{"id":6899,"date":"2010-10-16T09:48:14","date_gmt":"2010-10-16T09:48:14","guid":{"rendered":"https:\/\/chanhkien.org\/?p=6899"},"modified":"2012-05-25T06:55:12","modified_gmt":"2012-05-25T06:55:12","slug":"nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html","title":{"rendered":"Nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1m kh\u1eafc \u1edf Ica: M\u1ed9t th\u01b0 vi\u1ec7n ti\u1ec1n s\u1eed?"},"content":{"rendered":"<p><strong>B\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp \u0111\u00e1 t\u1ea1i B\u1ea3o t\u00e0ng Peru h\u00e9 l\u1ed9 n\u1ec1n v\u0103n minh c\u1ed5<\/strong><\/p>\n<div id=\"attachment_14801\" style=\"width: 360px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/Inca1.jpg\"><img decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-14801\" class=\"size-full wp-image-14801\" title=\"Inca1\" src=\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/Inca1.jpg\" alt=\"\" width=\"350\" height=\"262\" srcset=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/Inca1.jpg 350w, https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/Inca1-300x224.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 350px) 100vw, 350px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-14801\" class=\"wp-caption-text\">H\u00ecnh v\u1ebd tr\u00ean h\u00f2n \u0111\u00e1 n\u00e0y cho th\u1ea5y m\u1ed9t con kh\u1ee7ng long \u0111ang \u0103n th\u1ecbt ng\u01b0\u1eddi, \u0111i\u1ec1u khi\u1ebfn m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ngh\u0129 r\u1eb1ng \u0111\u00e3 t\u1eebng t\u1ed3n t\u1ea1i con ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb 65 tri\u1ec7u n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. (\u1ea2nh cung c\u1ea5p b\u1edfi Eugenia Cabrera\/Museo Cabrera)<\/p><\/div>\n<p>ICA, Peru\u2014Tho\u00e1ng nh\u00ecn qua, th\u1ecb tr\u1ea5n nh\u1ecf b\u00e9 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Peru, Ica, n\u1eb1m c\u00e1ch sa m\u1ea1c Nazca kho\u1ea3ng 5 gi\u1edd \u0111i xe bu\u00fdt t\u1eeb Lima, kh\u00f4ng c\u00f3 v\u1ebb g\u00ec \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. Nh\u01b0ng khi ng\u01b0\u1eddi ta b\u01b0\u1edbc v\u00e0o Museo Cabrera, m\u1ed9t b\u1ea3o t\u00e0ng l\u01b0u gi\u1eef nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1m kh\u1eafc c\u1ee7a Ica, th\u00ec m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi kh\u00e1c hi\u1ec7n ra.<\/p>\n<p>H\u01a1n 10.000 h\u00f2n \u0111\u00e1 v\u1edbi nh\u1eefng k\u00edch c\u1ee1 kh\u00e1c nhau \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5t \u0111\u1ea7y trong b\u1ea3o t\u00e0ng. Ch\u00fang \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u00e0u \u0111en, b\u1ec1 m\u1eb7t tr\u01a1n nh\u1eb5n v\u1edbi nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1m kh\u1eafc tr\u00ean \u0111\u00f3. Nh\u1ea5c ch\u00fang l\u00ean, b\u1ea1n s\u1ebd th\u1ea5y r\u1eb1ng ch\u00fang n\u1eb7ng h\u01a1n nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u00e1 th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng c\u00f3 c\u00f9ng k\u00edch c\u1ee1.<\/p>\n<p>Ti\u1ebfn s\u0129 Javier Cabrera Darquea, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 thu th\u1eadp v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u00e1 n\u00e0y trong 37 n\u0103m,\u00a0\u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng m\u1ed9t\u00a0h\u00f2n\u00a0\u0111\u00e1 nh\u1ecf\u00a0trong\u00a0ng\u00e0y sinh nh\u1eadt c\u1ee7a m\u00ecnh. Ng\u1ea1c nhi\u00ean tr\u01b0\u1edbc kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng vi\u00ean \u0111\u00e1 v\u00e0 h\u00ecnh v\u1ebd tr\u00ean \u0111\u00f3, \u00f4ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u thu th\u1eadp v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u00e1 n\u00e0y.<\/p>\n<p>Eugenia Cabrera C., gi\u00e1m \u0111\u1ed1c b\u1ea3o t\u00e0ng v\u00e0 l\u00e0 con g\u00e1i c\u1ee7a Ti\u1ebfn s\u0129 Cabrera, n\u00f3i r\u1eb1ng cha c\u00f4 \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh ph\u00e2n t\u00edch nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u00e1 v\u00e0 kh\u00e1m ph\u00e1 ra r\u1eb1ng ch\u00fang l\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1i \u0111\u00e1 ph\u1ed5 bi\u1ebfn t\u00ean l\u00e0 <em>andexit<\/em>, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee7 b\u1edfi m\u1ed9t l\u1edbp \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u1edf b\u1ec1 m\u1eb7t, khi\u1ebfn ch\u00fang c\u00f3 m\u00e0u \u0111en, tr\u01a1n nh\u1eb5n, v\u00e0 n\u1eb7ng m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.