nhi\u1ec1u ch\u00ednh ph\u1ee7.<\/p>\n<p>V\u0103n h\u00f3a Trung Qu\u1ed1c c\u1ed5 \u0111\u1ea1i ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 tuy\u1ec7t v\u1eddi. N\u00f3 th\u1eadm ch\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c khen ng\u1ee3i nhi\u1ec1u h\u01a1n v\u00ec vi\u1ec7c \u00e1p d\u1ee5ng c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1ec1n v\u1eefng. Trong s\u1ef1 h\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi thi\u00ean nhi\u00ean, con ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng h\u00e0i h\u00f2a v\u1edbi m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a h\u1ecd. N\u1ec1n v\u0103n minh hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 l\u00e0 tuy\u1ec7t v\u1eddi, nh\u01b0ng nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00f3 mang l\u1ea1i c\u0169ng r\u1ea5t l\u1edbn. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, s\u1ef1 ph\u00e2n h\u1ee7y vi sinh c\u1ee7a c\u00e1c lo\u1ea1i v\u1eadt li\u1ec7u t\u1ed5ng h\u1ee3p l\u00e0 r\u1ea5t kh\u00f3 s\u1eed d\u1ee5ng. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ph\u00e2n h\u1ee7y nh\u00e2n t\u1ea1o th\u00ec g\u00e2y \u00f4 nhi\u1ec5m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i. R\u00e1c th\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5t \u0111\u1ed1ng kh\u1eafp m\u1ecdi n\u01a1i tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 ngay c\u1ea3 trong kh\u00f4ng gian. N\u1ebfu t\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00e0y di\u1ec5n ra trong 5.000 n\u0103m, th\u1ebf gi\u1edbi s\u1ebd ra sao?<\/p>\n<p>Ch\u00fang ta lu\u00f4n hy v\u1ecdng r\u1eb1ng s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1edbi s\u1ebd mang l\u1ea1i cho ch\u00fang ta m\u1ed9t l\u1ed1i tho\u00e1t. Tuy nhi\u00ean, sau m\u1ed7i l\u1ea7n nh\u01b0 v\u1eady, khi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u0169 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i quy\u1ebft xong th\u00ec ch\u00fang ta l\u1ea1i th\u1ea5y m\u00ecnh va ph\u1ea3i s\u1ef1 ph\u1ee9c t\u1ea1p m\u1edbi nh\u01b0 l\u00e0 h\u1eadu qu\u1ea3 c\u1ee7a s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1edbi. V\u00ec chuy\u1ec7n n\u00e0y x\u1ea3y ra h\u1ebft l\u1ea7n n\u00e0y \u0111\u1ebfn l\u1ea7n kh\u00e1c, bao nhi\u00eau n\u1ed7 l\u1ef1c c\u1ee7a ch\u00fang ta \u0111\u00e3 bi\u1ebfn th\u00e0nh v\u00f4 \u00edch? C\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 m\u1edbi t\u1ef1 h\u00e0o m\u1ed7i ng\u00e0y \u0111\u1ec1u c\u00f3 s\u1ef1 \u0111\u1ed9t ph\u00e1, nh\u01b0ng v\u1ec1 t\u1ed5ng th\u1ec3 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i thi\u1ec7n hay x\u1ea5u \u0111i? Ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng cu\u1ed9c s\u1ed1ng t\u0103ng hay gi\u1ea3m?<\/p>\n<p>Ng\u00e0y nay, kh\u00f4ng kh\u00ed v\u00e0 n\u01b0\u1edbc s\u1ea1ch \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh th\u1ee9 h\u00e0ng h\u00f3a qu\u00fd gi\u00e1. Con ng\u01b0\u1eddi chi \u0111\u1ed3ng l\u01b0\u01a1ng kh\u00f3 nh\u1ecdc v\u00e0o c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m &#8220;l\u00e0m t\u1eeb t\u1ef1 nhi\u00ean&#8221; v\u00e0 &#8220;kh\u00f4ng \u00f4 nhi\u1ec5m&#8221;. H\u1ecd \u0111i ngh\u1ec9 \u1edf nh\u1eefng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t hoang s\u01a1 nh\u01b0 T\u00e2y T\u1ea1ng. \u00c0, t\u1ed1t h\u01a1n l\u00e0 h\u1ecd c\u00f3 \u0111\u1ee7 kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ed1 g\u1eafng chi tr\u1ea3 cho c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;quay v\u1ec1 v\u1edbi thi\u00ean nhi\u00ean&#8221;, ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ed1ng trong c\u00e1c \u0111\u1ed1ng r\u00e1c v\u00e0 c\u1ea3 r\u1eebng b\u00ea t\u00f4ng. \u0110\u00f4i khi, t\u00f4i nh\u1edb l\u1ea1i c\u1ea3nh t\u1ed1t \u0111\u1eb9p ng\u00e0y x\u01b0a, ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a \u0111i b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111\u00e2u, u\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng khi th\u1ea5y kh\u00e1t v\u00e0 d\u1eebng ch\u00e2n d\u01b0\u1edbi b\u00f3ng c\u1ed5 th\u1ee5 