{"id":53226,"date":"2026-03-08T09:19:30","date_gmt":"2026-03-08T02:19:30","guid":{"rendered":"https:\/\/chanhkien.org\/?p=53226"},"modified":"2026-03-08T09:19:30","modified_gmt":"2026-03-08T02:19:30","slug":"cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-9","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/03\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-9.html","title":{"rendered":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 9)"},"content":{"rendered":"<div id=\"mw-content-text\" class=\"mw-content-ltr\" dir=\"ltr\" lang=\"en\">\n<div class=\"mw-parser-output\">\n<p><i>\u0110\u1ecdc t\u00e1c ph\u1ea9m \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef v\u00e0 b\u00e0n t\u00ednh\u201d, hi\u1ec3u ra \u00fd ngh\u0129a th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a Nho h\u1ecdc<\/i><\/p>\n<p><i>T\u00e1c gi\u1ea3: L\u01b0u Nh\u01b0<\/i><\/p>\n<p><b>[ChanhKien.org]<\/b><\/p>\n<p>Nh\u1eadt B\u1ea3n c\u00f3 kh\u00e1i ni\u1ec7m v\u1ec1 &#8220;gi\u00e1o d\u1ee5c anh t\u00e0i&#8221; \u0111\u1ec3 \u0111\u00e0o t\u1ea1o ra nh\u1eefng nh\u00e2n t\u00e0i ki\u1ec7t xu\u1ea5t, h\u00ecnh th\u1ee9c gi\u00e1o d\u1ee5c n\u00e0y ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u1ec1u do c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng t\u01b0 th\u1ee5c danh ti\u1ebfng v\u1edbi l\u1ecbch s\u1eed h\u00e0ng tr\u0103m n\u0103m \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m, c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u c\u00f3 nh\u1eefng tri\u1ebft l\u00fd gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh, m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ed1t l\u00f5i l\u00e0 nh\u1eb1m b\u1ed3i d\u01b0\u1ee1ng ra nh\u1eefng tinh anh c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c l\u00e3nh \u0111\u1ea1o. Do \u0111\u00f3, nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng t\u01b0 th\u1ee5c danh ti\u1ebfng c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n, \u0111a s\u1ed1 \u0111\u1ec1u \u00e1p d\u1ee5ng h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u00e0o t\u1ea1o nh\u1ea5t qu\u00e1n t\u1eeb trung h\u1ecdc c\u01a1 s\u1edf \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, n\u00f3 r\u1ea5t gi\u1ed1ng v\u1edbi th\u1ec3 ch\u1ebf \u0111\u00e0o t\u1ea1o nho sinh v\u00e0o th\u1eddi c\u1ed5 \u0111\u1ea1i. N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, n\u1ebfu b\u1ea1n mu\u1ed1n tr\u1edf th\u00e0nh \u00f4ng ch\u1ee7 doanh nghi\u1ec7p ho\u1eb7c qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ea5p cao m\u00e0 l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp th\u1ee5 n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c d\u00e0nh cho nh\u00e2n t\u00e0i ki\u1ec7t xu\u1ea5t th\u00ec b\u1ea1n r\u1ea5t kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n ch\u1ea5t th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a kinh doanh v\u00e0 d\u1eabn d\u1eaft doanh nghi\u1ec7p \u0111i \u0111\u00fang h\u01b0\u1edbng. N\u1ebfu ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o k\u1ef9 thu\u1eadt th\u00ec kh\u00f4ng c\u00e1ch n\u00e0o th\u00e0nh t\u1ef1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1i nghi\u1ec7p.<\/p>\n<p><b>\u201cAnh t\u00e0i\u201d trong con m\u1eaft c\u1ee7a Shibusawa Eiichi<\/b><\/p>\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 Shibusawa Eiichi kh\u00f4ng gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5 r\u00e0ng, th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 anh t\u00e0i (nh\u00e2n t\u00e0i xu\u1ea5t ch\u00fang) trong cu\u1ed1n s\u00e1ch c\u1ee7a m\u00ecnh, nh\u01b0ng \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn b\u1ed1n ch\u1eef &#8220;gi\u00e1o d\u1ee5c anh t\u00e0i&#8221; trong ch\u01b0\u01a1ng \u201c\u0110\u01b0\u1ee3c v\u00e0 m\u1ea5t c\u1ee7a gi\u00e1o d\u1ee5c hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i\u201d. \u0110\u1ecdc \u0111\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng n\u00e0y t\u00f4i m\u1edbi hi\u1ec3u ra, h\u00f3a ra n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u00e0o t\u1ea1o ra c\u00e1c nh\u00e2n t\u00e0i xu\u1ea5t ch\u00fang ng\u00e0y nay c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n, ch\u00ednh l\u00e0 n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c k\u1ebft h\u1ee3p ho\u00e0n h\u1ea3o gi\u1eefa s\u1ef1 tu d\u01b0\u1ee1ng c\u1ee7a Nho gia th\u1eddi c\u1ed5 \u0111\u1ea1i v\u00e0 tri th\u1ee9c k\u1ef9 thu\u1eadt hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<p>\u00d4ng n\u00f3i r\u1eb1ng, khi \u00f4ng kho\u1ea3ng 24, 25 tu\u1ed5i, c\u0169ng