{"id":5196,"date":"2010-03-20T14:15:21","date_gmt":"2010-03-20T14:15:21","guid":{"rendered":"http:\/\/chanhkien.org\/?p=5196"},"modified":"2025-05-12T10:28:46","modified_gmt":"2025-05-12T03:28:46","slug":"cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html","title":{"rendered":"C\u00e2u chuy\u1ec7n ch\u01b0a k\u1ec3 trong l\u1ecbch s\u1eed: L\u00e3o T\u1eed, Kh\u1ed5ng T\u1eed v\u00e0 Ph\u1eadt Th\u00edch Ca M\u00e2u Ni"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-17959\" title=\"LichSuCoSu\" src=\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/LichSuCoSu.jpg\" alt=\"\" width=\"361\" height=\"480\" srcset=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/LichSuCoSu.jpg 361w, https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/LichSuCoSu-225x300.jpg 225w\" sizes=\"(max-width: 361px) 100vw, 361px\" \/><\/p>\n<p><strong>[Chanhkien.org]<\/strong> Sau khi th&#7901;i Xu&acirc;n Thu &#273;&atilde; &#273;i qua &#273;&#432;&#7907;c 2500 n&#259;m, ngo&#7841;i tr&#7915; Ph&#7853;t gia kh&ocirc;ng c&oacute; h&#7885;c ph&aacute;i n&agrave;o c&oacute; th&#7875; &#7843;nh h&#432;&#7903;ng s&acirc;u s&#7855;c &#273;&#7871;n v&#259;n h&oacute;a Trung Hoa b&#7857;ng Nho gia v&agrave; &#272;&#7841;o gia. B&#7903;i v&#7853;y, &ocirc;ng t&#7893; c&#7911;a 3 gia ph&aacute;i n&agrave;y l&agrave; Ph&#7853;t Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni, Kh&#7893;ng T&#7917; v&agrave; L&atilde;o T&#7917; &#273;&#432;&#7907;c ng&#432;&#7901;i &#273;&#7901;i sau ng&#432;&#7905;ng m&#7897; v&agrave; s&ugrave;ng b&aacute;i.<\/p>\n<p>Th&#7853;t tr&ugrave;ng h&#7907;p &#7903; ch&#7895;, ng&agrave;y th&aacute;ng 3 v&#7883; &#7845;y ra &#273;&#7901;i ch&ecirc;nh nhau kh&ocirc;ng qu&aacute; 20 n&#259;m. Theo g&oacute;c nh&igrave;n l&#7883;ch s&#7917;, th&igrave; 3 v&#7883; &#7845;y l&agrave; ng&#432;&#7901;i c&#7911;a c&ugrave;ng m&#7897;t th&#7901;i &#273;&#7841;i. N&#259;m 571 Tr&#432;&#7899;c c&ocirc;ng nguy&ecirc;n, ng&agrave;y 15 th&aacute;ng 2 L&atilde;o T&#7917; gi&aacute;ng sinh t&#7841;i n&#432;&#7899;c S&#7903;, huy&#7879;n Kh&#7893; (nay l&agrave; huy&#7879;n L&#7897;c &#7844;p, H&agrave; Nam). 5 n&#259;m sau, ng&agrave;y 8 th&aacute;ng 4 n&#259;m 566 Tr&#432;&#7899;c c&ocirc;ng nguy&ecirc;n Ph&#7853;t Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni gi&aacute;ng sinh &#7903; Kim Ni B&#7841;c Nh&#297;. 15 n&#259;m sau, v&agrave;o ng&agrave;y 27 th&aacute;ng 8 n&#259;m 551 Tr&#432;&#7899;c c&ocirc;ng nguy&ecirc;n, Kh&#7893;ng T&#7917; ra &#273;&#7901;i t&#7841;i Kh&uacute;c Ph&#7909;, t&#7881;nh S&#417;n &#272;&ocirc;ng.<\/p>\n<p>3 v&#7883; Th&aacute;nh gi&#7843; gi&aacute;ng sinh v&agrave;o c&ugrave;ng m&#7897;t th&#7901;i &#273;&#7841;i, &#7845;y l&agrave; s&#7921; tr&ugrave;ng h&#7907;p c&#7911;a l&#7883;ch s&#7917; hay l&agrave; &Yacute; Tr&#7901;i &#273;&atilde; an b&agrave;i nh&#432; v&#7853;y?<\/p>\n<p><strong>L&atilde;o T&#7917;<\/strong><\/p>\n<p>&ldquo;L&atilde;o T&#7917;&rdquo; t&ecirc;n th&#7853;t l&agrave; L&yacute; Nh&#297;, t&ecirc;n t&#7921; l&agrave; B&aacute; D&#432;&#417;ng. &ldquo;L&atilde;o&rdquo; l&agrave; &yacute; g&#7885;i ng&#432;&#7901;i tu&#7893;i cao &#272;&#7913;c l&#7899;n. &ldquo;T&#7917;&rdquo; l&agrave; c&aacute;ch g&#7885;i b&agrave;y t&#7887; l&ograve;ng t&ocirc;n k&iacute;nh &#273;&#7889;i v&#7899;i ng&#432;&#7901;i kh&aacute;c. T&#432;&#417;ng truy&#7873;n L&atilde;o T&#7917; b&#7849;m sinh c&oacute; kh&iacute; ch&#7845;t phi ph&agrave;m, am hi&#7875;u chuy&#7879;n x&#432;a, gi&#7887;i vi&#7879;c l&#7877; ch&#7871;, t&#7915;ng &#273;&#7843;m nhi&#7879;m ch&#7913;c quan &ldquo;Th&#7911; t&agrave;ng th&#7845;t s&#7917;&rdquo; (t&#432;&#417;ng &#273;&#432;&#417;ng v&#7899;i gi&aacute;m &#273;&#7889;c th&#432; vi&#7879;n qu&#7889;c gia ho&#7863;c l&agrave; gi&aacute;m &#273;&#7889;c vi&#7879;n b&#7843;o t&agrave;ng qu&#7889;c gia) v&agrave; ch&#7913;c Tr&#7909; h&#7841; s&#7917; (t&#432;&#417;ng &#273;&#432;&#417;ng v&#7899;i ch&#7913;c quan Ng&#7921; s&#7917; th&#7901;i T&#7847;n, H&aacute;n). L&atilde;o T&#7917; &#7903; l&#7841;i L&#7841;c D&#432;&#417;ng n&#432;&#7899;c Chu th&#7853;t l&acirc;u, th&#7845;y r&otilde; s&#7921; suy s&#7909;p c&#7911;a nh&agrave; Chu. N&#259;m 500 tr&#432;&#7899;c c&ocirc;ng nguy&ecirc;n, trong ho&agrave;ng t&#7897;c nh&agrave; Chu ph&aacute;t sinh cu&#7897;c n&#7897;i chi&#7871;n tranh gi&agrave;nh ng&ocirc;i v&#7883;, L&atilde;o T&#7917; b&#7883; li&ecirc;n l&#7909;y v&agrave; b&#7883; b&atilde;i quan. L&atilde;o T&#7917; c&#7843;m th&#7845;y nh&acirc;n th&#7871; hi&#7875;m &aacute;c, b&egrave;n r&#7901;i &#273;i. &Ocirc;ng l&#432;u l&#7841;c kh&#7855;p 4 ph&#432;&#417;ng tr&#7901;i nh&#432;ng kh&ocirc;ng &#273;&#7875; ai bi&#7871;t danh t&iacute;nh c&#7911;a m&igrave;nh.<\/p>\n<p>Ng&agrave;y 1 th&aacute;ng 9 n&#259;m 478 tr&#432;&#7899;c c&ocirc;ng nguy&ecirc;n, L&atilde;o T&#7917; 93 tu&#7893;i &#273;i v&#7873; n&#432;&#7899;c T&#7847;n. L&uacute;c &#273;i qua c&#7917;a H&agrave;m C&#7889;c, quan L&#7879;nh t&ecirc;n l&agrave; Do&atilde;n H&#7927; &#7903; &#273;&oacute; xem b&oacute;i &#273;&atilde; bi&#7871;t tr&#432;&#7899;c l&agrave; s&#7869; c&oacute; m&#7897;t Th&#7847;n nh&acirc;n &#273;i qua &#273;&acirc;y, b&egrave;n sai ng&#432;&#7901;i qu&eacute;t d&#7885;n s&#7841;ch s&#7869; 40 d&#7863;m &#273;&#432;&#7901;ng &#273;&#7875; ngh&ecirc;nh &#273;&oacute;n. Qu&#7843; nhi&ecirc;n L&atilde;o T&#7917; t&#7899;i. Do&atilde;n H&#7927; n&oacute;i: <em>&ldquo;Ti&ecirc;n sinh Ng&agrave;i mu&#7889;n &#7849;n c&#432;, sau n&agrave;y kh&ocirc;ng c&ograve;n &#273;&#432;&#7907;c nghe Ng&agrave;i d&#7841;y b&#7843;o n&#7919;a, k&iacute;nh xin ti&ecirc;n sinh vi&#7871;t s&aacute;ch &#273;&#7875; truy&#7873;n l&#7841;i cho h&#7853;u th&#7871;!&rdquo;.<\/em> L&atilde;o T&#7917; t&#7841;i Trung Nguy&ecirc;n ch&#432;a t&#7915;ng truy&#7873;n th&#7909; l&#7841;i &#273;i&#7873;u g&igrave;. &Ocirc;ng bi&#7871;t Do&atilde;n H&#7927; trong m&#7879;nh &#273;&atilde; &#273;&#7883;nh l&agrave; s&#7869; &#273;&#7855;c &#272;&#7841;o, b&egrave;n t&#7841;m d&#7915;ng l&#7841;i n&#417;i n&agrave;y m&#7897;t th&#7901;i gian ng&#7855;n, vi&#7871;t l&#7841;i cu&#7889;n s&aacute;ch n&#7893;i ti&#7871;ng ng&agrave;n &#273;&#7901;i: <strong>&ldquo;&#272;&#7841;o &#272;&#7913;c kinh&rdquo;<\/strong>. Sau &#273;&oacute;, L&atilde;o T&#7917; ra kh&#7887;i c&#7917;a H&agrave;m C&#7889;c &#273;i v&#7873; ph&iacute;a T&acirc;y, v&#432;&#7907;t qua v&ugrave;ng L&#432;u Sa&hellip; L&#432;u Sa l&agrave; ch&#7881; v&ugrave;ng sa m&#7841;c l&#7899;n &#7903; T&acirc;n C&#432;&#417;ng. Kh&ocirc;ng ai bi&#7871;t cu&#7889;i c&ugrave;ng &ocirc;ng &#273;&atilde; &#273;i v&#7873; n&#417;i &#273;&acirc;u.<\/p>\n<p>Kh&#7893;ng T&#7917; t&#7915;ng &#273;&#7871;n kinh &#273;&ocirc; n&#432;&#7899;c Chu, th&#7881;nh gi&aacute;o L&atilde;o T&#7917; v&#7873; L&#7877; ch&#7871;. M&#7897;t ng&agrave;y, Kh&#7893;ng T&#7917; c&#432;&#7905;i m&#7897;t chi&#7871;c xe c&#361; do tr&acirc;u k&eacute;o, l&#7855;c la l&#7855;c l&#432; ti&#7871;n v&agrave;o th&agrave;nh L&#7841;c D&#432;&#417;ng &ndash; kinh &#273;&ocirc; c&#7911;a n&#432;&#7899;c Chu. &Ocirc;ng &#273;i l&#7847;n n&agrave;y m&#7909;c &#273;&iacute;ch l&agrave; &#273;&#7875; tham quan &ldquo;C&aacute;c nguy&ecirc;n t&#7855;c tr&#7883; n&#432;&#7899;c m&agrave; c&aacute;c v&#7883; Ti&ecirc;n v&#432;&#417;ng &#273;&atilde; d&ugrave;ng&rdquo;, kh&#7843;o s&aacute;t &ldquo;Ngu&#7891;n g&#7889;c c&#7911;a L&#7877; Nh&#7841;c&rdquo;, h&#7885;c t&#7853;p &ldquo;C&aacute;c quy ph&#7841;m &#273;&#7841;o &#273;&#7913;c&rdquo;, b&#7903;i v&#7853;y vi&#7879;c &ocirc;ng t&#7899;i vi&#7871;ng th&#259;m L&atilde;o T&#7917;, v&#7883; quan tinh th&ocirc;ng ch&#7871; &#273;&#7897; L&#7877; nghi v&agrave; qu&#7843;n l&yacute; th&#432; vi&#7879;n ho&agrave;ng gia, &#7845;y l&agrave; an b&agrave;i t&#7889;i quan tr&#7885;ng [c&#7911;a Thi&ecirc;n th&#432;&#7907;ng]. Kh&#7893;ng T&#7917; sau khi ho&agrave;n th&agrave;nh vi&#7879;c kh&#7843;o s&aacute;t l&#7847;n &#273;&oacute;, &#273;&atilde; n&oacute;i m&#7897;t c&acirc;u l&#432;u truy&#7873;n &#273;&#7901;i sau r&#7857;ng: <em>&ldquo;Trong s&#7889; r&#7845;t nhi&#7873;u h&#7885;c thuy&#7871;t tr&ecirc;n &#273;&#7901;i, ta ch&#7885;n theo [h&#7885;c thuy&#7871;t c&#7911;a] nh&agrave; Chu&rdquo;<\/em>. Ch&#7871; &#273;&#7897; L&#7877; nghi th&#7901;i &#273;&#7841;i nh&agrave; Chu l&agrave; ph&#7887;ng theo L&#7877; ch&#7871; th&#7901;i &#273;&#7841;i nh&agrave; H&#7841; v&agrave; nh&agrave; Th&#432;&#417;ng l&agrave;m c&#417; s&#7903; m&agrave; &#273;&#7863;t &#273;&#7883;nh ra, v&agrave; Kh&#7893;ng T&#7917; ch&#7911; tr&#432;&#417;ng s&#7917; d&#7909;ng L&#7877; ch&#7871; c&#7911;a th&#7901;i &#273;&#7841;i nh&agrave; Chu. C&oacute; th&#7875; th&#7845;y chuy&#7871;n &#273;i l&#7847;n &#7845;y c&#7911;a &ocirc;ng thu &#273;&#432;&#7907;c &iacute;ch l&#7907;i kh&ocirc;ng h&#7873; nh&#7887;.