l\u00fac m\u1ec7t m\u1ecfi. Gi\u1edd th\u00ec sao? D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecdn l\u1ef1a c\u00e1c lo\u1ea1i ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n giao th\u00f4ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng lo\u1ea1i n\u00e0o trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 thu\u1eadn ti\u1ec7n b\u1eb1ng ng\u1ef1a. H\u01a1n n\u1eefa, n\u00f3 \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a v\u1edbi vi\u1ec7c nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u00f3 ti\u00eau th\u1ee5 m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 g\u00e2y \u00f4 nhi\u1ec5m m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng. Li\u1ec7u b\u00e2y gi\u1edd ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 u\u1ed1ng s\u00f4ng n\u1eefa kh\u00f4ng? M\u1eb7t n\u01b0\u1edbc tr\u00f4ng th\u1eadt d\u01a1 b\u1ea9n. Th\u1ebf c\u00f2n c\u00e2y b\u00ean l\u1ec1 \u0111\u01b0\u1eddng? B\u1ee5i b\u00e1m \u0111\u1ea7y tr\u00ean l\u00e1 v\u00e0 g\u1ed1c to\u00e0n l\u00e0 r\u00e1c.<\/p>\n<p>Th\u1ef1c ra, nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a l\u00e0m \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng l\u00e0 c\u1ef1c k\u1ef3 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n. T\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y t\u1eeb thi\u00ean nhi\u00ean v\u00e0 tr\u1ea3 v\u1ec1 v\u1edbi thi\u00ean nhi\u00ean. G\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m t\u1eeb \u0111\u1ea5t d\u00f9ng \u0111\u1ec3 x\u00e2y nh\u00e0 \u1edf cho con ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u1ed3 \u0111\u1ea1c, c\u1eeda s\u1ed5 v\u00e0 c\u1eeda ra v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m b\u1eb1ng g\u1ed7. Th\u00f9ng ch\u1ee9a \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m b\u1eb1ng tre, qu\u1ea7n \u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ec7t t\u1eeb s\u1ee3i b\u00f4ng, v.v. Khi kh\u00f4ng c\u00f2n s\u1eed d\u1ee5ng n\u1eefa, t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng nguy\u00ean li\u1ec7u n\u00e0y quay v\u1ec1 chu k\u1ef3 t\u1ef1 nhi\u00ean m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea5t k\u1ef3 t\u00e1c d\u1ee5ng ph\u1ee5 n\u00e0o.<\/p>\n<p>C\u00f3 l\u1ebd b\u1ea1n mu\u1ed1n n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c nguy\u00ean li\u1ec7u n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng l\u00e0 b\u1edfi v\u00ec c\u00f4ng ngh\u1ec7 ch\u01b0a \u0111\u1ee7 cao nh\u01b0 c\u00e1c nguy\u00ean li\u1ec7u t\u1ed5ng h\u1ee3p m\u1edbi. C\u00e2u h\u1ecfi l\u00e0, m\u1eb7c d\u00f9: n\u1ebfu c\u00e1c nguy\u00ean li\u1ec7u t\u1ef1 nhi\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra, t\u1ea1i sao ch\u00fang ta kh\u00f4ng t\u1eadn d\u1ee5ng m\u00e0 l\u1ea1i t\u1ea1o ra v\u1eadt li\u1ec7u m\u1edbi? H\u01a1n n\u1eefa, n\u1ebfu c\u00e1c nguy\u00ean li\u1ec7u t\u1ed5ng h\u1ee3p c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng g\u00e2y ra t\u00e1c d\u1ee5ng ph\u1ee5 kh\u00f4ng t\u1ed1t, v\u1eady n\u00f3 c\u00f3 th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta c\u1ed1 g\u1eafng t\u1ea1o ra?<\/p>\n<p>Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, nh\u00e2n lo\u1ea1i d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 kh\u00f4ng hi\u1ec3u r\u1eb1ng h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra b\u1edfi ch\u01b0 Th\u1ea7n, c\u0169ng nh\u01b0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng h\u1ecd \u0111ang s\u1ed1ng. Khi ch\u01b0 Th\u1ea7n t\u1ea1o ra nh\u00e2n lo\u1ea1i, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 c\u1ea7n thi\u1ebft cho cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh \u0111\u1ebfn. Do \u0111\u00f3, b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111i\u1ec1u g\u00ec con ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng. C\u00f2n g\u00ec ph\u00f9 h\u1ee3p h\u01a1n \u0111\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u1ed3 n\u1ed9i th\u1ea5t h\u01a1n g\u1ed7? G\u1ed7 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf kh\u1eafp m\u1ecdi n\u01a1i. Th\u1eadt