{"id":54166,"date":"2026-04-25T06:36:44","date_gmt":"2026-04-24T23:36:44","guid":{"rendered":"https:\/\/chanhkien.org\/?p=54166"},"modified":"2026-04-25T06:36:44","modified_gmt":"2026-04-24T23:36:44","slug":"man-dam-trung-y-40-trung-y-hoc-trong-tay-du-ky","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/man-dam-trung-y-40-trung-y-hoc-trong-tay-du-ky.html","title":{"rendered":"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung Y (40): Trung Y h\u1ecdc trong \u201cT\u00e2y Du K\u00fd\u201d"},"content":{"rendered":"<div id=\"mw-content-text\" class=\"mw-content-ltr\" dir=\"ltr\" lang=\"en\">\n<div class=\"mw-parser-output\">\n<p><i>T\u00e1c gi\u1ea3: Dung T\u1eed<\/i><\/p>\n<p><b>[ChanhKien.org]<\/b><\/p>\n<p>\u201cT\u00e2y Du K\u00fd\u201d l\u00e0 m\u1ed9t trong t\u1ee9 \u0111\u1ea1i danh t\u00e1c c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. Trong cu\u1ed1n s\u00e1ch, t\u00e1c gi\u1ea3 Ng\u00f4 Th\u1eeba \u00c2n m\u00f4 t\u1ea3 c\u00e1c lo\u1ea1i ma n\u1ea1n m\u00e0 b\u1ed1n th\u1ea7y tr\u00f2 \u0110\u01b0\u1eddng T\u0103ng \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng sang T\u00e2y Thi\u00ean th\u1ec9nh kinh, t\u00ednh c\u00e1ch c\u1ee7a T\u00f4n Ng\u1ed9 Kh\u00f4ng, Tr\u01b0 B\u00e1t Gi\u1edbi v\u00e0 Sa Ng\u1ed9 T\u0129nh c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc h\u1ecda s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng v\u00e0 ch\u00e2n th\u1ef1c. Trong cu\u1ed1n s\u00e1ch c\u00f3 nhi\u1ec1u ch\u1ed7 \u0111\u1ec1 c\u1eadp t\u1edbi Trung Y v\u00e0 Trung D\u01b0\u1ee3c, t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c Trung Y \u0111\u00e3 c\u1eafm r\u1ec5 r\u1ea5t s\u00e2u v\u00e0o n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a Trung Hoa.<\/p>\n<p>Trong h\u1ed3i th\u1ee9 68 c\u1ee7a \u201cT\u00e2y Du K\u00fd\u201d: \u201cN\u01b0\u1edbc Chu T\u1eed, \u0110\u01b0\u1eddng T\u0103ng b\u00e0n \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, Ch\u1eefa qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng, H\u00e0nh Gi\u1ea3 \u0111\u00f3ng th\u1ea7y lang\u201d [1], c\u00f3 m\u1ed9t t\u00ecnh ti\u1ebft v\u1ec1 vi\u1ec7c T\u00f4n Ng\u1ed9 Kh\u00f4ng ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n v\u00e0 ch\u1eefa b\u1ec7nh cho qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng n\u01b0\u1edbc Chu T\u1eed. T\u00f4n Ng\u1ed9 Kh\u00f4ng n\u00f3i:<\/p>\n<p>\u201cY m\u00f4n l\u00fd ph\u00e1p c\u1ef1c huy\u1ec1n,<\/p>\n<p>Trong l\u00f2ng c\u1ed1t ph\u1ea3i c\u1ea7n chuy\u00ean m\u1edbi th\u00e0nh.<\/p>\n<p><b>V\u1ecdng, v\u0103n, v\u1ea5n, thi\u1ebft<\/b> r\u00e0nh r\u00e0nh,<\/p>\n<p>Thi\u1ebfu m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u \u1ea5y ch\u1eb3ng th\u00e0nh y khoa.<\/p>\n<p>M\u1ed9t l\u00e0 th\u1ea7n s\u1eafc xem qua,<\/p>\n<p>Nhu\u1eadn kh\u00f4, g\u1ea7y b\u00e9o nh\u1eadn ra t\u1ecf t\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>Hai nghe gi\u1ecdng n\u00f3i trong, kh\u00e0n,<\/p>\n<p>L\u1eddi ch\u00e2n ch\u1ea5t ho\u1eb7c ng\u00f4ng cu\u1ed3ng bi\u1ebft ngay.