<\/p>\n<p>Kh&#7893;ng T&#7917; b&aacute;i ki&#7871;n L&atilde;o T&#7917;. L&atilde;o T&#7917; h&#7887;i Kh&#7893;ng T&#7917; &#273;&#7885;c s&aacute;ch g&igrave;, &ocirc;ng tr&#7843; l&#7901;i l&agrave; &#273;&#7885;c <strong>&ldquo;Chu D&#7883;ch&rdquo;<\/strong>, v&agrave; Th&aacute;nh nh&acirc;n &#273;&#7873;u &#273;&#7885;c s&aacute;ch n&agrave;y. L&atilde;o t&#7917; n&oacute;i: <em>&ldquo;Th&aacute;nh nh&acirc;n &#273;&#7885;c s&aacute;ch n&agrave;y th&igrave; &#273;&#432;&#7907;c, c&ograve;n &ocirc;ng v&igrave; sao c&#7847;n ph&#7843;i &#273;&#7885;c n&oacute;? Tinh hoa c&#7911;a quy&#7875;n s&aacute;ch n&agrave;y l&agrave; g&igrave;?&rdquo;. <\/em><\/p>\n<p>Kh&#7893;ng T&#7917; tr&#7843; l&#7901;i: <em>&ldquo;Tinh hoa c&#7911;a n&oacute; l&agrave; tuy&ecirc;n d&#432;&#417;ng Nh&acirc;n Ngh&#297;a<\/em>&ldquo;.<\/p>\n<p>L&atilde;o T&#7917; n&oacute;i: <em>&ldquo;C&aacute;i g&#7885;i l&agrave; nh&acirc;n ngh&#297;a, &#273;&oacute; l&agrave; m&#7897;t th&#7913; m&ecirc; ho&#7863;c l&ograve;ng ng&#432;&#7901;i, gi&#7889;ng nh&#432; nh&#432; mu&#7895;i r&#7853;n ban &#273;&ecirc;m c&#7855;n ng&#432;&#7901;i, ch&#7881; c&oacute; th&#7875; l&agrave;m ng&#432;&#7901;i ta th&ecirc;m h&#7895;n lo&#7841;n v&agrave; phi&#7873;n n&atilde;o m&agrave; th&ocirc;i. &Ocirc;ng xem, con chim Thi&ecirc;n nga kia kh&ocirc;ng c&#7847;n t&#7855;m r&#7917;a m&agrave; l&ocirc;ng v&#361; t&#7921; nhi&ecirc;n v&#7851;n tr&#7855;ng nh&#432; tuy&#7871;t, Qu&#7841; &#273;en h&agrave;ng ng&agrave;y kh&ocirc;ng nhu&#7897;m l&ocirc;ng m&agrave; t&#7921; nhi&ecirc;n v&#7851;n &#273;en. Tr&#7901;i v&#7889;n l&agrave; cao, &#273;&#7845;t v&#7889;n l&agrave; d&agrave;y, m&#7863;t tr&#7901;i m&#7863;t tr&#259;ng t&#7915; tr&#432;&#7899;c t&#7899;i nay &#273;&atilde; ph&aacute;t ra &aacute;nh s&aacute;ng r&#7921;c r&#7905;, tinh th&#7847;n t&#7915; tr&#432;&#7899;c t&#7899;i nay ch&iacute;nh l&agrave; &#273;&atilde; &#273;&#432;&#7907;c an b&agrave;i c&oacute; tr&#7853;t t&#7921;, c&acirc;y c&#7887; t&#7915; l&uacute;c sinh ra th&igrave; &#273;&atilde; kh&aacute;c nhau. N&#7871;u nh&#432; &ocirc;ng tu &#272;&#7841;o, v&#7853;y c&#361;ng thu&#7853;n theo quy lu&#7853;t t&#7891;n t&#7841;i c&#7911;a t&#7921; nhi&ecirc;n, t&#7921; nhi&ecirc;n l&agrave; c&oacute; th&#7875; &#273;&#7855;c &#272;&#7841;o. Tuy&ecirc;n d&#432;&#417;ng nh&#7919;ng th&#7913; nh&acirc;n ngh&#297;a &#273;&#7875; l&agrave;m g&igrave; &#273;&acirc;y? Ch&#7859;ng ph&#7843;i &#273;i&#7873;u &#273;&oacute; c&#361;ng &#273;&aacute;ng t&#7913;c c&#432;&#7901;i nh&#432; vi&#7879;c v&#7915;a &#273;&aacute;nh tr&#7889;ng v&#7915;a &#273;i t&igrave;m m&#7897;t con d&ecirc; th&#7845;t l&#7841;c hay sao?&rdquo;<\/em><\/p>\n<p>L&atilde;o T&#7917; l&#7841;i h&#7887;i Kh&#7893;ng T&#7917;: <em>&ldquo;&Ocirc;ng cho r&#7857;ng t&#7921; m&igrave;nh &#273;&#7855;c &#272;&#7841;o r&#7891;i ch&#432;a?&rdquo;<\/em>.<\/p>\n<p>Kh&#7893;ng T&#7917; n&oacute;i: <em>&ldquo;T&ocirc;i &#273;&atilde; t&igrave;m c&#7847;u 27 n&#259;m r&#7891;i, v&#7851;n ch&#432;a &#273;&#7855;c &#273;&#432;&#7907;c&rdquo;.<\/em><\/p>\n<p>L&atilde;o T&#7917; n&oacute;i: <em>&ldquo;N&#7871;u nh&#432; &#272;&#7841;o l&agrave; m&#7897;t th&#7913; h&#7919;u h&igrave;nh c&oacute; th&#7875; t&igrave;m ki&#7871;m v&agrave; d&acirc;ng hi&#7871;n cho con ng&#432;&#7901;i, th&igrave; ng&#432;&#7901;i ta s&#7869; tranh gi&agrave;nh n&oacute; &#273;em d&acirc;ng t&#7863;ng cho qu&acirc;n v&#432;&#417;ng. N&#7871;u nh&#432; &#272;&#7841;o c&oacute; th&#7875; &#273;em t&#7863;ng cho ng&#432;&#7901;i kh&aacute;c, th&igrave; ng&#432;&#7901;i ta s&#7869; &#273;em t&#7863;ng n&oacute; cho ng&#432;&#7901;i th&acirc;n. N&#7871;u nh&#432; &#272;&#7841;o c&oacute; th&#7875; gi&#7843;ng r&otilde; ra &#273;&#432;&#7907;c, ng&#432;&#7901;i ta s&#7869; &#273;em n&oacute; gi&#7843;ng gi&#7843;i cho anh em c&#7911;a m&igrave;nh. N&#7871;u nh&#432; &#272;&#7841;o c&oacute; th&#7875; truy&#7873;n th&#7909; cho ng&#432;&#7901;i kh&aacute;c, th&igrave; ng&#432;&#7901;i ta &#273;&#7873;u s&#7869; tranh nhau truy&#7873;n n&oacute; cho con c&aacute;i m&igrave;nh. Song nh&#7919;ng chuy&#7879;n nh&#432; th&#7871; l&agrave; kh&ocirc;ng th&#7875; &#273;&#432;&#7907;c. Nguy&ecirc;n nh&#7845;t r&#7845;t &#273;&#417;n gi&#7843;n, &#272;&#7841;o &#7845;y ch&iacute;nh l&agrave; th&#7913; m&agrave; m&#7897;t ng&#432;&#7901;i b&igrave;nh th&#432;&#7901;ng kh&ocirc;ng th&#7875; nh&#7853;n th&#7913;c m&#7897;t c&aacute;ch ch&iacute;nh x&aacute;c &#273;&#432;&#7907;c, &#272;&#7841;o tuy&#7879;t &#273;&#7889;i s&#7869; kh&ocirc;ng th&#7875; nh&#7853;p v&agrave;o t&acirc;m c&#7911;a ng&#432;&#7901;i th&#432;&#7901;ng &#273;&#432;&#7907;c&rdquo;.<\/em><\/p>\n<p>Kh&#7893;ng T&#7917; n&oacute;i: <em>&ldquo;T&ocirc;i nghi&ecirc;n c&#7913;u &lsquo;Thi Kinh&rsquo;, &lsquo;Th&#432;&#7907;ng Th&#432;&rsquo;, &lsquo;L&#7877;&rsquo;, &lsquo;Nh&#7841;c&rsquo;, &lsquo;D&#7883;ch&rsquo;, &lsquo;Xu&acirc;n Thu&rsquo;, gi&#7843;ng n&oacute;i &#273;&#7841;o l&yacute; tr&#7883; qu&#7889;c c&#7911;a c&aacute;c v&#7883; ti&ecirc;n v&#432;&#417;ng, hi&#7875;u r&otilde; con &#273;&#432;&#7901;ng th&agrave;nh c&ocirc;ng c&#7911;a Chu C&ocirc;ng, Tri&#7879;u C&ocirc;ng. T&ocirc;i &#273;&atilde; l&#7845;y &#273;&oacute; &#273;&#7875; b&aacute;i ki&#7871;n 70 qu&acirc;n v&#432;&#417;ng, nh&#432;ng h&#7885; &#273;&#7873;u kh&ocirc;ng ch&#7885;n d&ugrave;ng ch&#7911; tr&#432;&#417;ng c&#7911;a t&ocirc;i. Xem ra ng&#432;&#7901;i ta th&#7853;t l&agrave; kh&oacute; thuy&#7871;t ph&#7909;c &#273;&#432;&#7907;c!&rdquo;.<\/em><\/p>\n<p>L&atilde;o T&#7917; n&oacute;i: <em>&ldquo;&Ocirc;ng n&oacute;i &lsquo;L&#7909;c Ngh&#7879;&rsquo; &#7845;y t&#7845;t c&#7843; &#273;&#7873;u l&agrave; nh&#7919;ng th&#7913; x&#432;a c&#361; c&#7911;a th&#7901;i &#273;&#7841;i c&aacute;c ti&ecirc;n v&#432;&#417;ng, &ocirc;ng n&oacute;i nh&#7919;ng th&#7913; &#273;&oacute; &#273;&#7875; l&agrave;m g&igrave; &#273;&acirc;y? Th&agrave;nh t&#7921;u tu h&#7885;c m&agrave; &ocirc;ng &#273;&#7841;t &#273;&#432;&#7907;c h&ocirc;m nay c&#361;ng &#273;&#7873;u l&agrave; nh&#7919;ng th&#7913; x&#432;a c&#361; r&#7891;i&rdquo;.