<\/p>\n<p>\u00d4ng\u00a0suy lu\u1eadn\u00a0r\u1eb1ng l\u1edbp ph\u1ee7 n\u00e0y ban \u0111\u1ea7u c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ec1m, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi ta v\u1ebd h\u00ecnh l\u00ean \u0111\u00f3, v\u00e0 sau \u0111\u00f3 tr\u1edf n\u00ean c\u1ee9ng. T\u1edbi t\u1eadn ng\u00e0y nay, l\u1edbp ph\u1ee7 n\u00e0y v\u1eabn c\u00f2n \u1edf tr\u00ean c\u00e1c t\u1ea3ng \u0111\u00e1, v\u00e0 cho ph\u00e9p ch\u00fang ta th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c h\u00ecnh v\u1ebd.<\/p>\n<p><strong>Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p tr\u00ean nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u00e1<\/strong><\/p>\n<div id=\"attachment_6901\" style=\"width: 360px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-6901\" class=\"size-full wp-image-6901\" title=\"Inca2\" src=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/Inca2.jpg\" alt=\"Quan s\u00e1t sao ch\u1ed5i: H\u00f2n \u0111\u00e1 Ica n\u00e0y mi\u00eau t\u1ea3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed9i m\u0169, \u0111ang quan s\u00e1t m\u1ed9t ng\u00f4i sao ch\u1ed5i b\u1eb1ng k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng. (\u1ea2nh cung c\u1ea5p b\u1edfi Eugenia Cabrera\/Museo Cabrera)\" width=\"350\" height=\"447\" srcset=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/Inca2.jpg 350w, https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/Inca2-234x300.jpg 234w\" sizes=\"(max-width: 350px) 100vw, 350px\" \/><p id=\"caption-attachment-6901\" class=\"wp-caption-text\">Quan s\u00e1t sao ch\u1ed5i: H\u00f2n \u0111\u00e1 Ica n\u00e0y mi\u00eau t\u1ea3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed9i m\u0169, \u0111ang quan s\u00e1t m\u1ed9t ng\u00f4i sao ch\u1ed5i b\u1eb1ng k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng. (\u1ea2nh cung c\u1ea5p b\u1edfi Eugenia Cabrera\/Museo Cabrera)<\/p><\/div>\n<p>Tr\u00ean m\u1eb7t nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u00e1 n\u00e0y v\u1ebd c\u00e1c h\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi, c\u00e2y c\u1ed1i, th\u00fa v\u1eadt, v\u00e0 c\u1ea3 nh\u1eefng bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng. Con ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean \u0111\u00f3 \u0111\u1ed9i m\u0169, m\u1eb7c qu\u1ea7n \u00e1o, v\u00e0 \u0111i gi\u00e0y. M\u1ed9t s\u1ed1 h\u00f2n \u0111\u00e1 mi\u00eau t\u1ea3 nh\u1eefng c\u1ea3nh t\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1\u00a0nh\u01b0 vi\u1ec7c\u00a0truy\u1ec1n m\u00e1u, c\u1ea5y gh\u00e9p t\u1ea1ng, v\u00e0 sinh m\u1ed5 nh\u01b0 ng\u00e0y nay. M\u1ed9t s\u1ed1 h\u00f2n \u0111\u00e1 cho th\u1ea5y con ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng \u0111ang quan s\u00e1t c\u00e1c\u00a0ch\u00f2m sao, thi\u00ean th\u1ec3 v\u00e0 sao ch\u1ed5i.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng con v\u1eadt th\u00ec t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 v\u1edbi b\u00f2, h\u01b0\u01a1u v\u00e0 h\u01b0\u01a1u cao c\u1ed5,\u00a0\u0111ang \u1edf gi\u1eefa\u00a0c\u00e1c lo\u00e0i kh\u00e1c. M\u1ed9t s\u1ed1 gi\u1ed1ng nh\u01b0 b\u1ecd ba th\u00f9y, lo\u00e0i c\u00e1 \u0111\u00e3 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng, hay c\u00e1c lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt kh\u00e1c m\u00e0 ch\u00fang ta ch\u01b0a bi\u1ebft. \u0110i\u1ec1u ng\u1ea1c nhi\u00ean nh\u1ea5t l\u00e0, m\u1ed9t s\u1ed1 h\u00f2n \u0111\u00e1 c\u00f3 h\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi \u0111ang c\u1ed1 g\u1eafng gi\u1ebft, ho\u1eb7c l\u00e0\u00a0b\u1ecb kh\u1ee7ng long \u0103n th\u1ecbt.