{"id":53898,"date":"2026-04-10T10:43:20","date_gmt":"2026-04-10T03:43:20","guid":{"rendered":"https:\/\/chanhkien.org\/?p=53898"},"modified":"2026-04-10T10:43:20","modified_gmt":"2026-04-10T03:43:20","slug":"cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-10","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-10.html","title":{"rendered":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 10)"},"content":{"rendered":"<div id=\"mw-content-text\" class=\"mw-content-ltr\" dir=\"ltr\" lang=\"en\">\n<div class=\"mw-parser-output\">\n<p><i>\u0110\u1ecdc t\u00e1c ph\u1ea9m \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef v\u00e0 b\u00e0n t\u00ednh\u201d, hi\u1ec3u ra \u00fd ngh\u0129a th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a Nho h\u1ecdc<\/i><\/p>\n<p><i>T\u00e1c gi\u1ea3: L\u01b0u Nh\u01b0<\/i><\/p>\n<p><b>[ChanhKien.org]<\/b><\/p>\n<p>Shibusawa Eiichi kh\u00f4ng ch\u1ec9 bi\u1ebft c\u00e1ch thi\u1ec7n \u0111\u00e3i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, d\u1ed1c l\u00f2ng c\u1ed1ng hi\u1ebfn h\u1ebft s\u1ee9c cho x\u00e3 h\u1ed9i, m\u00e0 \u00f4ng c\u00f2n \u0111\u1ec3 l\u1ea1i hi\u1ec3u bi\u1ebft ch\u00ednh x\u00e1c v\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c r\u00f5 r\u00e0ng v\u1ec1 vi\u1ec7c l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u00e2n t\u00e0i trong cu\u1ed1n \u201cLu\u1eadn ng\u1eef ngh\u0129a gi\u1ea3i\u201d c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n<p>Hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1ch suy ngh\u0129 c\u1ee7a \u00f4ng, c\u00f3 l\u1ebd r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd b\u1ed7ng nhi\u00ean t\u1ec9nh ng\u1ed9, v\u00ec sao th\u00e0nh t\u00edch c\u1ee7a m\u00ecnh xu\u1ea5t s\u1eafc nh\u01b0 v\u1eady, nh\u01b0ng sau cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n tuy\u1ec3n d\u1ee5ng nh\u00e2n t\u00e0i, v\u1eabn b\u1ecb c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o x\u00e9t duy\u1ec7t lo\u1ea1i b\u1ecf, ngay c\u1ea3 khi ch\u01b0a b\u1ecb lo\u1ea1i b\u1ecf th\u00ec c\u0169ng s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng ngay l\u1eadp t\u1ee9c. Ch\u1ec9 khi \u0111\u1ee9ng t\u1ea1i g\u00f3c \u0111\u1ed9 c\u1ee7a c\u00f4ng ty tuy\u1ec3n d\u1ee5ng nh\u00e2n t\u00e0i \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c s\u1ef1 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh m\u00ecnh, gi\u1ea3i khai nh\u1eefng nghi ho\u1eb7c, v\u1ee9t b\u1ecf s\u1ef1 b\u1ea5t m\u00e3n v\u00e0 c\u0103m h\u1eadn c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n.<\/p>\n<p><b>Ch\u1ec9 nh\u1edd nh\u1eb7t m\u1ed9t chi\u1ebfc kim m\u00e0 anh \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n d\u1ee5ng<\/b><\/p>\n<p>R\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u00fang ta sau khi t\u1ed1t nghi\u1ec7p \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u1ebd t\u00ecm ki\u1ebfm vi\u1ec7c l\u00e0m. \u1ede Nh\u1eadt B\u1ea3n, th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua c\u00e1c cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n, ph\u1ea3i tr\u1ef1c ti\u1ebfp g\u1eb7p m\u1eb7t ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a c\u00f4ng ty, tr\u1ef1c ti\u1ebfp b\u1ecb c\u00f4ng ty h\u1ecfi c\u00e1c c\u00e2u h\u1ecfi kh\u00e1c nhau, cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u00f4ng ty s\u1ebd quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh li\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n d\u1ee5ng hay kh\u00f4ng. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u r\u1ea5t c\u0103ng th\u1eb3ng, kh\u00f4ng bi\u1ebft li\u1ec7u m\u00ecnh s\u1ebd b\u1ecb h\u1ecfi c\u00e2u h\u1ecfi g\u00ec, th\u1ef1c ra b\u1ea5t k\u1ec3 c\u00e2u h\u1ecfi c\u1ee5 th\u1ec3 l\u00e0 g\u00ec, d\u00f9 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi v\u1eadn d\u1ee5ng nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc trong binh ph\u00e1p, hi\u1ec3u r\u00f5 nhu c\u1ea7u v\u00e0 y\u00eau c\u1ea7u ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a c\u00f4ng ty, d\u1ef1a theo nh\u1eefng k\u1ef9 n\u0103ng, chuy\u00ean m\u00f4n v\u00e0 s\u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 d\u1ef1 \u0111o\u00e1n c\u00e2u h\u1ecfi, v\u00e0 chu\u1ea9n b\u1ecb c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, th\u00ec c\u00f3 m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m r\u1ea5t quan tr\u1ecdng, ch\u00ednh l\u00e0 li\u1ec7u b\u1ea1n c\u00f3 ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, suy x\u00e9t cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c hay kh\u00f4ng.