{"id":51463,"date":"2025-12-20T07:23:40","date_gmt":"2025-12-20T00:23:40","guid":{"rendered":"https:\/\/chanhkien.org\/?p=51463"},"modified":"2025-12-20T07:23:40","modified_gmt":"2025-12-20T00:23:40","slug":"du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-13-ma-tien-khoa-khoa-1-den-khoa-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-13-ma-tien-khoa-khoa-1-den-khoa-3.html","title":{"rendered":"D\u1ef1 ng\u00f4n v\u1ec1 ng\u00e0y h\u00f4m nay (Ph\u1ea7n 13): M\u00e3 ti\u1ec1n kh\u00f3a &#8211; Kh\u00f3a 1 \u0111\u1ebfn Kh\u00f3a 3"},"content":{"rendered":"<p><strong>[ChanhKien.org]<\/strong><\/p>\n<p><b>Ch\u01b0\u01a1ng 4: M\u00e3 Ti\u1ec1n Kh\u00f3a<\/b><\/p>\n<p>Trong ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean, ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1ec1 Gia C\u00e1t L\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 &#8220;M\u00e3 Ti\u1ec1n Kh\u00f3a&#8221;. &#8220;M\u00e3 Ti\u1ec1n Kh\u00f3a&#8221; l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m ng\u1eafn g\u1ecdn v\u00e0 x\u00fac t\u00edch phi th\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 c\u00f3 14 kh\u00f3a, m\u1ed7i kh\u00f3a ti\u00ean \u0111o\u00e1n v\u1ec1 m\u1ed9t th\u1eddi \u0111\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed, h\u01a1n n\u1eefa m\u1ed7i kh\u00f3a l\u1ea1i tu\u00e2n theo m\u1ed9t tr\u1eadt t\u1ef1 s\u1eafp x\u1ebfp. Sau khi m\u1ed7i m\u1ed9t th\u1eddi \u0111\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed tr\u00f4i qua, ng\u01b0\u1eddi ta quay \u0111\u1ea7u nh\u00ecn l\u1ea1i s\u1ebd nh\u1eadn ra r\u1eb1ng nh\u1eefng l\u1eddi ti\u00ean \u0111o\u00e1n c\u1ee7a Gia C\u00e1t L\u01b0\u1ee3ng chu\u1ea9n x\u00e1c \u0111\u1ebfn kinh ng\u1ea1c, trong \u0111\u00f3, 10 b\u00e0i \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a &#8220;M\u00e3 Ti\u1ec1n Kh\u00f3a&#8221; \u0111\u00e3 \u1ee9ng nghi\u1ec7m.<\/p>\n<p><b>Kh\u00f3a 1<\/b><\/p>\n<p>&#8220;V\u00f4 l\u1ef1c h\u1ed3i thi\u00ean<br \/>\nC\u00fac cung t\u1eadn t\u1ee5y<br \/>\n\u00c2m c\u01b0 d\u01b0\u01a1ng ph\u1ea5t<br \/>\nB\u00e1t thi\u00ean n\u1eef qu\u1ef7&#8221;.<\/p>\n<p>Kh\u00f3a \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u00e0y l\u00e0 d\u1ef1 ng\u00f4n c\u1ee7a Gia C\u00e1t L\u01b0\u1ee3ng v\u1ec1 ch\u00ednh \u00f4ng. Gia C\u00e1t L\u01b0\u1ee3ng s\u1edbm bi\u1ebft r\u1eb1ng v\u1eadn m\u1ec7nh c\u1ee7a tri\u1ec1u H\u00e1n \u0111\u00e3 h\u1ebft, t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi n\u1ed7 l\u1ef1c \u0111\u1ec1u l\u00e0 &#8220;v\u00f4 l\u1ef1c h\u1ed3i thi\u00ean&#8221; kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n, nh\u01b0ng \u00f4ng v\u1eabn quy\u1ebft t\u00e2m d\u00f9ng h\u1ebft s\u1ee9c m\u00ecnh \u0111\u1ec3 ph\u00f2 tr\u1ee3 nh\u00e0 Th\u1ee5c H\u00e1n, kh\u00f4ng ph\u1ee5 c\u00e1i t\u00ecnh ba l\u1ea7n gh\u00e9 th\u0103m v\u00e0 c\u00e1i ngh\u0129a g\u1eedi g\u1eafm con c\u00f4i c\u1ee7a L\u01b0u B\u1ecb, t\u1eeb \u0111\u00f3 ho\u00e0n th\u00e0nh s\u1ee9 m\u1ec7nh l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n<p>Gia C\u00e1t L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ed5ng c\u1ed9ng n\u0103m cu\u1ed9c B\u1eafc ph\u1ea1t T\u00e0o Ng\u1ee5y v\u00e0o c\u00e1c n\u0103m T\u00e2y l\u1ecbch 227, 228, 229, 231 v\u00e0 234, nh\u1eb1m n\u1ed7 l\u1ef1c kh\u00f4i ph\u1ee5c Trung Nguy\u00ean, t\u00e1i h\u01b0ng giang s\u01a1n \u0110\u1ea1i H\u00e1n. K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 trong cu\u1ed9c B\u1eafc ph\u1ea1t th\u1ee9 n\u0103m, Gia C\u00e1t L\u01b0\u1ee3ng qua \u0111\u1eddi v\u00ec b\u1ec7nh t\u1ea1i g\u00f2 Ng\u0169 Tr\u01b0\u1ee3ng, b\u1edd Nam s\u00f4ng V\u1ecb Th\u1ee7y, thu\u1ed9c t\u1ec9nh Thi\u1ec3m T\u00e2y, \u0111\u00fang nh\u01b0 \u00f4ng \u0111\u00e3 vi\u1ebft trong t\u00e1c ph\u1ea9m &#8220;Xu\u1ea5t S\u01b0 Bi\u1ec3u&#8221; r\u1eb1ng v\u00ec mu\u1ed1n t\u00e1i h\u01b0ng nh\u00e0 H\u00e1n m\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 hao t\u1eadn t\u00e2m l\u1ef1c &#8220;c\u00fac cung t\u1eadn t\u1ee5y, \u0111\u1ebfn ch\u1ebft m\u1edbi th\u00f4i&#8221;.