<\/p>\n<p>Ti\u1ebfn s\u0129 Dennis Swift, nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u1ea3o c\u1ed5 t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc New Mexico, ghi l\u1ea1i trong cu\u1ed1n s\u00e1ch \u201cB\u00ed \u1ea9n nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u00e1 Ica v\u00e0 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng \u1edf d\u1ea3i Nazca\u201d r\u1eb1ng nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u00e1 c\u00f3 ni\u00ean \u0111\u1ea1i t\u1eeb th\u1eddi k\u1ef3 ti\u1ec1n Columbia.<\/p>\n<p>D\u1ef1a tr\u00ean n\u1ed9i dung c\u00e1c b\u1ee9c v\u1ebd, m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi tin r\u1eb1ng nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u00e1 c\u00f3 ni\u00ean \u0111\u1ea1i t\u1eeb 65 tri\u1ec7u n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, tr\u01b0\u1edbc khi lo\u00e0i kh\u1ee7ng long b\u1ecb tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng, v\u00e0 r\u1eb1ng c\u00f3 t\u1ed3n t\u1ea1i con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3 \u2013 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1ea1o n\u00ean c\u00e1c h\u00f2n \u0111\u00e1 n\u00e0y.<\/p>\n<p>\u00dd t\u01b0\u1edfng n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn r\u1ed9ng r\u00e3i, v\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi tin r\u1eb1ng nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u00e1 l\u00e0 gi\u1ea3 v\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m ra b\u1edfi ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. Trong m\u1ed9t b\u00e0i vi\u1ebft, Swift \u0111\u1ec1 c\u1eadp r\u1eb1ng m\u1ed9t trong nh\u1eefng l\u00fd do m\u00e0 c\u00e1c h\u00f2n \u0111\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 gi\u1ea3 l\u00e0 v\u00ec v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1960, c\u00e1c nh\u00e0 c\u1ed5 sinh v\u1eadt h\u1ecdc ngh\u0129 r\u1eb1ng kh\u1ee7ng long k\u00e9o l\u00ea c\u00e1i \u0111u\u00f4i c\u1ee7a ch\u00fang tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t,\u00a0c\u00f2n c\u00e1c h\u00f2n \u0111\u00e1 l\u1ea1i m\u00f4 t\u1ea3 c\u1ea3nh kh\u1ee7ng long nh\u1ea5c c\u00e1i \u0111u\u00f4i c\u1ee7a ch\u00fang l\u00ean.<\/p>\n<p>V\u00ec nh\u1eefng b\u1ee9c v\u1ebd kh\u1ee7ng long\u00a0b\u1ecb cho l\u00e0 thi\u1ebfu ch\u00ednh x\u00e1c, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ngh\u0129 r\u1eb1ng\u00a0c\u00e1c h\u00f2n \u0111\u00e1 n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra b\u1edfi con ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb 65 tri\u1ec7u n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. Tuy nhi\u00ean, sau \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 kh\u00e1m ph\u00e1 ra r\u1eb1ng kh\u1ee7ng long th\u1ef1c s\u1ef1 b\u01b0\u1edbc \u0111i\u00a0v\u1edbi \u0111u\u00f4i kh\u00f4ng ch\u1ea1m \u0111\u1ea5t. \u201cHi\u1ec7n gi\u1edd ch\u00fang ta bi\u1ebft r\u1eb1ng c\u00e1c nh\u00e0 c\u1ed5 sinh v\u1eadt h\u1ecdc \u0111\u00e3 sai. Nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u00e1 Ica \u0111\u00e3 \u0111\u00fang\u201d, Swift vi\u1ebft.<\/p>\n<p><strong>Kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 c\u00e1c b\u1ee9c v\u1ebd<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/Inca3.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-14803\" title=\"Inca3\" src=\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/Inca3.jpg\" alt=\"\" width=\"350\" height=\"262\" srcset=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/Inca3.jpg 350w, https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/Inca3-300x224.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 350px) 100vw, 350px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Ti\u1ebfn s\u0129 Cabrera hi\u1ec3u r\u1eb1ng nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u00e1 Ica l\u00e0 m\u1ed9t th\u01b0 vi\u1ec7n, v\u00e0 m\u1ed7i h\u00f2n \u0111\u00e1 l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u00e1ch hay m\u1ed9t trang s\u00e1ch ghi l\u1ea1i qu\u00e1 kh\u1ee9. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebd l\u00ean c\u00e1c h\u00f2n \u0111\u00e1 l\u1edbn, v\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u00edt quan tr\u1ecdng h\u01a1n \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebd l\u00ean c\u00e1c h\u00f2n \u0111\u00e1 nh\u1ecf h\u01a1n.