l\u00e0 thu\u1eadn ti\u1ec7n. C\u00f2n g\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecbu nhi\u1ec7t t\u1ed1t h\u01a1n s\u1ee9 v\u1ed1n c\u00f3 trong \u0111\u1ea5t? C\u00f2n g\u00ec tho\u1ea3i m\u00e1i h\u01a1n m\u1eb7c v\u1ea3i l\u1ee5a hay b\u00f4ng v\u1ea3i? Ch\u00fang ta \u0111\u00e3 th\u1eed t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang; li\u1ec7u ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t ra kh\u1ecfi s\u1ef1 an b\u00e0i c\u1ee7a ch\u01b0 Th\u1ea7n? C\u00e1c d\u01b0\u1ee3c ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u truy\u1ec1n trong d\u00e2n gian th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3, th\u1eadm ch\u00ed hi\u1ec7u qu\u1ea3 h\u01a1n c\u1ea3 c\u00e1c lo\u1ea1i thu\u1ed1c t\u1ed5ng h\u1ee3p c\u1ee7a y h\u1ecdc ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 d\u1ef1a tr\u00ean kinh nghi\u1ec7m c\u1ee7a ri\u00eang t\u00f4i. H\u1ed3i c\u00f2n h\u1ecdc ti\u1ec3u h\u1ecdc, t\u00f4i b\u1ecb m\u1eafc b\u1ec7nh quai b\u1ecb. Tri\u1ec7u ch\u1ee9ng c\u1ee7a t\u00f4i v\u1eabn c\u00f2n sau m\u1ed9t th\u1eddi gian d\u00e0i, u\u1ed1ng thu\u1ed1c g\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng t\u00e1c d\u1ee5ng, cho \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ng\u00e0y t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c u\u1ed1ng m\u1ed9t d\u01b0\u1ee3c ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf bi\u1ebfn t\u1eeb c\u00f4ng th\u1ee9c d\u00e2n gian. Khi t\u00f4i l\u00ean h\u1ecdc trung h\u1ecdc, t\u00f4i b\u1ecb ph\u00e1t ban h\u01a1n n\u1eeda n\u0103m, u\u1ed1ng thu\u1ed1c v\u1eabn kh\u00f4ng kh\u1ecfi. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, m\u1ed9t b\u00e1c s\u0129 l\u1edbn tu\u1ed5i h\u00e0nh ngh\u1ec1 Trung Y \u0111\u00e3 ch\u1eefa kh\u1ecfi cho t\u00f4i b\u1eb1ng s\u1eebng tr\u00e2u. D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 t\u00f4i th\u1ea5y r\u1eb1ng ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00e1m ph\u00e1 c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng cho b\u1ea5t k\u1ef3 c\u00e1i g\u00ec t\u1eeb t\u1ef1 nhi\u00ean t\u1eeb khi ch\u01b0 Th\u1ea7n s\u00e1ng t\u1ea1o ra n\u00f3 v\u1edbi m\u1ed9t m\u1ee5c \u0111\u00edch.<\/p>\n<p>T\u1eeb c\u00e1c truy\u1ec1n thuy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u truy\u1ec1n qua c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7, ch\u00fang ta nh\u1eadn ra r\u1eb1ng t\u1eeb ban \u0111\u1ea7u ch\u00fang ta \u0111\u00e3 kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 t\u1eadn d\u1ee5ng l\u1ee3i th\u1ebf c\u1ee7a m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng t\u1ef1 nhi\u00ean tuy\u1ec7t v\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho ch\u00fang ta. Sau \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn ch\u1ec9 cho ch\u00fang ta c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng l\u1eeda. Ti\u1ebfp n\u1eefa, ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ebfn d\u1ea1y ch\u00fang ta canh t\u00e1c, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u1ea1y ch\u00fang ta d\u1ec7t. M\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e3 c\u1ed1 g\u1eafng ph\u00e2n lo\u1ea1i th\u1ea3o m\u1ed9c v\u00e0 n\u00f3i v\u1edbi ch\u00fang ta hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a t\u1eebng lo\u1ea1i, v.v. Ph\u1ea3i ch\u0103ng ch\u00fang l\u00e0 nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n c\u1ed5 t\u00edch? Kh\u00f4ng. Ch\u01b0 Th\u1ea7n d\u1ea1y ch\u00fang ta c\u00e1ch s\u1ed1ng trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng m\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 s\u00e1ng t\u1ea1o cho ch\u00fang ta. \u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 c\u00e1ch ch\u01b0 Th\u1ea7n t\u1ea1o ra s\u1ef1 s\u1ed1ng cho con ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 &#8220;khoa h\u1ecdc th\u1ef1c s\u1ef1&#8221; \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n c\u1ea5p b\u1edfi ch\u01b0 Th\u1ea7n! Tuy th\u1ebf ch\u00fang ta \u0111\u00e3 qu\u00ean m\u1ea5t ch\u01b0 Th\u1ea7n v\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 ch\u01b0 Th\u1ea7n \u0111\u1ec3 l\u1ea1i.