<\/em><\/p>\n<p>Kh&#7893;ng T&#7917; th&#7881;nh gi&aacute;o xong L&#7877; ch&#7871; nh&agrave; Chu, li&#7873;n quy&#7871;t t&acirc;m tr&#7903; v&#7873; n&#432;&#7899;c L&#7895; kh&ocirc;i ph&#7909;c l&#7841;i nguy&ecirc;n xi L&#7877; nghi c&#7911;a nh&agrave; Chu. L&atilde;o T&#7917; &#273;&#7889;i v&#7899;i vi&#7879;c n&agrave;y v&#7851;n b&#7843;o l&#432;u &yacute; ki&#7871;n. B&#7903;i v&igrave; L&#7877; tuy l&agrave; c&#7847;n ph&#7843;i c&oacute;, nh&#432;ng mu&#7889;n kh&ocirc;i ph&#7909;c to&agrave;n di&#7879;n L&#7877; nghi nh&agrave; Chu, e r&#7857;ng kh&ocirc;ng th&#7875; l&agrave;m &#273;&#432;&#7907;c. Th&#7901;i th&#7871; thay &#273;&#7893;i, ch&uacute;t L&#7877; nghi nh&agrave; Chu &#7845;y c&#361;ng kh&ocirc;ng th&iacute;ch h&#7907;p v&#7899;i t&igrave;nh hu&#7889;ng &#273;&#432;&#417;ng th&#7901;i n&#7919;a. V&igrave; v&#7853;y L&atilde;o T&#7917; n&oacute;i v&#7899;i Kh&#7893;ng T&#7917;: <em>&ldquo;&Ocirc;ng theo l&#7901;i nh&#7919;ng ng&#432;&#7901;i &#273;&oacute;, x&#432;&#417;ng c&#7889;t c&#7911;a h&#7885; &#273;&#7873;u &#273;&atilde; m&#7909;c n&aacute;t c&#7843; r&#7891;i, ch&#7881; l&agrave; nh&#7919;ng l&#7901;i b&agrave;n lu&#7853;n c&#7911;a h&#7885; l&agrave; c&ograve;n t&#7891;n t&#7841;i m&agrave; th&ocirc;i. H&#417;n n&#7919;a qu&acirc;n t&#7917; g&#7863;p &#273;&#432;&#7907;c th&#7901;i c&#417; ch&iacute;nh tr&#7883; 1 th&igrave; li&#7873;n theo ch&iacute;nh, th&#7901;i c&#417; kh&ocirc;ng th&iacute;ch h&#7907;p th&igrave; c&#361;ng nh&#432; c&acirc;y c&#7887; b&#7891;ng kia g&#7863;p sao y&ecirc;n v&#7853;y. T&ocirc;i nghe n&oacute;i: Ng&#432;&#7901;i gi&#7887;i kinh doanh &#273;em c&#7845;t gi&#7845;u c&#7911;a c&#7843;i h&agrave;ng h&oacute;a, kh&ocirc;ng cho ng&#432;&#7901;i th&aacute;c tr&ocirc;ng th&#7845;y, m&#7863;c d&ugrave; gi&agrave;u c&oacute; nh&#432;ng d&#432;&#7901;ng nh&#432; c&aacute;i g&igrave; c&#361;ng kh&ocirc;ng c&oacute;. Ng&#432;&#7901;i qu&acirc;n t&#7917; &#272;&#7913;c cao th&#432;&#7901;ng b&#7873; ngo&agrave;i c&#361;ng gi&#7889;ng nh&#432; ng&#432;&#7901;i ngu &#273;&#7897;n, kh&ocirc;ng &#273;&#7875; l&#7897; ch&acirc;n t&#432;&#7899;ng ra ngo&agrave;i. &Ocirc;ng c&#7847;n ph&#7843;i v&#7913;t b&#7887; t&acirc;m ki&ecirc;u ng&#7841;o v&agrave; d&#7909;c v&#7885;ng, v&#7913;t b&#7887; t&acirc;m th&aacute;i v&agrave; th&#7847;n s&#7855;c m&agrave; &ocirc;ng &#273;ang c&oacute; kia &#273;i, v&#7913;t b&#7887; ch&iacute; h&#432;&#7899;ng qu&aacute; truy c&#7847;u kia &#273;i, b&#7903;i v&igrave; nh&#7919;ng th&#7913; n&agrave;y &#273;&#7889;i v&#7899;i &ocirc;ng ch&#7859;ng c&oacute; ch&#7895; n&agrave;o t&#7889;t c&#7843;. &#272;&oacute; ch&iacute;nh l&agrave; nh&#7919;ng g&igrave; m&agrave; t&ocirc;i mu&#7889;n cho &ocirc;ng bi&#7871;t&rdquo;.<\/em><\/p>\n<p>Kh&#7893;ng T&#7917; kh&ocirc;ng bi&#7871;t n&ecirc;n tr&#7843; l&#7901;i ra sao, nh&#432;ng v&#7851;n kh&ocirc;ng bu&ocirc;ng b&#7887; ch&iacute; h&#432;&#7899;ng c&#7911;a m&igrave;nh: &#272;&#7841;i tr&#432;&#7907;ng phu &ldquo;bi&#7871;t r&otilde; nh&#7919;ng vi&#7879;c kh&ocirc;ng th&#7875; l&agrave;m m&agrave; v&#7851;n l&agrave;m&rdquo;. Tham quan xong c&aacute;c &#273;&#7883;a ph&#432;&#417;ng kh&aacute;c, Kh&#7893;ng T&#7917; c&aacute;o t&#7915; L&atilde;o T&#7917;, mang theo trong l&ograve;ng nh&#7919;ng n&#7895;i ni&#7873;m ph&#7845;n kh&#7903;i xen l&#7851;n v&#7899;i th&#7845;t v&#7885;ng m&agrave; r&#7901;i kinh &#273;&ocirc; L&#7841;c D&#432;&#417;ng c&#7911;a nh&agrave; Chu. Ph&#7845;n kh&#7903;i l&agrave; v&igrave; h&#7885;c h&#7887;i l&#7877; gi&aacute;o &#273;&atilde; th&agrave;nh c&ocirc;ng, th&#7845;t v&#7885;ng l&agrave; v&igrave; nh&#7919;ng l&#7901;i khuy&#7871;n c&aacute;o c&#7911;a L&atilde;o T&#7917;. Ph&iacute;a sau l&#432;ng &ocirc;ng, m&#7897;t bia &#273;&aacute; &#273;&#432;&#7907;c d&#7921;ng l&ecirc;n ghi l&#7841;i m&#7845;y ch&#7919;: &ldquo;Kh&#7893;ng T&#7917; &#273;&#7871;n &#273;&#7845;t Chu h&#7885;c h&#7887;i l&#7877; nghi&rdquo;.<\/p>\n<p>Kh&#7893;ng T&#7917; tr&#7903; v&#7873;, 3 ng&agrave;y kh&ocirc;ng n&oacute;i chuy&#7879;n. T&#7917; C&#7889;ng th&#7845;y k&#7923; l&#7841;, b&egrave;n h&#7887;i th&#7847;y chuy&#7879;n l&agrave; th&#7871; n&agrave;o. Kh&#7893;ng T&#7917; n&oacute;i: <em>&ldquo;Chim, ta bi&#7871;t n&oacute; c&oacute; th&#7875; bay; c&aacute;, ta bi&#7871;t n&oacute; c&oacute; th&#7875; b&#417;i; th&uacute;, ta bi&#7871;t n&oacute; c&oacute; th&#7875; ch&#7841;y. C&oacute; th&#7875; ch&#7841;y th&igrave; ta c&oacute; th&#7875; d&ugrave;ng l&#432;&#7899;i gi&#259;ng b&#7855;t n&oacute;, c&oacute; th&#7875; b&#417;i th&igrave; ta c&oacute; th&#7875; d&ugrave;ng d&acirc;y t&#417; m&agrave; c&acirc;u, c&oacute; th&#7875; bay th&igrave; ta c&oacute; th&#7875; d&ugrave;ng cung t&ecirc;n b&#7855;n &#273;&#432;&#7907;c n&oacute;. C&ograve;n nh&#432; con r&#7891;ng, ta kh&ocirc;ng bi&#7871;t n&oacute; l&agrave;m sao c&oacute; th&#7875; l&#7907;i d&#7909;ng s&#7913;c gi&oacute; m&agrave; bay t&#7899;i t&#7853;n tr&#7901;i cao. Ta h&ocirc;m nay g&#7863;p m&#7863;t L&atilde;o T&#7917;, &ocirc;ng &#7845;y c&#361;ng nh&#432; con r&#7891;ng kia th&acirc;m s&acirc;u kh&ocirc;ng th&#7875; &#273;o l&#432;&#7901;ng n&#7893;i!&rdquo;.<\/em><\/p>\n<p>&#272;&oacute; ch&iacute;nh l&agrave; s&#7921; kh&aacute;c nhau c&#417; b&#7843;n gi&#7919;a m&#7897;t Gi&aacute;c Gi&#7843; &#273;&#7897; nh&acirc;n v&agrave; m&#7897;t nh&agrave; t&#432; t&#432;&#7903;ng c&#7911;a nh&acirc;n gian. C&aacute;i g&#7885;i l&agrave; &ldquo;&#272;&#7841;o b&#7845;t &#273;&#7891;ng b&#7845;t t&#432;&#417;ng vi m&#432;u&rdquo; (T&#7841;m d&#7883;ch: kh&ocirc;ng c&ugrave;ng m&#7897;t tr&igrave;nh &#273;&#7897; tu &#272;&#7841;o th&igrave; t&acirc;m c&#7843;nh c&#361;ng kh&aacute;c nhau xa), ch&iacute;nh l&agrave; t&igrave;nh hu&#7889;ng nh&#432; th&#7871; n&agrave;y. &#272;&#7841;o l&yacute; c&#7911;a L&atilde;o T&#7917; vi di&#7879;u kh&oacute; c&oacute; th&#7875; hi&#7875;u n&#7893;i, b&#7903;i v&igrave; &#7845;y l&agrave; l&#7901;i gi&aacute;o hu&#7845;n c&#7911;a Th&#7847;n. L&#7901;i c&#7911;a Kh&#7893;ng T&#7917; ch&#7859;ng qua ch&#7881; l&agrave; h&#7885;c v&#7845;n c&#7911;a con ng&#432;&#7901;i, l&agrave; quy ph&#7841;m &#273;&#7841;o &#273;&#7913;c v&agrave; h&agrave;nh vi c&#7911;a lo&agrave;i ng&#432;&#7901;i m&agrave; th&ocirc;i.<\/p>\n<p><strong>Kh&#7893;ng T&#7917;<\/strong><\/p>\n<p>Kh&#7893;ng T&#7917; t&ecirc;n th&#7853;t l&agrave; Kh&#7893;ng Kh&acirc;u, t&ecirc;n t&#7921; l&agrave; Tr&#7885;ng Ni, sinh v&agrave;o n&#432;&#7899;c L&#7895; n&#259;m 551 tr&#432;&#7899;c c&ocirc;ng nguy&ecirc;n.<\/p>\n<p>Khi l&#7899;n l&ecirc;n, Kh&#7893;ng T&#7917; t&#7915;ng l&agrave;m m&#7897;t ch&#7913;c quan nh&#7887; chuy&ecirc;n qu&#7843;n l&yacute; kho t&agrave;ng, xu&#7845;t n&#7841;p ti&#7873;n l&#432;&#417;ng c&ocirc;ng b&#7857;ng chu&#7849;n x&aacute;c. &Ocirc;ng c&#361;ng t&#7915;ng &#273;&#7843;m nhi&#7879;m ch&#7913;c quan nh&#7887; chuy&ecirc;n qu&#7843;n l&yacute; n&ocirc;ng tr&#432;&#7901;ng ch&#259;n nu&ocirc;i, s&uacute;c v&#7853;t sinh tr&#432;&#7903;ng r&#7845;t t&#7889;t. Nh&#7901; v&#7853;y &ocirc;ng &#273;&#432;&#7907;c th&#259;ng ch&#7913;c l&ecirc;n l&agrave;m quan T&#432; kh&ocirc;ng, chuy&ecirc;n qu&#7843;n l&yacute; vi&#7879;c x&acirc;y d&#7921;ng c&ocirc;ng tr&igrave;nh. Kh&#7893;ng T&#7917; th&acirc;n cao 9 x&iacute;ch 6 t&#7845;c (x&iacute;ch l&agrave; &#273;&#417;n v&#7883; &#273;o l&#432;&#7901;ng c&#7893; Trung Hoa = 1\/3 m&eacute;t), m&#7885;i ng&#432;&#7901;i &#273;&#7873;u g&#7885;i &ocirc;ng l&agrave; &ldquo;Ng&#432;&#7901;i cao l&#7899;n&rdquo;, cho r&#7857;ng &ocirc;ng l&agrave; ng&#432;&#7901;i phi th&#432;&#7901;ng.<\/p>\n<p>Sau khi Kh&#7893;ng T&#7917; t&#7899;i &#273;&#7845;t Chu h&#7885;c h&#7887;i L&#7877; nghi tr&#7903; v&#7873; l&#7841;i n&#432;&#7899;c L&#7895;, c&aacute;c h&#7885;c tr&ograve; theo &ocirc;ng h&#7885;c t&#7853;p d&#7847;n d&#7847;n &#273;&ocirc;ng l&ecirc;n. C&oacute; th&#7875; n&oacute;i Kh&#7893;ng T&#7917; l&agrave; ng&#432;&#7901;i th&#7847;y t&#432; nh&acirc;n chuy&ecirc;n thu nh&#7853;n h&#7885;c tr&ograve; &#273;&#7847;u ti&ecirc;n trong l&#7883;ch s&#7917; gi&aacute;o d&#7909;c Trung Qu&#7889;c. Tr&#432;&#7899;c th&#7901;i &ocirc;ng, tr&#432;&#7901;ng h&#7885;c ho&agrave;n to&agrave;n l&agrave; c&#7911;a nh&agrave; n&#432;&#7899;c. Kh&#7893;ng T&#7917; s&aacute;ng l&#7853;p ra tr&#432;&#7901;ng h&#7885;c t&#432;, thu nh&#7853;n nhi&#7873;u &#273;&#7891; &#273;&#7879;, &#273;&#432;a gi&aacute;o d&#7909;c m&#7903; r&#7897;ng cho b&igrave;nh d&acirc;n, &#273;em tri th&#7913;c v&#259;n h&oacute;a truy&#7873;n b&aacute; cho d&acirc;n gian, c&oacute; c&#7889;ng hi&#7871;n th&#7853;t to l&#7899;n &#273;&#7889;i v&#7899;i gi&aacute;o d&#7909;c th&#7901;i c&#7893; &#273;&#7841;i.