{"id":50806,"date":"2025-11-13T10:56:07","date_gmt":"2025-11-13T03:56:07","guid":{"rendered":"https:\/\/chanhkien.org\/?p=50806"},"modified":"2025-11-13T10:56:07","modified_gmt":"2025-11-13T03:56:07","slug":"cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/11\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-5.html","title":{"rendered":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 5)"},"content":{"rendered":"<p><i>\u0110\u1ecdc t\u00e1c ph\u1ea9m \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef v\u00e0 b\u00e0n t\u00ednh\u201d, hi\u1ec3u ra \u00fd ngh\u0129a th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a Nho h\u1ecdc<\/i><\/p>\n<p><i>T\u00e1c gi\u1ea3: L\u01b0u Nh\u01b0<\/i><\/p>\n<p><b>[ChanhKien.org]<\/b><\/p>\n<p>Ng\u00e0y nay, ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9ng ch\u00fat l\u00e0 b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 c\u00e1ch l\u00e3nh \u0111\u1ea1o v\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, \u0111i\u1ec1u n\u00f3i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee7 \u0111o\u1ea1n v\u00e0 k\u1ef9 x\u1ea3o. N\u1ebfu nh\u01b0 thi\u1ebfu t\u1ea5m l\u00f2ng nh\u00e2n ngh\u0129a, s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1eadt s\u1ef1 l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u1ea5y c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng v\u00e0 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng t\u1eeb trong t\u00e2m, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi v\u0129nh vi\u1ec5n c\u0169ng s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c uy t\u00edn v\u00e0 danh v\u1ecdng th\u1eadt s\u1ef1. \u0110\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng bao la r\u1ed9ng l\u1edbn l\u00e0 v\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c \u201cnh\u1ea5t th\u1ecb \u0111\u1ed3ng nh\u00e2n\u201d (\u0111\u1ed1i x\u1eed b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t), h\u1ea1 th\u1ea5p b\u1ea3n th\u00e2n, bao dung v\u1ea1n v\u1eadt, khi\u1ebfn cho c\u00e1c d\u00f2ng s\u00f4ng trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng ch\u1ea3y v\u00e0o bi\u1ec3n l\u1edbn, \u0111\u00fang nh\u01b0 c\u00e2u n\u00f3i \u201cbi\u1ec3n dung n\u1ea1p tr\u0103m s\u00f4ng, c\u00f3 bao dung n\u00ean m\u1edbi to l\u1edbn\u201d m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn nh\u1eafc t\u1edbi, \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 n\u1ed9i h\u00e0m c\u1ee7a \u201cphi\u1ebfm \u00e1i ch\u00fang\u201d m\u00e0 Kh\u1ed5ng T\u1eed n\u00f3i \u0111\u1ebfn. Tuy nhi\u00ean khi g\u1eb7p v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee5 th\u1ec3 th\u00ec ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 th\u1eadt s\u1ef1 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i r\u1ea5t \u00edt, v\u00ec v\u1eady, kh\u00f4ng c\u00f3 nhi\u1ec1u v\u0129 nh\u00e2n v\u00e0 th\u00e1nh nh\u00e2n. Do v\u1eady m\u1edbi n\u00f3i, s\u1ef1 nghi\u1ec7p m\u00e0 Shibusawa Eiichi \u0111\u00edch th\u00e2n th\u1ef1c hi\u1ec7n trong qu\u00e1 tr\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng n\u1ec1n kinh t\u1ebf t\u01b0 b\u1ea3n t\u1eeb th\u1eddi c\u1eadn \u0111\u1ea1i \u1edf Nh\u1eadt B\u1ea3n m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf n\u00ean \u0111\u00e1ng qu\u00fd nh\u01b0 v\u1eady, \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u1ea5p cho ch\u00fang ta m\u1ed9t h\u00ecnh m\u1eabu c\u1ee5 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 tham chi\u1ebfu, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 \u2018phi\u1ebfm \u00e1i\u2019 (y\u00eau th\u01b0\u01a1ng), nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh m\u1ea5t nguy\u00ean t\u1eafc \u0111\u1ea1o ngh\u0129a c\u01a1 b\u1ea3n.<\/p>\n<p><b>\u201cPhi\u1ebfm \u00e1i ch\u00fang\u201d v\u00e0 ki\u00ean tr\u00ec gi\u1eef v\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc<\/b><\/p>\n<p>T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng lu\u1eadn b\u00e0n v\u00e0 l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed, c\u01a1 b\u1ea3n \u0111\u1ec1u d\u1ef1a tr\u00ean hai ch\u1eef \u201cnh\u00e2n, ngh\u0129a\u201d, m\u1eb7c d\u00f9 sau n\u00e0y M\u1ea1nh T\u1eed c\u00f3 th\u00eam v\u00e0o \u201cl\u1ec5, tr\u00ed, t\u00edn\u201d, nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u1ec1u b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb hai ch\u1eef \u201cnh\u00e2n, ngh\u0129a\u201d. H\u00e0m ngh\u0129a c\u1ee7a ch\u1eef \u201cnh\u00e2n\u201d c\u00f3 th\u1ec3 l\u00fd gi\u1ea3i l\u00e0 b\u00e1c \u00e1i, \u0111\u1ed3ng t\u00ecnh (c\u1ea3m th\u00f4ng), tr\u1eafc \u1ea9n, v.v., thi\u1ec7n t\u00e2m \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. \u201cNgh\u0129a\u201d c\u00f3 th\u1ec3 l\u00fd gi\u1ea3i l\u00e0 ch\u00ed