<\/p>\n<p>T\u00f4i nh\u1edb c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n, k\u1ec3 v\u1ec1 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi sau khi k\u1ebft th\u00fac cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n, nh\u00ecn th\u1ea5y c\u00f3 m\u1ed9t chi\u1ebfc kim b\u0103ng \u1edf tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t, khi ra v\u1ec1, anh \u1ea5y th\u1ea3n nhi\u00ean ng\u1ed3i xu\u1ed1ng thu\u1eadn tay nh\u1eb7t chi\u1ebfc kim b\u0103ng \u0111\u00f3 l\u00ean, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng, r\u1ed3i m\u1edf c\u1eeda r\u1eddi kh\u1ecfi ph\u00f2ng ph\u1ecfng v\u1ea5n, kh\u00f4ng ng\u1edd l\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng n\u00e0y c\u1ee7a anh \u1ea5y \u0111\u00e3 g\u00e2y \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng cho l\u00e3nh \u0111\u1ea1o ph\u1ecfng v\u1ea5n c\u1ee7a c\u00f4ng ty, h\u1ecd \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh tuy\u1ec3n d\u1ee5ng anh, m\u1eb7c d\u00f9 th\u00e0nh t\u00edch c\u1ee7a anh l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 n\u1ed5i b\u1eadt nh\u1ea5t.<\/p>\n<p>R\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd t\u1ef1 h\u1ecfi, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ef1c s\u1ef1 quan tr\u1ecdng kh\u00f4ng? M\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng nh\u1ecf b\u00e9 nh\u01b0 v\u1eady, l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 vi\u1ec7c l\u1edbn nh\u01b0 v\u1eady, th\u1eadm ch\u00ed quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3 v\u1eadn m\u1ec7nh c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi? Tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean ch\u00fang ta s\u1ebd kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u1ebfn b\u1ea3n th\u00e2n c\u00e2u chuy\u1ec7n c\u00f3 ch\u00ednh x\u00e1c hay kh\u00f4ng, kh\u00f4ng tin c\u0169ng kh\u00f4ng sao, thay v\u00e0o \u0111\u00f3 ch\u00fang ta h\u00e3y xem ph\u00eda ng\u01b0\u1eddi tuy\u1ec3n d\u1ee5ng c\u1ee7a c\u00f4ng ty nh\u00ecn nh\u1eadn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. Ch\u00fang ta th\u1eed ngh\u0129, v\u00e0o th\u1eddi kh\u1eafc quan tr\u1ecdng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 ph\u1eadn nh\u01b0 v\u1eady, tinh th\u1ea7n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng v\u00f4 c\u00f9ng c\u0103ng th\u1eb3ng, \u0111\u1ec3 gi\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u01b0u \u00e1i v\u00e0 c\u00f4ng nh\u1eadn c\u1ee7a c\u00f4ng ty, th\u1ef1c s\u1ef1 ph\u1ea3i b\u1ecf ra r\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u00f4ng s\u1ee9c. Khi t\u1edbi th\u1eddi kh\u1eafc quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t, \u0111i\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ta quan t\u00e2m nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean l\u00e0 v\u1eadn m\u1ec7nh c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n v\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 cu\u1ed1i c\u00f9ng, v\u00e0o l\u00fac \u0111\u00f3 li\u1ec7u ai c\u00f3 th\u1eddi gian quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c? Ai c\u00f3 th\u1ec3 v\u00e0o th\u1eddi kh\u1eafc then ch\u1ed1t li\u00ean quan \u0111\u1ebfn l\u1ee3i \u00edch s\u1ed1ng c\u00f2n m\u00e0 b\u1ea3n th\u00e2n coi tr\u1ecdng nh\u01b0 v\u1eady v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi t\u00e2m th\u00e1i b\u00ecnh t\u0129nh, l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 th\u1eddi th\u1eddi kh\u1eafc kh\u1eafc t\u1ea1o th\u00e0nh th\u00f3i quen quan t\u00e2m xem li\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00f3 g\u1eb7p nguy hi\u1ec3m hay kh\u00f4ng, mong mu\u1ed1n quan t\u00e2m ch\u0103m s\u00f3c cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c? Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady qu\u00e1 \u00edt.