<\/p>\n<p>L&uacute;c Kh&#7893;ng T&#7917; 35 tu&#7893;i t&#7899;i n&#432;&#7899;c T&#7873;. T&#7873; C&#7843;nh C&ocirc;ng th&#7881;nh gi&aacute;o Kh&#7893;ng T&#7917; v&#7873; &#273;&#7841;o tr&#7883; n&#432;&#7899;c. Kh&#7893;ng T&#7917; n&oacute;i: <em>&ldquo;Qu&acirc;n v&#432;&#417;ng c&#7847;n ph&#7843;i c&oacute; phong th&aacute;i c&#7911;a qu&acirc;n v&#432;&#417;ng, b&#7873; t&ocirc;i c&#7847;n ph&#7843;i c&oacute; phong th&aacute;i c&#7911;a b&#7873; t&ocirc;i, cha c&#7847;n c&oacute; phong th&aacute;i c&#7911;a ng&#432;&#7901;i cha, con c&#7847;n c&oacute; phong th&aacute;i c&#7911;a con&rdquo;<\/em>. C&#7843;nh C&ocirc;ng nghe xong n&oacute;i: <em>&ldquo;C&#7921;c k&#7923; &#273;&uacute;ng! N&#7871;u qu&acirc;n v&#432;&#417;ng kh&ocirc;ng ra qu&acirc;n v&#432;&#417;ng, b&#7873; t&ocirc;i kh&ocirc;ng ra b&#7873; t&ocirc;i, cha kh&ocirc;ng ra cha, con kh&ocirc;ng ra con, th&igrave; cho d&ugrave; c&oacute; r&#7845;t nhi&#7873;u l&#432;&#417;ng th&#7921;c, ta l&agrave;m sao c&oacute; th&#7875; &#259;n &#273;&#432;&#7907;c &#273;&acirc;y!&rdquo;<\/em>. Ng&agrave;y kh&aacute;c C&#7843;nh C&ocirc;ng l&#7841;i th&#7881;nh gi&aacute;o Kh&#7893;ng T&#7917; v&#7873; &#272;&#7841;o l&yacute; tr&#7883; qu&#7889;c, Kh&#7893;ng T&#7917; n&oacute;i: <em>&ldquo;Qu&#7843;n l&yacute; qu&#7889;c gia c&#7847;n nh&#7845;t l&agrave; ti&#7871;t ki&#7879;m chi ti&ecirc;u, ng&#259;n ch&#7863;n l&atilde;ng ph&iacute; t&#7915; g&#7889;c r&#7877;&rdquo;.<\/em> C&#7843;nh C&ocirc;ng nghe xong r&#7845;t ph&#7845;n kh&#7903;i, &#273;&#7883;nh &#273;em &#273;&#7845;t Ni Kh&ecirc; phong th&#432;&#7903;ng cho Kh&#7893;ng T&#7917;.<\/p>\n<p>Y&#7871;n Anh khuy&ecirc;n can n&oacute;i: <em>&ldquo;Lo&#7841;i nh&agrave; Nho n&agrave;y, c&oacute; th&#7875; n&oacute;i &#273;&#7841;o l&yacute;, kh&ocirc;ng th&#7875; d&ugrave;ng ph&aacute;p lu&#7853;t m&agrave; r&agrave;ng bu&#7897;c &#273;&#432;&#7907;c h&#7885;. H&#7885; cao ng&#7841;o t&ugrave;y h&#7913;ng, t&#7921; cho m&igrave;nh l&agrave; &#273;&uacute;ng. H&#7885; coi tr&#7885;ng tang l&#7877;, d&#7889;c h&#7871;t t&igrave;nh c&#7843;m bi th&#432;&#417;ng, an t&aacute;ng tr&#7885;ng th&#7875; m&agrave; kh&ocirc;ng ng&#7841;i b&#7883; khuynh gia b&#7841;i s&#7843;n. H&#7885; &#273;i kh&#7855;p n&#417;i du thuy&#7871;t, c&#7847;u xin quan l&#7897;c. B&#7903;i v&#7853;y kh&ocirc;ng th&#7875; d&ugrave;ng h&#7885; &#273;&#7875; qu&#7843;n l&yacute; qu&#7889;c gia &#273;&#432;&#7907;c. Hi&#7879;n nay Kh&#7893;ng T&#7917; n&oacute;i v&#7873; dung m&#7841;o ph&#7909;c s&#7913;c, &#273;&#7863;t &#273;&#7883;nh l&#7877; ti&#7871;t th&#432;&#7907;ng tri&#7873;u h&#7841; tri&#7873;u r&#432;&#7901;m r&agrave;, ch&iacute;nh l&agrave; m&#7845;y &#273;&#7901;i ng&#432;&#7901;i c&#361;ng h&#7885;c t&#7853;p kh&ocirc;ng xong &#273;&#432;&#7907;c, c&#7843; &#273;&#7901;i c&#361;ng l&agrave;m kh&ocirc;ng &#273;&#432;&#7907;c th&ocirc;ng. N&#7871;u Ng&agrave;i mu&#7889;n &#273;em b&#7897; nh&#7919;ng th&#7913; n&agrave;y &#273;&#7875; thay &#273;&#7893;i phong t&#7909;c c&#7911;a n&#432;&#7899;c T&#7873;, e r&#7857;ng kh&ocirc;ng ph&#7843;i l&agrave; bi&#7879;n ph&aacute;p t&#7889;t &#273;&#7875; d&#7851;n d&#7855;t tr&#259;m h&#7885;&rdquo;.<\/em><\/p>\n<p>Y&#7871;n Anh khuy&ecirc;n can c&oacute; hi&#7879;u qu&#7843;. Sau &#273;&oacute; T&#7873; C&#7843;nh C&ocirc;ng ti&#7871;p &#273;&atilde;i Kh&#7893;ng T&#7917; r&#7845;t c&oacute; l&#7877; &#273;&#7897;, nh&#432;ng kh&ocirc;ng c&ograve;n h&#7887;i v&#7873; nh&#7919;ng v&#7845;n &#273;&#7873; c&oacute; li&ecirc;n quan &#273;&#7871;n L&#7877; n&#7919;a. Trong s&#7889; c&aacute;c quan &#273;&#7841;i phu n&#432;&#7899;c T&#7873; c&oacute; ng&#432;&#7901;i mu&#7889;n m&#432;u h&#7841;i Kh&#7893;ng T&#7917;. C&#7843;nh C&ocirc;ng n&oacute;i v&#7899;i Kh&#7893;ng T&#7917;: <em>&ldquo;Ta &#273;&atilde; gi&agrave; r&#7891;i, kh&ocirc;ng th&#7875; b&#7893; nhi&#7879;m quan t&#432;&#7899;c cho &ocirc;ng &#273;&#432;&#7907;c n&#7919;a&rdquo;.<\/em> Th&#7871; l&agrave; Kh&#7893;ng T&#7917; r&#7901;i T&#7873; tr&#7903; v&#7873; L&#7895;.<\/p>\n<p>T&#7841;i n&#432;&#7899;c L&#7895;, Kh&#7893;ng T&#7917; tuy v&#7873; m&#7863;t ch&iacute;nh tr&#7883; c&oacute; r&#7845;t nhi&#7873;u th&agrave;nh t&iacute;ch, c&#361;ng t&#7915;ng l&agrave;m m&#7897;t v&agrave;i chuy&#7879;n l&#7899;n, nh&#432;ng con &#273;&#432;&#7901;ng l&agrave;m quan kh&ocirc;ng h&#7873; tr&ocirc;i ch&#7843;y. C&oacute; l&#7847;n nh&agrave; Vua ch&#7911; tr&igrave; m&#7897;t &#273;&#7841;i l&#7877; t&#7871; Tr&#7901;i, quan &#273;&#7841;i phu Tam Ho&agrave;n c&#7889; t&igrave;nh kh&ocirc;ng chia cho &ocirc;ng m&#7897;t kh&#7889;i th&#7883;t t&#7871; n&agrave;o. &#272;&oacute; l&agrave; lo&#7841;i h&igrave;nh ph&#7841;t nghi&ecirc;m kh&#7855;c nh&#7845;t trong Ch&#7871; &#273;&#7897; L&#7877; nghi c&#7911;a nh&agrave; Chu. Kh&#7893;ng T&#7917; bi&#7871;t con &#273;&#432;&#7901;ng l&agrave;m quan c&#7911;a m&igrave;nh kh&ocirc;ng c&oacute; hy v&#7885;ng g&igrave;, b&egrave;n r&#7901;i qu&ecirc; nh&agrave; &#273;i d&#7841;y h&#7885;c b&#7889;n ph&#432;&#417;ng tr&#7901;i, tuy&ecirc;n truy&#7873;n nh&#7919;ng ch&#7911; tr&#432;&#417;ng ch&iacute;nh tr&#7883; c&#7911;a m&igrave;nh.<\/p>\n<p>L&uacute;c &#273;&oacute; Kh&#7893;ng T&#7917; kho&#7843;ng ch&#7915;ng 50 tu&#7893;i. &Ocirc;ng kh&ocirc;ng n&#7873; h&agrave; kh&#7893; nh&#7885;c, d&ugrave;ng 13 n&#259;m &#273;&#7875; d&#7851;n d&#7855;t h&#7885;c tr&ograve; chu du c&aacute;c n&#432;&#7899;c, &#273;i du thuy&#7871;t kh&#7855;p n&#417;i. Nh&#432;ng c&aacute;c n&#432;&#7899;c &#273;&#7873;u kh&ocirc;ng ch&#7845;p thu&#7853;n ch&#7911; tr&#432;&#417;ng c&#7911;a &ocirc;ng. N&#259;m 63 tu&#7893;i, Kh&#7893;ng T&#7917; tr&#7903; l&#7841;i n&#432;&#7899;c L&#7895;. Cu&#7889;i c&ugrave;ng n&#432;&#7899;c L&#7895; c&#361;ng kh&ocirc;ng tr&#7885;ng d&#7909;ng Kh&#7893;ng T&#7917;, m&agrave; Kh&#7893;ng T&#7917; c&#361;ng kh&ocirc;ng mu&#7889;n ra l&agrave;m quan n&#7919;a.<\/p>\n<p>Tuy l&agrave; m&#7897;t ng&#432;&#7901;i tu&#7893;i &#273;&atilde; g&#7847;n &#273;&#7845;t xa tr&#7901;i, nh&#432;ng ng&#7885;n l&#7917;a t&#432; t&#432;&#7903;ng trong 9 n&#259;m cu&#7889;i &#273;&#7901;i &#273;&atilde; ph&aacute;t huy &#273;&#432;&#7907;c th&agrave;nh t&#7921;u r&#7921;c r&#7905;. Kh&#7893;ng T&#7917; d&#7889;c l&ograve;ng thu nh&#7853;n h&#7885;c tr&ograve;, bi&ecirc;n so&#7841;n &#273;i&#7875;n t&#7883;ch, t&#7841;o th&agrave;nh m&#7897;t h&#7879; th&#7889;ng t&#432; t&#432;&#7903;ng Nho h&#7885;c trong 9 n&#259;m cu&#7889;i &#273;&#7901;i m&igrave;nh.<\/p>\n<p>Th&#7901;i &#273;&#7841;i Kh&#7893;ng T&#7917;, nh&agrave; Chu &#273;&atilde; suy, L&#7877; nh&#7841;c &#273;&atilde; ph&ocirc;i pha, &lsquo;Thi&rsquo;, &lsquo;Th&#432;&rsquo; c&#361;ng kh&ocirc;ng c&ograve;n to&agrave;n v&#7865;n n&#7919;a. Kh&#7893;ng T&#7917; t&igrave;m t&ograve;i nghi&ecirc;n c&#7913;u ch&#7871; &#273;&#7897; l&#7877; nghi c&#7911;a 3 th&#7901;i &#273;&#7841;i H&#7841;, Th&#432;&#417;ng, T&acirc;y Chu, bi&ecirc;n &#273;&#7883;nh &ldquo;Th&#432;&#7907;ng th&#432;&rdquo;, &ldquo;L&#7877; k&yacute;&rdquo;. Kh&#7893;ng T&#7917; sau khi t&#7915; n&#432;&#7899;c V&#7879; tr&#7903; v&#7873; n&#432;&#7899;c L&#7895;, th&igrave; b&#7855;t &#273;&#7847;u &#273;&iacute;nh ch&iacute;nh l&#7841;i Thi Nh&#7841;c, khi&#7871;n cho &ldquo;Nh&atilde;&rdquo;, &ldquo;T&#7909;ng&rdquo; &#273;&#7873;u kh&ocirc;i ph&#7909;c l&#7841;i &#273;&#432;&#7907;c nh&#7841;c &#273;i&#7879;u ban &#273;&#7847;u. &ldquo;Kinh Thi&rdquo; v&#7889;n c&oacute; 3000 b&agrave;i &#273;&#432;&#7907;c truy&#7873;n l&#7841;i t&#7915; th&#7901;i c&#7893; &#273;&#7841;i. &#272;&#7871;n th&#7901;i Kh&#7893;ng T&#7917;, &ocirc;ng c&#7855;t b&#7887; nh&#7919;ng ch&#7895; tr&ugrave;ng l&#7863;p, l&#7921;a ch&#7885;n trong &#273;&oacute; nh&#7919;ng b&agrave;i ph&ugrave; h&#7907;p cho vi&#7879;c d&#7841;y b&#7843;o L&#7877; Ngh&#297;a.<\/p>\n<p>L&uacute;c v&#7873; gi&agrave; Kh&#7893;ng T&#7917; th&iacute;ch nghi&ecirc;n c&#7913;u &ldquo;Chu D&#7883;ch&rdquo;. &Ocirc;ng gi&#7843;i th&iacute;ch v&#7873; &ldquo;Tho&aacute;n t&#7915;&rdquo;, &ldquo;H&agrave;o t&#7915;&rdquo;, &ldquo;Qu&aacute;i&rdquo;, &ldquo;V&#259;n ng&ocirc;n&rdquo;. Kh&#7893;ng T&#7917; &#273;&#7885;c Chu D&#7883;ch r&#7845;t si&ecirc;ng n&#259;ng, &#273;&#7871;n n&#7895;i s&#7907;i d&acirc;y da tr&acirc;u bu&#7897;c s&aacute;ch &#273;&atilde; nhi&#7873;u l&#7847;n b&#7883; m&ograve;n &#273;&#7913;t. &Ocirc;ng n&oacute;i: <em>&ldquo;&#272;&#7875; ta s&#7889;ng l&acirc;u th&ecirc;m v&agrave;i n&#259;m n&#7919;a, ta c&oacute; th&#7875; n&#7855;m v&#7919;ng v&agrave; gi&#7843;i th&iacute;ch r&otilde; r&agrave;ng n&#7897;i dung v&agrave; &#273;&#7841;o l&yacute; trong t&#7915;ng c&acirc;u v&#259;n c&#7911;a &ldquo;Chu D&#7883;ch&rdquo;&rdquo;<\/em>.