{"id":50425,"date":"2025-10-25T11:45:02","date_gmt":"2025-10-25T04:45:02","guid":{"rendered":"https:\/\/chanhkien.org\/?p=50425"},"modified":"2025-10-25T11:45:02","modified_gmt":"2025-10-25T04:45:02","slug":"cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-4.html","title":{"rendered":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 4)"},"content":{"rendered":"<p><i>\u0110\u1ecdc t\u00e1c ph\u1ea9m \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef v\u00e0 b\u00e0n t\u00ednh\u201d, hi\u1ec3u ra \u00fd ngh\u0129a th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a Nho h\u1ecdc<\/i><\/p>\n<p><i>T\u00e1c gi\u1ea3: L\u01b0u Nh\u01b0<\/i><\/p>\n<p><b>[ChanhKien.org]<\/b><\/p>\n<p>Ng\u00e0y nay m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft r\u1eb1ng, to\u00e0n b\u1ed9 c\u00e1c doanh nghi\u1ec7p c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n n\u00f3i chung \u0111\u1ec1u \u0111\u1ec1 cao s\u1ef1 c\u1ed1ng hi\u1ebfn \u0111\u00f3ng g\u00f3p cho x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 coi tr\u1ecdng th\u00e0nh t\u00edn. Th\u1ef1c ra \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng l\u00fd ni\u1ec7m c\u1ee7a c\u00e1c Nho th\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i hi\u1ec7n t\u1ea1i Nh\u1eadt B\u1ea3n, \u0111\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c Shibusawa Eiichi &#8211; m\u1ed9t nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ee7a gi\u1edbi doanh nghi\u1ec7p Nh\u1eadt B\u1ea3n t\u1eeb th\u1eddi c\u1eadn \u0111\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 d\u00e0nh c\u1ea3 \u0111\u1eddi th\u1ef1c h\u00e0nh theo nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ec3 \u0111\u1eb7t ra n\u1ec1n m\u00f3ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c v\u1eefng ch\u1eafc cho gi\u1edbi kinh doanh Nh\u1eadt B\u1ea3n. Nho gia gi\u1ea3ng v\u1ec1 \u0111\u1ee9c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed th\u1ec3 hi\u1ec7n \u1edf ch\u1ed7 h\u1ebft l\u00f2ng ph\u1ee5ng s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u00f4ng, lo cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n m\u00e0 kh\u00f4ng mang theo t\u01b0 t\u00e2m. V\u00ec v\u1eady, b\u1ea5t k\u1ec3 l\u00e0 b\u1ea1n l\u00e0m ng\u00e0nh ngh\u1ec1 g\u00ec, cho d\u00f9 l\u00e0m quan hay l\u00e0m kinh doanh \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c \u201c\u0110\u1ea1t t\u1eafc ki\u00eam t\u1ebf thi\u00ean h\u1ea1\u201d (Th\u00e0nh \u0111\u1ea1t th\u00ec t\u1ea1o ph\u00fac cho thi\u00ean h\u1ea1), \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 t\u00e2m t\u01b0 nguy\u1ec7n v\u1ecdng v\u00e0 ho\u00e0i b\u00e3o l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a Nho sinh. Gi\u00e1 tr\u1ecb v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a Nho sinh n\u1eb1m \u1edf \u0111\u00e2y. M\u00e0 th\u00e0nh t\u00edn, ch\u00ednh l\u00e0 ph\u1ea9m ch\u1ea5t c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, m\u1ee5c ti\u00eau cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a Nho h\u1ecdc l\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u00fd t\u01b0\u1edfng t\u1ebf th\u1ebf, m\u00e0 th\u1ec3 hi\u1ec7n ra h\u00e0nh vi c\u1ee5 th\u1ec3 ch\u00ednh l\u00e0 tu\u00e2n theo nh\u00e2n ngh\u0129a v\u00e0 th\u00e0nh t\u00edn. Shibusawa \u0111\u00e3 l\u0129nh h\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c to\u00e0n b\u1ed9 \u00fd ngh\u0129a ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a Nho h\u1ecdc. Khi Nh\u1eadt B\u1ea3n b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eebng b\u01b0\u1edbc thi\u1ebft l\u1eadp n\u1ec1n kinh t\u1ebf t\u01b0 b\u1ea3n, \u00f4ng \u0111\u00e3 \u00e1p d\u1ee5ng nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed v\u00e0o l\u0129nh v\u1ef1c kinh doanh, v\u1eady n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c Nh\u1eadt B\u1ea3n nh\u01b0 ng\u00e0y nay.