<\/p>\n<p>Ba h\u1ecfi b\u1ec7nh \u0111\u00e3 m\u1ea5y ng\u00e0y,<\/p>\n<p>U\u1ed1ng, \u0103n, \u0111\u00e1i, \u1ec9a b\u1ea5y nay th\u1ebf n\u00e0o?<\/p>\n<p>B\u1ed1n b\u1eaft m\u1ea1ch bi\u1ebft th\u1ea5p cao,<\/p>\n<p><b>Ph\u00f9 tr\u1ea7m, bi\u1ec3u l\u00fd<\/b> lo\u1ea1i n\u00e0o r\u00f5 ngay.<\/p>\n<p><b>V\u1ecdng, v\u0103n, v\u1ea5n, thi\u1ebft<\/b> kh\u00f4ng hay,<\/p>\n<p>M\u1ec7nh n\u00e0y \u0111\u1eebng t\u01b0\u1edfng c\u00f3 ng\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean\u201d. [2]<\/p>\n<p>C\u00e2u n\u00f3i n\u00e0y c\u1ee7a T\u00f4n Ng\u1ed9 Kh\u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn nh\u1eefng k\u1ef9 thu\u1eadt ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n b\u1ec7nh c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a Trung Y (ch\u1eef in \u0111\u1eadm) nh\u01b0 v\u1ecdng v\u0103n v\u1ea5n thi\u1ebft, \u00e2m d\u01b0\u01a1ng bi\u1ec3u l\u00fd v\u00e0 h\u01b0 th\u1ef1c tr\u1ea7m ph\u00f9.<\/p>\n<p>M\u1ed9t trong nh\u1eefng \u0111o\u1ea1n r\u1ea5t xu\u1ea5t s\u1eafc l\u00e0 khi T\u00f4n Ng\u1ed9 Kh\u00f4ng \u201ctreo s\u1ee3i t\u01a1 b\u1eaft m\u1ea1ch\u201d cho qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng n\u01b0\u1edbc Chu T\u1eed: T\u00f4n Ng\u1ed9 Kh\u00f4ng \u0111\u01b0a ba s\u1ee3i ch\u1ec9 v\u00e0ng cho ho\u1ea1n quan v\u00e0 b\u1ea3o \u00f4ng ta bu\u1ed9c m\u1ed9t \u0111\u1ea7u ba s\u1ee3i ch\u1ec9 v\u00e0o c\u1ed5 tay tr\u00e1i c\u1ee7a vua, \u1ea5n \u0111\u00fang v\u00e0o v\u1ecb tr\u00ed ba b\u1ed9 th\u1ed1n, quan, x\u00edch, v\u00e0 th\u1ea3 \u0111\u1ea7u c\u00f2n l\u1ea1i ra ngo\u00e0i c\u1eeda s\u1ed5. H\u00e0nh Gi\u1ea3 \u0111\u1ee1 l\u1ea5y \u0111\u1ea7u s\u1ee3i t\u01a1, \u0111\u1ec3 l\u00ean \u0111\u1ea7u ng\u00f3n tay c\u00e1i c\u1ee7a tay ph\u1ea3i r\u1ed3i d\u00f9ng ng\u00f3n tr\u1ecf \u0111\u00e8 l\u1ea5y, th\u1ebf l\u00e0 xem xong m\u1ea1ch th\u1ed1n; ti\u1ebfp theo l\u1ea5y ng\u00f3n tay gi\u1eefa \u0111\u00e8 l\u00ean ng\u00f3n tay c\u00e1i, th\u1ebf l\u00e0 xem xong m\u1ea1ch quan; l\u1ea1i l\u1ea5y ng\u00f3n tay c\u00e1i \u0111\u00e8 l\u00ean ng\u00f3n \u00e1p \u00fat, th\u1ebf l\u00e0 xem xong m\u1ea1ch x\u00edch; sau \u0111\u00f3 \u0111i\u1ec1u t\u00ednh theo s\u1ef1 h\u00f4 h\u1ea5p c\u1ee7a m\u00ecnh, chia r\u00f5 t\u1ee9 kh\u00ed: ng\u0169 u\u1ea5t, th\u1ea5t bi\u1ec3u, b\u00e1t l\u00fd, c\u1eedu h\u1eadu; trong tr\u1ea7m c\u00f3 ph\u00f9, trong ph\u00f9 c\u00f3 tr\u1ea7m, ph\u00e2n r\u00f5 nguy\u00ean do h\u01b0 th\u1ef1c; r\u1ed3i l\u1ea1i b\u1ea3o c\u1edfi d\u00e2y \u1edf tay tr\u00e1i ra, theo \u0111\u00fang c\u00e1c b\u1ed9 v\u1ecb nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc bu\u1ed9c sang tay ph\u1ea3i. H\u00e0nh Gi\u1ea3 l\u1ea1i l\u1ea5y ng\u00f3n tay b\u00ean tr\u00e1i, nh\u1ea5t nh\u1ea5t t\u1eeb \u0111\u1ea7u \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i xem m\u1ea1ch nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, xem xong r\u00f9ng m\u00ecnh l\u00ean m\u1ed9t c\u00e1i, thu c\u1ea3 nh\u1eefng d\u00e2y kim tuy\u1ebfn v\u00e0o m\u00ecnh, c\u1ea5t cao gi\u1ecdng nghi\u00eam trang, n\u00f3i: \u201cB\u00ean tay tr\u00e1i b\u1ec7 h\u1ea1, m\u1ea1ch th\u1ed1n c\u01b0\u1eddng v\u00e0 kh\u1ea9n, m\u1ea1ch quan s\u1eafc v\u00e0 ho\u00e3n, m\u1ea1ch x\u00edch h\u1ed1ng l\u1ea1i tr\u1ea7m; tay ph\u1ea3i m\u1ea1ch th\u1ed1n ph\u00f9 v\u00e0 ho\u1ea1t, m\u1ea1ch quan tr\u00ec v\u00e0 k\u1ebft, m\u1ea1ch x\u00edch s\u1eafc v\u00e0 lao. X\u00e9t m\u1ea1ch th\u1ed1n b\u00ean tay t\u1ea3 c\u01b0\u1eddng v\u00e0 kh\u1ea9n, trong h\u01b0 nh\u01b0\u1ee3c, tim \u0111au; m\u1ea1ch quan s\u1eafc v\u00e0 ho\u00e3n, ra m\u1ed3 h\u00f4i, ngo\u00e0i da b\u1ecb t\u00ea; m\u1ea1ch x\u00edch h\u1ed1ng v\u00e0 tr\u1ea7m, ti\u1ec3u ti\u1ec7n \u0111\u1ecf v\u00e0 \u0111\u1ea1i ti\u1ec7n c\u00f3 huy\u1ebft. Tay ph\u1ea3i m\u1ea1ch th\u1ed1n ph\u00f9 v\u00e0 ho\u1ea1t, b\u00ean trong k\u1ebft h\u00f2n v\u00e0 c\u00e1c kinh b\u1ebf t\u1eafc, m\u1ea1ch quan tr\u00ec v\u00e0 k\u1ebft, \u0103n kh\u00f4ng ti\u00eau, u\u1ed1ng th\u00ec tr\u1ec7, m\u1ea1ch s\u1eafc v\u00e0 lao, phi\u1ec1n m\u00e3n, tranh s\u1ed1t tranh r\u00e9t. Xem m\u1ea1ch th\u00ec b\u1ec7nh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y l\u00e0 do s\u1ee3 h\u00e3i lo bu\u1ed3n, g\u1ecdi l\u00e0 ch\u1ee9ng \u2018\u0111\u00f4i chim m\u1ea5t b\u1ea1n\u2019\u201d.<\/p>\n<p>Khi H\u00e0nh Gi\u1ea3 \u0111ang chu\u1ea9n b\u1ecb thu\u1ed1c cho nh\u00e0 vua b\u1eb1ng \u0111\u1ea1i ho\u00e0ng v\u00e0 ba \u0111\u1eadu, Sa H\u00f2a Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: \u201c\u0110\u1ea1i ho\u00e0ng v\u1ecb \u0111\u1eafng, t\u00ednh l\u1ea1nh, kh\u00f4ng \u0111\u1ed9c, t\u00ednh n\u00f3 tr\u1ea7m m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u00f9, c\u00f4ng d\u1ee5ng \u0111i m\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1eef l\u1ea1i, khai m\u1ecdi u\u1ea5t m\u00e0 kh\u00f4ng \u1ee7ng tr\u1ec7, d\u1eb9p h\u1ecda lo\u1ea1n m\u00e0 d\u1ef1ng th\u00e1i b\u00ecnh, g\u1ecdi t\u00ean l\u00e0 \u2018t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n\u2019. C\u00e1i v\u1ecb thu\u1ed1c \u1ea5y ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ebf n\u00e0y, nh\u01b0ng s\u1ee3 qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng \u1ed1m l\u00e2u \u0111\u00e3 h\u01b0 nh\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. H\u00e0nh Gi\u1ea3 tr\u1ea3 l\u1eddi Sa h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng: \u201cHi\u1ec1n \u0111\u1ec7 kh\u00f4ng bi\u1ebft, v\u1ecb thu\u1ed1c \u1ea5y long \u0111\u1eddm nhu\u1eadn kh\u00ed, khua h\u1ebft h\u00e0n nhi\u1ec7t ng\u01b0ng tr\u1ec7 \u1edf trong b\u1ee5ng, ch\u00fa \u0111\u1ec3 m\u1eb7c t\u00f4i. Ch\u00fa \u0111i l\u1ea5y m\u1ed9t l\u1ea1ng ba \u0111\u1eadu, b\u00f3c v\u1ecf b\u1ecf m\u00e0ng, gi\u00e3 cho h\u1ebft d\u1ea7u \u0111\u1ed9c, r\u1ed3i nghi\u1ec1n n\u00e1t tinh ra\u201d.