{"id":50100,"date":"2025-10-12T10:34:55","date_gmt":"2025-10-12T03:34:55","guid":{"rendered":"https:\/\/chanhkien.org\/?p=50100"},"modified":"2025-10-12T10:34:55","modified_gmt":"2025-10-12T03:34:55","slug":"cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-2.html","title":{"rendered":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 2)"},"content":{"rendered":"<div id=\"mw-content-text\" class=\"mw-content-ltr\" dir=\"ltr\" lang=\"en\">\n<div class=\"mw-parser-output\">\n<p><i>\u0110\u1ecdc t\u00e1c ph\u1ea9m \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef v\u00e0 b\u00e0n t\u00ednh\u201d, hi\u1ec3u ra \u00fd ngh\u0129a th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a Nho h\u1ecdc<\/i><\/p>\n<p><i>T\u00e1c gi\u1ea3: L\u01b0u Nh\u01b0<\/i><\/p>\n<p><b>[ChanhKien.org]<\/b><\/p>\n<p>\u201cT\u00f4i cho r\u1eb1ng, g\u1ed1c r\u1ec5 d\u01b0\u1ee1ng th\u00e0nh tinh th\u1ea7n Samurai (Tinh th\u1ea7n V\u00f5 s\u0129 \u0111\u1ea1o), suy cho c\u00f9ng l\u00e0 t\u1eeb \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed, m\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng kinh doanh c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed3i d\u01b0\u1ee1ng ho\u00e0n thi\u1ec7n th\u00f4ng qua \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d. N\u1ebfu nh\u01b0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ecdc k\u1ef9 cu\u1ed1n \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d, c\u1ea9n th\u1eadn suy ngh\u0129 v\u00e0 chi\u00eam nghi\u1ec7m n\u1ed9i h\u00e0m trong \u0111\u00f3, th\u00ec s\u1ebd l\u0129nh h\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u tr\u00ed hu\u1ec7 c\u1ee7a nh\u00e2n sinh, cho n\u00ean, c\u1ea3 \u0111\u1eddi t\u00f4i lu\u00f4n tu\u00e2n theo l\u1eddi d\u1ea1y b\u1ea3o c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed, coi \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d nh\u01b0 l\u00e0 quy t\u1eafc v\u00e0ng trong vi\u1ec7c \u0111\u1ed1i nh\u00e2n x\u1eed th\u1ebf, x\u01b0a nay ch\u01b0a bao gi\u1edd \u0111\u1ec3 cu\u1ed1n s\u00e1ch r\u1eddi kh\u1ecfi b\u00e0n l\u00e0m vi\u1ec7c\u201d. Tr\u00edch l\u1eddi c\u1ee7a Shibusawa Eiichi &#8211; Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf t\u01b0 b\u1ea3n c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n.<\/p>\n<p><b>Tinh th\u1ea7n Samurai v\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng kinh doanh: Linh h\u1ed3n c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf t\u01b0 b\u1ea3n c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n<\/b><\/p>\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ec1n kinh t\u1ebf t\u01b0 b\u1ea3n c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n t\u1eeb th\u1eddi c\u1eadn \u0111\u1ea1i \u0111\u1ebfn nay c\u1ee5 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o (t\u1ea1i \u0111\u00e2y ch\u00fang ta c\u0169ng kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i gi\u1ea3i th\u00edch v\u1ec1 giai \u0111o\u1ea1n l\u1ecbch s\u1eed n\u00e0y), tuy nhi\u00ean, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft r\u1eb1ng nh\u1eefng c\u00f4ng ty Nh\u1eadt B\u1ea3n nh\u00ecn chung \u0111\u1ec1u coi tr\u1ecdng lu\u00e2n l\u00fd \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, l\u00e0m \u0103n kinh doanh \u0111\u1ec1u n\u00f3i \u0111\u1ebfn th\u00e0nh t\u00edn, uy t\u00edn v\u00e0 danh d\u1ef1, s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u00f3 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng r\u1ea5t cao, tuy kh\u00f4ng ph\u1ea3i ai c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady, nh\u01b0ng \u0111\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ph\u1ed5 bi\u1ebfn. S\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a h\u1ecd mang l\u1ea1i s\u1ef1 an t\u00e2m cho ng\u01b0\u1eddi mua, v\u00ec v\u1eady h\u1ecd \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 khen ng\u1ee3i tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi Hoa \u0111\u1ed5 x\u00f4 \u0111i mua h\u00e0ng Nh\u1eadt B\u1ea3n trong nh\u1eefng chuy\u1ebfn du l\u1ecbch c\u1ee7a h\u1ecd sao? B\u1ea5t k\u1ec3 ch\u00fang ta hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau v\u1ec1 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Nh\u1eadt B\u1ea3n, b\u1ea5t k\u1ec3 trong t\u00e2m ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ef1c s\u1ef1 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb c\u1ea3m x\u00fac t\u1eadn \u0111\u00e1y l\u00f2ng m\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n c\u00f4ng nh\u1eadn ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt hay kh\u00f4ng, ch\u00fang ta v\u1eabn ph\u1ea3i th\u1eeba nh\u1eadn r\u1eb1ng, ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng s\u1ea3n ph\u1ea9m h\u00e0ng h\u00f3a c\u1ee7a Nh\u1eadt l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u00ea v\u00e0o \u0111\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ef1c kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u00e0n c\u00e3i.