<\/p>\n<p>Kh&#7893;ng T&#7917; n&oacute;i: <em>&ldquo;Qu&acirc;n t&#7917; lo l&#7855;ng nh&#7845;t ch&iacute;nh l&agrave; sau khi ch&#7871;t kh&ocirc;ng l&#432;u l&#7841;i &#273;&#432;&#7907;c ti&#7871;ng th&#417;m. Ch&#7911; tr&#432;&#417;ng c&#7911;a ta kh&ocirc;ng th&#7875; th&#7921;c thi, ta l&#7845;y g&igrave; &#273;&#7875; c&#7889;ng hi&#7871;n cho x&atilde; h&#7897;i v&agrave; l&#432;u danh h&#7853;u th&#7871; &#273;&acirc;y?&rdquo;<\/em>. B&egrave;n c&#259;n c&#7913; v&agrave;o c&aacute;c s&aacute;ch l&#7883;ch s&#7917; c&#7911;a n&#432;&#7899;c L&#7895; bi&ecirc;n so&#7841;n ra b&#7897; &ldquo;Xu&acirc;n Thu&rdquo;, tr&ecirc;n t&#7915; n&#259;m L&#7895; &Acirc;n C&ocirc;ng &#273;&#7847;u ti&ecirc;n (722 TCN) xu&#7889;ng t&#7899;i n&#259;m L&#7895; Ai C&ocirc;ng th&#7913; 14 (481 TCN), t&#7893;ng c&#7897;ng 12 &#273;&#7901;i vua n&#432;&#7899;c L&#7895;. L&#7845;y n&#432;&#7899;c L&#7895; l&agrave;m trung t&acirc;m &#273;&#7875; bi&ecirc;n so&#7841;n, t&ocirc;n th&#7901; Ho&agrave;ng t&#7897;c nh&agrave; Chu l&agrave;m ch&iacute;nh th&#7889;ng, l&#7845;y s&#7921; t&iacute;ch &Acirc;n Th&#432;&#417;ng l&agrave;m tham kh&#7843;o, m&#7903; r&#7897;ng v&agrave; ph&aacute;t tri&#7875;n truy&#7873;n th&#7889;ng c&aacute;c th&#7901;i &#273;&#7841;i t&#7915; &#273;&#7901;i H&#7841;, Th&#432;&#417;ng, Chu, l&#7901;i v&#259;n s&uacute;c t&iacute;ch uy&ecirc;n th&acirc;m.<\/p>\n<p>Cu&#7889;i c&ugrave;ng Kh&#7893;ng T&#7917; bi&ecirc;n so&#7841;n xong &ldquo;L&#7909;c Ngh&#7879;&rdquo; l&agrave; Thi, Th&#432;, L&#7877;, Nh&#7841;c, D&#7883;ch, Xu&acirc;n thu. Kh&#7893;ng T&#7917; d&ugrave;ng Thi, Th&#432;, L&#7877;, Nh&#7841;c l&agrave;m t&agrave;i li&#7879;u gi&#7843;ng d&#7841;y h&#7885;c tr&ograve;, &#273;&#7871;n h&#7885;c c&oacute; &#432;&#7899;c ch&#7915;ng t&#7899;i 3000 &#273;&#7879; t&#7917;, trong &#273;&oacute; hi&#7873;n nh&acirc;n qu&acirc;n t&#7917; c&oacute; 72 ng&#432;&#7901;i. Ch&#432;a k&#7875; nhi&#7873;u h&#7885;c tr&ograve; ch&#432;a ch&iacute;nh th&#7913;c nh&#7853;p t&#7883;ch &#7903; kh&#7855;p n&#417;i n&#7919;a.<\/p>\n<p>L&uacute;c Kh&#7893;ng T&#7917; l&acirc;m b&#7879;nh, T&#7917; C&#7889;ng &#273;&#7871;n th&#259;m vi&#7871;ng th&#7847;y. Kh&#7893;ng T&#7917; th&#7903; d&agrave;i, n&oacute;i ngay: <em>&ldquo;Th&aacute;i S&#417;n s&#7855;p &#273;&#7893; r&#7891;i, r&#432;&#7901;ng c&#7897;t s&#7855;p g&atilde;y r&#7891;i, ng&#432;&#7901;i tr&iacute; tu&#7879; s&#7855;p ch&#7871;t r&#7891;i!&rdquo;<\/em>. N&#432;&#7899;c m&#7855;t ch&#7843;y d&agrave;i, n&oacute;i v&#7899;i T&#7917; C&#7889;ng: <em>&ldquo;Thi&ecirc;n h&#7841; t&#7915; l&acirc;u &#273;&atilde; m&#7845;t &#273;i &#273;&#7841;o l&yacute; th&ocirc;ng th&#432;&#7901;ng, kh&ocirc;ng c&oacute; ai ti&#7871;p nh&#7853;n ch&#7911; tr&#432;&#417;ng c&#7911;a ta c&#7843; &hellip;&rdquo;<\/em>. 7 ng&agrave;y sau Kh&#7893;ng T&#7917; qua &#273;&#7901;i, h&#432;&#7903;ng th&#7885; 73 tu&#7893;i, nh&#7857;m v&agrave;o ng&agrave;y K&#7927; S&#7917;u, th&aacute;ng 4 n&#259;m 479 tr&#432;&#7899;c c&ocirc;ng nguy&ecirc;n.<\/p>\n<p>S&aacute;ch <strong>&ldquo;Lu&#7853;n Ng&#7919;&rdquo;<\/strong> ch&iacute;nh l&agrave; do &#273;&#7879; t&#7917; c&#7911;a Kh&#7893;ng T&#7917; c&#259;n c&#7913; theo l&#7901;i n&oacute;i v&agrave; vi&#7879;c l&agrave;m c&#7911;a &ocirc;ng m&agrave; bi&ecirc;n so&#7841;n th&agrave;nh. &#272;&oacute; l&agrave; t&#432; li&#7879;u tr&#7921;c ti&#7871;p nh&#7845;t &#273;&#7875; cho ch&uacute;ng ta h&ocirc;m nay hi&#7875;u bi&#7871;t v&#7873; Kh&#7893;ng T&#7917;. Kh&#7893;ng T&#7917; cho ng&#432;&#7901;i ta bi&#7871;t th&#7871; n&agrave;o l&agrave; &ldquo;Trung dung&rdquo;, v&igrave; &#273;&#7901;i sau m&agrave; &#273;&#7863;t &#273;&#7883;nh ra quy ph&#7841;m l&agrave;m ng&#432;&#7901;i theo &ldquo;Nh&acirc;n, Ngh&#297;a, L&#7877;, Tr&iacute;, T&iacute;n&rdquo;. &#7842;nh h&#432;&#7903;ng c&#7911;a &ocirc;ng &#273;&#7889;i v&#7899;i v&#259;n h&oacute;a Trung Qu&#7889;c v&agrave; c&#7843; v&ugrave;ng &#272;&ocirc;ng Nam &Aacute; l&agrave; r&#7845;t to l&#7899;n.<\/p>\n<p>T&#432; M&atilde; Thi&ecirc;n n&oacute;i: <em>&ldquo;Trong kinh &ldquo;Thi&rdquo; c&oacute; c&acirc;u n&oacute;i nh&#432; th&#7871; n&agrave;y: &ldquo;C&aacute;i gi&#7889;ng nh&#432; n&uacute;i cao khi&#7871;n ng&#432;&#7901;i ta chi&ecirc;m ng&#432;&#7905;ng, c&aacute;i gi&#7889;ng nh&#432; &#273;&#7841;i &#272;&#7841;o khi&#7871;n ng&#432;&#7901;i ta tu&acirc;n theo&rdquo;. T&#7915; x&#432;a t&#7899;i nay trong thi&ecirc;n h&#7841;, Qu&acirc;n V&#432;&#417;ng v&agrave; ng&#432;&#7901;i t&agrave;i &#273;&#7913;c th&igrave; c&oacute; c&#361;ng nhi&#7873;u. H&#7885; khi &#273;ang c&ograve;n s&#7889;ng &#273;&#7873;u vinh hoa qu&yacute; hi&#7875;n, nh&#432;ng ch&#7871;t &#273;i r&#7891;i th&igrave; ch&#7859;ng c&ograve;n l&#7841;i ch&uacute;t g&igrave;. Kh&#7893;ng T&#7917; l&agrave; m&#7897;t ng&#432;&#7901;i b&igrave;nh d&acirc;n, nh&#432;ng nh&#7919;ng ng&#432;&#7901;i &#273;&#7885;c s&aacute;ch &#273;&#7873;u t&ocirc;n &ocirc;ng l&agrave;m th&#7847;y. T&#7915; Thi&ecirc;n t&#7917;, V&#432;&#417;ng H&#7847;u &#273;&#7871;n nh&acirc;n d&acirc;n c&#7843; n&#432;&#7899;c, nh&#7919;ng ai n&oacute;i v&#7873; &ldquo;L&#7909;c Ngh&#7879;&rdquo; th&igrave; &#273;&#7873;u xem h&#7885;c thuy&#7871;t &#7845;y c&#7911;a Kh&#7893;ng T&#7917; l&agrave; chu&#7849;n t&#7855;c cao nh&#7845;t. C&oacute; th&#7875; n&oacute;i Kh&#7893;ng T&#7917; l&agrave; m&#7897;t Th&aacute;nh nh&acirc;n ch&iacute; cao v&ocirc; th&#432;&#7907;ng&rdquo;.<\/em><\/p>\n<p>T&#432; M&atilde; Thi&ecirc;n &#273;&atilde; &#273;&aacute;nh gi&aacute; r&#7845;t &#273;&uacute;ng.<\/p>\n<p><strong>Ph&#7853;t Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni<\/strong><\/p>\n<p>Trong l&uacute;c &#272;&#7841;i &#272;&#7841;o Trung Qu&#7889;c &#273;ang &#273;&#432;&#7907;c l&#432;u truy&#7873;n t&#7841;i m&#7843;nh &#273;&#7845;t Th&#7847;n Ch&acirc;u, th&igrave; &#273;&#7891;ng th&#7901;i t&#7841;i &#7844;n &#272;&#7897; &ndash; c&#361;ng l&agrave; qu&#7889;c gia c&oacute; n&#7873;n v&#259;n minh l&acirc;u &#273;&#7901;i t&#7841;i ph&#432;&#417;ng &#272;&ocirc;ng &ndash; Ph&#7853;t Ph&aacute;p m&agrave; Ph&#7853;t Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni &#273;&atilde; &#273;&#432;&#7907;c truy&#7873;n r&#7897;ng.<\/p>\n<p>Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni gi&aacute;ng sinh t&#7841;i Kapilavastu (Ca t&#7923; La v&#7879;), m&#7897;t &#273;&#7845;t n&#432;&#7899;c t&#7841;i v&ugrave;ng &#273;&#7845;t &#7844;n &#272;&#7897; x&#432;a kia. M&#7865; c&#7911;a &ocirc;ng l&agrave; Ho&agrave;ng h&#7853;u Mayadevi (ho&agrave;ng h&#7853;u Ma Da) sinh h&#7841; &ocirc;ng t&#7841;i Lumbini (n&#7857;m &#7903; Nam Nepal ng&agrave;y nay) tr&ecirc;n &#273;&#432;&#7901;ng tr&#7903; v&#7873; nh&agrave; m&#7865; &#273;&#7867; c&#7911;a b&agrave;. Ng&#432;&#7901;i ta &#273;&#7891;n r&#7857;ng khi Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni gi&aacute;ng sinh, li&#7873;n b&#432;&#7899;c &#273;i 7 b&#432;&#7899;c, m&#7895;i b&#432;&#7899;c &#273;i sinh ra m&#7897;t &#273;&oacute;a hoa sen. M&#7897;t tay ch&#7881; l&ecirc;n tr&#7901;i, m&#7897;t tay tr&#7887; xu&#7889;ng &#273;&#7845;t &ocirc;ng n&oacute;i <em>&ldquo;Ph&iacute;a d&#432;&#7899;i Thi&ecirc;n &#272;&agrave;ng v&agrave; b&ecirc;n tr&ecirc;n m&#7863;t &#273;&#7845;t, ch&#7881; c&oacute; ta l&agrave; nh&#7845;t&rdquo;<\/em>. &#272;&acirc;y th&#7921;c ra l&agrave; chuy&#7879;n &#273;&#417;m &#273;&#7863;t c&#7911;a h&#7853;u th&#7871;. Trong v&#361; tr&#7909; n&agrave;y, c&oacute; v&ocirc; s&#7889; Th&#7847;n Ph&#7853;t c&#7911;a v&ocirc; s&#7889; Thi&ecirc;n &#272;&agrave;ng, c&oacute; ai d&aacute;m ki&ecirc;u c&#259;ng kho&aacute;c l&aacute;c nh&#432; th&#7871; kh&ocirc;ng? Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni kh&ocirc;ng bao gi&#7901; l&agrave;m nh&#432; v&#7853;y. C&acirc;u chuy&#7879;n n&agrave;y th&#7921;c s&#7921; ch&#7881; l&agrave; k&#7871;t qu&#7843; c&#7911;a nh&#7919;ng t&igrave;nh c&#7843;m t&ocirc;n gi&aacute;o cu&#7891;ng t&iacute;n c&#7911;a ng&#432;&#7901;i &#273;&#7901;i sau m&agrave; th&ocirc;i. M&#7897;t v&#7883; Ph&#7853;t ch&#7881; mu&#7889;n ng&#432;&#7901;i &#273;&#7901;i tu luy&#7879;n theo l&#7901;i d&#7841;y b&#7843;o c&#7911;a h&#7885;, ch&#7913; kh&ocirc;ng mu&#7889;n ng&#432;&#7901;i ta d&#7921;ng chuy&#7879;n l&ecirc;n &#273;&#7875; m&agrave; t&acirc;ng b&#7889;c.<\/p>\n<p>Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni t&#7915; thu&#7903; nh&#7887; &#273;&atilde; c&oacute; t&#7845;m l&ograve;ng t&#7915; bi th&#432;&#417;ng x&oacute;t ch&uacute;ng sinh v&agrave; lu&ocirc;n &#273;i t&igrave;m &yacute; ngh&#297;a ch&acirc;n ch&iacute;nh c&#7911;a &#273;&#7901;i ng&#432;&#7901;i. N&#259;m &ocirc;ng 19 tu&#7893;i, Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni r&#7901;i b&#7887; ngai v&agrave;ng, r&#7901;i kh&#7887;i ho&agrave;ng cung &#273;i tu luy&#7879;n. &#7844;n &#272;&#7897; th&#7901;i b&#7845;y gi&#7901; c&oacute; &#273;&#7911; lo&#7841;i t&ocirc;ng ph&aacute;i v&agrave; &#273;&#432;&#7901;ng l&#7889;i tu luy&#7879;n kh&aacute;c nhau. &#272;&#7847;u ti&ecirc;n Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni tu theo ph&aacute;p &ldquo;v&ocirc; t&#432;&#7903;ng &#273;&#7883;nh&rdquo; (Samadi) 3 n&#259;m v&agrave; cu&#7889;i c&ugrave;ng &#273;&atilde; &#273;&#7841;t t&#7899;i c&#7843;nh gi&#7899;i n&agrave;y. Nh&#432;ng &ocirc;ng cho r&#7857;ng &#273;&oacute; kh&ocirc;ng ph&#7843;i l&agrave; &#272;&#7841;o, kh&ocirc;ng ph&#7843;i l&agrave; ch&acirc;n l&yacute; t&#7897;t c&ugrave;ng, cho n&ecirc;n &ocirc;ng t&#7915; b&#7887; n&oacute;. Sau &#273;&oacute; &ocirc;ng l&#7841;i tu theo &ldquo;Phi t&#432;&#7903;ng &ndash; phi phi t&#432;&#7903;ng &#273;&#7883;nh&rdquo; 3 n&#259;m, th&agrave;nh c&ocirc;ng r&#7891;i nh&#432;ng &ocirc;ng th&#7845;y r&#7857;ng &#273;&oacute; c&#361;ng kh&ocirc;ng ph&#7843;i l&agrave; &#272;&#7841;o, n&ecirc;n c&#361;ng t&#7915; b&#7887;. 2 l&#7847;n, Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni t&#7915; b&#7887; nh&#7919;ng &#273;i&#7873;u m&agrave; &ocirc;ng bi&#7871;t ch&#7855;c &#7845;y kh&ocirc;ng ph&#7843;i l&agrave; &#272;&#7841;o. &Ocirc;ng kh&ocirc;ng th&#7875; t&igrave;m th&#7845;y m&#7897;t v&#7883; ch&acirc;n s&#432; n&agrave;o c&#7843;, cho n&ecirc;n &ocirc;ng t&#7921; m&igrave;nh t&#7899;i m&#7897;t ng&#7885;n n&uacute;i b&#259;ng gi&aacute; ph&#7911; &#273;&#7847;y tuy&#7871;t tr&#7855;ng &#273;&#7875; tu h&agrave;nh kh&#7893; h&#7841;nh. M&#7895;i ng&agrave;y &ocirc;ng ch&#7881; &#259;n m&#7897;t &iacute;t hoa qu&#7843; kh&ocirc; v&agrave; ch&#7883;u &#273;&oacute;i &#273;&#7871;n m&#7913;c to&agrave;n th&acirc;n kh&ocirc; h&eacute;o. &Ocirc;ng kh&#7893; tu nh&#432; v&#7853;y &#273;&#7875; t&igrave;m ch&acirc;n l&yacute;. Nh&#432;ng 6 n&#259;m tr&ocirc;i qua, &ocirc;ng nh&#7853;n ra r&#7857;ng kh&#7893; h&#7841;nh c&#361;ng kh&ocirc;ng ph&#7843;i l&agrave; &#272;&#7841;o, b&egrave;n xu&#7889;ng n&uacute;i.<\/p>\n<p>Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni &#273;i t&#7899;i b&#7901; s&ocirc;ng H&#7857;ng. V&igrave; qu&aacute; g&#7847;y y&#7871;u xanh xao, &ocirc;ng ng&atilde; xu&#7889;ng h&ocirc;n m&ecirc; b&#7845;t t&#7881;nh. M&#7897;t ng&#432;&#7901;i ph&#7909; n&#7919; l&agrave;m ngh&#7873; ch&#259;n d&ecirc; t&igrave;nh c&#7901; &#273;i qua, v&agrave; cho &ocirc;ng m&#7897;t &iacute;t v&aacute;ng s&#7919;a. Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni &#259;n v&agrave; ph&#7909;c h&#7891;i s&#7913;c l&#7921;c. Nh&#432;ng &ocirc;ng kh&ocirc;ng c&oacute; c&aacute;ch n&agrave;o t&igrave;m th&#7845;y m&#7897;t v&#7883; ch&acirc;n s&#432; c&oacute; th&#7875; h&#432;&#7899;ng d&#7851;n cho m&igrave;nh, n&ecirc;n &ocirc;ng v&#432;&#7907;t qua s&ocirc;ng H&#7857;ng, t&#7899;i d&#432;&#7899;i m&#7897;t t&aacute;n c&acirc;y B&#7891; &#272;&#7873;, ng&#7891;i xu&#7889;ng v&agrave; thi&#7873;n &#273;&#7883;nh. &Ocirc;ng th&#7873; r&#7857;ng n&#7871;u kh&ocirc;ng tr&#7903; th&agrave;nh m&#7897;t b&#7853;c &ldquo;V&ocirc; th&#432;&#7907;ng ch&iacute;nh &#273;&#7859;ng ch&iacute;nh gi&aacute;c&rdquo; th&igrave; &ocirc;ng th&agrave; ch&#7871;t t&#7841;i n&#417;i n&agrave;y.<\/p>\n<p>Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni thi&#7873;n &#273;&#7883;nh d&#432;&#7899;i t&aacute;n c&acirc;y B&#7891; &#272;&#7873; &#7845;y trong 49 ng&agrave;y. Bu&#7893;i s&aacute;ng ng&agrave;y th&#7913; 49, &ocirc;ng ng&#7849;ng &#273;&#7847;u l&ecirc;n nh&igrave;n tr&#7901;i, v&agrave; nh&igrave;n th&#7845;y &#273;&#432;&#7907;c nh&#7919;ng ng&ocirc;i sao s&aacute;ng tr&ecirc;n b&#7847;u tr&#7901;i. C&#361;ng trong m&#7897;t c&aacute;i nh&igrave;n &#7845;y, th&#7847;n th&ocirc;ng v&agrave; c&aacute;c quy&#7873;n n&#259;ng si&ecirc;u ph&agrave;m c&#7911;a &ocirc;ng l&#7853;p t&#7913;c n&#7893; tung, v&agrave; t&#432; t&#432;&#7903;ng c&#7911;a &ocirc;ng khai m&#7903;. &Ocirc;ng l&#7853;p t&#7913;c nh&#7899; l&#7841;i m&#7885;i &#273;i&#7873;u m&agrave; &ocirc;ng &#273;&atilde; t&#7915;ng tu luy&#7879;n tr&#432;&#7899;c kia, hi&#7875;u &#273;&#432;&#7907;c ki&#7871;p s&#7889;ng hi&#7879;n t&#7841;i v&agrave; nhi&#7873;u ki&#7871;p tr&#432;&#7899;c c&#7911;a m&igrave;nh, v&agrave; t&#7845;t c&#7843; nh&#7919;ng &#273;i&#7873;u kh&aacute;c n&#7919;a m&agrave; &ocirc;ng c&#7847;n ph&#7843;i bi&#7871;t sau khi khai ng&#7897;. B&#7903;i v&igrave; n&#259;ng l&#432;&#7907;ng ph&oacute;ng ra trong qu&aacute; tr&igrave;nh khai c&ocirc;ng khai ng&#7897;, m&#7897;t ch&#7845;n &#273;&#7897;ng l&#7899;n xu&#7845;t hi&#7879;n trong ph&#7841;m vi &#273;&#7883;a l&yacute; r&#7897;ng l&#7899;n xung quanh &ocirc;ng. Ng&#432;&#7901;i ta cho r&#7857;ng &#7845;y l&agrave; m&#7897;t tr&#7853;n &#273;&#7897;ng &#273;&#7845;t nh&#7865;, n&uacute;i &#273;&#7893; hay s&oacute;ng th&#7847;n, nh&#432;ng th&#7921;c ra &#273;&oacute; l&agrave; do s&#7921; khai ng&#7897; c&#7911;a Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni. &#272;&#432;&#417;ng nhi&ecirc;n n&#259;ng l&#432;&#7907;ng c&#7911;a Ph&#7853;t l&agrave; t&#7915; bi v&agrave; kh&ocirc;ng l&agrave;m h&#7841;i ai c&#7843;. Sau 12 n&#259;m tu luy&#7879;n v&ocirc; c&ugrave;ng gian kh&#7893;, Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni r&#7889;t cu&#7897;c &#273;&atilde; ng&#7897; &#272;&#7841;o. Sau &#273;&oacute;, Ph&#7853;t Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni li&#7873;n b&#7855;t &#273;&#7847;u cu&#7897;c &#273;&#7901;i truy&#7873;n Ph&aacute;p 49 n&#259;m c&#7911;a m&igrave;nh.<\/p>\n<p>&#272;&#7863;c &#273;i&#7875;m c&#7911;a ph&aacute;p m&ocirc;n tu luy&#7879;n m&agrave; Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni truy&#7873;n d&#7841;y l&agrave; Gi&#7899;i, &#272;&#7883;nh, Hu&#7879;. Gi&#7899;i ch&iacute;nh l&agrave; c&#7845;m t&#7845;t c&#7843; d&#7909;c v&#7885;ng v&agrave; t&acirc;m c&#7889; ch&#7845;p, &#273;&#7883;nh l&agrave; n&oacute;i v&#7873; ng&#432;&#7901;i nh&#7853;p &#273;&#7883;nh tu h&agrave;nh, hu&#7879; l&agrave; n&oacute;i v&#7873; ng&#432;&#7901;i khai ng&#7897; khai hu&#7879;. &#272;&#7841;i t&#7841;ng kinh c&oacute; m&#7845;y v&#7841;n quy&#7875;n, &#273;&#7873;u kh&ocirc;ng l&igrave;a xa 3 ch&#7919; n&agrave;y. &#272;&#432;&#417;ng nhi&ecirc;n, h&igrave;nh th&#7913;c bi&#7875;u hi&#7879;n c&#7911;a n&oacute; r&#7845;t phong ph&uacute; ph&#7913;c t&#7841;p, nh&#432;ng th&#7921;c ch&#7845;t ch&iacute;nh l&agrave; 3 ch&#7919; n&agrave;y.