<\/p>\n<p><b>Ki\u1ebfm ti\u1ec1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u1ed1ng hi\u1ebfn cho x\u00e3 h\u1ed9i<\/b><\/p>\n<p>Ch\u1ed7 xu\u1ea5t s\u1eafc nh\u1ea5t c\u1ee7a Shibusawa Eiichi ch\u00ednh l\u00e0 c\u1ea3 \u0111\u1eddi \u00f4ng kh\u00f4ng bao gi\u1edd coi nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed nh\u01b0 l\u00e0 l\u00fd thuy\u1ebft su\u00f4ng m\u00e0 h\u1ecdc. Thay v\u00e0o \u0111\u00f3 khi h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u00f4ng s\u1ebd \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu v\u1edbi cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111em nh\u1eefng t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y m\u00e0 \u00f4ng h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb trong \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d \u00e1p d\u1ee5ng v\u00e0o t\u1eebng l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 h\u00e0nh vi c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n, \u0111em to\u00e0n b\u1ed9 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 v\u00e0o th\u1ef1c h\u00e0nh trong th\u1ef1c ti\u1ec5n, do \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh c\u00f4ng to l\u1edbn. M\u1eb7c d\u00f9 \u00f4ng c\u0169ng cho r\u1eb1ng, kinh doanh ki\u1ebfm ti\u1ec1n l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean, n\u1ebfu kinh doanh m\u00e0 kh\u00f4ng ki\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec1n th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u00e0m kinh doanh th\u1ef1c s\u1ef1. Tuy nhi\u00ean, xu\u1ea5t ph\u00e1t \u0111i\u1ec3m ki\u1ebfm ti\u1ec1n c\u1ee7a b\u1ea1n, m\u1ee5c \u0111\u00edch ki\u1ebfm ti\u1ec1n c\u1ee7a b\u1ea1n tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00ec \u0111\u1ec3 th\u1ecfa m\u00e3n t\u01b0 t\u00e2m c\u1ee7a c\u00e1 nh\u00e2n. N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, th\u00ec b\u1ea3n th\u00e2n vi\u1ec7c ki\u1ebfm ti\u1ec1n kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec sai, n\u1ebfu b\u1ea1n kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ebfm ti\u1ec1n, ch\u1ee9ng t\u1ecf r\u1eb1ng b\u1ea1n kh\u00f4ng l\u00e0m h\u1ebft tr\u00e1ch nhi\u1ec7m trong c\u00f4ng vi\u1ec7c, t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi vi\u1ec7c b\u1ea1n kh\u00f4ng l\u00e0m tr\u00f2n b\u1ed5n ph\u1eadn trong c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a m\u00ecnh. Tuy nhi\u00ean ki\u1ebfm ti\u1ec1n l\u00e0 m\u1ed9t chuy\u1ec7n, c\u00f2n v\u00ec sao ph\u1ea3i ki\u1ebfm ti\u1ec1n l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t chuy\u1ec7n kh\u00e1c. N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, xu\u1ea5t ph\u00e1t \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a b\u1ea1n l\u00e0 v\u00ec b\u1ea3n th\u00e2n hay l\u00e0 v\u00ec s\u1ef1 gi\u00e0u c\u00f3 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n v\u00e0 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, b\u1ea3n ch\u1ea5t l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>N\u1ebfu coi vi\u1ec7c b\u1ea3n th\u00e2n \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i \u00edch l\u00e0m m\u1ee5c ti\u00eau cu\u1ed1i c\u00f9ng, l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m m\u1ee5c ti\u00eau kinh doanh, v\u00ec \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a c\u00e1 nh\u00e2n m\u00ecnh m\u00e0 l\u00e0m th\u00ec ch\u00ednh l\u00e0 tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi nh\u00e2n c\u00e1ch v\u00e0 l\u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed, c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi tinh th\u1ea7n lo cho n\u01b0\u1edbc cho d\u00e2n, v\u00ec d\u00e2n ch\u00fang trong to\u00e0n b\u1ed9 x\u00e3 h\u1ed9i, v\u00ec cu\u1ed9c s\u1ed1ng v\u00e0 k\u1ebf sinh nhai c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n m\u00e0 lo l\u1eafng c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed. Khi l\u00e0m kinh doanh, l\u00e0m \u0103n bu\u00f4n b\u00e1n v\u00e0 m\u1edf doanh nghi\u1ec7p nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec ch\u00ednh l\u00e0 t\u1ef1 t\u01b0 (xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb t\u01b0 t\u00e2m), ti\u1ec1n ki\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec suy x\u00e9t \u0111\u1ebfn cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 c\u1ed1ng hi\u1ebfn cho x\u00e3 h\u1ed9i, h\u1ecd s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi nh\u1ecf nhen h\u1eb9p h\u00f2i s\u1ed1ng ch\u1ec9 v\u00ec l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a c\u00e1 nh\u00e2n. N\u1ebfu v\u1eady h\u1ecd s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean s\u1ebd b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi ta coi th\u01b0\u1eddng. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 nh\u01b0 v\u1eady, ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed ki\u1ebfm ti\u1ec1n, th\u00ec c\u0169ng ph\u1ea3i ki\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eb1ng c\u00e1ch ch\u00ednh \u0111\u00e1ng, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i coi tr\u1ecdng \u0111\u1ea1o ngh\u0129a, s\u1ef1 nghi\u1ec7p kinh doanh nh\u01b0 v\u1eady m\u1edbi th\u1ef1c s\u1ef1 v\u0129 \u0111\u1ea1i, c\u0169ng s\u1ebd nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a Nho th\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>Su\u1ed1t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi, Shibusawa Eiichi lu\u00f4n th\u1ef1c h\u00e0nh theo nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed, khi v\u1ec1 gi\u00e0 \u00f4ng kh\u00f4ng ng\u1eebng khuy\u00ean b\u1ea3o nh\u1eefng th\u1ebf h\u1ec7 tr\u1ebb ph\u1ea3i \u0111em ti\u1ec1n m\u00e0 m\u00ecnh ki\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed3i b\u00e1o l\u1ea1i cho x\u00e3 h\u1ed9i, nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y b\u1ea3o c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi \u00e2m l\u1ea1i v\u00e0 ch\u1ec9nh l\u00fd th\u00e0nh s\u00e1ch, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 cu\u1ed1n \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef v\u00e0 b\u00e0n t\u00ednh\u201d. (T\u00ean c\u1ee7a cu\u1ed1n s\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u00ean t\u1eadp vi\u00ean c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o nh\u1eefng l\u1eddi di\u1ec5n thuy\u1ebft c\u1ee7a Shibusawa Eiichi trong c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p kh\u00e1c nhau, t\u1ed5ng h\u1ee3p t\u1eeb nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ed1t l\u00f5i c\u1ee7a \u00f4ng &#8211; \u0111\u00f3 l\u00e0 quan \u0111i\u1ec3m cho r\u1eb1ng, c\u1ea7n ch\u00fa tr\u1ecdng k\u1ebft h\u1ee3p vi\u1ec7c kinh doanh v\u1edbi \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed, v\u00e0 ph\u1ea3i ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kinh doanh d\u1ef1a tr\u00ean n\u1ec1n t\u1ea3ng \u0111\u1ea1o ngh\u0129a c\u1ee7a Nho gia m\u00e0 \u0111\u1ecbnh ra). Cu\u1ed1n s\u00e1ch \u0111\u00e3 ghi l\u1ea1i nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i nguy\u00ean v\u0103n v\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u00f4ng m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00e2n th\u1ef1c. Trong ph\u1ea7n \u201cTu d\u01b0\u1ee1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fd lu\u1eadn\u201d, \u00f4ng \u0111\u00e3 khuy\u00ean b\u1ea3o c\u00e1c nh\u00e0 doanh nghi\u1ec7p th\u1ebf h\u1ec7 sau r\u1eb1ng: \u201cC\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a tu d\u01b0\u1ee1ng, l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec c\u00e1 nh\u00e2n m\u00ecnh, m\u00e0 c\u1ea7n v\u00ec m\u1ed9t th\u00e0nh ph\u1ed1, m\u1ed9t v\u00f9ng qu\u00ea, ti\u1ebfn ti\u1ebfp n\u1eefa l\u00e0 c\u1ed1ng hi\u1ebfn cho s\u1ef1 ph\u1ed3n vinh c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a qu\u1ed1c gia\u201d.<\/p>\n<p>Khi \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi t\u00e2m th\u00e1i \u00edch k\u1ef7 ch\u1ec9 mu\u1ed1n l\u1ee3i \u00edch cho b\u1ea3n th\u00e2n c\u1ee7a c\u00e1c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd, \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi con trai c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3 v\u1eeba m\u1edbi t\u1ed1t nghi\u1ec7p \u0111\u1ea1i h\u1ecdc mu\u1ed1n xin l\u1eddi khuy\u00ean c\u1ee7a \u00f4ng r\u1eb1ng, c\u00f3 l\u1ebd cha c\u1ee7a c\u1eadu \u1ea5y s\u1ebd kh\u00f4ng vui n\u1ebfu \u00f4ng \u1ea5y n\u00f3i th\u1eadt l\u00f2ng, nh\u01b0ng \u00f4ng \u1ea5y v\u1eabn ph\u1ea3i n\u00f3i s\u1ef1 th\u1eadt\u00a0: \u201cTh\u1ef1c t\u1ebf c\u1ee7a c\u1ea3i c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 nh\u1edd v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n trong x\u00e3 h\u1ed9i, n\u00ean c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u00edch c\u1ef1c tham gia c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee9u tr\u1ee3 v\u00e0 t\u1ea1o ph\u00fac l\u1ee3i