{"id":51584,"date":"2025-12-23T11:17:22","date_gmt":"2025-12-23T04:17:22","guid":{"rendered":"https:\/\/chanhkien.org\/?p=51584"},"modified":"2025-12-23T11:17:22","modified_gmt":"2025-12-23T04:17:22","slug":"cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-7","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-7.html","title":{"rendered":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 7)"},"content":{"rendered":"<p><i>\u0110\u1ecdc t\u00e1c ph\u1ea9m \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef v\u00e0 B\u00e0n T\u00ednh\u201d, hi\u1ec3u ra \u00fd ngh\u0129a th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a Nho h\u1ecdc<\/i><\/p>\n<p><i>T\u00e1c gi\u1ea3: L\u01b0u Nh\u01b0<\/i><\/p>\n<p><b>[ChanhKien.org]<\/b><\/p>\n<p>Trong b\u00e0i tr\u01b0\u1edbc, qua c\u00e2u chuy\u1ec7n k\u1ec3 v\u1ec1 Shibusawa Eiichi, ch\u00fang ta \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c x\u00e3 h\u1ed9i hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u0111ang ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi t\u00ecnh tr\u1ea1ng d\u01b0 th\u1eeba nh\u00e2n t\u00e0i v\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n d\u1eabn \u0111\u1ebfn kh\u00f3 kh\u0103n trong vi\u1ec7c l\u00e0m ch\u00ednh l\u00e0 do n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111\u1ea3o l\u1ed9n tr\u1eadt t\u1ef1 gi\u1eefa gi\u00e1o d\u1ee5c tr\u00ed th\u1ee9c v\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c. K\u1ebft qu\u1ea3 t\u1ea1o th\u00e0nh vi\u1ec7c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb kh\u00f4ng bi\u1ebft suy x\u00e9t nhu c\u1ea7u th\u1ef1c t\u1ebf c\u0169ng nh\u01b0 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u1ee7a m\u00ecnh, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c theo \u0111u\u1ed5i l\u00fd t\u01b0\u1edfng m\u1ed9t c\u00e1ch m\u00f9 qu\u00e1ng, ai c\u0169ng kh\u00f4ng cam ch\u1ecbu \u1edf d\u01b0\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, s\u1ef1 tu d\u01b0\u1ee1ng v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n khi\u00eam t\u1ed1n, cung k\u00ednh v\u00e0 si\u00eang n\u0103ng l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u00e3 ho\u00e0n to\u00e0n bi\u1ebfn m\u1ea5t. Th\u1ef1c t\u1ebf, Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi kh\u1ed5ng l\u1ed3 trong gi\u1edbi kinh doanh, c\u0169ng t\u1eebng m\u00f9 qu\u00e1ng theo \u0111u\u1ed5i nh\u1eefng l\u00fd t\u01b0\u1edfng nh\u01b0 v\u1eady h\u1ed3i \u00f4ng c\u00f2n tr\u1ebb, sau \u0111\u00e2y ch\u00fang ta h\u00e3y c\u00f9ng xem b\u00e0i h\u1ecdc gi\u00e1o hu\u1ea5n th\u1ef1c t\u1ebf t\u1eeb c\u00e2u chuy\u1ec7n c\u1ee7a \u00f4ng nh\u01b0 m\u1ed9t t\u00e0i li\u1ec7u h\u1eefu \u00edch cho ch\u00fang ta tham kh\u1ea3o.<\/p>\n<p><b>Shibusawa Eiichi c\u0169ng t\u1eebng theo \u0111u\u1ed5i l\u00fd t\u01b0\u1edfng m\u1ed9t c\u00e1ch m\u00f9 qu\u00e1ng<\/b><\/p>\n<p>Trong Ch\u01b0\u01a1ng \u201cCon \u0111\u01b0\u1eddng n\u00ean b\u01b0\u1edbc \u0111i trong \u0111\u1eddi\u201d, \u00f4ng vi\u1ebft nh\u01b0 sau: \u201cN\u0103m t\u00f4i 17 tu\u1ed5i, t\u00f4i \u0111\u00e3 l\u1eadp ch\u00ed h\u01b0\u1edbng cho t\u01b0\u01a1ng lai r\u1eb1ng m\u00ecnh s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh Samurai. B\u1edfi v\u00ec th\u1eddi \u0111\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m kinh doanh v\u00e0 n\u00f4ng d\u00e2n l\u00e0 gi\u1ed1ng nhau, h\u1ecd \u0111\u1ec1u b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi ta ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u1ed1i x\u1eed, to\u00e0n x\u00e3 h\u1ed9i g\u1ea7n nh\u01b0 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng coi th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng m\u00e0 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i, h\u1ecd r\u01a1i v\u00e0o ho\u00e0n c\u1ea3nh th\u1ef1c s\u1ef1 r\u1ea5t t\u1ed3i t\u1ec7\u201d. N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, \u00f4ng \u0111\u00e3 nh\u00ecn th\u1ea5y t\u00ecnh h\u00ecnh \u1edf Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m cu\u1ed1i th\u1eddi k\u1ef3 M\u1ea1c Ph\u1ee7, n\u01a1i