{"id":51692,"date":"2025-12-31T11:23:52","date_gmt":"2025-12-31T04:23:52","guid":{"rendered":"https:\/\/chanhkien.org\/?p=51692"},"modified":"2025-12-31T11:23:52","modified_gmt":"2025-12-31T04:23:52","slug":"du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-15-ma-tien-khoa-khoa-8-den-khoa-10","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-15-ma-tien-khoa-khoa-8-den-khoa-10.html","title":{"rendered":"D\u1ef1 ng\u00f4n v\u1ec1 ng\u00e0y h\u00f4m nay (Ph\u1ea7n 15): M\u00e3 ti\u1ec1n kh\u00f3a &#8211; Kh\u00f3a 8 \u0111\u1ebfn Kh\u00f3a 10"},"content":{"rendered":"<p><strong>[ChanhKien.org]<\/strong><\/p>\n<p><b>Kh\u00f3a 8<\/b><\/p>\n<p>\u201cNh\u1eadt nguy\u1ec7t l\u1ec7 thi\u00ean<\/p>\n<p>K\u1ef3 s\u1eafc nh\u01b0\u1ee3c x\u00edch<\/p>\n<p>Mi\u00ean mi\u00ean di\u00ean di\u00ean<\/p>\n<p>Ph\u00e0m th\u1eadp l\u1ee5c di\u1ec7p\u201d.<\/p>\n<p>Kh\u00f3a n\u00e0y d\u1ef1 \u0111o\u00e1n v\u1ec1 tri\u1ec1u Minh. \u201cNh\u1eadt nguy\u1ec7t l\u1ec7 thi\u00ean\u201d \u00fd ch\u1ec9 qu\u1ed1c hi\u1ec7u tri\u1ec1u \u201cMinh\u201d, ch\u1eef \u201cnh\u1eadt\u201d (\u65e5) gh\u00e9p v\u1edbi ch\u1eef \u201cnguy\u1ec7t\u201d (\u6708) l\u00e0 th\u00e0nh ch\u1eef \u201cminh\u201d (\u660e). \u201cK\u1ef3 s\u1eafc nh\u01b0\u1ee3c x\u00edch\u201d \u00e1m ch\u1ec9 h\u1ecd c\u1ee7a v\u1ecb Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf khai qu\u1ed1c tri\u1ec1u Minh l\u00e0 h\u1ecd \u201cChu\u201d (\u6731), m\u00e0 ch\u1eef \u201cChu\u201d n\u00e0y c\u0169ng mang ngh\u0129a l\u00e0 m\u00e0u \u0111\u1ecf, t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng v\u1edbi ch\u1eef \u201cx\u00edch\u201d (\u8d64 \u2013 m\u00e0u \u0111\u1ecf).<\/p>\n<p>D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y l\u00e0 danh s\u00e1ch 16 v\u1ecb Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u1ee7a tri\u1ec1u Minh, t\u1eeb Th\u00e1i T\u1ed5 Chu Nguy\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng (\u6731\u5143\u748b) \u0111\u1ebfn T\u01b0 T\u00f4ng Chu Do Ki\u1ec3m (\u6731\u7531\u6aa2):<\/p>\n<p>1. Minh Th\u00e1i T\u1ed5 (sinh n\u0103m 1328 m\u1ea5t n\u0103m 1398).<\/p>\n<p>2. Hu\u1ec7 \u0110\u1ebf (t\u1ea1i v\u1ecb 1399 &#8211; 1402).<\/p>\n<p>3. Th\u00e0nh T\u1ed5 (t\u1ea1i v\u1ecb 1403 &#8211; 1424).<\/p>\n<p>4. Nh\u00e2n T\u00f4ng (t\u1ea1i v\u1ecb n\u0103m 1425).<\/p>\n<p>5. Tuy\u00ean T\u00f4ng (t\u1ea1i v\u1ecb 1426 &#8211; 1435).<\/p>\n<p>6. Anh T\u00f4ng (t\u1ea1i v\u1ecb 1436 &#8211; 1449, v\u00e0 1457 &#8211; 1464).<\/p>\n<p>7. C\u1ea3nh \u0110\u1ebf (t\u1ea1i v\u1ecb 1450 &#8211; 1456).<\/p>\n<p>8. Hi\u1ebfn T\u00f4ng (t\u1ea1i v\u1ecb 1465 &#8211; 1487).<\/p>\n<p>9. Hi\u1ebfu T\u00f4ng (t\u1ea1i v\u1ecb 1488 &#8211; 1505).<\/p>\n<p>10. V\u0169 T\u00f4ng (t\u1ea1i v\u1ecb 1506 &#8211; 1521).<\/p>\n<p>11. Th\u1ebf T\u00f4ng (t\u1ea1i v\u1ecb 1522 &#8211; 1566).<\/p>\n<p>12. M\u1ee5c T\u00f4ng (t\u1ea1i v\u1ecb 1567 &#8211; 1572).<\/p>\n<p>13. Th\u1ea7n T\u00f4ng (t\u1ea1i v\u1ecb 1573 &#8211; 1620).