c\u00f4ng c\u1ed9ng v\u00e0 c\u1ed1 g\u1eafng h\u1ebft s\u1ee9c c\u1ed1ng hi\u1ebfn cho x\u00e3 h\u1ed9i. X\u00e3 h\u1ed9i nh\u01b0 v\u1eady s\u1ebd c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n l\u00e0nh m\u1ea1nh, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng l\u1ee3i, s\u1ea3n sinh ra v\u00f2ng tu\u1ea7n ho\u00e0n l\u00e0nh m\u1ea1nh, nh\u1eefng th\u1ee9 n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn c\u0169ng s\u1ebd quay tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi ch\u00ednh m\u00ecnh. Bi\u1ebft c\u00e1ch v\u1eadn d\u1ee5ng ti\u1ec1n b\u1ea1c c\u1ee7a m\u00ecnh m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 thu\u1eadn l\u1ee3i th\u00f4ng su\u1ed1t kh\u00f4ng c\u00f3 tr\u1edf ng\u1ea1i v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, n\u1ebfu nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfm x\u1ec9a g\u00ec t\u1edbi x\u00e3 h\u1ed9i, ngh\u0129 r\u1eb1ng tho\u00e1t ly kh\u1ecfi x\u00e3 h\u1ed9i v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i nhu\u1eadn v\u00e0 ki\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec1n, th\u1edd \u01a1 v\u1edbi s\u1ef1 nghi\u1ec7p ph\u00fac l\u1ee3i c\u00f4ng c\u1ed9ng, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ph\u1eabn n\u1ed9 c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00fang, v\u00e0 ph\u00e1t sinh m\u00e2u thu\u1eabn v\u1edbi qu\u1ea7n ch\u00fang, m\u1ea5t \u0111i s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, \u0111\u00e2y m\u1edbi l\u00e0 t\u1ed5n th\u1ea5t l\u1edbn nh\u1ea5t. S\u1ef1 \u00edch k\u1ef7 v\u00e0 t\u1ef1 t\u01b0 nh\u01b0 v\u1eady ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i \u00edch g\u00ec cho b\u1ea3n th\u00e2n v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang. Cho n\u00ean trong khi theo \u0111u\u1ed5i l\u1ee3i \u00edch th\u00ec \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00ean h\u1ed3i b\u00e1o l\u1ea1i cho x\u00e3 h\u1ed9i, l\u00e0m tr\u00f2n tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u00e0 ngh\u0129a v\u1ee5 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a m\u00ecnh\u201d, h\u01a1n n\u1eefa ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n \u00f4ng c\u0169ng \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p><b>Th\u1ef1c h\u00e0nh theo l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed \u201cPhi\u1ebfm \u00e1i ch\u00fang, nhi th\u00e2n nh\u00e2n\u201d<\/b><\/p>\n<p>M\u00e3i \u0111\u1ebfn nh\u1eefng n\u0103m cu\u1ed1i \u0111\u1eddi, Shibusawa Eiichi v\u1eabn l\u00e0m vi\u1ec7c ng\u00e0y \u0111\u00eam c\u1ed1ng hi\u1ebfn kh\u00f4ng m\u1ec7t m\u1ecfi cho x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 qu\u1ed1c gia, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t th\u1ec3 hi\u1ec7n ra th\u00e1i \u0111\u1ed9 v\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c c\u1ee7a \u00f4ng khi ti\u1ebfp \u0111\u00e3i c\u00e1c du kh\u00e1ch t\u1edbi th\u0103m. \u00d4ng \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t th\u00e2n ph\u1eadn cao th\u1ea5p sang h\u00e8n, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t vi\u1ec7c l\u1edbn nh\u1ecf, ch\u1ec9 c\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p cho x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 mang l\u1ea1i \u00fd ngh\u0129a cho x\u00e3 h\u1ed9i th\u00ec \u00f4ng s\u1ebd l\u00e0m, \u00f4ng \u0111\u1ed1i x\u1eed b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, gi\u00fap \u0111\u1ee1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u00e0 kh\u00f4ng ng\u1ea1i phi\u1ec1n h\u00e0. \u00d4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh d\u1ecb v\u00e0 d\u1ec5 g\u1ea7n, kh\u00f4ng nh\u1eefng th\u1ebf c\u00f2n v\u00f4 c\u00f9ng khi\u00eam t\u1ed1n. Th\u1ef1c t\u1ebf \u00f4ng \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c theo l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed \u201cPhi\u1ebfm \u00e1i ch\u00fang, nhi th\u00e2n nh\u00e2n\u201d (y\u00eau th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 k\u00ednh tr\u1ecdng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 nhau, g\u1ea7n g\u0169i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n c\u00f3 l\u00f2ng nh\u00e2n \u0111\u1ee9c).