ch\u1ec9 c\u00f3 Samurai m\u1edbi c\u00f3 \u0111\u1ecba v\u1ecb c\u00f2n th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n th\u00ec b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi ta khinh mi\u1ec7t. Khi \u0111\u00f3 \u00f4ng c\u00f2n r\u1ea5t tr\u1ebb v\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u1ee7 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh, kh\u00f4ng cam ch\u1ecbu b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ed1i x\u1eed nh\u01b0 v\u1eady. \u00d4ng c\u1ea3m th\u1ea5y th\u1eadt qu\u00e1 b\u1ea5t c\u00f4ng khi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb nh\u1eefng gia \u0111\u00ecnh Samurai, ngay c\u1ea3 khi h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc h\u00e0nh g\u00ec c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 d\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u0111\u00e3i ng\u1ed9 cao, trong t\u00e2m \u00f4ng c\u1ea3m th\u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng v\u00e0 t\u1ef1 n\u00f3i v\u1edbi b\u1ea3n th\u00e2n r\u1eb1ng: \u201cM\u00ecnh s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd cam l\u00f2ng d\u00e0nh c\u1ea3 \u0111\u1eddi l\u00e0m n\u00f4ng d\u00e2n ho\u1eb7c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n n\u1eefa, suy ngh\u0129 mu\u1ed1n tr\u1edf th\u00e0nh Samurai c\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng m\u1ea1nh m\u1ebd\u201d.<\/p>\n<p>Do v\u1eady, \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1eebng m\u00f9 qu\u00e1ng v\u1ee9t b\u1ecf th\u00e2n ph\u1eadn th\u1ea5p k\u00e9m, \u0111\u1ec3 tham gia v\u00e0o ch\u00ednh tr\u1ecb b\u1ea5t ch\u1ea5p kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n c\u00f3 ph\u00f9 h\u1ee3p hay kh\u00f4ng, m\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 \u0111\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh Samurai, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 khi\u1ebfn \u00f4ng \u0111i m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u0111\u01b0\u1eddng v\u00f2ng. V\u1eady l\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 r\u1eddi b\u1ecf qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, phi\u00eau b\u1ea1t kh\u1eafp n\u01a1i, m\u00e3i \u0111\u1ebfn khi \u00f4ng b\u01b0\u1edbc v\u00e0o ch\u00ednh tr\u01b0\u1eddng, v\u00e0 ph\u1ee5c v\u1ee5 trong B\u1ed9 T\u00e0i ch\u00ednh. \u00d4ng n\u00f3i r\u1eb1ng \u00f4ng \u0111\u00e3 v\u00f4 c\u00f9ng h\u1ed1i h\u1eadn v\u00ec \u0111\u00e3 l\u00e3ng ph\u00ed th\u1eddi gian m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y n\u0103m.<\/p>\n<p>M\u00e3i \u0111\u1ebfn n\u0103m Minh Tr\u1ecb th\u1ee9 t\u01b0, th\u1ee9 n\u0103m \u00f4ng m\u1edbi quy\u1ebft t\u00e2m r\u1eddi kh\u1ecfi ch\u00ednh tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n v\u00e0o th\u1ebf gi\u1edbi kinh doanh. Th\u1ef1c ra, \u0111\u00f3 m\u1edbi l\u00e0 ch\u00ed h\u01b0\u1edbng ho\u00e0i b\u00e3o th\u1ef1c s\u1ef1 ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u00f4ng. \u00d4ng n\u00f3i r\u1eb1ng, m\u00e3i \u0111\u1ebfn khi \u0111\u00f3, \u00f4ng m\u1edbi ph\u00e1t hi\u1ec7n ra r\u1eb1ng l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi t\u00ednh c\u00e1ch v\u00e0 n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a \u00f4ng. \u00d4ng ng\u1eabm l\u1ea1i b\u1ea3n th\u00e2n: \u201cCh\u00ed h\u01b0\u1edbng h\u1ed3i c\u00f2n tr\u1ebb c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 do m\u00ecnh thi\u1ebfu hi\u1ec3u bi\u1ebft r\u00f5 r\u00e0ng, v\u00e0 kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n, cho n\u00ean m\u1edbi c\u1ea3m th\u1ea5y b\u1ed1i r\u1ed1i, b\u1ea5t l\u1ef1c v\u00e0 b\u1ecb dao \u0111\u1ed9ng\u201d. \u00d4ng c\u1ea3m th\u1ea5y v\u00f4 c\u00f9ng h\u1ed1i ti\u1ebfc, n\u1ebfu \u00f4ng kh\u00f4ng b\u1ecb chi ph\u1ed1i b\u1edfi th\u00e2n ph\u1eadn cao hay th\u1ea5p, m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 b\u00ecnh t\u0129nh ph\u00e2n t\u00edch nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n, t\u00ednh c\u00e1ch, t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 t\u1ed1 ch\u1ea5t