<\/p>\n<p>Sau khi Gia C\u00e1t L\u01b0\u1ee3ng qua \u0111\u1eddi, ho\u1ea1n quan Ho\u00e0ng H\u1ea1o n\u1eafm quy\u1ec1n l\u1ef1c l\u1edbn b\u00ean c\u1ea1nh h\u1eadu ch\u1ee7 L\u01b0u Thi\u1ec7n, khi\u1ebfn vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc ng\u00e0y c\u00e0ng r\u1ed1i lo\u1ea1n, k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n l\u1ed9ng quy\u1ec1n, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 &#8220;\u00c2m c\u01b0 d\u01b0\u01a1ng ph\u1ea5t&#8221;, \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng Kh\u01b0\u01a1ng Duy c\u0169ng ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 duy tr\u00ec th\u1ebf t\u00e0n cu\u1ed9c m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p>V\u00e0o n\u0103m 263, \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng Chung H\u1ed9i c\u1ee7a T\u00e0o Ng\u1ee5y ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng l\u1edbn v\u00e0o ph\u01b0\u01a1ng Nam, Kh\u01b0\u01a1ng Duy c\u1ed1 th\u1ee7 t\u1ea1i Ki\u1ebfm M\u00f4n Quan (ph\u00eda B\u1eafc Ki\u1ebfm C\u00e1c, T\u1ee9 Xuy\u00ean), chi\u1ebfn s\u1ef1 gi\u1eb1ng co. M\u1ed9t \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng kh\u00e1c c\u1ee7a T\u00e0o Ng\u1ee5y l\u00e0 \u0110\u1eb7ng Ng\u1ea3i l\u1ea1i t\u1eeb \u00c2m B\u00ecnh (huy\u1ec7n V\u0103n, t\u1ec9nh Cam T\u00fac) ti\u1ebfn qu\u00e2n t\u1ea5n c\u00f4ng th\u1eb3ng v\u00e0o tr\u1ecdng tr\u1ea5n Giang Du (t\u1ec9nh T\u1ee9 Xuy\u00ean), ti\u1ebfn v\u00e0o \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng Th\u00e0nh \u0110\u00f4. H\u1eadu ch\u1ee7 L\u01b0u Thi\u1ec7n nghe tin qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u0111\u00e3 g\u1ea7n Th\u00e0nh \u0110\u00f4, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c kh\u00e1ng c\u1ef1, c\u0169ng ch\u1eb3ng m\u00e0ng t\u1edbi \u0111\u1ea1i qu\u00e2n c\u1ee7a Kh\u01b0\u01a1ng Duy v\u1eabn c\u00f2n tr\u1ea5n th\u1ee7 v\u1eefng ch\u1eafc \u1edf ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc, ngay l\u1eadp t\u1ee9c \u0111\u1ea7u h\u00e0ng T\u00e0o Ng\u1ee5y, nh\u00e0 Th\u1ee5c H\u00e1n t\u1eeb \u0111\u00f3 ch\u00ednh th\u1ee9c k\u1ebft th\u00fac. &#8220;B\u00e1t thi\u00ean n\u1eef qu\u1ef7&#8221; (\u516b\u5343\u5973\u9b3c) h\u1ee3p l\u1ea1i, ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t ch\u1eef &#8220;Ng\u1ee5y&#8221; (\u9b4f).<\/p>\n<p><b>Kh\u00f3a 2<\/b><\/p>\n<p>&#8220;H\u1ecfa th\u01b0\u1ee3ng h\u1eefu h\u1ecfa<br \/>\nQuang ch\u00fac Trung th\u1ed5<br \/>\nX\u01b0ng danh b\u1ea5t ch\u00ednh<br \/>\nGiang \u0110\u00f4ng h\u1eefu h\u1ed5&#8221;.<\/p>\n<p>Kh\u00f3a n\u00e0y ti\u00ean \u0111o\u00e1n v\u1ec1 tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i nh\u00e0 T\u1ea5n. Gia t\u1ed9c T\u01b0 M\u00e3 n\u1eafm quy\u1ec1n l\u1edbn trong tri\u1ec1u T\u00e0o Ng\u1ee5y, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng T\u01b0 M\u00e3 Chi\u00eau \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi cai tr\u1ecb th\u1ef1c s\u1ef1. V\u00e0o n\u0103m 265, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng T\u01b0 M\u00e3 Chi\u00eau qua \u0111\u1eddi, con trai c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 T\u01b0 M\u00e3 Vi\u00eam l\u1eadp t\u1ee9c h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a T\u00e0o Ng\u1ee5y l\u00e0 Ng\u1ee5y Nguy\u00ean \u0111\u1ebf T\u00e0o Ho\u00e1n nh\u01b0\u1eddng ng\u00f4i. T\u1eeb \u0111\u00f3, T\u01b0 M\u00e3 Vi\u00eam th\u00e0nh l\u1eadp tri\u1ec1u T\u1ea5n, l\u1ea5y L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng l\u00e0m kinh \u0111\u00f4. &#8220;H\u1ecfa th\u01b0\u1ee3ng h\u1eefu h\u1ecfa&#8221;, tr\u00ean h\u1ecfa (\u706b) l\u1ea1i c\u00f3 h\u1ecfa (\u706b) ch\u00ednh l\u00e0 ch\u1eef &#8220;\u708e&#8221; (vi\u00eam), \u00e1m ch\u1ec9 T\u1ea5n V\u0169 \u0110\u1ebf T\u01b0 M\u00e3 Vi\u00eam.