<\/p>\n<p>Trong ph\u1ea7n \u201cNgh\u0129a v\u1ee5 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u\u201d, \u00f4ng n\u00f3i r\u1eb1ng, ngay c\u1ea3 khi \u0111ang \u1edf nh\u00e0, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00ecm \u0111\u1ebfn c\u1ed5ng nh\u00e0, cho d\u00f9 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb m\u1ee5c \u0111\u00edch g\u00ec, th\u1eadm ch\u00ed ng\u01b0\u1eddi trong t\u00e2m c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ed3 x\u1ea5u kh\u00f3 \u0111o\u00e1n c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3, tuy nhi\u00ean \u00f4ng v\u1eabn \u0111\u00edch th\u00e2n ti\u1ebfp \u0111\u00e3i. \u00d4ng cho r\u1eb1ng: \u201cD\u00f9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o, t\u00f4i \u0111\u1ec1u \u0111\u00edch th\u00e2n n\u00f3i chuy\u1ec7n tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi h\u1ecd, b\u1edfi v\u00ec th\u1ebf gi\u1edbi r\u1ea5t r\u1ed9ng l\u1edbn, ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i c\u0169ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u, cho d\u00f9 c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ed3 b\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng, tuy nhi\u00ean n\u1ebfu nh\u01b0 kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u01b0\u1eddng t\u1eadn r\u00f5 r\u00e0ng m\u00e0 \u0111\u00e3 t\u1eeb ch\u1ed1i t\u1eeb ngo\u00e0i c\u1eeda th\u00ec s\u1ebd th\u1ea5t l\u1ec5 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n. T\u00f4i cho r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 ngh\u0129a v\u1ee5 c\u1ee7a m\u00ecnh, do v\u1eady, t\u00f4i kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t ra b\u1ea5t c\u1ee9 ti\u00eau chu\u1ea9n n\u00e0o. T\u00f4i d\u00f9ng l\u1ec5 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u1ed9t c\u00e1ch th\u00e0nh t\u00e2m, n\u1ebfu nh\u01b0 h\u1ecd \u0111\u01b0a ra y\u00eau c\u1ea7u qu\u00e1 \u0111\u00e1ng v\u00e0 kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p th\u00ec t\u00f4i s\u1ebd th\u1eb3ng th\u1eafn t\u1eeb ch\u1ed1i, tuy nhi\u00ean n\u1ebfu nh\u01b0 y\u00eau c\u1ea7u h\u1ee3p l\u00fd v\u00e0 c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a th\u00ec t\u00f4i s\u1ebd c\u1ed1 g\u1eafng h\u1ebft s\u1ee9c gi\u00fap \u0111\u1ee1\u201d. \u00d4ng n\u00f3i r\u1eb1ng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u coi vi\u1ec7c ti\u1ebfp \u0111\u00e3i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn th\u0103m vi\u1ebfng l\u00e0 chuy\u1ec7n r\u1ea5t phi\u1ec1n ph\u1ee9c, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3 v\u00e0 n\u1ed5i ti\u1ebfng, h\u1ecd kh\u00f4ng mu\u1ed1n ti\u1ebfp kh\u00e1ch, nh\u01b0 v\u1eady s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o l\u00e0m tr\u1ecdn ngh\u0129a v\u1ee5 v\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ed1i v\u1edbi x\u00e3 h\u1ed9i.<\/p>\n<p>\u00d4ng c\u00f2n n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cKhi l\u00e0m kinh doanh, t\u00f4i v\u1eabn lu\u00f4n ghi nh\u1edb c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 c\u1ea7n thi\u1ebft cho ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n v\u00e0 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i kinh doanh ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, cho d\u00f9 b\u1ea3n th\u00e2n c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u00f3 nh\u1ecf b\u00e9 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng n\u00f3i, l\u1ee3i \u00edch c\u00e1 nh\u00e2n thu \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3, nh\u01b0ng ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c m\u00e0 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u1ea7n th\u00ec t\u00f4i s\u1ebd l\u00e0m kh\u00f4ng bi\u1ebft m\u1ec7t m\u1ecfi, v\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n vui v\u1ebb. V\u1eady n\u00ean, t\u00f4i coi \u2018Lu\u1eadn Ng\u1eef\u2019 nh\u01b0 l\u00e0 kinh th\u00e1nh trong kinh doanh, c\u1ed1 g\u1eafng kh\u00f4ng \u0111i ch\u1ec7ch kh\u1ecfi con \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00ednh \u0111\u1ea1o m\u00e0 Kh\u1ed5ng T\u1eed ch\u1ec9 d\u1ea1y\u201d. \u00d4ng tr\u01b0\u1edbc sau nh\u01b0 m\u1ed9t l\u1ea5y \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0m xu\u1ea5t ph\u00e1t \u0111i\u1ec3m v\u00e0 m\u1ee5c ti\u00eau