c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n, th\u00ec b\u1ea3n th\u00e2n \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u0103m ch\u1ec9 t\u1eadp trung v\u00e0o c\u00f4ng vi\u1ec7c kinh doanh v\u00e0 ph\u00e1t huy h\u1ebft s\u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a m\u00ecnh, ch\u1eafc ch\u1eafn \u00f4ng s\u1ebd s\u1edbm t\u00edch l\u0169y \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u h\u01a1n nh\u1eefng kinh nghi\u1ec7m v\u00e0 chuy\u00ean m\u00f4n trong m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y n\u0103m kinh doanh v\u00e0 s\u1ebd \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh t\u1ef1u l\u1edbn h\u01a1n hi\u1ec7n t\u1ea1i. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc l\u00e0, do s\u1ef1 theo \u0111u\u1ed5i m\u00f9 qu\u00e1ng h\u1ed3i c\u00f2n tr\u1ebb, v\u00e0 kh\u00f4ng nh\u00ecn ra th\u00e2n ph\u1eadn th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a m\u00ecnh n\u00ean \u0111\u00e3 \u201cl\u00e3ng ph\u00ed v\u00f4 \u00edch m\u1ed9t kho\u1ea3ng th\u1eddi gian qu\u00fd b\u00e1u c\u1ee7a m\u00ecnh\u201d. \u00d4ng hy v\u1ecdng r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb sau n\u00e0y s\u1ebd l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng gi\u1eabm l\u00ean v\u1ebft xe \u0111\u1ed5 n\u00e0y n\u1eefa.<\/p>\n<p>R\u00f5 r\u00e0ng, Shibusawa Eiichi \u0111ang khuy\u00ean m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u00fd t\u00ednh khi xem x\u00e9t m\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa hi\u1ec7n th\u1ef1c v\u00e0 l\u00fd t\u01b0\u1edfng, \u0111\u1eebng m\u00f9 qu\u00e1ng theo \u0111u\u1ed5i nh\u1eefng th\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi m\u00ecnh, vi\u1ec7c n\u1ed7 l\u1ef1c ph\u1ea5n \u0111\u1ea5u cho c\u00e1i t\u00f4i c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 n\u00e2ng cao \u0111\u1ecba v\u1ecb c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n s\u1ebd kh\u00f4ng mang \u0111\u1ebfn cho ng\u01b0\u1eddi ta h\u1ea1nh ph\u00fac th\u1ef1c s\u1ef1. B\u1eb1ng l\u00f2ng v\u1edbi th\u00e2n ph\u1eadn c\u1ee7a m\u00ecnh, l\u00e0m vi\u1ec7c si\u00eang n\u0103ng ch\u0103m ch\u1ec9, l\u00e0m nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb v\u00e0 c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a \u0111\u1ed1i v\u1edbi x\u00e3 h\u1ed9i, c\u00f2n quan tr\u1ecdng h\u01a1n. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi \u00f4ng c\u0169ng nh\u00ecn th\u1ea5y, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng coi tr\u1ecdng th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n l\u00e0 v\u00ec v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u00f3 c\u00e1c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng m\u00ecnh ph\u1ea3i l\u00e0m kinh doanh d\u1ef1a tr\u00ean \u0111\u1ea1o l\u00fd nh\u00e2n ngh\u0129a, thay v\u00e0o \u0111\u00f3 h\u1ecd ch\u1ec9 bi\u1ebft theo \u0111u\u1ed5i l\u1ee3i \u00edch v\u00e0 th\u1ec3 hi\u1ec7n ph\u1ea9m ch\u1ea5t \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c th\u1ea5p k\u00e9m, \u0111\u00f3 m\u1edbi l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u1ef1c s\u1ef1.<\/p>\n<p><b>S\u1eafp \u0111\u1eb7t \u0111\u00fang m\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa Ngh\u0129a v\u00e0 L\u1ee3i, nh\u1ea3y ra kh\u1ecfi quan ni\u1ec7m sai l\u1ea7m<\/b><\/p>\n<p>V\u1eady n\u1ebfu kh\u00f4ng tr\u1edf th\u00e0nh Samurai th\u00ec l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00f4n tr\u1ecdng v\u00e0 n\u00e2ng cao \u0111\u1ecba v\u1ecb c\u1ee7a m\u00ecnh? Nh\u1edd t\u1eeb nh\u1ecf \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d v\u00e0 nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m kh\u00e1c c\u1ee7a Nho gia \u0111\u00e3 gi\u00fap \u00f4ng b\u00ecnh t\u0129nh tr\u1edf l\u1ea1i. \u00d4ng ngh\u0129, m\u00ecnh l\u00e0 m\u1ed9t Nho sinh H\u00e1n h\u1ecdc c\u00f3 tu d\u01b0\u1ee1ng, l\u1ebd n\u00e0o kh\u00f4ng l\u00e0m Samurai ho\u1eb7c kh\u00f4ng l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed sao? R\u1ed1t cu\u1ed9c th\u00ec