<\/p>\n<p>14. Quang T\u00f4ng (t\u1ea1i v\u1ecb 1620).<\/p>\n<p>15. Hy T\u00f4ng (t\u1ea1i v\u1ecb 1621 &#8211; 1627).<\/p>\n<p>16. T\u01b0 T\u00f4ng (t\u1ea1i v\u1ecb 1628 &#8211; 1644).<\/p>\n<p>Sau khi L\u00fd T\u1ef1 Th\u00e0nh chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c B\u1eafc Kinh v\u00e0 T\u01b0 T\u00f4ng (Chu Do Ki\u1ec3m) th\u1eaft c\u1ed5 t\u1ef1 v\u1eabn, ho\u00e0ng t\u1ed9c v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n tri\u1ec1u Minh \u0111\u00e3 ch\u1ea1y xu\u1ed1ng v\u00f9ng Giang Nam, l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t l\u1eadp ba v\u1ecb Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, nh\u01b0ng ba ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh v\u00e0o danh s\u00e1ch Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ch\u00ednh th\u1ed1ng c\u1ee7a nh\u00e0 Minh, b\u1edfi v\u00ec l\u00fac \u0111\u00f3 v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u ch\u00ednh th\u1ed1ng k\u1ebf ti\u1ebfp l\u00e0 nh\u00e0 Thanh \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u.<\/p>\n<p>M\u01b0\u1eddi s\u00e1u v\u1ecb Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u \u0110\u1ea1i Minh, v\u1eeba \u0111\u00fang \u1ee9ng v\u1edbi c\u00e2u: \u201cMi\u00ean mi\u00ean di\u00ean di\u00ean, ph\u00e0m th\u1eadp l\u1ee5c di\u1ec7p\u201d (\u00fd n\u00f3i tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i nh\u00e0 Minh t\u1ed5ng c\u1ed9ng c\u00f3 16 v\u1ecb Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf).<\/p>\n<p><b>Kh\u00f3a 9<\/b><\/p>\n<p>\u201cTh\u1ee7y nguy\u1ec7t h\u1eefu ch\u1ee7<\/p>\n<p>C\u1ed5 nguy\u1ec7t vi qu\u00e2n<\/p>\n<p>Th\u1eadp truy\u1ec1n tuy\u1ec7t th\u1ed1ng<\/p>\n<p>T\u01b0\u01a1ng k\u00ednh nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2n\u201d.<\/p>\n<p>B\u00e0i ti\u00ean tri n\u00e0y n\u00f3i v\u1ec1 tri\u1ec1u Thanh. \u201cTh\u1ee7y nguy\u1ec7t h\u1eefu ch\u1ee7\u201d gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00e2u \u0111\u1ed1 ch\u1eef, m\u00e0 \u0111\u00e1p \u00e1n cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 ch\u1eef \u201cThanh\u201d (\u6e05), c\u0169ng l\u00e0 qu\u1ed1c hi\u1ec7u c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i k\u1ebf ti\u1ebfp. Ch\u1eef \u201cth\u1ee7y\u201d (\u6c34) t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho b\u1ed9 th\u1ee7y (ba ch\u1ea5m th\u1ee7y) b\u00ean tr\u00e1i c\u1ee7a ch\u1eef \u201c\u6e05\u201d; ch\u1eef \u201cnguy\u1ec7t\u201d (\u6708) l\u00e0 ph\u1ea7n d\u01b0\u1edbi v\u00e0 ch\u1eef \u201cch\u1ee7\u201d (\u4e3b) th\u00ec c\u00f3 h\u00ecnh d\u00e1ng gi\u1ed1ng ph\u1ea7n tr\u00ean c\u1ee7a ch\u1eef \u201c\u9752\u201d &#8211; c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 n\u1eeda b\u00ean ph\u1ea3i c\u1ee7a ch\u1eef \u201c\u6e05\u201d.