<\/p>\n<p>B\u00e0 Cabrera \u0111\u00e3\u00a0n\u00f3i chi ti\u1ebft h\u01a1n\u00a0v\u1ec1 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a cha b\u00e0: \u201cH\u1ecd [nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra c\u00e1c h\u00f2n \u0111\u00e1] \u0111\u00e3 truy\u1ec1n t\u1ea3i kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00e1c b\u1ee9c v\u1ebd \u0111\u01a1n thu\u1ea7n v\u1ec1 nh\u1eefng th\u1eddi \u0111i\u1ec3m nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, m\u00e0 c\u00f2n truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t m\u1ed9t lo\u1ea1i ng\u00f4n ng\u1eef d\u1ef1a tr\u00ean h\u1ed9i h\u1ecda.\u201d<\/p>\n<p>Qua\u00a0nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a m\u00ecnh,\u00a0Ti\u1ebfn s\u1ef9\u00a0Cabrera d\u1ea7n tin r\u1eb1ng nh\u1eefng g\u00ec\u00a0c\u00f2n l\u1ea1i\u00a0\u0111\u1ed3ng ngh\u0129a\u00a0v\u1edbi s\u1ef1 s\u1ed1ng, v\u00e0 t\u1eadp h\u1ee3p nh\u1eefng\u00a0\u0111i\u1ec1u\u00a0c\u00f2n l\u1ea1i ch\u00ednh l\u00e0 n\u1ec1n v\u0103n minh. V\u1edbi nh\u1eefng chi\u1ebfc m\u0169 m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi trong b\u1ee9c tranh \u0111\u1ed9i, Ti\u1ebfn s\u0129 Cabrera cho r\u1eb1ng ch\u00fang \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u cho tr\u00ed tu\u1ec7, v\u00ec v\u1eady nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng th\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebd v\u1edbi chi\u1ebfc m\u0169 \u0111\u1ed9i tr\u00ean \u0111\u1ea7u.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">(Theo <em>The Epoch Times<\/em>)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tho\u00e1ng nh\u00ecn qua, th\u1ecb tr\u1ea5n nh\u1ecf b\u00e9 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Peru, Ica, n\u1eb1m c\u00e1ch sa m\u1ea1c Nazca kho\u1ea3ng 5 gi\u1edd \u0111i xe bu\u00fdt t\u1eeb Lima, kh\u00f4ng c\u00f3 v\u1ebb g\u00ec \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[85],"tags":[36],"class_list":["post-6899","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-khao-co-hoc","tag-van-minh-tien-su"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1m kh\u1eafc \u1edf Ica: M\u1ed9t th\u01b0 vi\u1ec7n ti\u1ec1n s\u1eed? - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1m kh\u1eafc \u1edf Ica: M\u1ed9t th\u01b0 vi\u1ec7n ti\u1ec1n s\u1eed? - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tho\u00e1ng nh\u00ecn qua, th\u1ecb tr\u1ea5n nh\u1ecf b\u00e9 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Peru, Ica, n\u1eb1m c\u00e1ch sa m\u1ea1c Nazca kho\u1ea3ng 5 gi\u1edd \u0111i xe bu\u00fdt t\u1eeb Lima, kh\u00f4ng c\u00f3 v\u1ebb g\u00ec \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2010-10-16T09:48:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2012-05-25T06:55:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/Inca1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"350\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"262\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"theherald\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"theherald\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html\"},\"author\":{\"name\":\"theherald\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b\"},\"headline\":\"Nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1m kh\u1eafc \u1edf Ica: M\u1ed9t th\u01b0 vi\u1ec7n ti\u1ec1n s\u1eed?\",\"datePublished\":\"2010-10-16T09:48:14+00:00\",\"dateModified\":\"2012-05-25T06:55:12+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html\"},\"wordCount\":1483,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/Inca1.jpg\",\"keywords\":[\"V\u0103n minh ti\u1ec1n s\u1eed\"],\"articleSection\":[\"Kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html\",\"name\":\"Nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1m kh\u1eafc \u1edf Ica: M\u1ed9t th\u01b0 vi\u1ec7n ti\u1ec1n s\u1eed? - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/Inca1.jpg\",\"datePublished\":\"2010-10-16T09:48:14+00:00\",\"dateModified\":\"2012-05-25T06:55:12+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/Inca1.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/Inca1.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1m kh\u1eafc \u1edf Ica: M\u1ed9t th\u01b0 vi\u1ec7n ti\u1ec1n s\u1eed?