m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a vi\u1ec7c h\u1ecdc c\u1ee7a Nho sinh l\u00e0 g\u00ec? \u00d4ng \u0111\u00e3 hi\u1ec3u ra v\u00e0 nh\u00ecn th\u1ea5y r\u00f5 r\u00e0ng, m\u1eb7c d\u00f9 giai t\u1ea7ng Samurai \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp th\u1ee5 n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c H\u00e1n h\u1ecdc, c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed v\u00e0 M\u1ea1nh T\u1eed, tuy nhi\u00ean h\u1ecd l\u1ea1i \u0111i sang c\u1ef1c \u0111oan, cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i v\u1ec1 ti\u1ec1n b\u1ea1c, n\u00e9 tr\u00e1nh c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u00e0m \u0103n v\u00e0 tr\u00e1nh xa vi\u1ec7c kinh doanh, t\u1ea1o th\u00e0nh m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng h\u1ebft s\u1ee9c kh\u00f4ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. N\u1ebfu nh\u01b0 vi\u1ec7c l\u00e0m \u0103n kinh doanh v\u00e0 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kinh t\u1ebf \u0111\u1ec1u do nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed \u0111\u1ee9ng ra l\u00e0m, v\u1eady th\u00ec ti\u1ec1n h\u1ecd ki\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 l\u1ee3i \u00edch h\u1ecd mang l\u1ea1i ch\u1eb3ng ph\u1ea3i c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ph\u00fac cho x\u00e3 h\u1ed9i sao?<\/p>\n<p>Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, \u00f4ng ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng ti\u1ec1n b\u1ea1c c\u1ea7n thi\u1ebft \u1edf m\u1ecdi n\u01a1i v\u00ed nh\u01b0 d\u00f9ng cho vi\u1ec7c sinh t\u1ed3n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, gi\u00e1o d\u1ee5c, tri\u1ec3n khai c\u00e1c lo\u1ea1i ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kh\u00e1c nhau gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 chi ti\u00eau cho c\u00e1c h\u1ea1ng m\u1ee5c c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a qu\u1ed1c gia. Ai ai c\u0169ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111i ki\u1ebfm ti\u1ec1n, th\u00ec l\u1ea5y \u0111\u00e2u ra thu nh\u1eadp, l\u1ea5y \u0111\u00e2u ra c\u00e1c kho\u1ea3n kinh ph\u00ed, n\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u1ee7a qu\u1ed1c gia l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3i thi\u1ec7n, qu\u1ed1c gia l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf l\u00ean gi\u00e0u m\u1ea1nh? Th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc l\u00e0 nh\u1eefng h\u1ecdc gi\u1ea3 Nho gi\u00e1o \u0111\u1eddi sau \u0111\u00e3 r\u01a1i v\u00e0o m\u1ed9t s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft h\u1ea1n h\u1eb9p, \u0111\u1eb7t ti\u1ec1n b\u1ea1c v\u00e0 vi\u1ec7c tu d\u01b0\u1ee1ng coi tr\u1ecdng nh\u00e2n ngh\u0129a \u0111\u1ed1i l\u1eadp v\u1edbi nhau, ho\u00e0n to\u00e0n b\u00f3p m\u00e9o nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed. Gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c truy\u1ec1n th\u1ed1ng, m\u1ee5c \u0111\u00edch ban \u0111\u1ea7u l\u00e0 s\u1eeda ch\u1eefa u\u1ed1n n\u1eafn th\u00f3i quen tham lam c\u1ee7a th\u1ebf t\u1ee5c, nh\u01b0ng l\u1ea1i \u0111i sang h\u01b0\u1edbng c\u1ef1c \u0111oan b\u00e0i x\u00edch ti\u1ec1n b\u1ea1c, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111i ch\u1ec7ch kh\u1ecfi nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y ch\u00e2n ch\u00ednh c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed. Do v\u1eady, \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc l\u1ea1i \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n, \u00f4ng c\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng hi\u1ec3u r\u00f5, Kh\u1ed5ng T\u1eed ch\u01b0a bao gi\u1edd b\u00e0i x\u00edch ti\u1ec1n b\u1ea1c v\u00e0 c\u1ee7a c\u1ea3i, m\u00e0 ch\u1ec9 b\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3i ki\u1ebfm ti\u1ec1n ch\u00ednh \u0111\u00e1ng v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng c\u1ee7a c\u1ea3i m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u00fang \u0111\u1eafn. Nh\u1eefng c\u00e1ch n\u00f3i c\u1ef1c \u0111oan qu\u00e1 