c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a kinh doanh, ki\u1ebfm ti\u1ec1n kh\u00f4ng v\u00ec t\u01b0 l\u1ee3i cho c\u00e1 nh\u00e2n, s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a cho to\u00e0n th\u1ec3 x\u00e3 h\u1ed9i m\u1edbi l\u00e0m. \u0110\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y ch\u00e2n th\u1ef1c m\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 b\u1ed3i d\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 khuy\u00ean b\u1ea3o th\u1ebf h\u1ec7 sau v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m cu\u1ed1i \u0111\u1eddi c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n<p>Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, \u00f4ng \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c \u201cPhi\u1ebfm \u00e1i ch\u00fang\u201d, d\u00f9ng s\u1ef1 nghi\u1ec7p kinh doanh c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 ch\u0103m lo cho d\u00e2n ch\u00fang, th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u00fd t\u01b0\u1edfng t\u1ebf th\u1ebf c\u1ee9u d\u00e2n c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0169ng \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh r\u1eb1ng kh\u00f4ng nh\u1eefng s\u1ef1 nghi\u1ec7p kinh doanh c\u1ee7a \u00f4ng kh\u00f4ng b\u1ecb t\u1ed5n th\u1ea5t, m\u00e0 c\u00f2n nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang, \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Nh\u1eadt B\u1ea3n th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd v\u00f4 c\u00f9ng t\u00f4n tr\u1ecdng v\u00e0 k\u00ednh ng\u01b0\u1ee1ng. Ch\u00ednh v\u00ec th\u1ebf, nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 ban t\u1eb7ng cho \u00f4ng &#8211; m\u1ed9t l\u00e3nh t\u1ee5 trong gi\u1edbi kinh doanh d\u00e2n gian kh\u00f4ng mu\u1ed1n b\u01b0\u1edbc v\u00e0o ch\u1ed1n quan tr\u01b0\u1eddng &#8211; danh hi\u1ec7u T\u1eed T\u01b0\u1edbc, nh\u01b0 m\u1ed9t vinh d\u1ef1 l\u1edbn lao \u0111\u1ec3 ghi nh\u1eadn nh\u1eefng c\u1ed1ng hi\u1ebfn to l\u1edbn c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 gi\u00e0u c\u00f3 v\u00e0 c\u01b0\u1eddng th\u1ecbnh c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c, c\u0169ng nh\u01b0 s\u1ef1 ph\u1ed3n vinh kinh t\u1ebf c\u1ee7a to\u00e0n b\u1ed9 qu\u1ed1c gia v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i.<\/p>\n<p>V\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3, \u00f4ng g\u00f3p m\u1eb7t \u1edf t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c l\u0129nh v\u1ef1c c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n, t\u1eeb \u201cNg\u00e2n h\u00e0ng\u201d xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf Nh\u1eadt B\u1ea3n, ch\u00ednh l\u00e0 do \u00f4ng khai s\u00e1ng ra. Sau \u0111\u00f3 m\u1ed9t lo\u1ea1t nh\u1eefng ng\u00e0nh ngh\u1ec1 nh\u01b0 b\u1ea3o hi\u1ec3m, \u0111\u00f3ng t\u00e0u, d\u1ec7t may, b\u01b0u ch\u00ednh, \u0111\u1ea1i h\u1ecdc kinh doanh, vi\u1ec7n ph\u00fac l\u1ee3i v.v., h\u1ea7u nh\u01b0 h\u1ebft th\u1ea3y c\u1ea5u tr\u00fac c\u1ee7a c\u00e1c ng\u00e0nh ngh\u1ec1 c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf t\u01b0 b\u1ea3n \u1edf Nh\u1eadt B\u1ea3n m\u00e0 ch\u00fang ta nh\u00ecn th\u1ea5y ng\u00e0y nay, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o th\u00e0nh l\u1eadp v\u00e0 ho\u00e0n th\u00e0nh. H\u1ec5 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn b\u1ea5t c\u1ee9 d\u1ef1 \u00e1n kinh doanh n\u00e0o th\u00ec \u0111\u1ec1u s\u1ebd t\u00ecm \u0111\u1ebfn \u00f4ng, nh\u1edd \u00f4ng gi\u00e1m s\u00e1t ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o, m\u1ee9c \u0111\u1ed9 t\u00edn nhi\u1ec7m m\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi d\u00e0nh cho \u00f4ng th\u1eadt \u0111\u00e1ng kinh ng\u1ea1c, b\u1edfi v\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 tu d\u01b0\u1ee1ng t\u1eeb nh\u1eefng th\u00e0nh c\u00f4ng c\u1ee7a \u00f4ng. H\u1ea7u h\u1ebft nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nghe theo l\u1eddi khuy\u00ean v\u00e0 ch\u1ec9 d\u1eabn c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf n\u00ean th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng nghe l\u1eddi khuy\u00ean ch\u00e2n th\u00e0nh c\u1ee7a \u00f4ng th\u00ec g\u1ea7n nh\u01b0 \u0111\u1ec1u th\u1ea5t b\u1ea1i. Uy t\u00edn