<\/p>\n<blockquote>\n<p><em>&ldquo;M&#7885;i ng&#432;&#7901;i &#273;&#7873;u bi&#7871;t r&#7857;ng B&agrave; La M&ocirc;n gi&aacute;o l&agrave; Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni ph&#7843;n &#273;&#7889;i nhi&#7873;u nh&#7845;t. &Ocirc;ng cho r&#7857;ng [n&oacute;] l&agrave; m&#7897;t t&agrave; gi&aacute;o, n&oacute; c&ugrave;ng v&#7899;i Ph&#7853;t Gi&aacute;o c&#7911;a Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni l&agrave; &#273;&#7889;i l&#7853;p [v&#7899;i nhau] nh&#7845;t. K&#7923; th&#7921;c t&ocirc;i cho ch&#432; v&#7883; bi&#7871;t r&#7857;ng: Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni ch&#7889;ng &#273;&#7889;i B&agrave; La M&ocirc;n gi&aacute;o ch&#7913; kh&ocirc;ng ph&#7843;i ch&#7889;ng &#273;&#7889;i Th&#7847;n c&#7911;a B&agrave; La M&ocirc;n gi&aacute;o. Th&#7847;n m&agrave; B&agrave; La M&ocirc;n gi&aacute;o tin theo v&agrave;o th&#7901;i k&#7923; nguy&ecirc;n th&#7911;y nh&#7845;t &#273;&#7873;u l&agrave; Ph&#7853;t, [h&#7885;] tin theo ch&iacute;nh l&agrave; c&aacute;c v&#7883; Ph&#7853;t tr&#432;&#7899;c th&#7901;i Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni. Nh&#432;ng qua th&#7901;i gian qu&aacute; l&acirc;u d&agrave;i, con ng&#432;&#7901;i kh&ocirc;ng c&ograve;n tin Ph&#7853;t n&#7919;a, khi&#7871;n cho t&ocirc;n gi&aacute;o n&agrave;y tr&#7903; th&agrave;nh t&agrave; gi&aacute;o, th&#7853;m ch&iacute; [h&#7885;] s&aacute;t sinh &#273;&#7875; t&#7871; l&#7877; Ph&#7853;t. Cu&#7889;i c&ugrave;ng, Th&#7847;n m&agrave; h&#7885; tin t&#432;&#7903;ng v&agrave; t&ocirc;n th&#7901; kia c&#361;ng kh&ocirc;ng c&ograve;n l&agrave; h&igrave;nh t&#432;&#7907;ng Ph&#7853;t n&#7919;a, [h&#7885;] b&#7855;t &#273;&#7847;u tin theo v&agrave; th&#7901; ph&#7909;ng y&ecirc;u ma qu&#7927; qu&aacute;i c&oacute; h&igrave;nh t&#432;&#7907;ng qu&aacute;i v&#7853;t. Con ng&#432;&#7901;i &#273;&atilde; l&agrave;m cho t&ocirc;n gi&aacute;o tr&#7903; th&agrave;nh t&agrave;&rdquo;<\/em>. (<strong>Gi&#7843;ng Ph&aacute;p t&#7841;i Ph&aacute;p h&#7897;i Houston<\/strong>).<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>L&#7901;i n&oacute;i v&agrave; vi&#7879;c l&agrave;m c&#7911;a m&#7885;i ng&#432;&#7901;i &#273;&#7873;u tr&aacute;i v&#7899;i nh&#7919;ng &#273;i&#7873;u m&agrave; c&aacute;c v&#7883; Ph&#7853;t th&#7901;i ti&#7873;n s&#7917; d&#7841;y b&#7843;o. Nh&#432; v&#7853;y, B&agrave; La M&ocirc;n gi&aacute;o ti&#7871;n v&agrave;o th&#7901;i M&#7841;t ph&aacute;p. Trong th&#7901;i gian &#7845;y, Ph&#7853;t Ph&aacute;p c&#7911;a Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni b&#7855;t &#273;&#7847;u truy&#7873;n r&#7897;ng ra t&#7841;i &#7844;n &#272;&#7897;. B&#7903;i Ph&aacute;p m&agrave; Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni truy&#7873;n ch&iacute;nh l&agrave; ch&iacute;nh Ph&aacute;p, trong qu&aacute; tr&igrave;nh truy&#7873;n Ph&aacute;p, Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni kh&ocirc;ng ng&#7915;ng b&aacute;c b&#7887; c&aacute;c gi&aacute;o l&yacute; c&#7911;a c&aacute;c t&ocirc;n gi&aacute;o kh&aacute;c, cho n&ecirc;n kh&ocirc;ng ng&#7915;ng c&oacute; nh&#7919;ng ng&#432;&#7901;i r&#7901;i b&#7887; ngo&#7841;i &#273;&#7841;o &#273;&#7871;n quy y Ph&#7853;t gi&aacute;o. Nh&#432; m&#7897;t trong nh&#7919;ng &#273;&#7891; &#273;&#7879; c&#7911;a &ocirc;ng, ng&#432;&#7901;i m&agrave; sau n&agrave;y tr&#7903; th&agrave;nh X&aacute; L&#7907;i Ph&#7845;t ban &#273;&#7847;u l&agrave; ng&#432;&#7901;i c&#7911;a B&agrave; La M&ocirc;n gi&aacute;o. &Ocirc;ng c&ugrave;ng Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni tranh lu&#7853;n, bi&#7871;t Ph&#7853;t Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni &#273;ang truy&#7873;n ch&iacute;nh ph&aacute;p, b&egrave;n r&#7901;i b&#7887; B&agrave; La M&ocirc;n gi&aacute;o v&agrave; tr&#7903; th&agrave;nh ng&#432;&#7901;i &#273;&#7879; t&#7917; c&oacute; tr&iacute; tu&#7879; cao nh&#7845;t c&#7911;a Ph&#7853;t Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni. Nh&#432; v&#7853;y, Ph&#7853;t Ph&aacute;p m&agrave; Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni truy&#7873;n c&agrave;ng l&uacute;c c&agrave;ng c&#432;&#7901;ng th&#7883;nh, c&ograve;n c&aacute;c t&ocirc;n gi&aacute;o kia c&agrave;ng l&uacute;c c&agrave;ng suy t&agrave;n. Ph&#7853;t Ph&aacute;p d&#7847;n d&#7847;n b&#7883; c&aacute;c t&ocirc;n gi&aacute;o kia k&#7923; th&#7883; v&agrave; ph&#7843;n &#273;&#7889;i. Trong th&#7901;i gian m&acirc;u thu&#7851;n t&ocirc;n gi&aacute;o l&ecirc;n &#273;&#7871;n &#273;&#7881;nh &#273;i&#7875;m, xu&#7845;t hi&#7879;n s&#7921; ki&#7879;n c&aacute;c &#273;&#7879; t&#7917; Ph&#7853;t gi&aacute;o b&#7883; s&aacute;t h&#7841;i m&#7897;t c&aacute;ch c&ocirc;ng khai. Ng&#432;&#7901;i &#273;&#7879; t&#7917; c&oacute; Th&#7847;n th&ocirc;ng nh&#7845;t l&agrave; M&#7909;c Ki&#7873;n Li&ecirc;n b&#7883; nh&#7919;ng k&#7867; ngo&#7841;i &#273;&#7841;o l&#259;n &#273;&aacute; t&#7915; tr&ecirc;n n&uacute;i xu&#7889;ng &#273;&egrave; ch&#7871;t, tr&#7903; th&agrave;nh &#273;&#7879; t&#7917; &#273;&#7847;u ti&ecirc;n c&#7911;a Ph&#7853;t Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni ch&#7871;t v&igrave; l&yacute; t&#432;&#7903;ng c&#7911;a Ph&#7853;t gi&aacute;o. Ngo&#7841;i &#273;&#7841;o c&ograve;n b&#7855;t b&#7899; &#273;&#7879; t&#7917; c&#7911;a Ph&#7853;t Th&iacute;ch Ca, n&eacute;m h&#7885; v&agrave;o h&#7847;m l&#7917;a, ho&#7863;c tr&oacute;i v&agrave;o c&#7897;t r&#7891;i d&ugrave;ng cung t&ecirc;n b&#7855;n ch&#7871;t. Sau khi Ph&#7853;t Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni kh&ocirc;ng c&ograve;n t&#7841;i th&#7871;, 500 &#273;&#7879; t&#7917; c&#7911;a Ph&#7853;t t&#7915;ng b&#7883; ng&#432;&#7901;i ta ch&eacute;m &#273;&#7847;u. S&#7921; ki&#7879;n b&#7913;c h&#7841;i &#7845;y khi&#7871;n ng&#432;&#7901;i ta v&ocirc; c&ugrave;ng &#273;au x&oacute;t!<\/p>\n<p>Sau khi Ph&#7853;t Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni kh&ocirc;ng c&ograve;n tr&ecirc;n th&#7871; gian, c&aacute;c t&ocirc;n gi&aacute;o kh&aacute;c b&#7855;t &#273;&#7847;u h&#432;ng th&#7883;nh tr&#7903; l&#7841;i. Ph&#7853;t gi&aacute;o &#7903; &#7844;n &#272;&#7897; tr&#7843;i qua nhi&#7873;u l&#7847;n c&#7843;i t&#7893;, cu&#7889;i c&ugrave;ng &#273;&atilde; k&#7871;t h&#7907;p v&#7899;i nh&#7919;ng th&#7913; c&#7911;a B&agrave; La M&ocirc;n gi&aacute;o, bi&#7871;n th&agrave;nh m&#7897;t lo&#7841;i t&ocirc;n gi&aacute;o m&#7899;i l&agrave; &#7844;n &#272;&#7897; gi&aacute;o. &#7844;n &#272;&#7897; gi&aacute;o kh&ocirc;ng c&ograve;n tin Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni, c&#361;ng kh&ocirc;ng th&#7901; ph&#7909;ng m&#7897;t v&#7883; Ph&#7853;t n&agrave;o c&#7843;. Do v&#7853;y, Ph&#7853;t gi&aacute;o sinh ra t&#7841;i &#7844;n &#272;&#7897;, cu&#7889;i c&ugrave;ng l&#7841;i d&#7847;n d&#7847;n b&#7883; ti&ecirc;u bi&#7871;n &#7903; &#7844;n &#272;&#7897;. Song t&#7841;i &#272;&ocirc;ng Nam &Aacute;, t&#7841;i Trung Qu&#7889;c, Ph&#7853;t Ph&aacute;p &#273;&atilde; truy&#7873;n r&#7897;ng kh&#7855;p n&#417;i, &#7843;nh h&#432;&#7903;ng s&acirc;u s&#7855;c &#273;&#7871;n v&#259;n h&oacute;a c&#7911;a nh&#7919;ng qu&#7889;c gia n&agrave;y.<\/p>\n<p><em><strong>T&agrave;i li&#7879;u Tham kh&#7843;o<\/strong><\/em><\/p>\n<p>1. Gi&#7843;ng Ph&aacute;p t&#7841;i Ph&aacute;p h&#7897;i ch&acirc;u &Acirc;u<br>\n2. <a class=\"lar-automated-link\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/chu-giai-tu-vung#chuyen_phap_luan\" 28722 rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">Chuy&#7875;n Ph&aacute;p Lu&acirc;n<\/a><br>\n3. Gi&#7843;ng ph&aacute;p t&#7841;i Ph&aacute;p h&#7897;i Houston<\/p>\n<p>D&#7883;ch t&#7915;:<\/p>\n<p><a title=\"http:\/\/www.zhengjian.org\/zj\/articles\/2006\/5\/7\/37440.html\" href=\"http:\/\/www.zhengjian.org\/zj\/articles\/2006\/5\/7\/37440.html\" rel=\"nofollow\">http:\/\/www.zhengjian.org\/zj\/articles\/2006\/5\/7\/37440.html<\/a><br>\n<a title=\"http:\/\/www.pureinsight.org\/pi\/index.php?news=4004\" href=\"http:\/\/www.pureinsight.org\/pi\/index.php?news=4004\" rel=\"nofollow\">http:\/\/www.pureinsight.org\/pi\/index.php?news=4004<\/a><\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[Chanhkien.org] Sau khi th&#7901;i Xu&acirc;n Thu &#273;&atilde; &#273;i qua &#273;&#432;&#7907;c 2500 n&#259;m, ngo&#7841;i tr&#7915; Ph&#7853;t gia kh&ocirc;ng c&oacute; h&#7885;c ph&aacute;i n&agrave;o c&oacute; th&#7875; &#7843;nh h&#432;&#7903;ng s&acirc;u s&#7855;c &#273;&#7871;n v&#259;n h&oacute;a Trung Hoa b&#7857;ng Nho gia v&agrave; &#272;&#7841;o gia. B&#7903;i v&#7853;y, &ocirc;ng t&#7893; c&#7911;a 3 gia ph&aacute;i n&agrave;y l&agrave; Ph&#7853;t Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni, Kh&#7893;ng