kh\u00edch c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi sau nh\u01b0 \u201cNg\u01b0\u1eddi gi\u00e0u th\u00ec kh\u00f4ng nh\u00e2n \u00e1i, ng\u01b0\u1eddi nh\u00e2n \u00e1i th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u00e0u\u201d, ban \u0111\u1ea7u l\u00e0 \u0111\u1ec3 khuy\u00ean b\u1ea3o m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sa ng\u00e3, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn th\u1ea5y l\u1ee3i m\u00e0 qu\u00ean ngh\u0129a, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ng\u1edd ng\u01b0\u1eddi ta l\u1ea1i \u0111i sang h\u01b0\u1edbng c\u1ef1c \u0111oan. Do v\u1eady \u0111\u00e3 t\u1ea1o th\u00e0nh vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed th\u00ec tr\u00e1nh n\u00e9 ti\u1ec1n b\u1ea1c, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m kinh doanh \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp th\u1ee5 n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c H\u00e1n h\u1ecdc, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c t\u1eeb kinh doanh tr\u1edf th\u00e0nh t\u1eeb mang ngh\u0129a h\u00e8n h\u1ea1 v\u00e0 th\u1ea5p k\u00e9m.<\/p>\n<p>V\u1eady n\u00ean, \u00f4ng \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ho\u00e0n tr\u1ea3 l\u1ea1i \u00fd ngh\u0129a \u0111\u00edch th\u1ef1c trong nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed, l\u1ea5y nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y trong \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m kim ch\u1ec9 nam cho vi\u1ec7c kinh doanh, d\u00f9ng h\u00ecnh th\u1ee9c kinh t\u1ebf t\u01b0 b\u1ea3n hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, th\u1ef1c h\u00e0nh theo t\u00f4n ch\u1ec9 c\u1ee7a Nho th\u01b0\u01a1ng, t\u1ea1o ra c\u1ee7a c\u1ea3i m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00ednh \u0111\u00e1ng, d\u00f9ng \u0111\u1ec3 t\u1ebf th\u1ebf v\u00e0 l\u00e0m qu\u1ed1c gia gi\u00e0u m\u1ea1nh, t\u1ea1o ph\u00fac cho x\u00e3 h\u1ed9i, \u0111\u00e2y v\u1ed1n ch\u00ednh l\u00e0 ch\u00ed h\u01b0\u1edbng ho\u00e0i b\u00e3o l\u1edbn c\u1ee7a c\u00e1c Nho sinh.<\/p>\n<p>N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, \u00f4ng \u0111\u00e3 d\u00f9ng cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 n\u00f3i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi sau r\u1eb1ng, b\u1ea5t c\u1ee9 ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p n\u00e0o, mi\u1ec5n l\u00e0 c\u00e1ch l\u00e0m v\u00e0 t\u00e2m th\u00e1i ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1ea1o nh\u00e2n ngh\u0129a, th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i. N\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ee9u tr\u1ee3 v\u00e0 mang \u0111\u1ebfn l\u1ee3i \u00edch x\u00e3 h\u1ed9i, th\u00ec b\u1ea5t k\u1ec3 l\u00e0 b\u1ea1n l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c g\u00ec, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t l\u1edbn nh\u1ecf, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t cao th\u1ea5p, \u0111\u1ec1u l\u00e0 cao th\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u00f4n qu\u00fd. Ch\u00ednh l\u00e0 xem b\u1ea3n th\u00e2n b\u1ea1n th\u1ef1c t\u1ebf th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. Th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 \u00f4ng kh\u00edch l\u1ec7 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n ch\u00fa tr\u1ecdng v\u00e0o nh\u1eefng th\u1ee9 ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi b\u1ea3n th\u00e2n m\u00ecnh, tr\u00e1nh nh\u1eefng m\u01a1 m\u1ed9ng h\u00e3o huy\u1ec1n, c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u1ef1c t\u1ebf v\u00e0 thi\u1ebft th\u1ef1c v\u1edbi th\u00e2n ph\u1eadn c\u1ee7a m\u00ecnh, \u00f4m gi\u1eef t\u1ea5m l\u00f2ng nh\u00e2n ngh\u0129a. N\u1ebfu l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec cho d\u00f9 l\u00fd t\u01b0\u1edfng n\u00e0o, hay s\u1ef1 nghi\u1ec7p v\u00e0 c\u00f4ng t\u00e1c n\u00e0o c\u0169ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng h\u1ec1 th\u1ea5p k\u00e9m, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. \u00d4ng \u0111\u00e3 th\u1ef1c s\u1ef1 ch\u1ee9ng minh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u n\u00e0y b\u1eb1ng c\u1ea3 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a m\u00ecnh, kh\u00f4ng ch\u1ec9 n\u00e2ng cao v\u1ecb th\u1ebf c\u1ee7a gi\u1edbi kinh doanh t\u1ea1i Nh\u1eadt B\u1ea3n ng\u00e0y nay, m\u00e0 v\u1ec1 c\u01a1 b\u1ea3n ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u01b0a gi\u1edbi kinh doanh tr\u1edf th\u00e0nh giai t\u1ea7ng ch\u1ee7 l\u01b0u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n tr\u1ecdng nh\u1ea5t \u1edf Nh\u1eadt B\u1ea3n.