<\/p>\n<p>C\u1ed5 nguy\u1ec7t (\u53e4\u6708) h\u1ee3p l\u1ea1i th\u00e0nh ch\u1eef \u201cH\u1ed3\u201d (\u80e1), m\u00e0 \u201cH\u1ed3\u201d x\u01b0a kia l\u00e0 c\u00e1ch g\u1ecdi chung c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c thi\u1ec3u s\u1ed1. C\u00e2u \u201cC\u1ed5 nguy\u1ec7t vi qu\u00e2n\u201d ngh\u0129a l\u00e0 tri\u1ec1u Thanh l\u00e0 v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u do d\u00e2n t\u1ed9c thi\u1ec3u s\u1ed1 l\u1eadp l\u00ean, v\u00e0 qu\u1ea3 th\u1ef1c l\u00e0 tri\u1ec1u Thanh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp b\u1edfi ng\u01b0\u1eddi t\u1ed9c M\u00e3n \u1edf v\u00f9ng \u0110\u00f4ng B\u1eafc.<\/p>\n<p>K\u1ec3 t\u1eeb khi nh\u00e0 Thanh ti\u1ebfn v\u00e0o Trung Nguy\u00ean, \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u01b0\u1eddi v\u1ecb Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf. Theo ni\u00ean hi\u1ec7u, c\u00e1c v\u1ecb Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00e0y l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t l\u00e0: Thu\u1eadn Tr\u1ecb (t\u1ea1i v\u1ecb 1644 &#8211; 1661), Khang Hy (t\u1ea1i v\u1ecb 1662 &#8211; 1722), Ung Ch\u00ednh (t\u1ea1i v\u1ecb 1723 &#8211; 1735), C\u00e0n Long (t\u1ea1i v\u1ecb 1736 &#8211; 1796), Gia Kh\u00e1nh (t\u1ea1i v\u1ecb 1797 &#8211; 1820), \u0110\u1ea1o Quang (t\u1ea1i v\u1ecb 1821 &#8211; 1850), H\u00e0m Phong (t\u1ea1i v\u1ecb 1851 &#8211; 1861), \u0110\u1ed3ng Tr\u1ecb (t\u1ea1i v\u1ecb 1862 &#8211; 1874), Quang T\u1ef1 (t\u1ea1i v\u1ecb 1875 &#8211; 1908), Tuy\u00ean Th\u1ed1ng (t\u1ea1i v\u1ecb 1909 &#8211; 1911). \u201cTh\u1eadp truy\u1ec1n\u201d \u00fd ch\u1ec9 vi\u1ec7c truy\u1ec1n ng\u00f4i qua m\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00e0y, c\u00f2n \u201ctuy\u1ec7t th\u1ed1ng\u201d l\u00e0 ch\u1ec9 v\u1ecb Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a nh\u00e0 Thanh, ng\u01b0\u1eddi mang ni\u00ean hi\u1ec7u \u201cTuy\u00ean Th\u1ed1ng&#8221;.<\/p>\n<p>V\u00e0o ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 02 n\u0103m 1912, Tuy\u00ean Th\u1ed1ng ch\u00ednh th\u1ee9c ban h\u00e0nh chi\u1ebfu th\u01b0 tho\u00e1i v\u1ecb, v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u \u0110\u1ea1i Thanh ch\u00ednh th\u1ee9c r\u00fat lui kh\u1ecfi v\u0169 \u0111\u00e0i l\u1ecbch s\u1eed. Ch\u00ednh ph\u1ee7 Qu\u1ed1c d\u00e2n m\u1edbi th\u00e0nh l\u1eadp \u0111\u00e3 tuy\u00ean b\u1ed1 ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i tr\u1ecdng h\u1eadu \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u00e0nh vi\u00ean ho\u00e0ng t\u1ed9c nh\u00e0 Thanh, cho ph\u00e9p Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf sau khi tho\u00e1i v\u1ecb ti\u1ebfp t\u1ee5c s\u1ed1ng trong ho\u00e0ng cung, \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u0111\u00e3i ng\u1ed9 nh\u01b0 nguy\u00ean th\u1ee7 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i \u0111\u1ebfn th\u0103m Trung Qu\u1ed1c. H\u01a1n n\u1eefa, to\u00e0n qu\u1ed1c c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea5t k\u1ef3 