t\u1ee9c l\u00e0 v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m ngay tr\u01b0\u1edbc th\u1ec1m c\u1ee7a cu\u1ed9c Minh Tr\u1ecb Duy T\u00e2n, n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c. R\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 hun \u0111\u00fac cho gi\u1edbi tr\u1ebb l\u00fd t\u01b0\u1edfng v\u00e0 ho\u00e0i b\u00e3o, c\u00f3 tinh th\u1ea7n l\u00e0m vi\u1ec7c th\u1ef1c t\u1ebf v\u00e0 \u00fd ch\u00ed ki\u00ean c\u01b0\u1eddng, b\u1ea5t khu\u1ea5t. V\u00ec l\u00fd do n\u00e0y m\u00e0 n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c th\u1eddi \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c anh t\u00e0i, khi \u0111\u00f3 t\u1ea1i Nh\u1eadt B\u1ea3n ch\u1ec9 c\u00f3 t\u1ea7ng l\u1edbp v\u00f5 s\u0129 Samurai c\u1ea5p cao m\u1edbi c\u00f3 t\u01b0 c\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp th\u1ee5 m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u1eeb n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c mang t\u00ednh tu d\u01b0\u1ee1ng cao th\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a H\u00e1n H\u1ecdc. B\u1edfi v\u00ec x\u00e3 h\u1ed9i kh\u00f4ng c\u1ea7n qu\u00e1 nhi\u1ec1u nh\u00e2n t\u00e0i xu\u1ea5t ch\u00fang, nh\u00e2n t\u00e0i xu\u1ea5t ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 v\u0129 nh\u00e2n, m\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i kh\u00f4ng c\u1ea7n c\u00f3 qu\u00e1 nhi\u1ec1u v\u0129 nh\u00e2n. Trong khi \u0111\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea3m nh\u1eadn v\u1ecb tr\u00ed qu\u1ea3n l\u00fd ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, th\u00ec c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng tr\u1ecb l\u00fd qu\u1ed1c gia hay cai tr\u1ecb m\u1ed9t khu v\u1ef1c &#8211; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c n\u00e0y th\u00ec l\u1ea1i r\u1ea5t hi\u1ebfm hoi. Do \u0111\u00f3, cho d\u00f9 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n mu\u1ed1n nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 gi\u00e1o d\u1ee5c, th\u00ec ch\u1eb3ng qua c\u0169ng ch\u1ec9 d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf m\u1ee9c \u0111\u1ed9 bi\u1ebft ch\u1eef, bi\u1ebft vi\u1ebft th\u01b0 trao \u0111\u1ed5i, v\u00e0 nh\u1eefng k\u1ef9 n\u0103ng t\u00ednh to\u00e1n nh\u01b0 bi\u1ebft s\u1eed d\u1ee5ng b\u00e0n t\u00ednh v\u00e0 t\u00ednh to\u00e1n c\u00e1c ph\u00e9p t\u00ednh c\u1ed9ng tr\u1eeb nh\u00e2n chia \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0103n bu\u00f4n b\u00e1n l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ed3i. H\u1ecd ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecdc qua t\u1ee9 th\u01b0 ng\u0169 kinh v\u00e0 nh\u1eefng cu\u1ed1n s\u00e1ch l\u1ecbch s\u1eed quan tr\u1ecdng v\u1ec1 tu d\u01b0\u1ee1ng hay kinh bang t\u1ebf th\u1ebf, v\u1eady n\u00ean Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u00f3 ch\u1ec9 c\u00f3 t\u1ea7ng l\u1edbp Samurai m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 l\u00fd t\u01b0\u1edfng cao c\u1ea3, hay nh\u1eefng ki\u1ebfn th\u1ee9c r\u1ed9ng l\u1edbn uy\u00ean b\u00e1c l\u00e0 g\u00ec, l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd b\u00e1ch t\u00ednh.<\/p>\n<p>\u00d4ng c\u00f2n n\u00f3i r\u1eb1ng, do Kh\u1ed5ng T\u1eed nh\u1ea5n m\u1ea1nh l\u00f2ng nh\u00e2n \u00e1i v\u00e0 t\u1ea5m l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o l\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ee9c t\u00ednh c\u0103n b\u1ea3n, d\u1ea1y ng\u01b0\u1eddi ta coi tr\u1ecdng l\u1ec5 ngh\u0129a, bi\u1ebft li\u00eam s\u1ec9, do \u0111\u00f3, n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c m\u00e0 \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp nh\u1eadn v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u00f3 t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd khi\u1ebfn cho ng\u01b0\u1eddi ta bi\u1ebft lo cho n\u01b0\u1edbc, lo cho d\u00e2n, hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng c\u1ea7n ph\u1ea3i thi\u1ebft th\u1ef1c, kh\u00f4ng xa r\u1eddi th\u1ef1c t\u1ebf, bi\u1ebft li\u00eam s\u1ec9 v\u00e0 coi tr\u1ecdng t\u00edn ngh\u0129a. C\u00f2n n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i m\u1eb7c d\u00f9 c\u00f3 th\u1ec3 cung c\u1ea5p c\u01a1 h\u1ed9i gi\u00e1o d\u1ee5c b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng n\u00f3 l\u1ea1i ch\u00fa tr\u1ecdng v\u00e0o nh\u1eefng k\u1ef9 n\u0103ng t\u01b0 duy, k\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 h\u1ecdc sinh ph\u1ea3i h\u1ecdc r\u1ea5t nhi\u1ec1u ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u1edf