<\/p>\n<p>D\u1ecbch t\u1eeb:<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.pureinsight.org\/node\/1105\">http:\/\/www.pureinsight.org\/node\/1105<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[Chanhkien.org] M\u1ed9t chuy\u00ean gia b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng t\u1eebng nh\u1eadn x\u00e9t r\u1eb1ng l\u1ecbch s\u1eed Trung Hoa r\u1ea5t l\u1ea5y l\u00e0m t\u1ef1 h\u00e0o khi \u0111\u1ec3 l\u1ea1i n\u1ec1n v\u0103n minh 5.000 n\u0103m, \u0111em \u0111\u1ebfn cho ch\u00fang ta c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ed5 x\u01b0a m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ea3nh r\u00e1c n\u00e0o. N\u1ec1n v\u0103n minh hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i m\u1edbi c\u00f3 m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":44058,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[97],"tags":[172],"class_list":["post-8286","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-phan-tich-binh-luan","tag-khoa-hoc-chan-chinh"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Suy t\u01b0 v\u1ec1 n\u1ec1n v\u0103n minh c\u1ee7a ch\u00fang ta: M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Suy t\u01b0 v\u1ec1 n\u1ec1n v\u0103n minh c\u1ee7a ch\u00fang ta: M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[Chanhkien.org] M\u1ed9t chuy\u00ean gia b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng t\u1eebng nh\u1eadn x\u00e9t r\u1eb1ng l\u1ecbch s\u1eed Trung Hoa r\u1ea5t l\u1ea5y l\u00e0m t\u1ef1 h\u00e0o khi \u0111\u1ec3 l\u1ea1i n\u1ec1n v\u0103n minh 5.000 n\u0103m, \u0111em \u0111\u1ebfn cho ch\u00fang ta c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ed5 x\u01b0a m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ea3nh r\u00e1c n\u00e0o. N\u1ec1n v\u0103n minh hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i m\u1edbi c\u00f3 m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m, [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2010-11-27T08:04:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-05-12T10:49:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/102.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"720\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"theherald\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"theherald\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html\"},\"author\":{\"name\":\"theherald\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b\"},\"headline\":\"Suy t\u01b0 v\u1ec1 n\u1ec1n v\u0103n minh c\u1ee7a ch\u00fang ta: M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng\",\"datePublished\":\"2010-11-27T08:04:15+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-12T10:49:11+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html\"},\"wordCount\":1862,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/102.webp\",\"keywords\":[\"Khoa h\u1ecdc ch\u00e2n ch\u00ednh\"],\"articleSection\":[\"Ph\u00e2n t\u00edch b\u00ecnh lu\u1eadn\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html\",\"name\":\"Suy t\u01b0 v\u1ec1 n\u1ec1n v\u0103n minh c\u1ee7a ch\u00fang ta: M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/102.webp\",\"datePublished\":\"2010-11-27T08:04:15+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-12T10:49:11+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/102.webp\",\"contentUrl\":\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/102.webp\",\"width\":1280,\"height\":720},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Suy t\u01b0 v\u1ec1 n\u1ec1n v\u0103n minh c\u1ee7a ch\u00fang ta: M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\",\"name\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"description\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b\",\"name\":\"theherald\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cf4d336b7e90ef262d54efdee88221812a3bd3704a43658308f1b2659485f50?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cf4d336b7e90ef262d54efdee88221812a3bd3704a43658308f1b2659485f50?