s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u1ed1i x\u1eed n\u00e0o v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ed9c M\u00e3n, ch\u00ednh ph\u1ee7 Qu\u1ed1c d\u00e2n tuy\u00ean b\u1ed1 Trung Hoa D\u00e2n Qu\u1ed1c l\u00e0 n\u1ec1n c\u1ed9ng h\u00f2a c\u1ee7a \u201cNg\u0169 t\u1ed9c\u201d g\u1ed3m: H\u00e1n, M\u00e3n, M\u00f4ng, H\u1ed3i, T\u1ea1ng. Do \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0: \u201cT\u01b0\u01a1ng k\u00ednh nh\u01b0\u1ee3c t\u00e2n\u201d. (K\u00ednh tr\u1ecdng nhau nh\u01b0 kh\u00e1ch).<\/p>\n<p><b>Kh\u00f3a 10<\/b><\/p>\n<p>\u201cTh\u1ec9 h\u1eadu ng\u01b0u ti\u1ec1n<\/p>\n<p>Thi\u00ean nh\u00e2n nh\u1ea5t kh\u1ea9u<\/p>\n<p>Ng\u0169 nh\u1ecb \u0111\u1ea3o tr\u00ed<\/p>\n<p>B\u1eb1ng lai v\u00f4 c\u1eefu\u201d.<\/p>\n<p>\u1ede kh\u00f3a n\u00e0y l\u00e0 l\u1eddi d\u1ef1 ng\u00f4n v\u1ec1 Trung Hoa D\u00e2n Qu\u1ed1c. Ng\u00e0y 10 th\u00e1ng 10 n\u0103m 1911, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u c\u00e1ch m\u1ea1ng c\u1ee7a \u0110\u1ed3ng Minh H\u1ed9i ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng kh\u1edfi ngh\u0129a v\u0169 trang. Ng\u00e0y 29 th\u00e1ng 10, T\u00e2n qu\u00e2n \u1edf Th\u00e1i Nguy\u00ean (S\u01a1n T\u00e2y) kh\u1edfi ngh\u0129a, Di\u00eam T\u00edch S\u01a1n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 qu\u00e2n s\u1ef1. Ng\u00e0y 30 th\u00e1ng 10, T\u00e2n qu\u00e2n \u1edf C\u00f4n Minh kh\u1edfi ngh\u0129a, th\u00e0nh l\u1eadp ch\u00ednh ph\u1ee7 qu\u00e2n s\u1ef1 do Th\u00e1i Ng\u1ea1c l\u00e0m t\u1ed5ng \u0111\u1ed1c. Ng\u00e0y 31 th\u00e1ng 10, T\u00e2n qu\u00e2n \u1edf Nam X\u01b0\u01a1ng c\u0169ng kh\u1edfi ngh\u0129a, th\u00e0nh l\u1eadp ch\u00ednh ph\u1ee7 qu\u00e2n s\u1ef1. C\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c c\u0169ng l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t \u0111i\u1ec7n b\u00e1o tuy\u00ean b\u1ed1 \u0111\u1ed9c l\u1eadp, tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i nh\u00e0 Thanh t\u1ee9 ph\u00eda b\u1ecb bao v\u00e2y, \u0111\u1ee9ng b\u00ean b\u1edd s\u1ee5p \u0111\u1ed5. Ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 02 n\u0103m 1912, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf nh\u00e0 Thanh ch\u00ednh th\u1ee9c tho\u00e1i v\u1ecb, v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u \u0110\u1ea1i Thanh k\u1ebft th\u00fac. C\u00e2u \u201cth\u1ec9 h\u1eadu ng\u01b0u ti\u1ec1n\u201d (t\u1ea1m d\u1ecbch: sau l\u1ee3n tr\u01b0\u1edbc tr\u00e2u) ch\u00ednh l\u00e0 \u00e1m ch\u1ec9 s\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y: n\u0103m 1911 l\u00e0 n\u0103m T\u00e2n H\u1ee3i, t\u1ee9c n\u0103m con l\u1ee3n ( ch\u1eef \u201cth\u1ec9\u201d c\u0169ng l\u00e0 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201ctr\u01b0\u201d &#8211; con l\u1ee3n), m\u00e0 n\u0103m 1913 l\u00e0 n\u0103m Qu\u00fd S\u1eedu, t\u1ee9c n\u0103m con tr\u00e2u, v\u00ec th\u1ebf n\u0103m 1912 m\u00e0 Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf nh\u00e0 Thanh tho\u00e1i v\u1ecb ch\u00ednh l\u00e0 n\u0103m \u201csau l\u1ee3n tr\u01b0\u1edbc tr\u00e2u\u201d. \u201cThi\u00ean nh\u00e2n nh\u1ea5t kh\u1ea9u\u201d l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2u \u0111\u1ed1 ch\u1eef, \u201cthi\u00ean\u201d (\u5343), \u201cnh\u00e2n\u201d (\u4eba) v\u00e0 \u201ckh\u1ea9u\u201d (\u53e3) ba ch\u1eef h\u1ee3p l\u1ea1i ch\u00ednh l\u00e0 ch\u1eef \u201c\u548c\u201d, t\u1ee9c l\u00e0 ch\u1eef \u201ch\u00f2a\u201d trong \u201cc\u1ed9ng h\u00f2a\u201d. Trung Hoa D\u00e2n Qu\u1ed1c l\u00e0 m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc c\u1ed9ng h\u00f2a, th\u1ef1c thi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 d\u00e2n ch\u1ee7.<\/p>\n<p>\u201cNg\u0169 nh\u1ecb \u0111\u1ea3o tr\u00ed\u201d l\u00e0 c\u00e1ch h\u00ecnh dung v\u1ec1 th\u1ec3 ch\u1ebf v\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc c\u1ed9ng h\u00f2a, trong m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc c\u1ed9ng h\u00f2a, h\u1ebft th\u1ea3y m\u1ecdi quy\u1ec1n l\u1ef1c \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c v\u1ec1 nh\u00e2n d\u00e2n, nguy\u00ean th\u1ee7 qu\u1ed1c gia \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 T\u1ed5ng th\u1ed1ng, v\u00e0 T\u1ed5ng th\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea7u ra b\u1edfi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, n\u1ebfu nh\u00e2n d\u00e2n kh\u00f4ng h\u00e0i l\u00f2ng, h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ec3n tr\u00e1ch \u00f4ng ta, t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y ho\u00e0n to\u00e0n ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i v\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 qu\u00e2n ch\u1ee7 chuy\u00ean ch\u1ebf. Trong qu\u00e1 kh\u1ee9, qu\u00e2n ch\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cc\u1eedu ng\u0169 chi t\u00f4n\u201d (\u00fd ch\u1ec9 v\u1ecb tr\u00ed t\u1ed1i cao, uy quy\u1ec1n c\u1ee7a Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf), v\u00ec th\u1ebf Gia C\u00e1t L\u01b0\u1ee3ng m\u1edbi d\u00f9ng c\u1ee5m \u201cng\u0169 nh\u1ecb \u0111\u1ea3o tr\u00ed\u201d (\u00fd ch\u1ec9 s\u1ef1 \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c v\u1ecb tr\u00ed quy\u1ec1n l\u1ef1c) \u0111\u1ec3 mi\u00eau t\u1ea3 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i n\u00e0y.<\/p>\n<p>\u201cB\u1eb1ng lai v\u00f4 c\u1eefu\u201d l\u00e0 ch\u1ec9 giai \u0111o\u1ea1n Trung Hoa D\u00e2n Qu\u1ed1c th\u1ed1ng tr\u1ecb Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ea1i l\u1ee5c, v\u00ec \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc khi \u0111\u00f3 ngh\u00e8o n\u00e0n, y\u1ebfu k\u00e9m, l\u1ea1i m\u1edbi th\u00e0nh l\u1eadp ch\u01b0a \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, cho n\u00ean tr\u00ean tr\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c t\u1ebf th\u01b0\u1eddng b\u1ecb \u1ee9c hi\u1ebfp, \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh l\u00e0 b\u1ecb Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c. Ch\u1eef \u201cb\u1eb1ng\u201d \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 \u00e1m ch\u1ec9 ngo\u1ea1i bang.