<\/p>\n<p>T\u00f3m l\u1ea1i, \u00f4ng li\u00ean t\u1ee5c nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u1ea1y b\u1ea3o nh\u1eefng h\u1ecdc tr\u00f2 tr\u1ebb r\u1eb1ng, ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u00e2n c\u00e1ch cao th\u01b0\u1ee3ng, d\u00f9ng s\u1ef1 tu d\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 nh\u00e2n ph\u1ea9m cao th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o c\u00f4ng vi\u1ec7c v\u00e0 theo \u0111u\u1ed5i l\u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a m\u00ecnh m\u1edbi th\u1ef1c s\u1ef1 tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi cao qu\u00fd, v\u00e0 m\u1edbi th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00f4n tr\u1ecdng, tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t ch\u00fang. M\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c hay ng\u00e0nh ngh\u1ec1 g\u00ec, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o \u0111\u1ecba v\u1ecb cao hay th\u1ea5p.<\/p>\n<p>D\u1ecbch t\u1eeb: <a class=\"external free\" href=\"https:\/\/big5.zhengjian.org\/node\/245290\" rel=\"nofollow\">https:\/\/big5.zhengjian.org\/node\/245290<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0110\u1ecdc t\u00e1c ph\u1ea9m \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef v\u00e0 B\u00e0n T\u00ednh\u201d, hi\u1ec3u ra \u00fd ngh\u0129a th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a Nho h\u1ecdc T\u00e1c gi\u1ea3: L\u01b0u Nh\u01b0 [ChanhKien.org] Trong b\u00e0i tr\u01b0\u1edbc, qua c\u00e2u chuy\u1ec7n k\u1ec3 v\u1ec1 Shibusawa Eiichi, ch\u00fang ta \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c x\u00e3 h\u1ed9i hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u0111ang ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi t\u00ecnh tr\u1ea1ng d\u01b0 th\u1eeba nh\u00e2n t\u00e0i v\u00e0 nguy\u00ean [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[103],"tags":[621],"class_list":["post-51584","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-vanhoa-truyenthong","tag-cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 7) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-7.html\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 7) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u0110\u1ecdc t\u00e1c ph\u1ea9m \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef v\u00e0 B\u00e0n T\u00ednh\u201d, hi\u1ec3u ra \u00fd ngh\u0129a th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a Nho h\u1ecdc T\u00e1c gi\u1ea3: L\u01b0u Nh\u01b0 [ChanhKien.org] Trong b\u00e0i tr\u01b0\u1edbc, qua c\u00e2u chuy\u1ec7n k\u1ec3 v\u1ec1 Shibusawa Eiichi, ch\u00fang ta \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c x\u00e3 h\u1ed9i hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u0111ang ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi t\u00ecnh tr\u1ea1ng d\u01b0 th\u1eeba nh\u00e2n t\u00e0i v\u00e0 nguy\u00ean [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-7.html\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-12-23T04:17:22+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"editor_n\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"editor_n\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-7.html#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-7.html\"},\"author\":{\"name\":\"editor_n\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"headline\":\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 