v\u00e0 danh v\u1ecdng c\u1ee7a \u00f4ng v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u1ed9 nh\u01b0 v\u1eady. Nghe c\u00f3 v\u1ebb k\u1ef3 di\u1ec7u, nh\u01b0ng \u0111\u00f3 th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 t\u1ea5t y\u1ebfu v\u1edbi ni\u1ec1m tin kh\u00f4ng lay \u0111\u1ed9ng khi \u00f4ng ph\u00e1t l\u1eddi th\u1ec1 c\u1ea3 \u0111\u1eddi tu\u00e2n theo nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd v\u00e0 kinh doanh, kh\u00f4ng bao gi\u1edd ch\u1ec9 v\u00ec \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft kh\u00f3 kh\u0103n t\u1ea1m th\u1eddi, m\u00e0 v\u1ee9t b\u1ecf nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc \u0111\u1ea1o ngh\u0129a v\u00e0 ho\u00e0i b\u00e3o to l\u1edbn l\u00e0m kinh doanh \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n<p>Ai c\u00f3 can \u0111\u1ea3m th\u1ef1c h\u00e0nh theo \u0111\u1ea1o c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed, \u1ee9ng d\u1ee5ng v\u00e0o trong kinh doanh, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7t \u0111\u1ec3 bao nhi\u00eau th\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 s\u1ebd c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u s\u1ef1 nghi\u1ec7p to l\u1edbn b\u1ea5y nhi\u00eau. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 l\u1eddi khai th\u1ecb c\u1ee7a Shibusawa Eiichi \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i trong su\u1ed1t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a \u00f4ng: Th\u00e0nh c\u00f4ng c\u1ee7a \u00f4ng ch\u00ednh l\u00e0 minh ch\u1ee9ng cho gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a Nho th\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 s\u1ef1 t\u00e1i hi\u1ec7n c\u1ee5 th\u1ec3 kh\u00e1i ni\u1ec7m Nho th\u01b0\u01a1ng trong x\u00e3 h\u1ed9i Trung Hoa c\u1ed5 \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<p>D\u1ecbch t\u1eeb: <a class=\"external free\" href=\"https:\/\/big5.zhengjian.org\/node\/245287\" rel=\"nofollow\">https:\/\/big5.zhengjian.org\/node\/245287<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0110\u1ecdc t\u00e1c ph\u1ea9m \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef v\u00e0 b\u00e0n t\u00ednh\u201d, hi\u1ec3u ra \u00fd ngh\u0129a th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a Nho h\u1ecdc T\u00e1c gi\u1ea3: L\u01b0u Nh\u01b0 [ChanhKien.org] Ng\u00e0y nay m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft r\u1eb1ng, to\u00e0n b\u1ed9 c\u00e1c doanh nghi\u1ec7p c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n n\u00f3i chung \u0111\u1ec1u \u0111\u1ec1 cao s\u1ef1 c\u1ed1ng hi\u1ebfn \u0111\u00f3ng g\u00f3p cho x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 coi tr\u1ecdng th\u00e0nh t\u00edn. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[103],"tags":[621],"class_list":["post-50425","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-vanhoa-truyenthong","tag-cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 4) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-4.html\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 4) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u0110\u1ecdc t\u00e1c ph\u1ea9m \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef v\u00e0 b\u00e0n t\u00ednh\u201d, hi\u1ec3u ra \u00fd ngh\u0129a th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a Nho h\u1ecdc T\u00e1c gi\u1ea3: L\u01b0u Nh\u01b0 [ChanhKien.org] Ng\u00e0y nay m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft r\u1eb1ng, to\u00e0n b\u1ed9 c\u00e1c doanh nghi\u1ec7p c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n n\u00f3i chung \u0111\u1ec1u \u0111\u1ec1 cao s\u1ef1 c\u1ed1ng hi\u1ebfn \u0111\u00f3ng g\u00f3p cho x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 coi tr\u1ecdng th\u00e0nh t\u00edn. [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-4.html\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-10-25T04:45:02+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"editor_n\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"editor_n\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"19 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-4.html#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-4.html\"},\"author\":{\"name\":\"editor_n\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"headline\":\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 