<\/p>\n<p>T\u1edbi \u0111\u00e2y, m\u01b0\u1eddi kh\u00f3a \u0111\u1ea7u trong \u201cM\u00e3 Ti\u1ec1n Kh\u00f3a\u201d \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch to\u00e0n b\u1ed9, v\u00e0 \u0111\u1ed9 chu\u1ea9n x\u00e1c trong d\u1ef1 ng\u00f4n c\u1ee7a Gia C\u00e1t L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t t\u1edbi 100%.<\/p>\n<p>D\u1ecbch t\u1eeb: <a class=\"external free\" href=\"https:\/\/big5.zhengjian.org\/node\/62622\" rel=\"nofollow\">https:\/\/big5.zhengjian.org\/node\/62622<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[ChanhKien.org] Kh\u00f3a 8 \u201cNh\u1eadt nguy\u1ec7t l\u1ec7 thi\u00ean K\u1ef3 s\u1eafc nh\u01b0\u1ee3c x\u00edch Mi\u00ean mi\u00ean di\u00ean di\u00ean Ph\u00e0m th\u1eadp l\u1ee5c di\u1ec7p\u201d. Kh\u00f3a n\u00e0y d\u1ef1 \u0111o\u00e1n v\u1ec1 tri\u1ec1u Minh. \u201cNh\u1eadt nguy\u1ec7t l\u1ec7 thi\u00ean\u201d \u00fd ch\u1ec9 qu\u1ed1c hi\u1ec7u tri\u1ec1u \u201cMinh\u201d, ch\u1eef \u201cnh\u1eadt\u201d (\u65e5) gh\u00e9p v\u1edbi ch\u1eef \u201cnguy\u1ec7t\u201d (\u6708) l\u00e0 th\u00e0nh ch\u1eef \u201cminh\u201d (\u660e). \u201cK\u1ef3 s\u1eafc nh\u01b0\u1ee3c x\u00edch\u201d \u00e1m ch\u1ec9 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[510],"class_list":["post-51692","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tien-tri","tag-du-ngon-ve-ngay-hom-nay"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>D\u1ef1 ng\u00f4n v\u1ec1 ng\u00e0y h\u00f4m nay (Ph\u1ea7n 15): M\u00e3 ti\u1ec1n kh\u00f3a - Kh\u00f3a 8 \u0111\u1ebfn Kh\u00f3a 10 - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-15-ma-tien-khoa-khoa-8-den-khoa-10.html\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"D\u1ef1 ng\u00f4n v\u1ec1 ng\u00e0y h\u00f4m nay (Ph\u1ea7n 15): M\u00e3 ti\u1ec1n kh\u00f3a - Kh\u00f3a 8 \u0111\u1ebfn Kh\u00f3a 10 - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[ChanhKien.org] Kh\u00f3a 8 \u201cNh\u1eadt nguy\u1ec7t l\u1ec7 thi\u00ean K\u1ef3 s\u1eafc nh\u01b0\u1ee3c x\u00edch Mi\u00ean mi\u00ean di\u00ean di\u00ean Ph\u00e0m th\u1eadp l\u1ee5c di\u1ec7p\u201d. Kh\u00f3a n\u00e0y d\u1ef1 \u0111o\u00e1n v\u1ec1 tri\u1ec1u Minh. \u201cNh\u1eadt nguy\u1ec7t l\u1ec7 thi\u00ean\u201d \u00fd ch\u1ec9 qu\u1ed1c hi\u1ec7u tri\u1ec1u \u201cMinh\u201d, ch\u1eef \u201cnh\u1eadt\u201d (\u65e5) gh\u00e9p v\u1edbi ch\u1eef \u201cnguy\u1ec7t\u201d (\u6708) l\u00e0 th\u00e0nh ch\u1eef \u201cminh\u201d (\u660e). \u201cK\u1ef3 s\u1eafc nh\u01b0\u1ee3c x\u00edch\u201d \u00e1m ch\u1ec9 