<\/p>\n<p>Tr\u01b0 B\u00e1t Gi\u1edbi c\u0169ng c\u00f3 l\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch k\u1ef3 di\u1ec7u v\u1ec1 ba \u0111\u1eadu: \u201cBa \u0111\u1eadu v\u1ecb cay, t\u00ednh n\u00f3ng, c\u00f3 \u0111\u1ed9c, ti\u00eau t\u00ednh \u0111\u1ed9c, r\u1eeda s\u1ea1ch nh\u1eefng th\u1ee9 tr\u1ea7m h\u00e0n trong ph\u1ebf ph\u1ee7, th\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ebf t\u1eafc, l\u1ee3i c\u1ea3 \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i ti\u1ec3u ti\u1ec7n, l\u00e0 t\u01b0\u1edbng c\u01b0\u1edbp \u1ea3i ph\u00e1 c\u1eeda, kh\u00f4ng n\u00ean khinh th\u01b0\u1eddng\u201d. H\u00e0nh Gi\u1ea3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i: &#8220;Hi\u1ec1n \u0111\u1ec7, ch\u00fa c\u0169ng kh\u00f4ng bi\u1ebft. V\u1ecb thu\u1ed1c n\u00e0y c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng ph\u00e1 k\u1ebft, th\u00f4ng ru\u1ed9t, tr\u1ecb ch\u1ee9ng \u0111\u1ea7y t\u1ee9c v\u00f9ng t\u00e2m v\u1ecb v\u00e0 th\u1ee7y tr\u01b0\u1edbng&#8221;.<\/p>\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 c\u1ea3 v\u1ecb thu\u1ed1c ba \u0111\u1eadu v\u00e0 \u0111\u1ea1i ho\u00e0ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng ch\u1eefa b\u1ec7nh, nh\u01b0ng T\u00f4n Ng\u1ed9 Kh\u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng kh\u00eda c\u1ea1nh m\u00e0 Tr\u01b0 B\u00e1t Gi\u1edbi v\u00e0 Sa Ng\u1ed9 T\u0129nh kh\u00f4ng bi\u1ebft, t\u1eeb \u0111\u00f3 k\u00ea \u0111\u00fang thu\u1ed1c v\u00e0 ch\u1eefa kh\u1ecfi b\u1ec7nh cho qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng n\u01b0\u1edbc Chu T\u1eed.<\/p>\n<p>Trong \u201cT\u00e2y Du K\u00fd\u201d, m\u1ed9t s\u1ed1 b\u00e0i th\u01a1 \u0111\u00e3 kh\u00e9o l\u00e9o l\u1ed3ng gh\u00e9p t\u00ean c\u00e1c lo\u1ea1i th\u1ea3o d\u01b0\u1ee3c Trung Qu\u1ed1c. V\u00ed d\u1ee5, trong h\u1ed3i 36:<\/p>\n<p>&#8220;Ng\u1ed9 Kh\u00f4ng x\u1eed \u0111\u00fang mu\u00f4n duy\u00ean ph\u1ee5c, \u0110\u1ea1o t\u00e0 ph\u00e1 b\u1ecf th\u1ea5y tr\u0103ng soi&#8221;, c\u00f3 m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1 c\u1ee7a \u0110\u01b0\u1eddng Tam T\u1ea1ng k\u1ec3 v\u1ec1 qu\u00e1 tr\u00ecnh th\u1ec9nh kinh c\u1ee7a \u00f4ng. B\u00e0i th\u01a1 \u0111\u00f3 vi\u1ebft:<\/p>\n<p>&#8220;T\u1ef1 t\u00f2ng <b>\u00edch tr\u00ed<\/b> \u0111\u0103ng s\u01a1n minh,<\/p>\n<p><b>V\u01b0\u01a1ng b\u1ea5t l\u01b0u h\u00e0nh<\/b> t\u1ed1ng xu\u1ea5t th\u00e0nh.<\/p>\n<p>L\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u01a1ng ph\u00f9ng <b>tam l\u0103ng t\u1eed<\/b>,<\/p>\n<p>\u0110\u1ed3 trung th\u00f4i to\u00e1n <b>m\u00e3 \u0111\u00e2u linh<\/b>.<\/p>\n<p>T\u1ea7m pha chuy\u1ec3n gi\u1ea3n c\u1ea7u <b>kinh gi\u1edbi<\/b>,<\/p>\n<p>M\u1ea1i l\u00e3nh \u0111\u0103ng s\u01a1n b\u00e1i <b>ph\u1ee5c linh<\/b>.<\/p>\n<p><b>Ph\u00f2ng k\u1ef7<\/b> nh\u1ea5t th\u00e2n nh\u01b0 <b>tr\u00fac l\u1ecbch<\/b>,<\/p>\n<p><b>H\u1ed3i h\u01b0\u01a1ng<\/b> h\u00e0 nh\u1eadt b\u00e1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh?&#8221;<\/p>\n<p>D\u1ecbch th\u01a1:<\/p>\n<p>T\u1eeb ng\u00e0y <b>\u00edch tr\u00ed<\/b> th\u1ec1 non \u1ea5y.<\/p>\n<p><b>V\u01b0\u01a1ng b\u1ea5t l\u01b0u h\u00e0nh<\/b> ti\u1ec5n ngo\u1ea1i th\u00e0nh.<\/p>\n<p>G\u1eb7p g\u1ee1 d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng <b>tam l\u0103ng t\u1eed<\/b>,<\/p>\n<p>Th\u00fac roi tr\u00ean n\u1ebbo <b>m\u00e3 \u0111\u00e2u linh<\/b>.