<\/p>\n<p>C\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 n\u00f3i, anh \u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u0111i\u1ec1m t\u0129nh, kh\u00f4ng ho\u1ea3ng kh\u00f4ng v\u1ed9i, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 cho th\u1ea5y anh \u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e2m tranh gi\u00e0nh, ch\u1ec9 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n l\u00e0 c\u1ed1 g\u1eafng h\u1ebft s\u1ee9c tr\u1ea3 l\u1eddi c\u00e1c c\u00e2u h\u1ecfi m\u1ed9t c\u00e1ch l\u1ecbch s\u1ef1, c\u00f2n k\u1ebft qu\u1ea3 sau \u0111\u00f3 nh\u01b0 n\u00e0o th\u00ec t\u00f9y k\u1ef3 t\u1ef1 nhi\u00ean, anh \u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 bu\u00f4ng b\u1ecf s\u1ef1 lo l\u1eafng v\u00e0 ch\u1ea5p tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed1i v\u1edbi k\u1ebft qu\u1ea3. Sau khi cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n k\u1ebft th\u00fac, anh \u1ea5y v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eadp t\u1ee9c l\u00e0m m\u1ed9t vi\u1ec7c b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng nh\u1ea5t m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng n\u00ean l\u00e0m, nh\u00ecn th\u1ea5y c\u00e2y kim tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y nguy hi\u1ec3m, l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng, anh kh\u00f4ng c\u1ea7n suy ngh\u0129 g\u00ec, nh\u1eb7t l\u00ean m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ef1 nhi\u00ean. Ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady, n\u00f3i l\u00ean r\u1eb1ng anh \u1ea5y \u0111\u1eb7t nhi\u1ec1u t\u00e2m s\u1ee9c h\u01a1n v\u00e0o nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi xung quanh, c\u00f2n \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u1ea3n th\u00e2n th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 thu\u1eadn theo t\u1ef1 nhi\u00ean, an nhi\u00ean h\u00e0i l\u00f2ng v\u1edbi m\u1ecdi ho\u00e0n c\u1ea3nh. N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady h\u1ecd \u0111\u00e3 quen l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng h\u00e0ng ng\u00e0y, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady, n\u1ebfu kh\u00f4ng, d\u00f9 \u0111\u1ecdc r\u1ea5t nhi\u1ec1u s\u00e1ch gi\u1ea3ng v\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng th\u1ef1c h\u00e0nh trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng, th\u00ec khi g\u1eb7p t\u00ecnh hu\u1ed1ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 x\u1ea3y ra v\u1edbi m\u00ecnh, anh ta c\u0169ng s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd xem tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t c\u00f3 v\u1eadt nguy hi\u1ec3m hay kh\u00f4ng. B\u1edfi v\u00ec anh ta ch\u01b0a bao gi\u1edd quan t\u00e2m ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi xung quanh. G\u1eb7p ph\u1ea3i b\u1ea5t c\u1ee9 s\u1ef1 vi\u1ec7c g\u00ec, th\u00ec \u0111i\u1ec1u ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean s\u1ebd l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n, hu\u1ed1ng n\u1eefa l\u00e0 trong th\u1eddi kh\u1eafc ph\u1ecfng v\u1ea5n c\u0103ng th\u1eb3ng v\u00e0 quan tr\u1ecdng nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u00e2u c\u00f3 kho\u1ea3ng th\u1eddi gian tr\u1ed1ng \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e2y kim nh\u1ecf b\u00e9 nh\u01b0 v\u1eady. Do \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 may m\u1eafn, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i t\u1eeb tr\u00ean tr\u1eddi r\u01a1i xu\u1ed1ng \u0111\u1ec3 anh \u1ea5y c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i th\u1ec3 hi\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t l\u00e3nh \u0111\u1ea1o, m\u00e0 \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a qu\u00e1 tr\u00ecnh th\u1ef1c h\u00e0nh h\u00e0ng ng\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec \u1edf \u0111\u00e2u c\u0169ng s\u1ebd c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i theo sau .