tr\u01b0\u1eddng ti\u1ec3u h\u1ecdc, sau khi l\u00ean trung h\u1ecdc ph\u1ed5 th\u00f4ng v\u00e0 v\u00e0o \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, l\u1ea1i c\u00f3 th\u00eam nhi\u1ec1u m\u00f4n h\u1ecdc h\u01a1n n\u1eefa v\u00e0 ph\u1ea3i t\u00edch l\u0169y nhi\u1ec1u lo\u1ea1i ki\u1ebfn th\u1ee9c kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng l\u1ea1i coi nh\u1eb9 s\u1ef1 tu d\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 thi\u1ebfu h\u1ee5t s\u1ef1 gi\u00e1o d\u1ee5c v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c. K\u1ebft qu\u1ea3 khi\u1ebfn cho ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ef1c s\u1ef1 ph\u1ea3i lo l\u1eafng v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nh\u00e2n ph\u1ea9m v\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u1eady, m\u1ee5c \u0111\u00edch th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a vi\u1ec7c h\u1ecdc c\u0169ng ho\u00e0n to\u00e0n b\u1ecb \u0111\u00e1nh m\u1ea5t. Nh\u1eefng l\u00fd t\u01b0\u1edfng v\u00e0 ch\u00ed l\u1edbn v\u00ec n\u01b0\u1edbc v\u00ec d\u00e2n, l\u1ea5y nh\u00e2n ngh\u0129a l\u00e0m c\u1ed1t l\u00f5i, c\u0169ng \u0111\u00e3 ho\u00e0n to\u00e0n b\u1ecb l\u00e3ng qu\u00ean, do \u0111\u00f3, m\u1eb7c d\u00f9 h\u1ecd \u0111\u00e3 h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t m\u1edb tri th\u1ee9c v\u00e0 nh\u1eefng k\u1ef9 thu\u1eadt, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi th\u00ec r\u1ed1t cu\u1ed9c l\u00e0 s\u1ed1ng v\u00ec \u0111i\u1ec1u g\u00ec, c\u1ea7n d\u00f9ng t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0o vi\u1ec7c g\u00ec th\u00ec h\u1ecd ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c ph\u00e1n \u0111o\u00e1n v\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u00fang \u0111\u1eafn n\u1eefa. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, h\u1ecd tr\u1edf n\u00ean m\u01a1 h\u1ed3 khi \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi hi\u1ec7n th\u1ef1c, sau khi v\u1ea5p ph\u1ea3i kh\u00f3 kh\u0103n \u1edf c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n, h\u1ecd quay tr\u1edf l\u1ea1i v\u1ea1ch xu\u1ea5t ph\u00e1t v\u00e0 t\u1ef1 h\u1ecfi b\u1ea3n th\u00e2n v\u00ec sao ph\u1ea3i h\u1ecdc, m\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, trong h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c tr\u01b0\u1edbc kia l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ea7n ph\u1ea3i n\u00f3i cho h\u1ecdc sinh bi\u1ebft.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng l\u1eddi c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 ch\u1ec9 ra r\u00f5 r\u00e0ng r\u1eb1ng ngu\u1ed3n g\u1ed1c n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c anh t\u00e0i c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n ch\u00ednh l\u00e0 n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c Nho h\u1ecdc m\u00e0 c\u00e1c v\u00f5 s\u0129 Samurai v\u00e0 c\u00e1c qu\u00fd t\u1ed9c Nh\u1eadt B\u1ea3n th\u1eddi x\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp nh\u1eadn. \u0110i\u1ec3m kh\u00e1c bi\u1ec7t duy nh\u1ea5t so v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c l\u00e0, \u1edf Trung Qu\u1ed1c th\u00ec to\u00e0n b\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp nh\u1eadn n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c nh\u01b0 v\u1eady, n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1n ch\u1ebf v\u1ec1 giai t\u1ea7ng, v\u1eady n\u00ean t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n r\u1ea5t nhi\u1ec1u nh\u00e0 nho n\u1ed5i ti\u1ebfng m\u00e0 c\u00f3 xu\u1ea5t th\u00e2n b\u1ea7n h\u00e0n. Trong \u201cTam t\u1ef1 kinh\u201d c\u00f3 \u0111i\u1ec3n c\u1ed1 v\u1ec1 T\u00f4n Khang \u0111\u1ecdc s\u00e1ch d\u01b0\u1edbi \u00e1nh tuy\u1ebft, \u0111\u00e3 kh\u00edch l\u1ec7 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n ph\u1ea3i ch\u0103m ch\u1ec9 \u0111\u1ecdc s\u00e1ch ngay c\u1ea3 trong ngh\u00e8o kh\u00f3 v\u00e0 ngh\u1ecbch c\u1ea3nh, hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1o tu d\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 nh\u1eefng h\u1ecdc v\u1ea5n c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ebf th\u1ebf. H\u1ec7 th\u1ed1ng khoa c\u1eed d\u1ef1 thi ch\u00ednh l\u00e0 minh ch\u1ee9ng cho n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp nh\u1eadn m\u1ed9t c\u00e1ch b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng n\u00e0y.