<\/p>\n<p>V\u00e0o n\u0103m 280, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i tri\u1ec1u T\u1ea5n \u0111\u00e3 c\u00f4ng chi\u1ebfm Ki\u1ebfn Nghi\u1ec7p (kinh \u0111\u00f4 nh\u00e0 \u0110\u00f4ng Ng\u00f4, nay l\u00e0 Nam Kinh, Giang T\u00f4, v\u00e0o cu\u1ed1i tri\u1ec1u T\u00e2y T\u1ea5n \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh Ki\u1ebfn Khang), b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00f4n H\u1ea1o &#8211; v\u1ecb Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a \u0110\u00f4ng Ng\u00f4. Tri\u1ec1u T\u1ea5n th\u1ed1ng nh\u1ea5t thi\u00ean h\u1ea1, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 &#8220;Quang ch\u00fac Trung th\u1ed5&#8221;. B\u1edfi v\u00ec tri\u1ec1u T\u1ea5n c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Vi\u00eam tr\u00ean th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 do so\u00e1n ng\u00f4i c\u1ee7a nh\u00e0 T\u00e0o Ng\u1ee5y m\u00e0 th\u00e0nh, n\u00ean m\u1edbi g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;x\u01b0ng danh b\u1ea5t ch\u00ednh&#8221;.<\/p>\n<p>N\u0103m 291, &#8220;lo\u1ea1n b\u00e1t v\u01b0\u01a1ng&#8221; b\u1eaft \u0111\u1ea7u (&#8220;lo\u1ea1n b\u00e1t v\u01b0\u01a1ng&#8221; l\u00e0 lo\u1ea1n do t\u00e1m v\u1ecb v\u01b0\u01a1ng h\u1ecd T\u01b0 M\u00e3 thu\u1ed9c ho\u00e0ng t\u1ed9c nh\u00e0 T\u00e2y T\u1ea5n g\u00e2y ra), Trung Nguy\u00ean b\u1ecb c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c thi\u1ec3u s\u1ed1 chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng. N\u0103m 317, th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng T\u01b0 M\u00e3 Du\u1ec7, ng\u01b0\u1eddi \u0111ang tr\u1ea5n th\u1ee7 th\u00e0nh Ki\u1ebfn Khang, tuy\u00ean b\u1ed1 k\u1ebf v\u1ecb v\u00e0 x\u01b0ng \u0111\u1ebf, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi x\u00e2y d\u1ef1ng kinh \u0111\u00f4 t\u1ea1i Ki\u1ebfn Khang, s\u1eed g\u1ecdi l\u00e0 nh\u00e0 &#8220;\u0110\u00f4ng T\u1ea5n&#8221;. Ki\u1ebfn Khang thu\u1ed9c Giang \u0110\u00f4ng, v\u00ec v\u1eady m\u1edbi vi\u1ebft l\u00e0 &#8220;Giang \u0110\u00f4ng h\u1eefu h\u1ed5&#8221;.<\/p>\n<p><b>Kh\u00f3a 3<\/b><\/p>\n<p>&#8220;Nhi\u1ec5u nhi\u1ec5u Trung Nguy\u00ean<br \/>\nS\u01a1n h\u00e0 v\u00f4 ch\u1ee7<br \/>\nNh\u1ecb tam k\u1ef3 v\u1ecb<br \/>\nD\u01b0\u01a1ng chung m\u00e3 th\u1ee7y&#8221;.<\/p>\n<p>Kh\u00f3a n\u00e0y ti\u00ean \u0111o\u00e1n v\u1ec1 &#8220;lo\u1ea1n b\u00e1t v\u01b0\u01a1ng&#8221;, th\u1eddi k\u1ef3 Ng\u0169 H\u1ed3 th\u1eadp l\u1ee5c qu\u1ed1c v\u00e0 Nam &#8211; B\u1eafc tri\u1ec1u, th\u1eddi gian k\u00e9o d\u00e0i 289 n\u0103m (t\u1eeb n\u0103m 291 \u0111\u1ebfn n\u0103m 589).<\/p>\n<p>N\u0103m 290, T\u01b0 M\u00e3 Vi\u00eam qua \u0111\u1eddi, con trai c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 T\u01b0 M\u00e3 Trung l\u00ean ng\u00f4i k\u1ebf v\u1ecb, x\u01b0ng l\u00e0 Hu\u1ec7 \u0110\u1ebf. Hu\u1ec7 \u0110\u1ebf l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ecb Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf r\u1ea5t nhu nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 k\u00e9m c\u1ecfi. Khi nghe c\u00e1c quan vi\u00ean b\u00e1o c\u00e1o v\u1ec1 n\u1ea1n m\u1ea5t m\u00f9a \u0111\u00f3i k\u00e9m \u1edf d\u00e2n gian, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 c\u01a1m \u0103n m\u00e0 ch\u1ebft \u0111\u00f3i, \u00f4ng th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n th\u1eafc m\u1eafc: &#8220;T\u1ea1i sao h\u1ecd kh\u00f4ng \u0103n th\u1ecbt?