c\u00f4ng v\u00f4 t\u01b0, ngh\u0129a v\u1ee5 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, s\u1eb5n s\u00e0ng c\u1ed1ng hi\u1ebfn, h\u00e0nh x\u1eed theo l\u1ebd ph\u1ea3i. Nh\u00e2n v\u00e0 ngh\u0129a k\u1ebft h\u1ee3p l\u1ea1i v\u1edbi nhau s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean v\u00f4 c\u00f9ng to l\u1edbn, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 t\u1ea5m l\u00f2ng y\u00eau th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 bao dung ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ea3m th\u00f4ng v\u00e0 tr\u1eafc \u1ea9n v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, m\u00e0 c\u00f2n ph\u1ea3i h\u00e0nh x\u1eed tu\u00e2n theo l\u1ebd ph\u1ea3i, c\u00f3 nguy\u00ean t\u1eafc, v\u00f4 t\u01b0 kh\u00f4ng s\u1ee3 h\u00e3i, \u0111\u1eb7t vinh nh\u1ee5c c\u1ee7a c\u00e1 nh\u00e2n v\u1ec1 ph\u00eda sau, khi l\u00e0m vi\u1ec7c c\u00f3 th\u1ec3 c\u00e2n \u0111\u1ed1i linh ho\u1ea1t, l\u00fac ti\u1ebfn l\u00fac tho\u00e1i, l\u00fac nhu l\u00fac c\u01b0\u01a1ng, s\u1ebd kh\u00f4ng tr\u1edf n\u00ean c\u1ef1c \u0111oan qu\u00e1 kh\u00edch. Cho n\u00ean, \u201cphi\u1ebfm \u00e1i ch\u00fang\u201d m\u00e0 Kh\u1ed5ng T\u1eed gi\u1ea3ng, kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 \u00fd b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng v\u00e0 b\u00e1c \u00e1i nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ng\u00e0y nay l\u00fd gi\u1ea3i, m\u00e0 c\u00f2n bao h\u00e0m c\u1ea3 s\u1ef1 nguy\u00ean t\u1eafc v\u00e0 c\u00f3 ch\u1eebng m\u1ef1c n\u1eefa. Shibusawa \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1ef1 l\u00fd gi\u1ea3i v\u00f4 c\u00f9ng to\u00e0n di\u1ec7n v\u1edbi l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed, v\u1eady n\u00ean \u00f4ng \u0111\u00e3 v\u1eadn d\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 tr\u1ecdn v\u1eb9n v\u00e0o trong s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n<p>Trong ch\u01b0\u01a1ng \u201cNh\u00ecn th\u1ea5y thi\u1ec7n trong \u00e1c\u201d, \u00f4ng \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y chi ti\u1ebft v\u1ec1 quan \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, \u00f4ng \u0111\u1ed1i x\u1eed b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng, ti\u1ebfp x\u00fac r\u1ed9ng r\u00e3i v\u00e0 y\u00eau th\u01b0\u01a1ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t gi\u00e0u ngh\u00e8o hay sang h\u00e8n, th\u1eadm ch\u00ed kh\u00f4ng h\u1ec1 b\u00e0i x\u00edch nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 nh\u00e2n c\u00e1ch k\u00e9m hay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi cho l\u00e0 \u00edch k\u1ef7. Tuy nhi\u00ean \u00f4ng c\u0169ng r\u1ea5t c\u00f3 nguy\u00ean t\u1eafc. V\u1eady th\u00ec \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 m\u00e2u thu\u1eabn kh\u00f4ng? Ch\u00fang ta h\u00e3y c\u00f9ng xem \u00f4ng h\u00e0nh x\u1eed nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o.<\/p>\n<p><b>V\u00ec \u201cphi\u1ebfm \u00e1i ch\u00fang\u201d m\u00e0 d\u1eabn \u0111\u1ebfn b\u1ecb ph\u00ea b\u00ecnh<\/b><\/p>\n<p>Trong b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a m\u00ecnh \u00f4ng n\u00f3i r\u1eb1ng, c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0nh vi c\u1ee7a \u00f4ng, h\u1ecd ngh\u0129 r\u1eb1ng \u00f4ng qu\u00e1 t\u00f9y ti\u1ec7n trong giao ti\u1ebfp \u201ckh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t thi\u1ec7n v\u00e0 \u00e1c\u201d, lo\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o c\u0169ng ti\u1ebfp x\u00fac, c\u0169ng ti\u1ebfp \u0111\u00e3i. V\u00ed d\u1ee5 \u00f4ng lu\u00f4n ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng y\u00eau c\u1ea7u b\u1ea3n th\u00e2n ph\u1ea3i tu\u00e2n th\u1ee7 \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed \u0111\u1ec3 l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 h\u00e0nh x\u1eed trong c\u00f4ng vi\u1ec7c, th\u1ebf nh\u01b0ng v\u00ec sao \u00f4ng mu\u1ed1n ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d. H\u01a1n n\u1eefa, ngay c\u1ea3 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb x\u00e3 h\u1ed9i ph\u00ea b\u00ecnh, \u00f4ng c\u0169ng giao ti\u1ebfp qua l\u1ea1i v\u1edbi h\u1ecd m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd chuy\u1ec7n th\u1ecb phi. D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u00f4ng kh\u00f4ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u00e1nh gi\u00e1 nh\u00e2n c\u00e1ch v\u00e0 danh d\u1ef1 c\u1ee7a m\u00ecnh. V\u00ec v\u1eady, r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m th\u1ea5y kh\u00f3 l\u00fd gi\u1ea3i, t\u00ecm \u0111\u1ebfn \u00f4ng nh\u1edd ch\u1ec9 d\u1ea1y.