<\/p>\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 n\u1ec1n &#8220;gi\u00e1o d\u1ee5c anh t\u00e0i&#8221; trong qu\u00e1 kh\u1ee9 c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n ch\u1ec9 gi\u1edbi h\u1ea1n \u1edf t\u1ea7ng l\u1edbp qu\u00fd t\u1ed9c v\u00e0 v\u00f5 s\u0129 Samurai c\u1ea5p cao, nh\u01b0ng b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c Nho gia kh\u00f4ng h\u1ec1 thay \u0111\u1ed5i. Cho d\u00f9 ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e1nh gi\u00e1 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p gi\u00e1o d\u1ee5c c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u00fang sai th\u1ebf n\u00e0o, x\u00e1c th\u1ef1c \u0111\u00e3 khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng, ch\u1ec9 c\u00f3 ti\u1ebfp th\u1ee5 nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc th\u00e1nh hi\u1ec1n m\u1ed9t c\u00e1ch h\u1ec7 th\u1ed1ng, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00fd t\u01b0\u1edfng v\u00e0 ch\u00ed h\u01b0\u1edbng \u0111\u00fang \u0111\u1eafn, hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb nh\u1ecf t\u1ea1i sao m\u00ecnh c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 c\u00f3 nh\u00e2n sinh quan \u0111\u00fang \u0111\u1eafn. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 b\u1ea3n ch\u1ea5t th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c anh t\u00e0i.<\/p>\n<p><b>\u0110\u1ec3 v\u00e0o tr\u01b0\u1eddng t\u01b0 th\u1ee5c danh ti\u1ebfng, c\u1ea7n b\u1eaft \u0111\u1ea7u ngay t\u1eeb b\u1eadc trung h\u1ecdc<\/b><\/p>\n<p>T\u1ea1i Nh\u1eadt B\u1ea3n hi\u1ec7n nay, nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng t\u01b0 th\u1ee5c danh ti\u1ebfng v\u1edbi l\u1ecbch s\u1eed l\u00e2u \u0111\u1eddi \u00e1p d\u1ee5ng h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c nh\u1ea5t qu\u00e1n t\u1eeb trung h\u1ecdc c\u01a1 s\u1edf, trung h\u1ecdc ph\u1ed5 th\u00f4ng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i h\u1ecdc. M\u1ee5c \u0111\u00edch nh\u1eb1m k\u1ebf th\u1eeba truy\u1ec1n th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c c\u1ed5 x\u01b0a. \u0110\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean c\u0169ng c\u00f3 \u00e1p d\u1ee5ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p gi\u00e1o d\u1ee5c nh\u00e2n c\u00e1ch c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, m\u1ee5c \u0111\u00edch \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eb1m b\u1ed3i d\u01b0\u1ee1ng ra nh\u1eefng nh\u00e2n t\u00e0i ki\u1ec7t xu\u1ea5t. M\u1eb7c d\u00f9 c\u00e1c m\u00f4n h\u1ecdc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3ng d\u1ea1y, nh\u01b0ng t\u1ed1c \u0111\u1ed9 v\u00e0 ti\u1ebfn \u0111\u1ed9 h\u1ecdc v\u00f4 c\u00f9ng nhanh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o ho\u00e0n th\u00e0nh s\u1edbm nh\u1eefng m\u00f4n h\u1ecdc n\u00e0y v\u00e0 b\u1ed3i d\u01b0\u1ee1ng th\u1eadt t\u1ed1t nh\u1eefng n\u0103ng l\u1ef1c th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u0169ng nh\u01b0 \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi nh\u1eefng t\u00ecnh hu\u1ed1ng ph\u1ee9c t\u1ea1p khi b\u01b0\u1edbc v\u00e0o x\u00e3 h\u1ed9i trong t\u01b0\u01a1ng lai. Trong qu\u00e1 tr\u00ecnh h\u1ecdc, h\u1ecd r\u1ea5t ch\u00fa tr\u1ecdng \u0111\u1ebfn h\u1ecdc t\u1eadp nh\u1eefng ki\u1ebfn th\u1ee9c c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n v\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c nh\u1eefng ph\u00e9p t\u1eafc l\u1ec5 nghi, d\u00f3 \u0111\u00f3 th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, nh\u1eefng h\u1ecdc sinh sau khi t\u1ed1t nghi\u1ec7p trung h\u1ecdc c\u01a1 s\u1edf t\u1eeb c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng c\u00f4ng l\u1eadp, cho d\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn v\u00e0o nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng trung h\u1ecdc ph\u1ed5 th\u00f4ng t\u01b0 th\u1ee5c danh ti\u1ebfng, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp h\u1ecdc c\u00f9ng v\u1edbi nh\u1eefng h\u1ecdc sinh c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng t\u01b0 th\u1ee5c, thay v\u00e0o \u0111\u00f3 h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp v\u00e0o m\u1ed9t l\u1edbp kh\u00e1c. B\u1edfi v\u00ec h\u1ecd ch\u01b0a tr\u1ea3i qua n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00ean s\u1ebd kh\u00f4ng theo k\u1ecbp ti\u1ebfn \u0111\u1ed9 h\u1ecdc t\u1eadp.