<\/p>\n<p>\u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e1ch m\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o xem x\u00e9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1, b\u1edfi v\u1edbi kinh nghi\u1ec7m s\u1ed1ng phong ph\u00fa, ch\u1ec9 c\u1ea7n t\u1eeb nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u1ecf, nh\u1eefng \u0111\u1ed9ng t\u00e1c r\u1ea5t nh\u1ecf, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn ra b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi, c\u0169ng nh\u01b0 ph\u1ea9m h\u1ea1nh th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 r\u1ed1t cu\u1ed9c nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. Do \u0111\u00f3, n\u1ebfu nh\u01b0 th\u00e0nh t\u00edch thi c\u1eed \u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng kh\u00e1c nhau nhi\u1ec1u, ho\u1eb7c c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch h\u01a1i k\u00e9m h\u01a1n m\u1ed9t ch\u00fat, nh\u01b0ng v\u00ec h\u1ecd l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft quan t\u00e2m ch\u0103m s\u00f3c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, th\u00ec c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o s\u1ebd th\u00e0 tuy\u1ec3n d\u1ee5ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch h\u01a1i k\u00e9m h\u01a1n m\u1ed9t ch\u00fat, c\u00f2n h\u01a1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch xu\u1ea5t s\u1eafc nh\u1ea5t. V\u00ec sao l\u1ea1i coi vi\u1ec7c quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c quan tr\u1ecdng nh\u01b0 v\u1eady? Tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean ch\u00fang ta h\u00e3y th\u1eed xem Shibusawa Eiichi, cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf t\u01b0 b\u1ea3n c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o nh\u00e9.<\/p>\n<p><b>Tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u00e2n t\u00e0i, nh\u00ecn xem h\u1ecd \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o<\/b><\/p>\n<p>Su\u1ed1t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi m\u00ecnh, Shibusawa Eiichi \u0111\u1ec1u lu\u00f4n coi Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ea7y, \u0111\u1ecdc \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d m\u1ed7i ng\u00e0y \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh b\u00e0i h\u1ecdc th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y c\u1ee7a \u00f4ng, \u00f4ng c\u00f2n li\u00ean t\u1ee5c v\u1eadn d\u1ee5ng v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u1ea5y trong l\u0129nh v\u1ef1c kinh doanh. Do v\u1eady \u00f4ng hi\u1ec3u r\u1eb1ng d\u00f9 Kh\u1ed5ng T\u1eed c\u00f3 n\u00f3i bao nhi\u00eau v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed, th\u00ec \u0111\u1ec1u l\u00e0 d\u1ef1a tr\u00ean nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 kh\u00e1c nhau m\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed kh\u00e1c nhau g\u1eb7p ph\u1ea3i trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng. M\u1ecdi \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ec1u xoay quanh hai ch\u1eef \u2018nh\u00e2n ngh\u0129a\u2019 m\u00e0 tri\u1ec3n khai. C\u00f2n vi\u1ec7c th\u1ef1c h\u00e0nh \u2018nh\u00e2n ngh\u0129a\u2019, ch\u00ednh l\u00e0 sau khi con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra, c\u0169ng l\u00e0 l\u00fac b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o v\u00e0 k\u00ednh tr\u1ecdng ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean trong gia \u0111\u00ecnh. \u0110\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 tu d\u01b0\u1ee1ng c\u01a1 b\u1ea3n \u0111\u1ea7u ti\u00ean m\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, do \u0111\u00f3, Kh\u1ed5ng T\u1eed coi l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o v\u00e0 k\u00ednh tr\u1ecdng ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a \u2018nh\u00e2n ngh\u0129a\u2019.