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng hi\u1ec3u l\u1ea7m c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, \u00f4ng gi\u1ea3i th\u00edch nh\u01b0 sau: \u201cT\u00f4i v\u1eeba quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n, v\u1eeba mong mu\u1ed1n d\u1ed1c s\u1ee9c c\u1ed1ng hi\u1ebfn cho x\u00e3 h\u1ed9i, t\u1eadn h\u1ebft kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a cho x\u00e3 h\u1ed9i, \u0111\u1ec3 to\u00e0n b\u1ed9 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn b\u1ed9. Do \u0111\u00f3, t\u00f4i \u0111\u1eb7t danh d\u1ef1 v\u00e0 l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n, s\u1ef1 h\u01b0ng th\u1ecbnh c\u1ee7a con ch\u00e1u v\u00e0 s\u1ef1 vinh nh\u1ee5c c\u1ee7a c\u00e1 nh\u00e2n, v.v. \u1edf v\u1ecb tr\u00ed th\u1ee9 y\u1ebfu. V\u1eady n\u00ean, \u0111i\u1ec1u m\u00e0 t\u00f4i tr\u0103n tr\u1edf nhi\u1ec1u nh\u1ea5t l\u00e0 l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, ngh\u0129a v\u1ee5 c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1edbi x\u00e3 h\u1ed9i, c\u0169ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 gi\u00fap nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi h\u01a1n n\u1eefa c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t huy t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 tr\u00ed tu\u1ec7 c\u1ee7a m\u00ecnh \u1edf v\u1ecb tr\u00ed ph\u00f9 h\u1ee3p, t\u00f4i kh\u00f4ng ng\u1edd c\u00e1ch ngh\u0129 nh\u01b0 v\u1eady l\u1ea1i g\u00e2y ra s\u1ef1 hi\u1ec3u l\u1ea7m cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi\u201d.<\/p>\n<p>\u201cK\u1ec3 t\u1eeb khi t\u00f4i b\u01b0\u1edbc v\u00e0o gi\u1edbi kinh doanh cho \u0111\u1ebfn nay, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 t\u00f4i ti\u1ebfp x\u00fac ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, d\u0129 nhi\u00ean long ng\u01b0 h\u1ed7n t\u1ea1p, lo\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc l\u00e0m theo t\u00f4i, d\u00f9ng s\u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng c\u01a1 \u0111\u1ed3, t\u1ea1o d\u1ef1ng s\u1ef1 nghi\u1ec7p, d\u00f9 m\u1ee5c \u0111\u00edch v\u00e0 ch\u00ed h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a h\u1ecd r\u1ea5t th\u1ea5p k\u00e9m v\u00e0 h\u1ea1n h\u1eb9p, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng gi\u1ed1ng v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ed1t l\u00f5i c\u1ee7a t\u00f4i, h\u1ecd ch\u1ec9 v\u00ec l\u1ee3i \u00edch c\u00e1 nh\u00e2n. Nh\u01b0 v\u1eady, t\u00f4i c\u0169ng ch\u1ec9 mu\u1ed1n xem s\u1ef1 nghi\u1ec7p m\u00e0 h\u1ecd theo \u0111u\u1ed5i li\u1ec7u c\u00f3 ch\u00ednh \u0111\u00e1ng hay kh\u00f4ng, li\u1ec7u c\u00f3 gi\u00fap g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c cho s\u1ef1 ph\u1ed3n vinh c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i kh\u00f4ng, t\u00f4i g\u1eb7p h\u1ecd ch\u1ec9 nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch ph\u00e1n \u0111o\u00e1n nh\u01b0 v\u1eady th\u00f4i. N\u1ebfu nh\u01b0 cu\u1ed1i c\u00f9ng s\u1ef1 nghi\u1ec7p m\u00e0 h\u1ecd l\u00e0m th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a \u0111\u1ed1i v\u1edbi qu\u1ed1c gia v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i, th\u00ec t\u00f4i s\u1ebd h\u1ed7 tr\u1ee3 h\u1ecd \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a m\u00ecnh\u201d.<\/p>\n<p>\u00d4ng c\u00f2n n\u00f3i r\u1eb1ng, \u00f4ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 gi\u00fap \u0111\u1ee1 c\u00e1c ch\u1ee7 doanh nghi\u1ec7p, m\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng t\u00e1c trong l\u0129nh v\u1ef1c v\u0103n h\u1ecdc hay c\u00e1c k\u00fd gi\u1ea3 \u00f4ng c\u0169ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i nh\u01b0 v\u1eady, n\u1ebfu nh\u01b0 ai \u0111\u00f3 mu\u1ed1n ph\u1ecfng v\u1ea5n \u00f4ng, m\u1eb7c d\u00f9 r\u1ea5t b\u1eadn r\u1ed9n nh\u01b0ng \u00f4ng v\u1eabn h\u1ed7 tr\u1ee3. B\u1edfi v\u00ec \u00f4ng cho r\u1eb1ng, mi\u1ec5n l\u00e0 trong t\u00e2m \u0111\u1ed1i ph\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 th\u00e0nh \u00fd mu\u1ed1n mang nh\u1eefng tin t\u1ee9c h\u1eefu \u00edch \u0111\u1ebfn cho x\u00e3 h\u1ed9i, d\u00f9 r\u1eb1ng l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a m\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb l\u1edbn, nh\u01b0ng v\u00ec nh\u1eefng k\u00fd gi\u1ea3 n\u00e0y l\u1ea1i c\u00f3 th\u00e0nh \u00fd mu\u1ed1n vi\u1ebft b\u00e0i \u0111\u1ebfn v\u1eady, n\u00ean d\u00f9 r\u1ea5t b\u1eadn \u00f4ng v\u1eabn ti\u1ebfp \u0111\u00e3i h\u1ecd, ngay c\u1ea3 khi \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0m \u00f4ng t\u0103ng th\u00eam r\u1ea5t nhi\u1ec1u vi\u1ec7c l\u1eb7t v\u1eb7t, v\u00e0 khi\u1ebfn \u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1eddi gian r\u1ea3nh, \u00f4ng c\u0169ng kh\u00f4ng n\u1ee1 t\u1eeb ch\u1ed1i h\u1ecd. \u00d4ng l\u00e0m \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 