4)\",\"datePublished\":\"2025-10-25T04:45:02+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-4.html\"},\"wordCount\":3869,\"keywords\":[\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n\"],\"articleSection\":[\"V\u0103n h\u00f3a truy\u1ec1n th\u1ed1ng\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-4.html\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-4.html\",\"name\":\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 4) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-10-25T04:45:02+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-4.html#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-4.html\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-4.html#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 4)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\",\"name\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"description\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\",\"name\":\"editor_n\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"editor_n\"},\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 4) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-4.html","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 4) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","og_description":"\u0110\u1ecdc t\u00e1c ph\u1ea9m \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef v\u00e0 b\u00e0n t\u00ednh\u201d, hi\u1ec3u ra \u00fd ngh\u0129a th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a Nho h\u1ecdc T\u00e1c gi\u1ea3: L\u01b0u Nh\u01b0 [ChanhKien.org] Ng\u00e0y nay m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft r\u1eb1ng, to\u00e0n b\u1ed9 c\u00e1c doanh nghi\u1ec7p c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n n\u00f3i chung \u0111\u1ec1u \u0111\u1ec1 cao s\u1ef1 c\u1ed1ng hi\u1ebfn \u0111\u00f3ng g\u00f3p cho x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 coi tr\u1ecdng th\u00e0nh t\u00edn. [&hellip;]","og_url":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-4.html","og_site_name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","article_published_time":"2025-10-25T04:45:02+00:00","author":"editor_n","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"editor_n","Est. reading time":"19 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-4.html#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-4.html"},"author":{"name":"editor_n","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"headline":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 4)","datePublished":"2025-10-25T04:45:02+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-4.html"},"wordCount":3869,"keywords":["Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n"],"articleSection":["V\u0103n h\u00f3a truy\u1ec1n th\u1ed1ng"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-4.html","url":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-4.html","name":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 4) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website"},"datePublished":"2025-10-25T04:45:02+00:00","author":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-4.html#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-4.html"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-4.html#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/chanhkien.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 4)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website","url":"https:\/\/chanhkien.org\/","name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","description":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085","name":"editor_n","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","caption":"editor_n"},"url":"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50425","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50425"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50425\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50425"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50425"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50425"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}