<\/p>\n<p>Shibusawa Eiichi \u0111\u1ecdc s\u00e1ch r\u1ea5t k\u1ef9 n\u00ean \u00f4ng bi\u1ebft r\u1ea5t r\u00f5 v\u00e0 hi\u1ec3u s\u00e2u s\u1eafc \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, cho n\u00ean khi \u0111\u1ecdc \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d, \u00f4ng th\u01b0\u1eddng suy ng\u1eabm v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, suy ngh\u0129 v\u00ec sao Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u1ea1i coi tr\u1ecdng \u0111i\u1ec3m n\u00e0y nh\u01b0 v\u1eady, v\u00e0 v\u00ec sao vi\u1ec7c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u th\u1ea3o v\u1edbi cha m\u1eb9 v\u00e0 k\u00ednh tr\u1ecdng ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean trong gia \u0111\u00ecnh l\u1ea1i quan tr\u1ecdng nh\u01b0 v\u1eady. Trong ch\u01b0\u01a1ng \u201cH\u1ecdc Nhi\u201d m\u1edf \u0111\u1ea7u c\u1ee7a cu\u1ed1n \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d, c\u00e2u th\u1ee9 hai c\u00f3 vi\u1ebft nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p>H\u1eefu T\u1eed vi\u1ebft: \u201cK\u1ef3 vi nh\u00e2n d\u00e3 hi\u1ebfu \u0111\u1ec7, nhi h\u1ea3o ph\u1ea1m th\u01b0\u1ee3ng gi\u1ea3, ti\u00ean h\u0129; B\u1ea5t h\u1ea3o ph\u1ea1m th\u01b0\u1ee3ng nhi h\u1ea3o t\u00e1c lo\u1ea1n gi\u1ea3, v\u1ecb chi h\u1eefu d\u00e3. Qu\u00e2n t\u1eed v\u1ee5 b\u1ea3n, b\u1ea3n l\u1eadp nhi \u0111\u1ea1o sinh. Hi\u1ebfu \u0111\u1ec5 d\u00e3 gi\u1ea3, k\u00ec vi nh\u00e2n chi b\u1ea3n d\u1eef!\u201d, ch\u1eef \u0111\u1ec7 \u201c\u5f1f\u201d (em trai) \u1edf \u0111\u00e2y th\u00f4ng ngh\u0129a v\u1edbi ch\u1eef \u0111\u1ec5 \u201c\u608c\u201d (k\u00ednh nh\u01b0\u1eddng). \u00dd ngh\u0129a l\u00e0, H\u1eefu T\u1eed &#8211; m\u1ed9t \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed n\u00f3i r\u1eb1ng, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi khi \u1edf trong gia \u0111\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef tr\u1ecdn \u0111\u1ea1o hi\u1ebfu th\u1ea3o v\u1edbi cha m\u1eb9 v\u00e0 k\u00ednh tr\u1ecdng anh em, nh\u01b0ng l\u1ea1i \u01b0a th\u00edch m\u1ea1o ph\u1ea1m b\u1ec1 tr\u00ean, th\u1ef1c t\u1ebf x\u01b0a nay r\u1ea5t hi\u1ebfm th\u1ea5y. Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng mu\u1ed1n m\u1ea1o ph\u1ea1m b\u1ec1 tr\u00ean m\u00e0 th\u00edch g\u00e2y vi\u1ec7c h\u1ed7n lo\u1ea1n, d\u1eabn \u0111\u1ebfn lo\u1ea1n \u0111\u1ed9ng trong x\u00e3 h\u1ed9i, l\u00e0m n\u00e1o lo\u1ea1n qu\u1ed1c gia, x\u01b0a nay ch\u01b0a t\u1eebng nghe n\u00f3i \u0111\u1ebfn. Ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed ch\u1ec9 c\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 l\u0129nh ng\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n ch\u1ea5t l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi th\u00ec d\u00f9 \u1edf b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111\u00e2u c\u0169ng s\u1ebd kh\u00f4ng l\u1ea1c m\u1ea5t ch\u00ednh \u0111\u1ea1o, cho d\u00f9 \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi b\u1ea5t k\u1ec3 t\u00ecnh hu\u1ed1ng n\u00e0o, ngh\u1ecbch c\u1ea3nh c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c, thu\u1eadn c\u1ea3nh c\u0169ng v\u1eady, \u0111\u1ec1u s\u1ebd kh\u00f4ng lo l\u1eafng c\u0103ng th\u1eb3ng m\u00e0 dao \u0111\u1ed9ng, h\u1ecd v\u00f4 c\u00f9ng r\u00f5 r\u00e0ng b\u1ea3n th\u00e2n c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 \u0111i con \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a m\u00ecnh. Hi\u1ebfu \u0111\u1ec5 ch\u00ednh l\u00e0 c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a th\u1ef1c h\u00e0nh \u0111\u1ea1o \u201cnh\u00e2n\u201d c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed.<\/p>\n<p>Shibusawa Eiichi n\u00f3i r\u1eb1ng, khi \u0111\u1ecdc c\u00e2u n\u00e0y, \u00f4ng \u0111\u00e3 l\u1eadp t\u1ee9c hi\u1ec3u ra nguy\u00ean t\u1eafc l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 nh\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ebfu th\u1ea3o v\u00e0 k\u00ednh tr\u1ecdng cha m\u1eb9 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n trong nh\u00e0, \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c an t\u00e2m v\u00e0 tin c\u1eady nh\u1ea5t, \u201cCho d\u00f9 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 b\u1ea3n s\u1ef1 v\u00e0 t\u00e0i hoa xu\u1ea5t s\u1eafc \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u, n\u1ebfu nh\u01b0 kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ec7n \u00fd \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ea5m l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o v\u00e0o k\u00ednh tr\u1ecdng ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean, th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi xung quanh y\u00eau m\u1ebfn, c\u0169ng s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e3 