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\",\"name\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"description\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b\",\"name\":\"theherald\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cf4d336b7e90ef262d54efdee88221812a3bd3704a43658308f1b2659485f50?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cf4d336b7e90ef262d54efdee88221812a3bd3704a43658308f1b2659485f50?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"theherald\"},\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/author\/theherald\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1m kh\u1eafc \u1edf Ica: M\u1ed9t th\u01b0 vi\u1ec7n ti\u1ec1n s\u1eed? - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1m kh\u1eafc \u1edf Ica: M\u1ed9t th\u01b0 vi\u1ec7n ti\u1ec1n s\u1eed? - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","og_description":"Tho\u00e1ng nh\u00ecn qua, th\u1ecb tr\u1ea5n nh\u1ecf b\u00e9 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Peru, Ica, n\u1eb1m c\u00e1ch sa m\u1ea1c Nazca kho\u1ea3ng 5 gi\u1edd \u0111i xe bu\u00fdt t\u1eeb Lima, kh\u00f4ng c\u00f3 v\u1ebb g\u00ec \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.","og_url":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html","og_site_name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","article_published_time":"2010-10-16T09:48:14+00:00","article_modified_time":"2012-05-25T06:55:12+00:00","og_image":[{"width":350,"height":262,"url":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/Inca1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"theherald","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"theherald","Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html"},"author":{"name":"theherald","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b"},"headline":"Nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1m kh\u1eafc \u1edf Ica: M\u1ed9t th\u01b0 vi\u1ec7n ti\u1ec1n s\u1eed?","datePublished":"2010-10-16T09:48:14+00:00","dateModified":"2012-05-25T06:55:12+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html"},"wordCount":1483,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/Inca1.jpg","keywords":["V\u0103n minh ti\u1ec1n s\u1eed"],"articleSection":["Kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html","url":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html","name":"Nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1m kh\u1eafc \u1edf Ica: M\u1ed9t th\u01b0 vi\u1ec7n ti\u1ec1n s\u1eed? - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/Inca1.jpg","datePublished":"2010-10-16T09:48:14+00:00","dateModified":"2012-05-25T06:55:12+00:00","author":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html#primaryimage","url":"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/Inca1.jpg","contentUrl":"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2010\/10\/Inca1.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/10\/nhung-hon-da-duoc-cham-khac-o-ica-mot-thu-vien-tien-su.html#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/chanhkien.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1m kh\u1eafc \u1edf Ica: M\u1ed9t th\u01b0 vi\u1ec7n ti\u1ec1n s\u1eed?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website","url":"https:\/\/chanhkien.org\/","name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","description":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b","name":"theherald","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cf4d336b7e90ef262d54efdee88221812a3bd3704a43658308f1b2659485f50?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cf4d336b7e90ef262d54efdee88221812a3bd3704a43658308f1b2659485f50?s=96&d=mm&r=g","caption":"theherald"},"url":"https:\/\/chanhkien.org\/author\/theherald"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6899","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6899"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6899\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6899"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6899"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6899"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}