&#8221; C\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0y cho th\u1ea5y s\u1ef1 v\u00f4 n\u0103ng v\u00e0 v\u00f4 tri c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n<p>Hu\u1ec7 \u0110\u1ebf k\u1ebf v\u1ecb \u0111\u1ebfn n\u0103m th\u1ee9 hai th\u00ec x\u1ea3y ra &#8220;lo\u1ea1n b\u00e1t v\u01b0\u01a1ng&#8221;. Lo\u1ea1n b\u00e1t v\u01b0\u01a1ng l\u00e0 cu\u1ed9c chi\u1ebfn gi\u1eefa t\u00e1m v\u1ecb th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c gia t\u1ed9c T\u01b0 M\u00e3, v\u00ec quy\u1ec1n l\u1ef1c v\u00e0 ngai v\u00e0ng m\u00e0 t\u00e0n s\u00e1t l\u1eabn nhau, khi\u1ebfn Trung Nguy\u00ean t\u1eeb \u0111\u00f3 r\u01a1i v\u00e0o h\u1ed7n lo\u1ea1n l\u1edbn. Kh\u1edfi \u0111\u1ea7u t\u1eeb n\u0103m 291, khi v\u1ecb th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng th\u1ee9 nh\u1ea5t T\u01b0 M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng b\u1ecb gi\u1ebft, \u0111\u1ebfn n\u0103m 311, khi v\u1ecb th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng th\u1ee9 t\u00e1m T\u01b0 M\u00e3 Vi\u1ec7t qua \u0111\u1eddi, chi\u1ebfn tranh k\u00e9o d\u00e0i su\u1ed1t 21 n\u0103m, k\u1ebft th\u00fac c\u1ee5c di\u1ec7n th\u1ed1ng nh\u1ea5t m\u00e0 tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i nh\u00e0 T\u1ea5n v\u1eeba m\u1edbi ki\u1ebfn l\u1eadp.<\/p>\n<p>N\u0103m 304, khi &#8220;lo\u1ea1n b\u00e1t v\u01b0\u01a1ng&#8221; \u0111ang \u1edf giai \u0111o\u1ea1n cao tr\u00e0o th\u00ec th\u1eddi k\u1ef3 Ng\u0169 H\u1ed3 th\u1eadp l\u1ee5c qu\u1ed1c (c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 Ng\u0169 H\u1ed3 lo\u1ea1n Hoa) c\u0169ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u. &#8220;H\u1ed3&#8221; l\u00e0 t\u00ean g\u1ecdi m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n c\u1ed5 \u0111\u1ea1i d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c kh\u00f4ng thu\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c thi\u1ec3u s\u1ed1 \u1edf ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc. Ng\u0169 H\u1ed3, v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3, ch\u1ec9 n\u0103m d\u00e2n t\u1ed9c: Hung N\u00f4, Ti\u00ean Ti, Y\u1ebft, \u0110\u00ea v\u00e0 Kh\u01b0\u01a1ng. Trong su\u1ed1t th\u1eddi k\u1ef3 Ng\u0169 H\u1ed3 lo\u1ea1n Hoa, ngo\u1ea1i tr\u1eeb \u0110\u00f4ng T\u1ea5n ra, c\u00f2n c\u00f3 c\u00e1c ch\u00ednh quy\u1ec1n kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c li\u1ec7t k\u00ea theo th\u1ee9 t\u1ef1 th\u1eddi gian th\u00e0nh l\u1eadp nh\u01b0 sau (th\u1eddi gian di\u1ec7t vong \u0111\u01b0\u1ee3c ghi l\u1ea1i trong ngo\u1eb7c): N\u0103m 304, L\u00fd H\u00f9ng, ng\u01b0\u1eddi t\u1ed9c \u0110\u00ea, t\u1ea1i Th\u00e0nh \u0110\u00f4 tuy\u00ean b\u1ed1 th\u00e0nh l\u1eadp Th\u00e0nh H\u00e1n (di\u1ec7t vong v\u00e0o n\u0103m 347); c\u00f9ng n\u0103m, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Hung N\u00f4 l\u00e0 L\u01b0u Uy\u00ean th\u00e0nh l\u1eadp H\u00e1n Tri\u1ec7u, \u0111\u00f3ng \u0111\u00f4 t\u1ea1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng (L\u00e2m Ph\u1ea7n, t\u1ec9nh S\u01a1n T\u00e2y) (di\u1ec7t vong v\u00e0o n\u0103m 329).<\/p>\n<p>N\u0103m 319, Th\u1ea1ch L\u1eb7c, ng\u01b0\u1eddi t\u1ed9c Y\u1ebft, th\u00e0nh l\u1eadp H\u1eadu Tri\u1ec7u (di\u1ec7t vong v\u00e0o n\u0103m 351).<\/p>\n<p>N\u0103m 320, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng M\u1eadu x\u01b0ng v\u01b0\u01a1ng t\u1ea1i L\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u (V\u0169 Uy, t\u1ec9nh Cam T\u00fac) v\u00e0 th\u00e0nh l\u1eadp Ti\u1ec1n L\u01b0\u01a1ng (di\u1ec7t vong v\u00e0o n\u0103m 376).<\/p>\n<p>N\u0103m 337, M\u1ed9 Dung, ng\u01b0\u1eddi Ti\u00ean Ti, \u0111\u00e3 ki\u1ebfn l\u1eadp Ti\u1ec1n Y\u00ean t\u1ea1i C\u1ee9c Th\u00e0nh, Li\u00eau Ninh (di\u1ec7t vong v\u00e0o n\u0103m 370).