h\u1ed9i th\u1eeba nh\u1eadn, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n kh\u00f4ng mu\u1ed1n ho\u00e0n th\u00e0nh tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u00e0 ngh\u0129a v\u1ee5 c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng s\u1ee3 h\u01a1n l\u00e0, h\u1ecd c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c x\u1ea5u. H\u1ecd c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y r\u1ed1i lo\u1ea1n trong c\u00f4ng ty, t\u1ea1o ra nh\u1eefng r\u1eafc r\u1ed1i. Do \u0111\u00f3, khi d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi, t\u00f4i \u01b0u ti\u00ean xem x\u00e9t nh\u00e2n ph\u1ea9m c\u1ee7a h\u1ecd h\u01a1n ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u00e0i n\u0103ng. Quan s\u00e1t xem anh ta c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u th\u1ea3o v\u00e0 k\u00ednh tr\u1ecdng cha m\u1eb9 anh em trong gia \u0111\u00ecnh hay kh\u00f4ng. C\u00f3 th\u1ec3 nguy\u1ec7n \u00fd h\u1ebft l\u00f2ng ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 hay kh\u00f4ng, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u v\u00f4 c\u00f9ng quan tr\u1ecdng. Ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady, \u00edt nh\u1ea5t c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e0nh th\u1ef1c, ch\u1eafc ch\u1eafn trong c\u00f4ng vi\u1ec7c, s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u1ed9ng ch\u00fat l\u00e0 ng\u1ea1o m\u1ea1n khi \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, s\u1eb5n s\u00e0ng b\u1ecf c\u00f4ng s\u1ee9c v\u00ec ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c an t\u00e2m\u201d.<\/p>\n<p>C\u00e1c chuy\u00ean gia t\u01b0 v\u1ea5n cho doanh nghi\u1ec7p c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n hi\u1ec7n nay, khi ph\u00e2n t\u00edch nguy\u00ean nh\u00e2n th\u00e0nh c\u00f4ng v\u00e0 th\u1ea5t b\u1ea1i c\u1ee7a doanh nghi\u1ec7p c\u0169ng \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed. H\u1ecd cho r\u1eb1ng l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o v\u00e0 s\u1ef1 k\u00ednh tr\u1ecdng ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean d\u1ea1y ng\u01b0\u1eddi ta bi\u1ebft ch\u00e2n th\u00e0nh c\u1ea3m \u01a1n cha m\u1eb9, t\u1eeb \u0111\u00f3 khi ra ngo\u00e0i x\u00e3 h\u1ed9i h\u1ecd t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd bi\u1ebft quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn c\u1ea3m nh\u1eadn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, bi\u1ebft \u0111\u1ed1i x\u1eed khi\u00eam t\u1ed1n v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, t\u00f4n tr\u1ecdng v\u00e0 v\u00f4 t\u01b0 l\u1eafng nghe \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. H\u1ecd s\u1ebd v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng v\u00ec t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a m\u00ecnh m\u00e0 tr\u1edf n\u00ean ki\u00eau ng\u1ea1o, th\u1eadm ch\u00ed h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng ng\u1ea1i ng\u1ea7n h\u1ecdc h\u1ecfi ng\u01b0\u1eddi k\u00e9m h\u01a1n m\u00ecnh v\u00e0 bi\u1ebft quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong x\u00e3 h\u1ed9i m\u1ecdi l\u00fac m\u1ecdi n\u01a1i, v\u00e0 d\u00f9ng n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a m\u00ecnh c\u1ed1ng hi\u1ebfn ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi nhu c\u1ea7u c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i. Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn nhu c\u1ea7u v\u00e0 phi\u1ec1n n\u00e3o c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ed3n h\u1ebft \u0111am m\u00ea v\u00e0o s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a m\u00ecnh, th\u00e0nh c\u00f4ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u t\u1ea5t nhi\u00ean s\u1ebd \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u00f2n ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5t b\u1ea1i, ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u1edf \u0111\u00e2u c\u0169ng \u0111\u1eb7t l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00ean tr\u00ean h\u1ebft \u0111\u1ec3 suy x\u00e9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng bi\u1ebft quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, kh\u00f4ng