7)\",\"datePublished\":\"2025-12-23T04:17:22+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-7.html\"},\"wordCount\":3024,\"keywords\":[\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n\"],\"articleSection\":[\"V\u0103n h\u00f3a truy\u1ec1n th\u1ed1ng\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-7.html\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-7.html\",\"name\":\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 7) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-12-23T04:17:22+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-7.html#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-7.html\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-7.html#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 7)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\",\"name\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"description\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\",\"name\":\"editor_n\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"editor_n\"},\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 7) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-7.html","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 7) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","og_description":"\u0110\u1ecdc t\u00e1c ph\u1ea9m \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef v\u00e0 B\u00e0n T\u00ednh\u201d, hi\u1ec3u ra \u00fd ngh\u0129a th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a Nho h\u1ecdc T\u00e1c gi\u1ea3: L\u01b0u Nh\u01b0 [ChanhKien.org] Trong b\u00e0i tr\u01b0\u1edbc, qua c\u00e2u chuy\u1ec7n k\u1ec3 v\u1ec1 Shibusawa Eiichi, ch\u00fang ta \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c x\u00e3 h\u1ed9i hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u0111ang ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi t\u00ecnh tr\u1ea1ng d\u01b0 th\u1eeba nh\u00e2n t\u00e0i v\u00e0 nguy\u00ean [&hellip;]","og_url":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-7.html","og_site_name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","article_published_time":"2025-12-23T04:17:22+00:00","author":"editor_n","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"editor_n","Est. reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-7.html#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-7.html"},"author":{"name":"editor_n","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"headline":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 7)","datePublished":"2025-12-23T04:17:22+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-7.html"},"wordCount":3024,"keywords":["Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n"],"articleSection":["V\u0103n h\u00f3a truy\u1ec1n th\u1ed1ng"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-7.html","url":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-7.html","name":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 7) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website"},"datePublished":"2025-12-23T04:17:22+00:00","author":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-7.html#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-7.html"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-7.html#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/chanhkien.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 7)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website","url":"https:\/\/chanhkien.org\/","name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","description":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085","name":"editor_n","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","caption":"editor_n"},"url":"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51584","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=51584"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51584\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=51584"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=51584"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=51584"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}