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"theherald\"},\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/author\/theherald\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Suy t\u01b0 v\u1ec1 n\u1ec1n v\u0103n minh c\u1ee7a ch\u00fang ta: M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Suy t\u01b0 v\u1ec1 n\u1ec1n v\u0103n minh c\u1ee7a ch\u00fang ta: M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","og_description":"[Chanhkien.org] M\u1ed9t chuy\u00ean gia b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng t\u1eebng nh\u1eadn x\u00e9t r\u1eb1ng l\u1ecbch s\u1eed Trung Hoa r\u1ea5t l\u1ea5y l\u00e0m t\u1ef1 h\u00e0o khi \u0111\u1ec3 l\u1ea1i n\u1ec1n v\u0103n minh 5.000 n\u0103m, \u0111em \u0111\u1ebfn cho ch\u00fang ta c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ed5 x\u01b0a m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ea3nh r\u00e1c n\u00e0o. N\u1ec1n v\u0103n minh hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i m\u1edbi c\u00f3 m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m, [&hellip;]","og_url":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html","og_site_name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","article_published_time":"2010-11-27T08:04:15+00:00","article_modified_time":"2025-05-12T10:49:11+00:00","og_image":[{"width":1280,"height":720,"url":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/102.webp","type":"image\/webp"}],"author":"theherald","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"theherald","Est. reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html"},"author":{"name":"theherald","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b"},"headline":"Suy t\u01b0 v\u1ec1 n\u1ec1n v\u0103n minh c\u1ee7a ch\u00fang ta: M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng","datePublished":"2010-11-27T08:04:15+00:00","dateModified":"2025-05-12T10:49:11+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html"},"wordCount":1862,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/102.webp","keywords":["Khoa h\u1ecdc ch\u00e2n ch\u00ednh"],"articleSection":["Ph\u00e2n t\u00edch b\u00ecnh lu\u1eadn"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html","url":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html","name":"Suy t\u01b0 v\u1ec1 n\u1ec1n v\u0103n minh c\u1ee7a ch\u00fang ta: M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/102.webp","datePublished":"2010-11-27T08:04:15+00:00","dateModified":"2025-05-12T10:49:11+00:00","author":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html#primaryimage","url":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/102.webp","contentUrl":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/102.webp","width":1280,"height":720},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/11\/suy-tu-ve-nen-van-minh-cua-chung-ta-moi-truong.html#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/chanhkien.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Suy t\u01b0 v\u1ec1 n\u1ec1n v\u0103n minh c\u1ee7a ch\u00fang ta: M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website","url":"https:\/\/chanhkien.org\/","name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","description":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b","name":"theherald","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cf4d336b7e90ef262d54efdee88221812a3bd3704a43658308f1b2659485f50?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cf4d336b7e90ef262d54efdee88221812a3bd3704a43658308f1b2659485f50?s=96&d=mm&r=g","caption":"theherald"},"url":"https:\/\/chanhkien.org\/author\/theherald"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8286","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8286"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8286\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/media\/44058"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8286"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8286"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8286"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}