mu\u1ed1n hy sinh v\u00ec ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, s\u1ebd b\u1ecb x\u00e3 h\u1ed9i gh\u00e9t b\u1ecf, \u0111\u00e0o th\u1ea3i, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 l\u1ebd \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 anh t\u00e0i, ch\u00ednh l\u00e0 ph\u1ea3i bi\u1ebft th\u1ef1c h\u00e0nh \u0111\u1ea1o hi\u1ebfu \u0111\u1ec5, hi\u1ec3u r\u00f5 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a s\u1ef1 khi\u00eam t\u1ed1n, v\u00e0 s\u1eb5n l\u00f2ng c\u1ed1ng hi\u1ebfn; C\u00f2n n\u1ebfu c\u1ee9 \u1edf tr\u00ean cao m\u00e0 t\u1ef1 m\u00e3n, d\u01b0\u01a1ng d\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 \u0111\u1eafc, t\u1ea5t nhi\u00ean s\u1ebd \u0111\u00e1nh m\u1ea5t l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, n\u00f3i g\u00ec \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 \u0111\u1ee9ng trong x\u00e3 h\u1ed9i, n\u00f3i g\u00ec \u0111\u1ebfn th\u00e0nh c\u00f4ng. Ch\u1ec9 c\u1ea7n hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, th\u00ec m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, ch\u00e2n th\u00e0nh v\u00e0 t\u1eadn h\u1ebft tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, kh\u00f4ng o\u00e1n kh\u00f4ng h\u1eadn m\u00e0 d\u1ed1c h\u1ebft s\u1ee9c l\u00e0m t\u1ed1t ph\u1ea7n vi\u1ec7c trong b\u1ed5n ph\u1eadn c\u1ee7a m\u00ecnh, cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e3nh \u0111\u1ea1o t\u00edn nhi\u1ec7m v\u00e0 tr\u1ecdng d\u1ee5ng.<\/p>\n<p>D\u1ecbch t\u1eeb: <a class=\"external free\" href=\"https:\/\/big5.zhengjian.org\/node\/245293\" rel=\"nofollow\">https:\/\/big5.zhengjian.org\/node\/245293<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"catlinks\" class=\"catlinks\" data-mw=\"interface\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0110\u1ecdc t\u00e1c ph\u1ea9m \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef v\u00e0 b\u00e0n t\u00ednh\u201d, hi\u1ec3u ra \u00fd ngh\u0129a th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a Nho h\u1ecdc T\u00e1c gi\u1ea3: L\u01b0u Nh\u01b0 [ChanhKien.org] Shibusawa Eiichi kh\u00f4ng ch\u1ec9 bi\u1ebft c\u00e1ch thi\u1ec7n \u0111\u00e3i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, d\u1ed1c l\u00f2ng c\u1ed1ng hi\u1ebfn h\u1ebft s\u1ee9c cho x\u00e3 h\u1ed9i, m\u00e0 \u00f4ng c\u00f2n \u0111\u1ec3 l\u1ea1i hi\u1ec3u bi\u1ebft ch\u00ednh x\u00e1c v\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c r\u00f5 r\u00e0ng [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[103],"tags":[621],"class_list":["post-53898","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-vanhoa-truyenthong","tag-cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 10) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-10.html\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 10) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u0110\u1ecdc t\u00e1c ph\u1ea9m \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef v\u00e0 b\u00e0n t\u00ednh\u201d, hi\u1ec3u ra \u00fd ngh\u0129a th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a Nho h\u1ecdc T\u00e1c gi\u1ea3: L\u01b0u Nh\u01b0 [ChanhKien.org] Shibusawa Eiichi kh\u00f4ng ch\u1ec9 bi\u1ebft c\u00e1ch thi\u1ec7n \u0111\u00e3i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, d\u1ed1c l\u00f2ng c\u1ed1ng hi\u1ebfn h\u1ebft s\u1ee9c cho x\u00e3 h\u1ed9i, m\u00e0 \u00f4ng c\u00f2n \u0111\u1ec3 l\u1ea1i hi\u1ec3u bi\u1ebft ch\u00ednh x\u00e1c v\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c r\u00f5 r\u00e0ng [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-10.html\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-04-10T03:43:20+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"editor_n\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"editor_n\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-10.html#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-10.html\"},\"author\":{\"name\":\"editor_n\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"headline\":\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 10)\",\"datePublished\":\"2026-04-10T03:43:20+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-10.html\"},\"wordCount\":3726,\"keywords\":[\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n\"],\"articleSection\":[\"V\u0103n