<\/p>\n<p>N\u0103m 350, Nhi\u1ec5m M\u1eabn, ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n, th\u00e0nh l\u1eadp Nhi\u1ec5m Ng\u1ee5y (di\u1ec7t vong v\u00e0o n\u0103m 352).<\/p>\n<p>N\u0103m 351, Ph\u00f9 Ki\u00ean, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ed9c \u0110\u00ea, th\u00e0nh l\u1eadp Ti\u1ec1n T\u1ea7n, \u0111\u00f3ng \u0111\u00f4 t\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng An (di\u1ec7t vong v\u00e0o n\u0103m 394).<\/p>\n<p>N\u0103m 384, M\u1ed9 Dung Th\u00f9y, ng\u01b0\u1eddi Ti\u00ean Ti, th\u00e0nh l\u1eadp H\u1eadu Y\u00ean (di\u1ec7t vong v\u00e0o n\u0103m 407); m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Ti\u00ean Ti kh\u00e1c l\u00e0 M\u1ed9 Dung Ho\u1eb1ng th\u00e0nh l\u1eadp T\u00e2y Y\u00ean (di\u1ec7t vong v\u00e0o n\u0103m 394). Di\u00eau Tr\u01b0\u1eddng, ng\u01b0\u1eddi t\u1ed9c Kh\u01b0\u01a1ng, th\u00e0nh l\u1eadp H\u1eadu T\u1ea7n (di\u1ec7t vong v\u00e0o n\u0103m 417).<\/p>\n<p>N\u0103m 385, Kh\u1ea5t Ph\u1ee5c Qu\u1ed1c Nh\u00e2n, ng\u01b0\u1eddi t\u1ed9c Ti\u00ean Ti, t\u1ea1i D\u0169ng S\u0129 B\u1ea3o (Du Trung, t\u1ec9nh Cam T\u00fac) th\u00e0nh l\u1eadp T\u00e2y T\u1ea7n (di\u1ec7t vong v\u00e0o n\u0103m 400).<\/p>\n<p>N\u0103m 386, L\u1eef Quang ng\u01b0\u1eddi t\u1ed9c \u0110\u00ea, th\u00e0nh l\u1eadp H\u1eadu L\u01b0\u01a1ng (di\u1ec7t vong v\u00e0o n\u0103m 403); c\u00f9ng n\u0103m, Th\u00e1c B\u1ea1t Khu\u00ea, ng\u01b0\u1eddi Ti\u00ean Ti, th\u00e0nh l\u1eadp B\u1eafc Ng\u1ee5y, \u0111\u00f3ng \u0111\u00f4 t\u1ea1i Th\u1ecbnh L\u1ea1c, H\u00f2a L\u00e2m C\u00e1ch Nh\u0129, N\u1ed9i M\u00f4ng (di\u1ec7t vong v\u00e0o n\u0103m 534).<\/p>\n<p>N\u0103m 397, t\u1ed9c Ti\u00ean Ti th\u00e0nh l\u1eadp Nam L\u01b0\u01a1ng (di\u1ec7t vong v\u00e0o n\u0103m 414); c\u00f9ng n\u0103m, ng\u01b0\u1eddi Hung N\u00f4 th\u00e0nh l\u1eadp B\u1eafc L\u01b0\u01a1ng (di\u1ec7t vong v\u00e0o n\u0103m 439).<\/p>\n<p>N\u0103m 398, M\u1ed9 Dung \u0110\u1ee9c, ng\u01b0\u1eddi Ti\u00ean Ti, th\u00e0nh l\u1eadp Nam Y\u00ean t\u1ea1i Ho\u1ea1t \u0110\u00e0i, t\u1ec9nh H\u00e0 Nam (di\u1ec7t vong v\u00e0o n\u0103m 410).<\/p>\n<p>N\u0103m 400, T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp (di\u1ec7t vong v\u00e0o n\u0103m 421), kinh \u0111\u00f4 \u0111\u1eb7t t\u1ea1i \u0110\u00f4n Ho\u00e0ng (t\u1ec9nh Cam T\u00fac).<\/p>\n<p>N\u0103m 405, binh bi\u1ebfn n\u1ed5 ra \u1edf \u00cdch Ch\u00e2u (T\u1ee9 Xuy\u00ean) thu\u1ed9c \u0110\u00f4ng T\u1ea5n, Ti\u1ec1u T\u00fang th\u00e0nh l\u1eadp v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c T\u00e2y Th\u1ee5c (di\u1ec7t vong v\u00e0o n\u0103m 413).<\/p>\n<p>N\u0103m 407, H\u00e1ch Li\u00ean B\u1ed9t B\u1ed9t, ng\u01b0\u1eddi Hung N\u00f4, th\u00e0nh l\u1eadp H\u1ed3 H\u1ea1 t\u1ea1i khu v\u1ef1c S\u00f3c Ph\u01b0\u01a1ng, H\u00e0 S\u00e1o (di\u1ec7t vong v\u00e0o n\u0103m 431); c\u00f9ng n\u0103m, Cao V\u00e2n, ng\u01b0\u1eddi Cao C\u00e2u Ly, th\u00e0nh l\u1eadp B\u1eafc Y\u00ean (di\u1ec7t vong v\u00e0o n\u0103m 436).<\/p>\n<p>N\u0103m 409, T\u00e2y T\u1ea7n ph\u1ee5c qu\u1ed1c (di\u1ec7t vong v\u00e0o n\u0103m 431).<\/p>\n<p>V\u1ec1 th\u1eddi k\u1ef3 Nam &#8211; B\u1eafc Tri\u1ec1u, c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eafp x\u1ebfp theo th\u1ee9 t\u1ef1 t\u1eeb Nam \u0111\u1ebfn B\u1eafc nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p>N\u0103m 420, \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n \u0110\u00f4ng T\u1ea5n ph\u1ebf tru\u1ea5t Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf T\u01b0 M\u00e3 \u0110\u1ee9c V\u0103n. L\u01b0u D\u1ee5 l\u00ean l\u00e0m Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, s\u00e1ng l\u1eadp tri\u1ec1u L\u01b0u T\u1ed1ng. N\u0103m 439, B\u1eafc Ng\u1ee5y th\u1ed1ng nh\u1ea5t mi\u1ec1n B\u1eafc Trung Qu\u1ed1c, m\u1edf ra th\u1eddi k\u1ef3 Nam &#8211; B\u1eafc tri\u1ec1u.