T&#7917; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[11,99],"tags":[59],"class_list":["post-5196","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bai-chon-loc","category-on-co-minh-kim","tag-cau-chuyen-lich-su"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>C\u00e2u chuy\u1ec7n ch\u01b0a k\u1ec3 trong l\u1ecbch s\u1eed: L\u00e3o T\u1eed, Kh\u1ed5ng T\u1eed v\u00e0 Ph\u1eadt Th\u00edch Ca M\u00e2u Ni - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"C\u00e2u chuy\u1ec7n ch\u01b0a k\u1ec3 trong l\u1ecbch s\u1eed: L\u00e3o T\u1eed, Kh\u1ed5ng T\u1eed v\u00e0 Ph\u1eadt Th\u00edch Ca M\u00e2u Ni - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[Chanhkien.org] Sau khi th&#7901;i Xu&acirc;n Thu &#273;&atilde; &#273;i qua &#273;&#432;&#7907;c 2500 n&#259;m, ngo&#7841;i tr&#7915; Ph&#7853;t gia kh&ocirc;ng c&oacute; h&#7885;c ph&aacute;i n&agrave;o c&oacute; th&#7875; &#7843;nh h&#432;&#7903;ng s&acirc;u s&#7855;c &#273;&#7871;n v&#259;n h&oacute;a Trung Hoa b&#7857;ng Nho gia v&agrave; &#272;&#7841;o gia. B&#7903;i v&#7853;y, &ocirc;ng t&#7893; c&#7911;a 3 gia ph&aacute;i n&agrave;y l&agrave; Ph&#7853;t Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni, Kh&#7893;ng T&#7917; [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2010-03-20T14:15:21+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-05-12T03:28:46+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/LichSuCoSu.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"361\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"480\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"theherald\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"theherald\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"38 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html\"},\"author\":{\"name\":\"theherald\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b\"},\"headline\":\"C\u00e2u chuy\u1ec7n ch\u01b0a k\u1ec3 trong l\u1ecbch s\u1eed: L\u00e3o T\u1eed, Kh\u1ed5ng T\u1eed v\u00e0 Ph\u1eadt Th\u00edch Ca M\u00e2u Ni\",\"datePublished\":\"2010-03-20T14:15:21+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-12T03:28:46+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html\"},\"wordCount\":7542,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/LichSuCoSu.jpg\",\"keywords\":[\"C\u00e2u chuy\u1ec7n l\u1ecbch s\u1eed\"],\"articleSection\":[\"B\u00e0i ch\u1ecdn l\u1ecdc\",\"\u00d4n c\u1ed5 minh kim\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html\",\"name\":\"C\u00e2u chuy\u1ec7n ch\u01b0a k\u1ec3 trong l\u1ecbch s\u1eed: L\u00e3o T\u1eed, Kh\u1ed5ng T\u1eed v\u00e0 Ph\u1eadt Th\u00edch Ca M\u00e2u Ni - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/LichSuCoSu.jpg\",\"datePublished\":\"2010-03-20T14:15:21+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-12T03:28:46+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/LichSuCoSu.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/LichSuCoSu.jpg\",\"width\":\"361\",\"height\":\"480\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"C\u00e2u chuy\u1ec7n ch\u01b0a k\u1ec3 trong l\u1ecbch s\u1eed: L\u00e3o T\u1eed, Kh\u1ed5ng T\u1eed v\u00e0 Ph\u1eadt Th\u00edch Ca M\u00e2u Ni\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\",\"name\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"description\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b\",\"name\":\"theherald\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cf4d336b7e90ef262d54efdee88221812a3bd3704a43658308f1b2659485f50?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cf4d336b7e90ef262d54efdee88221812a3bd3704a43658308f1b2659485f50?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"theherald\"},\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/author\/theherald\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"C\u00e2u chuy\u1ec7n ch\u01b0a k\u1ec3 trong l\u1ecbch s\u1eed: L\u00e3o T\u1eed, Kh\u1ed5ng T\u1eed v\u00e0 Ph\u1eadt Th\u00edch Ca M\u00e2u Ni - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"C\u00e2u chuy\u1ec7n ch\u01b0a k\u1ec3 trong l\u1ecbch s\u1eed: L\u00e3o T\u1eed, Kh\u1ed5ng T\u1eed v\u00e0 Ph\u1eadt Th\u00edch Ca M\u00e2u Ni - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","og_description":"[Chanhkien.org] Sau khi th&#7901;i Xu&acirc;n Thu &#273;&atilde; &#273;i qua &#273;&#432;&#7907;c 2500 n&#259;m, ngo&#7841;i tr&#7915; Ph&#7853;t gia kh&ocirc;ng c&oacute; h&#7885;c ph&aacute;i n&agrave;o c&oacute; th&#7875; &#7843;nh h&#432;&#7903;ng s&acirc;u s&#7855;c &#273;&#7871;n v&#259;n h&oacute;a Trung Hoa b&#7857;ng Nho gia v&agrave; &#272;&#7841;o gia. B&#7903;i v&#7853;y, &ocirc;ng t&#7893; c&#7911;a 3 gia ph&aacute;i n&agrave;y l&agrave; Ph&#7853;t Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni, Kh&#7893;ng T&#7917; [&hellip;]","og_url":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html","og_site_name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","article_published_time":"2010-03-20T14:15:21+00:00","article_modified_time":"2025-05-12T03:28:46+00:00","og_image":[{"width":361,"height":480,"url":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/LichSuCoSu.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"theherald","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"theherald","Est. reading time":"38 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html"},"author":{"name":"theherald","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b"},"headline":"C\u00e2u chuy\u1ec7n ch\u01b0a k\u1ec3 trong l\u1ecbch s\u1eed: L\u00e3o T\u1eed, Kh\u1ed5ng T\u1eed v\u00e0 Ph\u1eadt Th\u00edch Ca M\u00e2u Ni","datePublished":"2010-03-20T14:15:21+00:00","dateModified":"2025-05-12T03:28:46+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html"},"wordCount":7542,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/LichSuCoSu.jpg","keywords":["C\u00e2u chuy\u1ec7n l\u1ecbch s\u1eed"],"articleSection":["B\u00e0i ch\u1ecdn l\u1ecdc","\u00d4n c\u1ed5 minh kim"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html","url":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html","name":"C\u00e2u chuy\u1ec7n ch\u01b0a k\u1ec3 trong l\u1ecbch s\u1eed: L\u00e3o T\u1eed, Kh\u1ed5ng T\u1eed v\u00e0 Ph\u1eadt Th\u00edch Ca M\u00e2u Ni - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/LichSuCoSu.jpg","datePublished":"2010-03-20T14:15:21+00:00","dateModified":"2025-05-12T03:28:46+00:00","author":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html#primaryimage","url":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/LichSuCoSu.jpg","contentUrl":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/LichSuCoSu.jpg","width":"361","height":"480"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2010\/03\/cau-chuyen-chua-ke-trong-lich-su-lao-tu-khong-tu-va-thich-ca-mau-ni.html#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/chanhkien.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"C\u00e2u chuy\u1ec7n ch\u01b0a k\u1ec3 trong l\u1ecbch s\u1eed: L\u00e3o T\u1eed, Kh\u1ed5ng T\u1eed v\u00e0 Ph\u1eadt Th\u00edch Ca M\u00e2u Ni"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website","url":"https:\/\/chanhkien.org\/","name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","description":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b","name":"theherald","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cf4d336b7e90ef262d54efdee88221812a3bd3704a43658308f1b2659485f50?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cf4d336b7e90ef262d54efdee88221812a3bd3704a43658308f1b2659485f50?s=96&d=mm&r=g","caption":"theherald"},"url":"https:\/\/chanhkien.org\/author\/theherald"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5196","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5196"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5196\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5196"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5196"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5196"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}