<\/p>\n<p>N\u1ebfu b\u1ea1n mong mu\u1ed1n con m\u00ecnh tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t s\u1eafc, c\u00f3 th\u1ec3 c\u00e2n nh\u1eafc l\u1ef1a ch\u1ecdn m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng t\u01b0 th\u1ee5c danh ti\u1ebfng, t\u00ecm hi\u1ec3u k\u1ef9 v\u1ec1 t\u00f4n ch\u1ec9 v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p gi\u00e1o d\u1ee5c c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng b\u1eadc nh\u1ea5t. V\u00e0 h\u00e3y nh\u1edb k\u1ef9 r\u1eb1ng, ngay t\u1eeb b\u1eadc ti\u1ec3u h\u1ecdc \u0111\u00e3 c\u1ea7n l\u1ef1a ch\u1ecdn t\u1ed1t cho con b\u1ea1n ng\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh theo h\u1ecdc trong t\u01b0\u01a1ng lai, ch\u1ec9 khi thi \u0111\u1ed7 v\u00e0o tr\u01b0\u1eddng trung h\u1ecdc \u0111\u00f3, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap con b\u1ea1n nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c anh t\u00e0i t\u1ed1t nh\u1ea5t v\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng nh\u1ea5t. T\u1ea5t nhi\u00ean c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng t\u01b0 th\u1ee5c b\u1eaft \u0111\u1ea7u nh\u1eadn h\u1ecdc sinh t\u1eeb b\u1eadc ti\u1ec3u h\u1ecdc. C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o n\u0103ng l\u1ef1c t\u00e0i ch\u00ednh c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh b\u1ea1n v\u00e0 t\u00ecnh hu\u1ed1ng c\u00e1 nh\u00e2n c\u1ee7a con b\u1ea1n m\u00e0 linh ho\u1ea1t l\u1ef1a ch\u1ecdn tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc ph\u00f9 h\u1ee3p, m\u1ed7i tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m v\u00e0 th\u1ebf m\u1ea1nh ri\u00eang.<\/p>\n<p><b>Tu k\u1ef7 d\u0129 an b\u00e1ch t\u00ednh<\/b><\/p>\n<p>C\u1ed1t l\u00f5i c\u1ee7a n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c anh t\u00e0i l\u00e0 g\u00ec? B\u1ea3n th\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 h\u1ecdc v\u00e0 t\u1ef1 b\u1ed3i d\u01b0\u1ee1ng kh\u00f4ng? \u0110\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i v\u1eabn c\u00f3 nh\u1eefng ghi ch\u00e9p trong nh\u1eefng cu\u1ed1n s\u00e1ch th\u1eddi c\u1ed5 \u0111\u1ea1i sao? N\u00f3i th\u1eb3ng ra, n\u1ebfu m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t s\u1eafc v\u01b0\u1ee3t tr\u00ean ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, th\u00ec c\u1ea7n ph\u1ea3i h\u1ecdc h\u1ecfi t\u1eeb c\u00e1c b\u1eadc th\u00e1nh hi\u1ec1n th\u1eddi x\u01b0a, nh\u1eefng v\u00ed d\u1ee5 n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u1ea5t v\u1ec1 c\u00e1c b\u1eadc th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng th\u1eddi c\u1ed5 \u0111\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c Kh\u1ed5ng T\u1eed nh\u1eafc \u0111\u1ebfn ch\u00ednh l\u00e0 hai v\u1ecb \u0110\u1ebf Nghi\u00eau v\u00e0 \u0110\u1ebf Thu\u1ea5n. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec Kh\u1ed5ng T\u1eed \u0111\u00e3 n\u00f3i trong ch\u01b0\u01a1ng \u201cHi\u1ebfn V\u1ea5n &#8211; Lu\u1eadn Ng\u1eef\u201d:<\/p>\n<p>T\u1eed L\u1ed9 h\u1ecfi v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed, Kh\u1ed5ng T\u1eed \u0111\u00e1p: \u201cTu k\u1ef7 d\u0129 k\u00ednh\u201d, T\u1eed L\u1ed9 h\u1ecfi: \u201cCh\u1ec9 v\u1eady th\u00f4i sao?\u201d, Kh\u1ed5ng T\u1eed \u0111\u00e1p: \u201cTu k\u1ef7 d\u0129 an nh\u00e2n\u201d, T\u1eed L\u1ed9 l\u1ea1i h\u1ecfi \u201cCh\u1ec9 v\u1eady th\u00f4i sao?\u201d, Kh\u1ed5ng T\u1eed \u0111\u00e1p: \u201cTu k\u1ef7 d\u0129 an b\u00e1ch t\u00ednh. Tu k\u1ef7 d\u0129 an b\u00e1ch t\u00ednh, ngay c\u1ea3 Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n c\u00f2n th\u1ea5y kh\u00f3 kh\u0103n!\u201d, phi\u00ean d\u1ecbch theo ng\u00f4n ng\u1eef ng\u00e0y nay th\u00ec ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0 T\u1eed L\u1ed9 h\u1ecfi Kh\u1ed5ng T\u1eed r\u1eb1ng nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 b\u1eadc qu\u00e2n t\u1eed. Kh\u1ed5ng T\u1eed tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng ph\u1ea3i tu t\u1ed1t b\u1ea3n th\u00e2n, bi\u1ebft t\u00f4n k\u00ednh ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, bi\u1ebft k\u00ednh tr\u1eddi, k\u00ednh qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng, k\u00ednh cha m\u1eb9. Sau \u0111\u00f3, T\u1eed L\u1ed9 l\u1ea1i h\u1ecfi: L\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ed3i ph\u1ea3i kh\u00f4ng? Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u1ea1i tr\u1ea3 l\u1eddi: Tu t\u1ed1t b\u1ea3n th\u00e2n, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi xung quanh y\u00ean l\u00f2ng, ch\u0103m s\u00f3c t\u1ed1t cho ng\u01b0\u1eddi xung quanh, khi\u1ebfn cha m\u1eb9, anh ch\u1ecb em, v\u1ee3 con, th\u1eadm ch\u00ed ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, h\u1ecd h\u00e0ng v\u00e0 b\u1ea1n b\u00e8 \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 an l\u00f2ng v\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i lo l\u1eafng. T\u1eed L\u1ed9 v\u1eabn ch\u01b0a hi\u1ec3u, n\u00ean Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c gi\u1ea3ng: Tu t\u1ed1t b\u1ea3n th\u00e2n, cu\u1ed1i c\u00f9ng m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c ch\u0103m lo cho b\u00e1ch t\u00ednh, khi\u1ebfn cho ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 th\u1ec3 k\u00ea cao g\u1ed1i ng\u1ee7 ngon, b\u00ecnh an m\u1ed7i ng\u00e0y. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 c\u00e1c b\u1eadc th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n m\u1ecdi th\u1eddi kh\u1eafc \u0111\u1ec1u nh\u1eafc nh\u1edf b\u1ea3n th\u00e2n ph\u1ea3i tu\u00e2n theo, h\u1ebft s\u1ee9c ch\u00fa tr\u1ecdng v\u00e0 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i m\u1ed9t c\u00e1ch nghi\u00eam t\u00fac.<\/p>\n<p>\u0110o\u1ea1n h\u1ed9i tho\u1ea1i n\u00e0y k\u1ef3 th\u1ef1c ch\u00ednh l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c nh\u1eefng l\u00fd gi\u1ea3i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi sau v\u1ec1 m\u1ee5c ti\u00eau c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c c\u1ee7a Nho gia (tu th\u00e2n, t\u1ec1 gia, tr\u1ecb qu\u1ed1c b\u00ecnh thi\u00ean h\u1ea1). M\u1ecdi th\u1ee9 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb tu ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n, d\u1ea7n d\u1ea7n t\u1eebng b\u01b0\u1edbc m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u1ebfn tr\u1ecb l\u00fd qu\u1ed1c gia, d\u00f9ng \u0111\u1ee9c gi\u00e1o h\u00f3a thi\u00ean h\u1ea1. Do \u0111\u00f3, c\u00e2u m\u1edf \u0111\u1ea7u \u201cTu k\u1ef7 d\u0129 k\u00ednh\u201d l\u00e0 c\u00e2u quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t, l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u01a1 s\u1edf cho nh\u1eefng th\u1ee9 sau \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>Nghi\u00eau \u0111\u1ebf b\u1edfi th\u1ea5y Thu\u1ea5n c\u00f3 \u0111\u1ee9c t\u00ednh khi\u00eam cung hi\u1ebfu k\u00ednh, Thu\u1ea5n l\u1ea5y \u0111\u1ee9c b\u00e1o o\u00e1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi cha m\u1eb9, h\u1ebft l\u00f2ng ch\u0103m s\u00f3c em trai nh\u1ecf, bi\u1ebft cung k\u00ednh, \u0111\u1ed1i x\u1eed nh\u00e2n \u00e1i v\u00e0 ch\u0103m lo cho t\u1ea5t c\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean k\u1ebb d\u01b0\u1edbi, v\u1eady n\u00ean Nghi\u00eau \u0111\u1ebf \u0111\u00e3 truy\u1ec1n ng\u00f4i v\u1ecb cho Thu\u1ea5n. T\u1eeb nh\u1ecf Thu\u1ea5n \u0111\u00e3 ch\u1ecbu s\u1ef1 ng\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3i c\u1ee7a cha m\u1eb9 nh\u01b0ng t\u1ea5m l\u00f2ng nh\u00e2n \u00e1i c\u1ee7a \u00f4ng kh\u00f4ng h\u1ec1 thay \u0111\u1ed5i, b\u1ea5t k\u1ec3 \u00f4ng \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ec1u nguy\u1ec7n \u00fd \u0111i theo \u00f4ng, ch\u1ec9 trong m\u1ea5y n\u0103m ngay c\u1ea3 nh\u1eefng n\u01a1i ngh\u00e8o kh\u1ed5 v\u00e0 hoang vu nh\u1ea5t m\u00e0 \u00f4ng t\u1eebng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1u bi\u1ebfn th\u00e0nh l\u00e0ng m\u1ea1c, th\u1eadm ch\u00ed tr\u1edf th\u00e0nh th\u1ecb tr\u1ea5n, th\u00e0nh th\u1ecb, \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a nh\u00e2n c\u00e1ch mang l\u1ea1i. N\u0103ng l\u1ef1c quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u1ee7a anh t\u00e0i ch\u00ednh l\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ea3m h\u00f3a d\u00e2n ch\u00fang, kh\u1ea3 n\u0103ng thu h\u00fat ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111i theo, s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c. H\u1ebft th\u1ea3y nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u1ec1u b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb s\u1ef1 k\u00ednh tr\u1ecdng tr\u1eddi \u0111\u1ea5t v\u00e0 cha m\u1eb9. M\u1edf r\u1ed9ng ra ch\u00ednh l\u00e0 k\u00ednh tr\u1ecdng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n trong thi\u00ean h\u1ea1, \u0111\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 tu d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 an gia, an b\u00e1ch t\u00ednh v\u00e0 tr\u1ecb qu\u1ed1c. V\u00ec v\u1eady, khi ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt B\u1ea3n, b\u1ea1n s\u1ebd ph\u00e1t hi\u1ec7n ra c\u00e0ng \u1edf giai t\u1ea7ng cao th\u00ec h\u1ecd c\u00e0ng cung k\u00ednh khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng, ch\u1ea5t ph\u00e1c v\u00e0 l\u1ec5 ph\u00e9p, h\u1ebft s\u1ee9c ch\u00fa tr\u1ecdng th\u00e1i \u0111\u1ed9 khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc ng\u00e0y