<\/p>\n<p>Tr\u00e8o non l\u1ed9i su\u1ed1i t\u00ecm <b>kinh gi\u1edbi<\/b>,<\/p>\n<p>V\u01b0\u1ee3t v\u00e1ch qua khe h\u00e1i <b>ph\u1ee5c linh<\/b>.<\/p>\n<p><b>Ph\u00f2ng k\u1ef7<\/b> m\u1ed9t th\u00e2n nh\u01b0 <b>tr\u00fac l\u1ecbch<\/b>,<\/p>\n<p><b>H\u1ed3i h\u01b0\u01a1ng<\/b> bao thu\u1edf \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh? [3]<\/p>\n<p>B\u00e0i th\u01a1 \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng ch\u00edn lo\u1ea1i Trung D\u01b0\u1ee3c (ch\u1eef in \u0111\u1eadm) bao g\u1ed3m: \u00edch tr\u00ed, v\u01b0\u01a1ng b\u1ea5t l\u01b0u h\u00e0nh, m\u00e3 \u0111\u00e2u linh, tam l\u0103ng t\u1eed, kinh gi\u1edbi, ph\u1ee5c linh, ph\u00f2ng k\u1ef7, tr\u00fac l\u1ecbch, h\u1ed3i h\u01b0\u01a1ng. Nh\u1eefng t\u00ean thu\u1ed1c n\u00e0y m\u00f4 t\u1ea3 sinh \u0111\u1ed9ng t\u00ecnh ti\u1ebft chuy\u1ec7n &#8220;T\u00e2y Du K\u00fd&#8221;, l\u1ed3ng t\u00ean c\u00e1c v\u1ecb thu\u1ed1c Trung D\u01b0\u1ee3c v\u00e0o to\u00e0n b\u1ed9 b\u00e0i th\u01a1 th\u00e0nh m\u1ed9t th\u1ec3 ho\u00e0n ch\u1ec9nh, kh\u00e9o l\u00e9o li\u00ean k\u1ebft t\u00ecnh ti\u1ebft ch\u00ednh c\u1ee7a ti\u1ec3u thuy\u1ebft, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta khen ng\u1ee3i v\u00f4 c\u00f9ng.<\/p>\n<p>Trong h\u1ed3i th\u1ee9 28, c\u00f3 m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1 theo l\u1ed1i c\u1ed5 ki\u1ec3u &#8220;T\u00e2y Giang Nguy\u1ec7t&#8221; [4] mi\u00eau t\u1ea3 c\u1ea3nh T\u00f4n Ng\u1ed9 Kh\u00f4ng chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u1edbi b\u1ecdn th\u1ee3 s\u0103n x\u00e2m chi\u1ebfm Hoa Qu\u1ea3 S\u01a1n v\u00e0 t\u00e0n s\u00e1t \u0111\u00e0n kh\u1ec9:<\/p>\n<p>\u201cTh\u1ea1ch t\u1ea3 <b>\u00f4 \u0111\u1ea7u<\/b> ph\u1ea5n to\u00e1i,<\/p>\n<p>Sa phi <b>h\u1ea3i m\u00e3<\/b> c\u00e2u th\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p><b>Nh\u00e2n s\u00e2m<\/b> <b>quan qu\u1ebf<\/b> l\u0129nh ti\u1ec1n mang,<\/p>\n<p>Huy\u1ebft nhi\u1ec5m <b>chu sa<\/b> \u0111\u1ecba th\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n<p><b>Ph\u1ee5 t\u1eed<\/b> nan quy c\u1ed1 l\u00fd,<\/p>\n<p><b>T\u00e2n lang<\/b> ch\u1ea9m \u0111\u1eafc ho\u00e0n h\u01b0\u01a1ng?<\/p>\n<p>Thi h\u00e0i <b>khinh ph\u1ea5n<\/b> ng\u1ecda s\u01a1n tr\u01b0\u1eddng,<\/p>\n<p><b>H\u1ed3ng n\u01b0\u01a1ng t\u1eed<\/b> gia trung ph\u00e1n v\u1ecdng\u201d.<\/p>\n<p>D\u1ecbch th\u01a1:<\/p>\n<p>\u0110\u00e1 cho\u1ea3ng <b>\u00f4 \u0111\u1ea7u<\/b> n\u00e1t v\u1ee5n,<\/p>\n<p>C\u00e1t bay <b>h\u1ea3i m\u00e3<\/b> th\u01b0\u01a1ng vong.<\/p>\n<p>\u0110\u1ec9nh non <b>s\u00e2m<\/b>, <b>qu\u1ebf<\/b> x\u01a1 x\u00e1c,<\/p>\n<p>M\u1eb7t \u0111\u1ea5t <b>chu sa<\/b> m\u00e1u h\u1ed3ng.<\/p>\n<p><b>Ph\u1ee5 t\u1eed<\/b> kh\u00f3 v\u1ec1 qu\u00ea c\u0169,<\/p>\n<p><b>T\u00e2n lang<\/b> quay l\u1ea1i: \u0111\u1eebng h\u00f2ng.