v\u00ec ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3, m\u00e0 \u00f4ng suy x\u00e9t t\u1edbi c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a h\u1ecd c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn c\u1ee7a c\u00f4ng t\u00e1c x\u00e3 h\u1ed9i, c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 c\u00f4ng ch\u00fang v\u00e0 \u0111em l\u1ea1i ph\u00fac l\u1ee3i cho x\u00e3 h\u1ed9i. V\u1eady n\u00ean \u00f4ng m\u1edbi \u0111\u00edch th\u00e2n \u0111\u00f3n ti\u1ebfp, b\u1ea5t k\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 l\u00e0 ai. Cho d\u00f9 \u0111\u00f3 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi quen bi\u1ebft hay xa l\u1ea1, mi\u1ec5n l\u00e0 y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a h\u1ecd ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi quy ph\u1ea1m \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c v\u00e0 mang l\u1ea1i l\u1ee3i \u00edch cho x\u00e3 h\u1ed9i th\u00ec \u00f4ng \u0111\u1ec1u h\u1ed7 tr\u1ee3 h\u1ecd.<\/p>\n<p><b>V\u00f4 t\u01b0 m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 bao dung ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, m\u1edbi th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 b\u1eadc qu\u00e2n t\u1eed<\/b><\/p>\n<p>L\u00fd gi\u1ea3i c\u1ee7a Shibusawa Eiichi v\u1ec1 l\u1eddi d\u1ea1y \u201cphi\u1ebfm \u00e1i ch\u00fang\u201d c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed ho\u00e0n to\u00e0n ch\u00ednh x\u00e1c. \u00d4ng bao dung ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, kh\u00f4ng b\u00e0i x\u00edch, kh\u00f4ng c\u01b0\u1ee1ng \u00e9p \u00e1p \u0111\u1eb7t l\u00fd t\u01b0\u1edfng v\u00e0 ch\u00ed h\u01b0\u1edbng c\u0169ng nh\u01b0 y\u00eau c\u1ea7u nh\u00e2n c\u00e1ch c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00ean ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. \u0110i\u1ec1u \u00f4ng h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0 l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 chi\u1ec3u theo l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed m\u00e0 l\u00e0m v\u00e0 \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb c\u1ea3m t\u00ecnh hay s\u1edf th\u00edch c\u1ee7a c\u00e1 nh\u00e2n. \u00d4ng kh\u00f4ng \u0111\u1ed1i x\u1eed t\u1ed1t v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 v\u00ec \u00f4ng th\u00edch h\u1ecd, hay t\u1eeb ch\u1ed1i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00e0 gi\u1eef kho\u1ea3ng c\u00e1ch v\u1edbi h\u1ecd ch\u1ec9 v\u00ec kh\u00f4ng th\u00edch h\u1ecd, \u00f4ng kh\u00f4ng l\u1ea5y ti\u00eau chu\u1ea9n c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n \u0111\u1ec3 \u0111o l\u01b0\u1eddng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, v\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng bao gi\u1edd ch\u1ec9 v\u00ec th\u1ea5y kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p th\u00ec kh\u00f4ng qua l\u1ea1i v\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi h\u1ecd. N\u1ebfu \u00f4ng qu\u1ea3 th\u1ef1c l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed \u0111\u00edch th\u1ef1c, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh t\u1ef1u l\u1edbn nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>Ch\u00fang ta bi\u1ebft r\u1eb1ng, Kh\u1ed5ng T\u1eed c\u00f3 3.000 \u0111\u1ec7 t\u1eed, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u00ednh kh\u00ed, t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 ph\u1ea9m \u0111\u1ee9c cao th\u1ea5p kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng ch\u1ec9 c\u00f3 72 ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 \u0111\u1ec7 t\u1eed \u1ea5y l\u00e0m \u00f4ng th\u1ea5y t\u1ef1 h\u00e0o. N\u1ebfu nh\u01b0 \u00f4ng kh\u00f4ng th\u1ec3 bao dung ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, th\u00ec h\u00e0 t\u1ea5t g\u00ec n\u0103m \u0111\u00f3 \u00f4ng ph\u1ea3i thu nh\u1eadn r\u1ed9ng r\u00e3i \u0111\u1ec7 t\u1eed nh\u01b0 v\u1eady, \u00f4ng ch\u1ec9 c\u1ea7n l\u1ef1a ch\u1ecdn nh\u1eefng \u0111\u1ec7 t\u1eed m\u00e0 \u00f4ng th\u00edch \u0111\u1ec3 d\u1ea1y l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ed3i. Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, Kh\u1ed5ng T\u1eed m\u1edf l\u1edbp d\u1ea1y h\u1ecdc ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u00ec \u0111\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u1ee9c c\u1ea3m h\u00f3a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c sao? M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ai ai c\u0169ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed, th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng c\u1ea7n \u00f4ng d\u1ea1y n\u1eefa. Do \u0111\u00f3, b\u1ea3n th\u00e2n vi\u1ec7c b\u00e0i x\u00edch ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1edbi m\u00ecnh, l\u1ea5y ti\u00eau chu\u1ea9n c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n y\u00eau c\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u00ednh l\u00e0 l\u00e0m tr\u00e1i v\u1edbi \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed. Tu d\u01b0\u1ee1ng l\u00e0 c\u1ea7n ph\u1ea3i y\u00eau c\u1ea7u b\u1ea3n th\u00e2n chi\u1ec3u theo ti\u00eau chu\u1ea9n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i y\u00eau c\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ph\u1ea3i cao th\u01b0\u1ee3ng nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, hay b\u00e0i x\u00edch ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, c\u00e0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 xem th\u01b0\u1eddng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1edbi m\u00ecnh.<\/p>\n<p>Do \u0111\u00f3, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng hi\u1ec3u v\u1ec1 Shibusawa Eiichi, th\u00ec v\u1ec1 c\u0103n b\u1ea3n l\u00e0 kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed, h\u1ecd ngh\u0129 r\u1eb1ng d\u1ef1a v\u00e0o c\u1ea3m t\u00ecnh c\u1ee7a c\u00e1 nh\u00e2n duy h\u1ed9 cho h\u1ecdc thuy\u1ebft c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 nho sinh Kh\u1ed5ng m\u00f4n ch\u00e2n ch\u00ednh. C\u0103m gh\u00e9t v\u00e0 c\u1eaft \u0111\u1ee9t quan h\u1ec7 v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i Kh\u1ed5ng T\u1eed, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed. Kh\u1ed5ng T\u1eed ch\u1eb3ng ph\u1ea3i \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cNh\u00e2n b\u1ea5t tri nhi b\u1ea5t u\u1ea5n, b\u1ea5t di\u1ec7c qu\u00e2n t\u1eed h\u1ed3\u201d \u0111\u00f3 sao? (Ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u1edbi m\u00ecnh m\u00e0 m\u00ecnh kh\u00f4ng gi\u1eadn, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed sao). Xem ra vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed, kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a v\u1edbi vi\u1ec7c th\u1ef1c s\u1ef1 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1ch l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c s\u1ef1 duy h\u1ed9 v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 cho Kh\u1ed5ng T\u1eed.<\/p>\n<p>Shibusawa Eiichi m\u1edbi th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed, \u00f4ng tu b\u1ea3n th\u00e2n m\u00e0 kh\u00f4ng y\u00eau c\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ph\u1ea3i gi\u1ed1ng m\u00ecnh. Tr\u00e1i l\u1ea1i, \u1edf b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111\u00e2u \u00f4ng c\u0169ng suy ngh\u0129 cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, \u0111\u1ee9ng tr\u00ean g\u00f3c \u0111\u1ed9 mong mu\u1ed1n \u0111em l\u1ea1i l\u1ee3i \u00edch cho x\u00e3 h\u1ed9i, \u1edf \u0111\u00e2u c\u0169ng c\u1ea5p cho ng\u01b0\u1eddi ta c\u01a1 h\u1ed9i, gi\u00fap \u0111\u1ee1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c hi\u1ec7n th\u1ef1c h\u00f3a m\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a h\u1ecd, h\u1ed7 tr\u1ee3 cho c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, ph\u00e1t huy s\u1edf tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a m\u1ed7i c\u00e1 nh\u00e2n, kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 t\u1ef1 l\u1ee3i hay mang theo t\u00ecnh c\u1ea3m v\u00e0 thi\u00ean v\u1ecb c\u00e1 nh\u00e2n. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 l\u00fd gi\u1ea3i v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh chu\u1ea9n x\u00e1c l\u1eddi d\u1ea1y \u201cphi\u1ebfm \u00e1i ch\u00fang\u201d c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed, n\u1ebfu d\u00f9ng c\u00e1ch n\u00f3i ng\u00e0y nay th\u00ec \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 \u201cch\u00ed c\u00f4ng v\u00f4 t\u01b0\u201d, tu\u00e2n theo \u0111\u1ea1o ngh\u0129a gi\u00fap \u0111\u1ee1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. V\u00ec \u201cch\u00ed c\u00f4ng\u201d th\u00ec s\u1ebd c\u00f3 th\u1ec3 v\u00f4 t\u01b0, v\u00f4 t\u01b0 th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 bao dung ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 b\u1eadc qu\u00e2n t\u1eed ch\u00e2n ch\u00ednh. Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u00f4ng \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 c\u00f4ng nh\u1eadn c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i, \u00f4ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 quan ch\u1ee9c, nh\u01b0ng l\u1ea1i quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn x\u00e3 h\u1ed9i h\u01a1n c\u1ea3 c\u00e1c quan ch\u1ee9c ch\u00ednh ph\u1ee7, ho\u00e0n th\u00e0nh t\u1ed1t tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u00e0 ngh\u0129a v\u1ee5 m\u00e0 m\u1ed9t quan ch\u1ee9c ch\u00ednh ph\u1ee7 c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u00e0m. S\u1ef1 bao dung c\u1ee7a \u00f4ng, \u0111\u00e3 thu h\u00fat m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u1edf h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c giai t\u1ea7ng t\u00ecm \u0111\u1ebfn \u00f4ng, h\u1ecd \u0111\u1ec1u nguy\u1ec7n \u00fd ti\u1ebfp thu nh\u1eefng l\u1eddi ch\u1ec9 d\u1ea1y c\u1ee7a \u00f4ng, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u00e3 m\u1edf r\u1ed9ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a m\u00ecnh ra to\u00e0n b\u1ed9 x\u00e3 h\u1ed9i, v\u00e0 th\u00e0nh l\u1eadp c\u00e1c doanh nghi\u1ec7p \u1edf c\u00e1c ng\u00e0nh ngh\u1ec1 l\u0129nh v\u1ef1c v\u1edbi quy m\u00f4 l\u1edbn nh\u1ecf kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p><b>Kh\u00f4ng qu\u00ean ki\u00ean tr\u00ec tu\u00e2n th\u1ee7 nguy\u00ean t\u1eafc<\/b><\/p>\n<p>Shibusawa Eiichi n\u00f3i r\u1eb1ng, \u00f4ng \u0111\u1ed1i x\u1eed b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, tuy nhi\u00ean s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u1ee3i d\u1ee5ng l\u00f2ng t\u1ed1t c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0m vi\u1ec7c x\u1ea5u. V\u00ed d\u1ee5, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a ra c\u00e1c lo\u1ea1i l\u00fd do \u0111\u1ec3 m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n \u00f4ng, ph\u1ea7n l\u1edbn y\u00eau c\u1ea7u \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, \u00f4ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh s\u1ebd g\u1eb7p tr\u1ef1c ti\u1ebfp ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3, sau \u0111\u00f3 gi\u1ea3i th\u00edch cho \u0111\u1ed1i ph\u01b0\u01a1ng bi\u1ebft t\u1ea1i sao \u00f4ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng nh\u1eefng y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a h\u1ecd. \u00d4ng d\u00f9ng l\u00fd l\u1ebd ch\u00ednh \u0111\u00e1ng khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta t\u00e2m ph\u1ee5c kh\u1ea9u ph\u1ee5c, ch\u1ee9 kh\u00f4ng h\u1ec1 gh\u00e9t b\u1ecf nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, tuy nhi\u00ean \u00f4ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 h\u1ecd c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i l\u1ee3i d\u1ee5ng m\u00ecnh, n\u1ebfu kh\u00f4ng, s\u1ebd g\u00e2y h\u1ea1i cho b\u1ea3n th\u00e2n, c\u0169ng s\u1ebd g\u00e2y h\u1ea1i cho x\u00e3 h\u1ed9i. V\u1eady n\u00ean \u00f4ng s\u1ebd kh\u00f4ng l\u00e0m vi\u1ec7c m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 nguy\u00ean t\u1eafc.<\/p>\n<p>L\u1ea5y v\u00ed d\u1ee5, v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 v\u1ebb x\u1ea5u xa, \u00edch k\u1ef7 \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u1edf tr\u00ean, \u00f4ng c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng c\u00f3 nguy\u00ean t\u1eafc, \u00f4ng c\u00f2n nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng, l\u00f2ng hi\u1ebfu kh\u00e1ch ti\u1ebfp \u0111\u00e3i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0 m\u1ed9t ngh\u0129a v\u1ee5 v\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u1edbi c\u00f4ng ch\u00fang, c\u0169ng thu\u1ed9c v\u1ec1 b\u1ed5n ph\u1eadn c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a m\u00ecnh, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 giao du qua l\u1ea1i d\u1ef1a tr\u00ean s\u1edf th\u00edch hay m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u00e1 nh\u00e2n. \u00d4ng v\u1eabn c\u00e2n nh\u1eafc xem vi\u1ec7c m\u00e0 \u0111\u1ed1i ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0m c\u00f3 ch\u00ednh \u0111\u00e1ng hay kh\u00f4ng, d\u00f9 vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 l\u00e0m c\u00f3 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb t\u01b0 t\u00e2m hay kh\u00f4ng, ch\u1ec9 c\u1ea7n vi\u1ec7c h\u1ecd l\u00e0m l\u00e0 s\u1ef1 nghi\u1ec7p ch\u00ednh \u0111\u00e1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e3 h\u1ed9i cho ph\u00e9p, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c x\u00e3 h\u1ed9i, \u00f4ng \u0111\u1ec1u h\u1ed7 tr\u1ee3 h\u1ecd. B\u1ea3n th\u00e2n s\u1ef1 ch\u00ednh \u0111\u00e1ng n\u00e0y, ch\u00ednh l\u00e0 nguy\u00ean t\u1eafc, \u00f4ng kh\u00f4ng so \u0111o t\u00ednh to\u00e1n li\u1ec7u \u0111\u1ed1i ph\u01b0\u01a1ng c\u00f3 \u00edch k\u1ef7 hay kh\u00f4ng, s\u1ef1 tu d\u01b0\u1ee1ng c\u1ee7a h\u1ecd cao hay th\u1ea5p, c\u0169ng kh\u00f4ng gh\u00e9t b\u1ecf, n\u00e9 tr\u00e1nh h\u1ecd, m\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u00f4ng suy x\u00e9t l\u00e0 li\u1ec7u s\u1ef1 nghi\u1ec7p kinh doanh c\u1ee7a h\u1ecd c\u00f3 ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c x\u00e3 h\u1ed9i hay kh\u00f4ng. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ea1o ngh\u0129a, l\u00e0 t\u1ea5m l\u00f2ng nh\u00e2n \u00e1i, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1edf th\u00edch hay c\u1ea3m t\u00ecnh c\u1ee7a c\u00e1 nh\u00e2n. V\u1eady n\u00ean m\u1edbi g\u1ecdi \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 \u201cch\u00ed c\u00f4ng v\u00f4 t\u01b0\u201d. Nh\u1eefng suy ngh\u0129 v\u00e0 l\u00fd gi\u1ea3i c\u1ee7a Shibusawa Eiichi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra cho ch\u00fang ta m\u1ed9t tham chi\u1ebfu v\u1ec1 l\u00f2ng nh\u00e2n \u00e1i v\u00e0 \u0111\u1ea1o ngh\u0129a c\u1ee5 th\u1ec3 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00fd gi\u1ea3i v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o.<\/p>\n<p>\u00d4ng c\u00f2n n\u00f3i, con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i, thi\u1ec7n \u00e1c c\u1ee7a m\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n l\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ec9 v\u00ec h\u00f4m nay h\u1ecd b\u1ea5t thi\u1ec7n m\u00e0 ph\u1ee7 nh\u1eadn m\u1ed9t \u0111\u1eddi c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ta. T\u1ea5m l\u00f2ng r\u1ed9ng m\u1edf, s\u1eb5n s\u00e0ng c\u1ea5p c\u01a1 h\u1ed9i cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i gi\u1edbi doanh nh\u00e2n Nh\u1eadt B\u1ea3n, thi\u1ebft l\u1eadp n\u00ean nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb quan c\u1ee7a nh\u1eefng Nho th\u01b0\u01a1ng s\u1eb5n s\u00e0ng c\u1ee9u t\u1ebf x\u00e3 h\u1ed9i trong gi\u1edbi kinh doanh Nh\u1eadt B\u1ea3n. \u00d4ng c\u0169ng c\u1ea5p cho ch\u00fang ta m\u1ed9t tham chi\u1ebfu l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o ch\u00e2n ch\u00ednh.<\/p>\n<p>D\u1ecbch t\u1eeb: <a class=\"external free\" href=\"https:\/\/big5.zhengjian.org\/node\/245288\" rel=\"nofollow\">https:\/\/big5.zhengjian.org\/node\/245288<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0110\u1ecdc t\u00e1c ph\u1ea9m \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef v\u00e0 b\u00e0n t\u00ednh\u201d, hi\u1ec3u ra \u00fd ngh\u0129a th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a Nho h\u1ecdc T\u00e1c gi\u1ea3: L\u01b0u Nh\u01b0 [ChanhKien.org] Ng\u00e0y nay, ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9ng ch\u00fat l\u00e0 b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 c\u00e1ch l\u00e3nh \u0111\u1ea1o v\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, \u0111i\u1ec1u n\u00f3i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee7 \u0111o\u1ea1n v\u00e0 k\u1ef9 x\u1ea3o. N\u1ebfu nh\u01b0 thi\u1ebfu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[103],"tags":[621],"class_list":["post-50806","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-vanhoa-truyenthong","tag-cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 5) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/11\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-5.html\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 5) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u0110\u1ecdc t\u00e1c ph\u1ea9m \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef v\u00e0 b\u00e0n t\u00ednh\u201d, hi\u1ec3u ra \u00fd ngh\u0129a th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a Nho h\u1ecdc T\u00e1c gi\u1ea3: L\u01b0u Nh\u01b0 [ChanhKien.org] Ng\u00e0y nay, ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9ng ch\u00fat l\u00e0 b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 c\u00e1ch l\u00e3nh \u0111\u1ea1o v\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, \u0111i\u1ec1u n\u00f3i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee7 \u0111o\u1ea1n v\u00e0 k\u1ef9 x\u1ea3o. N\u1ebfu nh\u01b0 thi\u1ebfu [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/11\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-5.html\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-11-13T03:56:07+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"editor_n\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"editor_n\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"21 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/11\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-5.html#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/11\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-5.html\"},\"author\":{\"name\":\"editor_n\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"headline\":\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 5)\",\"datePublished\":\"2025-11-13T03:56:07+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/11\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-5.html\"},\"wordCount\":4166,\"keywords\":[\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n\"],\"articleSection\":[\"V\u0103n