nay, mu\u1ed1n qu\u1ea3n l\u00fd t\u1ed1t m\u1ed9t c\u00f4ng ty, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 ai nguy\u1ec7n \u00fd theo \u1ee7ng h\u1ed9 th\u00ec sao c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh anh t\u00e0i, ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn, h\u1ecd c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c nh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u0169ng v\u00f4 c\u00f9ng quan tr\u1ecdng, b\u1edfi v\u00ec ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o m\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n th\u00ec kh\u00f4ng c\u00e1ch n\u00e0o qu\u1ea3n l\u00fd t\u1ed1t c\u00f4ng ty \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean n\u0103ng l\u1ef1c d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 r\u1ea5t quan tr\u1ecdng. Shibusawa Eiichi s\u1ebd n\u00f3i cho ch\u00fang ta, l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eadn d\u1ee5ng l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o b\u1ea3n th\u00e2n trong vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u00e2n t\u00e0i.<\/p>\n<p><i>(c\u00f2n n\u1eefa)<\/i><\/p>\n<p>D\u1ecbch t\u1eeb: <a class=\"external free\" href=\"https:\/\/big5.zhengjian.org\/node\/245292\" rel=\"nofollow\">https:\/\/big5.zhengjian.org\/node\/245292<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"catlinks\" class=\"catlinks\" data-mw=\"interface\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0110\u1ecdc t\u00e1c ph\u1ea9m \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef v\u00e0 b\u00e0n t\u00ednh\u201d, hi\u1ec3u ra \u00fd ngh\u0129a th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a Nho h\u1ecdc T\u00e1c gi\u1ea3: L\u01b0u Nh\u01b0 [ChanhKien.org] Nh\u1eadt B\u1ea3n c\u00f3 kh\u00e1i ni\u1ec7m v\u1ec1 &#8220;gi\u00e1o d\u1ee5c anh t\u00e0i&#8221; \u0111\u1ec3 \u0111\u00e0o t\u1ea1o ra nh\u1eefng nh\u00e2n t\u00e0i ki\u1ec7t xu\u1ea5t, h\u00ecnh th\u1ee9c gi\u00e1o d\u1ee5c n\u00e0y ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u1ec1u do c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng t\u01b0 th\u1ee5c danh [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[103],"tags":[621],"class_list":["post-53226","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-vanhoa-truyenthong","tag-cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 9) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/03\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-9.html\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 9) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u0110\u1ecdc t\u00e1c ph\u1ea9m \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef v\u00e0 b\u00e0n t\u00ednh\u201d, hi\u1ec3u ra \u00fd ngh\u0129a th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a Nho h\u1ecdc T\u00e1c gi\u1ea3: L\u01b0u Nh\u01b0 [ChanhKien.org] Nh\u1eadt B\u1ea3n c\u00f3 kh\u00e1i ni\u1ec7m v\u1ec1 &#8220;gi\u00e1o d\u1ee5c anh t\u00e0i&#8221; \u0111\u1ec3 \u0111\u00e0o t\u1ea1o ra nh\u1eefng nh\u00e2n t\u00e0i ki\u1ec7t xu\u1ea5t, h\u00ecnh th\u1ee9c gi\u00e1o d\u1ee5c n\u00e0y ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u1ec1u do c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng t\u01b0 th\u1ee5c danh [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/03\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-9.html\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-03-08T02:19:30+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"editor_n\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"editor_n\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/03\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-9.html#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/03\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-9.html\"},\"author\":{\"name\":\"editor_n\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"headline\":\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 9)\",\"datePublished\":\"2026-03-08T02:19:30+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/03\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-9.html\"},\"wordCount\":3969,\"keywords\":[\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n\"],\"articleSection\":[\"V\u0103n h\u00f3a truy\u1ec1n th\u1ed1ng\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/03\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-9.html\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/03\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-9.html\",\"name\":\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 9) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-03-08T02:19:30+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/03\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-9.html#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/03\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-9.html\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/03\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-9.html#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 9)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\",\"name\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"description\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\",\"name\":\"editor_n\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"editor_n\"},\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 9) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/03\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-9.html","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 9) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","og_description":"\u0110\u1ecdc t\u00e1c ph\u1ea9m \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef v\u00e0 b\u00e0n t\u00ednh\u201d, hi\u1ec3u ra \u00fd ngh\u0129a th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a Nho h\u1ecdc T\u00e1c gi\u1ea3: L\u01b0u Nh\u01b0 [ChanhKien.org] Nh\u1eadt B\u1ea3n c\u00f3 kh\u00e1i ni\u1ec7m v\u1ec1 &#8220;gi\u00e1o d\u1ee5c anh t\u00e0i&#8221; \u0111\u1ec3 \u0111\u00e0o t\u1ea1o ra nh\u1eefng nh\u00e2n t\u00e0i ki\u1ec7t xu\u1ea5t, h\u00ecnh th\u1ee9c gi\u00e1o d\u1ee5c n\u00e0y ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u1ec1u do c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng t\u01b0 th\u1ee5c danh [&hellip;]","og_url":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/03\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-9.html","og_site_name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","article_published_time":"2026-03-08T02:19:30+00:00","author":"editor_n","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"editor_n","Est. reading time":"12 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/03\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-9.html#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/03\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-9.html"},"author":{"name":"editor_n","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"headline":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 9)","datePublished":"2026-03-08T02:19:30+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/03\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-9.html"},"wordCount":3969,"keywords":["Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n"],"articleSection":["V\u0103n h\u00f3a truy\u1ec1n th\u1ed1ng"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/03\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-9.html","url":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/03\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-9.html","name":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 9) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website"},"datePublished":"2026-03-08T02:19:30+00:00","author":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/03\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-9.html#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2026\/03\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-9.html"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2026\/03\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-9.html#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/chanhkien.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 9)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website","url":"https:\/\/chanhkien.org\/","name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","description":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085","name":"editor_n","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","caption":"editor_n"},"url":"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53226","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=53226"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53226\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":53227,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53226\/revisions\/53227"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=53226"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=53226"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=53226"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}