<\/p>\n<p>Th\u00e2y nh\u01b0 <b>khinh ph\u1ea5n<\/b> r\u01a1i \u0111\u1ea7y n\u00fai,<\/p>\n<p>T\u1ef1a c\u1eeda <b>h\u1ed3ng n\u01b0\u01a1ng<\/b> lu\u1ed1ng \u0111\u1ee3i tr\u00f4ng. [5]<\/p>\n<p>\u1ede \u0111\u00e2y s\u1eed d\u1ee5ng 9 c\u00e1i t\u00ean c\u00e1c v\u1ecb Trung D\u01b0\u1ee3c (ch\u1eef in \u0111\u1eadm) nh\u01b0 \u00f4 \u0111\u1ea7u, h\u1ea3i m\u00e3, nh\u00e2n s\u00e2m, quan qu\u1ebf, chu sa, ph\u1ee5 t\u1eed, t\u00e2n lang, khinh ph\u1ea5n v\u00e0 h\u1ed3ng n\u01b0\u01a1ng t\u1eed \u0111\u00e3 m\u00f4 t\u1ea3 m\u1ed9t c\u00e1ch sinh \u0111\u1ed9ng c\u1ea3nh chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng \u00e1c li\u1ec7t v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>Ghi ch\u00fa:<\/p>\n<p>[1], [2], [3], [5]: Theo &#8220;T\u00e2y Du K\u00fd&#8221; (b\u1ea3n d\u1ecbch c\u1ee7a nh\u00f3m d\u1ecbch gi\u1ea3: Nh\u01b0 S\u01a1n, Mai Xu\u00e2n H\u1ea3i v\u00e0 Ph\u01b0\u01a1ng Oanh) Nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n V\u0103n h\u1ecdc H\u00e0 N\u1ed9i &#8211; 1988.<\/p>\n<p>[4]: &#8220;T\u00e2y Giang Nguy\u1ec7t&#8221; v\u1ed1n l\u00e0 t\u00ean m\u1ed9t kh\u00fac h\u00e1t th\u1eddi nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, v\u1ec1 sau \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u00e0m t\u00ean cho m\u1ed9t lo\u1ea1i th\u01a1 tr\u1eef t\u00ecnh t\u1ea3 c\u1ea3nh.<\/p>\n<p>D\u1ecbch t\u1eeb: <a class=\"external free\" href=\"https:\/\/www.zhengjian.org\/node\/58778\" rel=\"nofollow\">https:\/\/www.zhengjian.org\/node\/58778<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"catlinks\" class=\"catlinks\" data-mw=\"interface\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00e1c gi\u1ea3: Dung T\u1eed [ChanhKien.org] \u201cT\u00e2y Du K\u00fd\u201d l\u00e0 m\u1ed9t trong t\u1ee9 \u0111\u1ea1i danh t\u00e1c c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. Trong cu\u1ed1n s\u00e1ch, t\u00e1c gi\u1ea3 Ng\u00f4 Th\u1eeba \u00c2n m\u00f4 t\u1ea3 c\u00e1c lo\u1ea1i ma n\u1ea1n m\u00e0 b\u1ed1n th\u1ea7y tr\u00f2 \u0110\u01b0\u1eddng T\u0103ng \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng sang T\u00e2y Thi\u00ean th\u1ec9nh kinh, t\u00ednh c\u00e1ch c\u1ee7a T\u00f4n Ng\u1ed9 Kh\u00f4ng, Tr\u01b0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[553],"tags":[470],"class_list":["post-54166","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dong-y","tag-man-dam-trung-y"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung Y (40): Trung Y h\u1ecdc trong \u201cT\u00e2y Du K\u00fd\u201d - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/man-dam-trung-y-40-trung-y-hoc-trong-tay-du-ky.html\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung Y (40): Trung Y h\u1ecdc trong \u201cT\u00e2y Du K\u00fd\u201d - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"T\u00e1c gi\u1ea3: Dung T\u1eed [ChanhKien.org] \u201cT\u00e2y Du K\u00fd\u201d l\u00e0 m\u1ed9t trong t\u1ee9 \u0111\u1ea1i danh t\u00e1c c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. Trong cu\u1ed1n s\u00e1ch, t\u00e1c gi\u1ea3 Ng\u00f4 Th\u1eeba \u00c2n m\u00f4 t\u1ea3 c\u00e1c lo\u1ea1i ma n\u1ea1n m\u00e0 b\u1ed1n th\u1ea7y tr\u00f2 \u0110\u01b0\u1eddng T\u0103ng \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng sang T\u00e2y Thi\u00ean th\u1ec9nh kinh, t\u00ednh c\u00e1ch c\u1ee7a T\u00f4n Ng\u1ed9 Kh\u00f4ng, Tr\u01b0 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/man-dam-trung-y-40-trung-y-hoc-trong-tay-du-ky.html\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-04-24T23:36:44+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"editor_n\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"editor_n\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/man-dam-trung-y-40-trung-y-hoc-trong-tay-du-ky.html#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/man-dam-trung-y-40-trung-y-hoc-trong-tay-du-ky.html\"},\"author\":{\"name\":\"editor_n\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"headline\":\"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung Y (40): Trung Y h\u1ecdc trong \u201cT\u00e2y Du K\u00fd\u201d\",\"datePublished\":\"2026-04-24T23:36:44+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/man-dam-trung-y-40-trung-y-hoc-trong-tay-du-ky.html\"},\"wordCount\":2168,\"keywords\":[\"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung Y\"],\"articleSection\":[\"\u0110\u00f4ng Y\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/man-dam-trung-y-40-trung-y-hoc-trong-tay-du-ky.html\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/man-dam-trung-y-40-trung-y-hoc-trong-tay-du-ky.html\",\"name\":\"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung Y (40): Trung Y h\u1ecdc trong \u201cT\u00e2y Du K\u00fd\u201d - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-04-24T23:36:44+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/man-dam-trung-y-40-trung-y-hoc-trong-tay-du-ky.html#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/man-dam-trung-y-40-trung-y-hoc-trong-tay-du-ky.html\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/man-dam-trung-y-40-trung-y-hoc-trong-tay-du-ky.html#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung Y (40): Trung Y h\u1ecdc trong \u201cT\u00e2y Du K\u00fd\u201d\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\",\"name\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"description\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\",\"name\":\"editor_n\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"editor_n\"},\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung Y (40): Trung Y h\u1ecdc trong \u201cT\u00e2y Du K\u00fd\u201d - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/man-dam-trung-y-40-trung-y-hoc-trong-tay-du-ky.html","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung Y (40): Trung Y h\u1ecdc trong \u201cT\u00e2y Du K\u00fd\u201d - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","og_description":"T\u00e1c gi\u1ea3: Dung T\u1eed [ChanhKien.org] \u201cT\u00e2y Du K\u00fd\u201d l\u00e0 m\u1ed9t trong t\u1ee9 \u0111\u1ea1i danh t\u00e1c c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. Trong cu\u1ed1n s\u00e1ch, t\u00e1c gi\u1ea3 Ng\u00f4 Th\u1eeba \u00c2n m\u00f4 t\u1ea3 c\u00e1c lo\u1ea1i ma n\u1ea1n m\u00e0 b\u1ed1n th\u1ea7y tr\u00f2 \u0110\u01b0\u1eddng T\u0103ng \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng sang T\u00e2y Thi\u00ean th\u1ec9nh kinh, t\u00ednh c\u00e1ch c\u1ee7a T\u00f4n Ng\u1ed9 Kh\u00f4ng, Tr\u01b0 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/man-dam-trung-y-40-trung-y-hoc-trong-tay-du-ky.html","og_site_name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","article_published_time":"2026-04-24T23:36:44+00:00","author":"editor_n","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"editor_n","Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/man-dam-trung-y-40-trung-y-hoc-trong-tay-du-ky.html#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/man-dam-trung-y-40-trung-y-hoc-trong-tay-du-ky.html"},"author":{"name":"editor_n","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"headline":"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung Y (40): Trung Y h\u1ecdc trong \u201cT\u00e2y Du K\u00fd\u201d","datePublished":"2026-04-24T23:36:44+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/man-dam-trung-y-40-trung-y-hoc-trong-tay-du-ky.html"},"wordCount":2168,"keywords":["M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung Y"],"articleSection":["\u0110\u00f4ng Y"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/man-dam-trung-y-40-trung-y-hoc-trong-tay-du-ky.html","url":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/man-dam-trung-y-40-trung-y-hoc-trong-tay-du-ky.html","name":"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung Y (40): Trung Y h\u1ecdc trong \u201cT\u00e2y Du K\u00fd\u201d - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website"},"datePublished":"2026-04-24T23:36:44+00:00","author":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/man-dam-trung-y-40-trung-y-hoc-trong-tay-du-ky.html#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/man-dam-trung-y-40-trung-y-hoc-trong-tay-du-ky.html"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/man-dam-trung-y-40-trung-y-hoc-trong-tay-du-ky.html#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/chanhkien.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung Y (40): Trung Y h\u1ecdc trong \u201cT\u00e2y Du K\u00fd\u201d"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website","url":"https:\/\/chanhkien.org\/","name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","description":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085","name":"editor_n","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","caption":"editor_n"},"url":"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54166","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54166"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54166\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54167,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54166\/revisions\/54167"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54166"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54166"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54166"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}