h\u00f3a truy\u1ec1n th\u1ed1ng\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/11\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-5.html\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/11\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-5.html\",\"name\":\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 5) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-11-13T03:56:07+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/11\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-5.html#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/11\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-5.html\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/11\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-5.html#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 5)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\",\"name\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"description\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\",\"name\":\"editor_n\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"editor_n\"},\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 5) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/11\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-5.html","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 5) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","og_description":"\u0110\u1ecdc t\u00e1c ph\u1ea9m \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef v\u00e0 b\u00e0n t\u00ednh\u201d, hi\u1ec3u ra \u00fd ngh\u0129a th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a Nho h\u1ecdc T\u00e1c gi\u1ea3: L\u01b0u Nh\u01b0 [ChanhKien.org] Ng\u00e0y nay, ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9ng ch\u00fat l\u00e0 b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 c\u00e1ch l\u00e3nh \u0111\u1ea1o v\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, \u0111i\u1ec1u n\u00f3i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee7 \u0111o\u1ea1n v\u00e0 k\u1ef9 x\u1ea3o. N\u1ebfu nh\u01b0 thi\u1ebfu [&hellip;]","og_url":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/11\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-5.html","og_site_name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","article_published_time":"2025-11-13T03:56:07+00:00","author":"editor_n","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"editor_n","Est. reading time":"21 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/11\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-5.html#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/11\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-5.html"},"author":{"name":"editor_n","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"headline":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 5)","datePublished":"2025-11-13T03:56:07+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/11\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-5.html"},"wordCount":4166,"keywords":["Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n"],"articleSection":["V\u0103n h\u00f3a truy\u1ec1n th\u1ed1ng"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/11\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-5.html","url":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/11\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-5.html","name":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 5) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website"},"datePublished":"2025-11-13T03:56:07+00:00","author":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/11\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-5.html#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2025\/11\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-5.html"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/11\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-5.html#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/chanhkien.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 5)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website","url":"https:\/\/chanhkien.org\/","name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","description":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085","name":"editor_n","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","caption":"editor_n"},"url":"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50806","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50806"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50806\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50806"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50806"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50806"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}