<\/p>\n<p>T\u1ea1i mi\u1ec1n Nam Trung Qu\u1ed1c, n\u0103m 479, Ti\u00eau \u0110\u1ea1o Th\u00e0nh so\u00e1n ng\u00f4i nh\u00e0 L\u01b0u T\u1ed1ng, s\u00e1ng l\u1eadp tri\u1ec1u Nam T\u1ec1. N\u0103m 502, Ti\u00eau Di\u1ec5n ra l\u1ec7nh c\u01b0\u1edbp ng\u00f4i nh\u00e0 Nam T\u1ec1, s\u00e1ng l\u1eadp Nam L\u01b0\u01a1ng. N\u0103m 557, Tr\u1ea7n B\u00e1 Ti\u00ean, \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng Nam L\u01b0\u01a1ng, c\u01b0\u1edbp ng\u00f4i v\u00e0 s\u00e1ng l\u1eadp tri\u1ec1u Nam Tr\u1ea7n.<\/p>\n<p>T\u1ea1i mi\u1ec1n B\u1eafc Trung Qu\u1ed1c, B\u1eafc Ng\u1ee5y v\u00e0o n\u0103m 534 chia th\u00e0nh hai tri\u1ec1u l\u00e0 \u0110\u00f4ng Ng\u1ee5y v\u00e0 T\u00e2y Ng\u1ee5y. N\u0103m 550, \u0110\u00f4ng Ng\u1ee5y b\u1ecb Cao D\u01b0\u01a1ng c\u01b0\u1edbp ng\u00f4i, s\u00e1ng l\u1eadp tri\u1ec1u B\u1eafc T\u1ec1. N\u0103m 557, T\u00e2y Ng\u1ee5y b\u1ecb V\u0169 V\u0103n Gi\u00e1c c\u01b0\u1edbp ng\u00f4i, s\u00e1ng l\u1eadp tri\u1ec1u B\u1eafc Chu. N\u0103m 577, B\u1eafc T\u1ec1 b\u1ecb B\u1eafc Chu th\u00f4n t\u00ednh. N\u0103m 581, B\u1eafc Chu b\u1ecb qu\u1ed1c c\u1eefu D\u01b0\u01a1ng Ki\u00ean c\u01b0\u1edbp ng\u00f4i, \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh tri\u1ec1u T\u00f9y. N\u0103m 589, nh\u00e0 T\u00f9y di\u1ec7t Nam Tr\u1ea7n. Th\u1eddi k\u1ef3 Nam &#8211; B\u1eafc tri\u1ec1u k\u1ebft th\u00fac.<\/p>\n<p>T\u1eeb s\u1ef1 s\u1eafp x\u1ebfp tr\u00ean, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y r\u1eb1ng trong su\u1ed1t 298 n\u0103m n\u00e0y, d\u00f9 l\u00e0 th\u1eddi k\u1ef3 Ng\u0169 H\u1ed3 th\u1eadp l\u1ee5c qu\u1ed1c hay l\u00e0 Nam &#8211; B\u1eafc tri\u1ec1u, c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i v\u00e0 qu\u1ed1c gia \u0111\u1ec1u c\u00f3 v\u1eadn m\u1ec7nh ng\u1eafn ng\u1ee7i, d\u00e0i th\u00ec v\u00e0i ch\u1ee5c n\u0103m, ng\u1eafn th\u00ec ch\u1ec9 v\u00e0i n\u0103m (&#8220;nh\u1ecb tam k\u1ef3 v\u1ecb&#8221;). Ch\u1ec9 c\u00f3 B\u1eafc Ng\u1ee5y c\u00f3 v\u1eadn n\u01b0\u1edbc l\u00e2u d\u00e0i h\u01a1n, nh\u01b0ng c\u0169ng ch\u1ec9 k\u00e9o d\u00e0i 148 n\u0103m, qu\u1ea3 th\u1eadt \u1ee9ng nghi\u1ec7m v\u1edbi c\u00e2u:<\/p>\n<p>&#8220;Nhi\u1ec5u nhi\u1ec5u Trung Nguy\u00ean<br \/>\nS\u01a1n h\u00e0 v\u00f4 ch\u1ee7<br \/>\nNh\u1ecb tam k\u1ef3 v\u1ecb&#8221;.<\/p>\n<p>C\u00f2n &#8220;m\u00e3 th\u1ee7y&#8221; l\u00e0 \u00e1m ch\u1ec9 thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ea1i lo\u1ea1n b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i nh\u00e0 T\u1ea5n c\u1ee7a gia t\u1ed9c T\u01b0 M\u00e3, c\u00f2n &#8220;\u7f8a&#8221; (d\u01b0\u01a1ng) trong &#8220;\u7f8a\u7d42&#8221; (d\u01b0\u01a1ng chung) l\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u00e2m v\u1edbi ch\u1eef &#8220;\u694a&#8221; (d\u01b0\u01a1ng), \u00e1m ch\u1ec9 s\u1ef1 k\u1ebft th\u00fac c\u1ee7a \u0111\u1ea1i lo\u1ea1n d\u01b0\u1edbi tri\u1ec1u T\u00f9y do D\u01b0\u01a1ng Ki\u00ean s\u00e1ng l\u1eadp.<\/p>\n<p>D\u1ecbch t\u1eeb: <a class=\"external free\" href=\"https:\/\/big5.zhengjian.org\/node\/62622\" rel=\"nofollow\">https:\/\/big5.zhengjian.org\/node\/62622<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[ChanhKien.org] Ch\u01b0\u01a1ng 4: M\u00e3 Ti\u1ec1n Kh\u00f3a Trong ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean, ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1ec1 Gia C\u00e1t L\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 &#8220;M\u00e3 Ti\u1ec1n Kh\u00f3a&#8221;. &#8220;M\u00e3 Ti\u1ec1n Kh\u00f3a&#8221; l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m ng\u1eafn g\u1ecdn v\u00e0 x\u00fac t\u00edch phi th\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 c\u00f3 14 kh\u00f3a, m\u1ed7i kh\u00f3a ti\u00ean \u0111o\u00e1n v\u1ec1 m\u1ed9t th\u1eddi \u0111\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed, h\u01a1n