h\u00f3a truy\u1ec1n th\u1ed1ng\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-10.html\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-10.html\",\"name\":\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 10) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-04-10T03:43:20+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-10.html#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-10.html\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-10.html#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 10)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\",\"name\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"description\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\",\"name\":\"editor_n\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"editor_n\"},\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 10) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-10.html","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 10) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","og_description":"\u0110\u1ecdc t\u00e1c ph\u1ea9m \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef v\u00e0 b\u00e0n t\u00ednh\u201d, hi\u1ec3u ra \u00fd ngh\u0129a th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a Nho h\u1ecdc T\u00e1c gi\u1ea3: L\u01b0u Nh\u01b0 [ChanhKien.org] Shibusawa Eiichi kh\u00f4ng ch\u1ec9 bi\u1ebft c\u00e1ch thi\u1ec7n \u0111\u00e3i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, d\u1ed1c l\u00f2ng c\u1ed1ng hi\u1ebfn h\u1ebft s\u1ee9c cho x\u00e3 h\u1ed9i, m\u00e0 \u00f4ng c\u00f2n \u0111\u1ec3 l\u1ea1i hi\u1ec3u bi\u1ebft ch\u00ednh x\u00e1c v\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c r\u00f5 r\u00e0ng [&hellip;]","og_url":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-10.html","og_site_name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","article_published_time":"2026-04-10T03:43:20+00:00","author":"editor_n","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"editor_n","Est. reading time":"11 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-10.html#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-10.html"},"author":{"name":"editor_n","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"headline":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 10)","datePublished":"2026-04-10T03:43:20+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-10.html"},"wordCount":3726,"keywords":["Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n"],"articleSection":["V\u0103n h\u00f3a truy\u1ec1n th\u1ed1ng"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-10.html","url":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-10.html","name":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 10) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website"},"datePublished":"2026-04-10T03:43:20+00:00","author":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-10.html#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-10.html"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/04\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-10.html#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/chanhkien.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 10)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website","url":"https:\/\/chanhkien.org\/","name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","description":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085","name":"editor_n","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","caption":"editor_n"},"url":"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53898","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=53898"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53898\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":53899,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53898\/revisions\/53899"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=53898"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=53898"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=53898"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}