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-15-ma-tien-khoa-khoa-8-den-khoa-10.html\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-12-31T04:23:52+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"editor_n\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"editor_n\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-15-ma-tien-khoa-khoa-8-den-khoa-10.html#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-15-ma-tien-khoa-khoa-8-den-khoa-10.html\"},\"author\":{\"name\":\"editor_n\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"headline\":\"D\u1ef1 ng\u00f4n v\u1ec1 ng\u00e0y h\u00f4m nay (Ph\u1ea7n 15): M\u00e3 ti\u1ec1n kh\u00f3a &#8211; Kh\u00f3a 8 \u0111\u1ebfn Kh\u00f3a 10\",\"datePublished\":\"2025-12-31T04:23:52+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-15-ma-tien-khoa-khoa-8-den-khoa-10.html\"},\"wordCount\":1818,\"keywords\":[\"D\u1ef1 ng\u00f4n v\u1ec1 ng\u00e0y h\u00f4m nay\"],\"articleSection\":[\"Ti\u00ean tri\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-15-ma-tien-khoa-khoa-8-den-khoa-10.html\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-15-ma-tien-khoa-khoa-8-den-khoa-10.html\",\"name\":\"D\u1ef1 ng\u00f4n v\u1ec1 ng\u00e0y h\u00f4m nay (Ph\u1ea7n 15): M\u00e3 ti\u1ec1n kh\u00f3a - Kh\u00f3a 8 \u0111\u1ebfn Kh\u00f3a 10 - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-12-31T04:23:52+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-15-ma-tien-khoa-khoa-8-den-khoa-10.html#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-15-ma-tien-khoa-khoa-8-den-khoa-10.html\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-15-ma-tien-khoa-khoa-8-den-khoa-10.html#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"D\u1ef1 ng\u00f4n v\u1ec1 ng\u00e0y h\u00f4m nay (Ph\u1ea7n 15): M\u00e3 ti\u1ec1n kh\u00f3a &#8211; Kh\u00f3a 8 \u0111\u1ebfn Kh\u00f3a 10\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\",\"name\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"description\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\",\"name\":\"editor_n\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"editor_n\"},\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"D\u1ef1 ng\u00f4n v\u1ec1 ng\u00e0y h\u00f4m nay (Ph\u1ea7n 15): M\u00e3 ti\u1ec1n kh\u00f3a - Kh\u00f3a 8 \u0111\u1ebfn Kh\u00f3a 10 - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-15-ma-tien-khoa-khoa-8-den-khoa-10.html","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"D\u1ef1 ng\u00f4n v\u1ec1 ng\u00e0y h\u00f4m nay (Ph\u1ea7n 15): M\u00e3 ti\u1ec1n kh\u00f3a - Kh\u00f3a 8 \u0111\u1ebfn Kh\u00f3a 10 - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","og_description":"[ChanhKien.org] Kh\u00f3a 8 \u201cNh\u1eadt nguy\u1ec7t l\u1ec7 thi\u00ean K\u1ef3 s\u1eafc nh\u01b0\u1ee3c x\u00edch Mi\u00ean mi\u00ean di\u00ean di\u00ean Ph\u00e0m th\u1eadp l\u1ee5c di\u1ec7p\u201d. Kh\u00f3a n\u00e0y d\u1ef1 \u0111o\u00e1n v\u1ec1 tri\u1ec1u Minh. \u201cNh\u1eadt nguy\u1ec7t l\u1ec7 thi\u00ean\u201d \u00fd ch\u1ec9 qu\u1ed1c hi\u1ec7u tri\u1ec1u \u201cMinh\u201d, ch\u1eef \u201cnh\u1eadt\u201d (\u65e5) gh\u00e9p v\u1edbi ch\u1eef \u201cnguy\u1ec7t\u201d (\u6708) l\u00e0 th\u00e0nh ch\u1eef \u201cminh\u201d (\u660e). \u201cK\u1ef3 s\u1eafc nh\u01b0\u1ee3c x\u00edch\u201d \u00e1m ch\u1ec9 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-15-ma-tien-khoa-khoa-8-den-khoa-10.html","og_site_name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","article_published_time":"2025-12-31T04:23:52+00:00","author":"editor_n","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"editor_n","Est. reading time":"6 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-15-ma-tien-khoa-khoa-8-den-khoa-10.html#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-15-ma-tien-khoa-khoa-8-den-khoa-10.html"},"author":{"name":"editor_n","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"headline":"D\u1ef1 ng\u00f4n v\u1ec1 ng\u00e0y h\u00f4m nay (Ph\u1ea7n 15): M\u00e3 ti\u1ec1n kh\u00f3a &#8211; Kh\u00f3a 8 \u0111\u1ebfn Kh\u00f3a 10","datePublished":"2025-12-31T04:23:52+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-15-ma-tien-khoa-khoa-8-den-khoa-10.html"},"wordCount":1818,"keywords":["D\u1ef1 ng\u00f4n v\u1ec1 ng\u00e0y h\u00f4m nay"],"articleSection":["Ti\u00ean tri"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-15-ma-tien-khoa-khoa-8-den-khoa-10.html","url":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-15-ma-tien-khoa-khoa-8-den-khoa-10.html","name":"D\u1ef1 ng\u00f4n v\u1ec1 ng\u00e0y h\u00f4m nay (Ph\u1ea7n 15): M\u00e3 ti\u1ec1n kh\u00f3a - Kh\u00f3a 8 \u0111\u1ebfn Kh\u00f3a 10 - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website"},"datePublished":"2025-12-31T04:23:52+00:00","author":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-15-ma-tien-khoa-khoa-8-den-khoa-10.html#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-15-ma-tien-khoa-khoa-8-den-khoa-10.html"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-15-ma-tien-khoa-khoa-8-den-khoa-10.html#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/chanhkien.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"D\u1ef1 ng\u00f4n v\u1ec1 ng\u00e0y h\u00f4m nay (Ph\u1ea7n 15): M\u00e3 ti\u1ec1n kh\u00f3a &#8211; Kh\u00f3a 8 \u0111\u1ebfn Kh\u00f3a 10"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website","url":"https:\/\/chanhkien.org\/","name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","description":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085","name":"editor_n","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","caption":"editor_n"},"url":"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51692","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=51692"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51692\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=51692"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=51692"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=51692"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}