n\u1eefa m\u1ed7i kh\u00f3a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[510],"class_list":["post-51463","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tien-tri","tag-du-ngon-ve-ngay-hom-nay"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>D\u1ef1 ng\u00f4n v\u1ec1 ng\u00e0y h\u00f4m nay (Ph\u1ea7n 13): M\u00e3 ti\u1ec1n kh\u00f3a - Kh\u00f3a 1 \u0111\u1ebfn Kh\u00f3a 3 - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-13-ma-tien-khoa-khoa-1-den-khoa-3.html\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"D\u1ef1 ng\u00f4n v\u1ec1 ng\u00e0y h\u00f4m nay (Ph\u1ea7n 13): M\u00e3 ti\u1ec1n kh\u00f3a - Kh\u00f3a 1 \u0111\u1ebfn Kh\u00f3a 3 - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[ChanhKien.org] Ch\u01b0\u01a1ng 4: M\u00e3 Ti\u1ec1n Kh\u00f3a Trong ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean, ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1ec1 Gia C\u00e1t L\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 &#8220;M\u00e3 Ti\u1ec1n Kh\u00f3a&#8221;. &#8220;M\u00e3 Ti\u1ec1n Kh\u00f3a&#8221; l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m ng\u1eafn g\u1ecdn v\u00e0 x\u00fac t\u00edch phi th\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 c\u00f3 14 kh\u00f3a, m\u1ed7i kh\u00f3a ti\u00ean \u0111o\u00e1n v\u1ec1 m\u1ed9t th\u1eddi \u0111\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed, h\u01a1n n\u1eefa m\u1ed7i kh\u00f3a [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-13-ma-tien-khoa-khoa-1-den-khoa-3.html\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-12-20T00:23:40+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"editor_n\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"editor_n\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-13-ma-tien-khoa-khoa-1-den-khoa-3.html#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-13-ma-tien-khoa-khoa-1-den-khoa-3.html\"},\"author\":{\"name\":\"editor_n\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"headline\":\"D\u1ef1 ng\u00f4n v\u1ec1 ng\u00e0y h\u00f4m nay (Ph\u1ea7n 13): M\u00e3 ti\u1ec1n kh\u00f3a &#8211; Kh\u00f3a 1 \u0111\u1ebfn Kh\u00f3a 3\",\"datePublished\":\"2025-12-20T00:23:40+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-13-ma-tien-khoa-khoa-1-den-khoa-3.html\"},\"wordCount\":3009,\"keywords\":[\"D\u1ef1 ng\u00f4n v\u1ec1 ng\u00e0y h\u00f4m nay\"],\"articleSection\":[\"Ti\u00ean tri\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-13-ma-tien-khoa-khoa-1-den-khoa-3.html\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-13-ma-tien-khoa-khoa-1-den-khoa-3.html\",\"name\":\"D\u1ef1 ng\u00f4n v\u1ec1 ng\u00e0y h\u00f4m nay (Ph\u1ea7n 13): M\u00e3 ti\u1ec1n kh\u00f3a - Kh\u00f3a 1 \u0111\u1ebfn Kh\u00f3a 3 - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-12-20T00:23:40+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-13-ma-tien-khoa-khoa-1-den-khoa-3.html#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-13-ma-tien-khoa-khoa-1-den-khoa-3.html\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-13-ma-tien-khoa-khoa-1-den-khoa-3.html#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"D\u1ef1 ng\u00f4n v\u1ec1 ng\u00e0y h\u00f4m nay (Ph\u1ea7n 13): M\u00e3 ti\u1ec1n kh\u00f3a &#8211; Kh\u00f3a 1 \u0111\u1ebfn Kh\u00f3a 3\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\",\"name\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"description\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\",\"name\":\"editor_n\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"editor_n\"},\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"D\u1ef1 ng\u00f4n v\u1ec1 ng\u00e0y h\u00f4m nay (Ph\u1ea7n 13): M\u00e3 ti\u1ec1n kh\u00f3a - Kh\u00f3a 1 \u0111\u1ebfn Kh\u00f3a 3 - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-13-ma-tien-khoa-khoa-1-den-khoa-3.html","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"D\u1ef1 ng\u00f4n v\u1ec1 ng\u00e0y h\u00f4m nay (Ph\u1ea7n 13): M\u00e3 ti\u1ec1n kh\u00f3a - Kh\u00f3a 1 \u0111\u1ebfn Kh\u00f3a 3 - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","og_description":"[ChanhKien.org] Ch\u01b0\u01a1ng 4: M\u00e3 Ti\u1ec1n Kh\u00f3a Trong ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean, ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1ec1 Gia C\u00e1t L\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 &#8220;M\u00e3 Ti\u1ec1n Kh\u00f3a&#8221;. &#8220;M\u00e3 Ti\u1ec1n Kh\u00f3a&#8221; l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m ng\u1eafn g\u1ecdn v\u00e0 x\u00fac t\u00edch phi th\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 c\u00f3 14 kh\u00f3a, m\u1ed7i kh\u00f3a ti\u00ean \u0111o\u00e1n v\u1ec1 m\u1ed9t th\u1eddi \u0111\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed, h\u01a1n n\u1eefa m\u1ed7i kh\u00f3a [&hellip;]","og_url":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-13-ma-tien-khoa-khoa-1-den-khoa-3.html","og_site_name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","article_published_time":"2025-12-20T00:23:40+00:00","author":"editor_n","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"editor_n","Est. reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-13-ma-tien-khoa-khoa-1-den-khoa-3.html#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-13-ma-tien-khoa-khoa-1-den-khoa-3.html"},"author":{"name":"editor_n","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"headline":"D\u1ef1 ng\u00f4n v\u1ec1 ng\u00e0y h\u00f4m nay (Ph\u1ea7n 13): M\u00e3 ti\u1ec1n kh\u00f3a &#8211; Kh\u00f3a 1 \u0111\u1ebfn Kh\u00f3a 3","datePublished":"2025-12-20T00:23:40+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-13-ma-tien-khoa-khoa-1-den-khoa-3.html"},"wordCount":3009,"keywords":["D\u1ef1 ng\u00f4n v\u1ec1 ng\u00e0y h\u00f4m nay"],"articleSection":["Ti\u00ean tri"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-13-ma-tien-khoa-khoa-1-den-khoa-3.html","url":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-13-ma-tien-khoa-khoa-1-den-khoa-3.html","name":"D\u1ef1 ng\u00f4n v\u1ec1 ng\u00e0y h\u00f4m nay (Ph\u1ea7n 13): M\u00e3 ti\u1ec1n kh\u00f3a - Kh\u00f3a 1 \u0111\u1ebfn Kh\u00f3a 3 - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website"},"datePublished":"2025-12-20T00:23:40+00:00","author":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-13-ma-tien-khoa-khoa-1-den-khoa-3.html#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-13-ma-tien-khoa-khoa-1-den-khoa-3.html"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/12\/du-ngon-ve-ngay-hom-nay-phan-13-ma-tien-khoa-khoa-1-den-khoa-3.html#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/chanhkien.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"D\u1ef1 ng\u00f4n v\u1ec1 ng\u00e0y h\u00f4m nay (Ph\u1ea7n 13): M\u00e3 ti\u1ec1n kh\u00f3a &#8211; Kh\u00f3a 1 \u0111\u1ebfn Kh\u00f3a 3"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website","url":"https:\/\/chanhkien.org\/","name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","description":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085","name":"editor_n","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","caption":"editor_n"},"url":"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51463","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=51463"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51463\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=51463"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=51463"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=51463"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}