<\/p>\n<p>V\u1eady th\u00ec ng\u01b0\u1eddi Trung Qu\u1ed1c v\u1ed1n cho r\u1eb1ng ch\u1eef vi\u1ebft ph\u1ea3n \u00e1nh ra con ng\u01b0\u1eddi, v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady, n\u1ebfu th\u1ebf kinh doanh li\u1ec7u c\u00f3 ngo\u1ea1i l\u1ec7 kh\u00f4ng? H\u1eb3n l\u00e0 s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 ngo\u1ea1i l\u1ec7. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 c\u00f3 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c sa \u0111\u1ecda v\u00e0 h\u00e0nh vi gian d\u1ed1i, li\u1ec7u c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ea3n xu\u1ea5t ra th\u1ee9 g\u00ec t\u1ed1t kh\u00f4ng? T\u1ea5t nhi\u00ean s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft qu\u1ea3 nh\u01b0 v\u1eady. V\u1eady th\u00ec n\u1ebfu nh\u01b0 to\u00e0n b\u1ed9 x\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ec9 c\u00f3 v\u00e0i ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec li\u1ec7u c\u00f3 th\u1ec3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng kinh doanh nh\u01b0 v\u1eady ph\u1ed5 bi\u1ebfn trong x\u00e3 h\u1ed9i kh\u00f4ng? C\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ebfu to\u00e0n b\u1ed9 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n trong x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ec1u th\u1eeba nh\u1eadn \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c ch\u00ednh th\u1ed1ng.<\/p>\n<p>Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf gi\u1edbi kinh doanh Nh\u1eadt B\u1ea3n kh\u00f4ng ch\u1ec9 tu\u00e2n th\u1ee7 c\u00e1c nguy\u00ean t\u1eafc \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c trong kinh doanh, coi tr\u1ecdng ch\u1eef t\u00edn, danh d\u1ef1 v\u00e0 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng s\u1ea3n ph\u1ea9m, h\u1ecd c\u00f2n c\u00f3 m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ph\u1ed5 bi\u1ebfn, ch\u00ednh l\u00e0 sau khi tr\u1edf n\u00ean gi\u00e0u c\u00f3 \u0111\u1ec1u t\u1ef1 gi\u00e1c h\u1ed3i b\u00e1o l\u1ea1i cho x\u00e3 h\u1ed9i, h\u1ecd tin r\u1eb1ng c\u1ed1ng hi\u1ebfn cho x\u00e3 h\u1ed9i m\u1edbi l\u00e0 \u0111i\u1ec1u vinh h\u1ea1nh v\u00e0 \u0111\u00e1ng qu\u00fd nh\u1ea5t c\u1ee7a m\u1ed9t th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n. Nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb quan n\u00e0y h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c nh\u00e2n s\u0129 trong gi\u1edbi kinh doanh v\u00e0 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng doanh nghi\u1ec7p \u1edf Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u1ec1u c\u00f3, b\u1ea5t c\u1ee9 khi n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3, h\u1ecd s\u1eb5n s\u00e0ng quy\u00ean g\u00f3p s\u1ed1 ti\u1ec1n l\u1edbn cho c\u00e1c d\u1ecbch v\u1ee5 c\u00f4ng nh\u01b0 gi\u00e1o d\u1ee5c, y t\u1ebf v\u00e0 ph\u00fac l\u1ee3i v.v., h\u01a1n n\u1eefa h\u1ecd \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb t\u00e2m.<\/p>\n<p>V\u1eady th\u00ec c\u00f3 ph\u1ea3i t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c doanh nh\u00e2n Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng? Kh\u00f4ng h\u1eb3n nh\u01b0 v\u1eady, tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, v\u00e0o tr\u01b0\u1edbc th\u1eddi Minh Tr\u1ecb, c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc khi Shibusawa Eiichi \u00e1p d\u1ee5ng nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed v\u00e0o l\u0129nh v\u1ef1c kinh doanh trong gi\u1edbi c\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng, \u0111a s\u1ed1 c\u00e1c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n Nh\u1eadt B\u1ea3n ch\u1ec9 ch\u00fa tr\u1ecdng v\u00e0o l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 c\u00f3 l\u1ee3i nhu\u1eadn, coi n\u00f3 nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ee5c \u0111\u00edch kinh doanh. Nh\u1eefng lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m n\u00e0y th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn trong \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef v\u00e0 b\u00e0n t\u00ednh\u201d, nh\u1eefng nh\u1eadn th\u1ee9c v\u00e0 suy ngh\u0129 n\u00e0y c\u0169ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb ch\u00ednh l\u1eddi \u00f4ng n\u00f3i ra. B\u1edfi v\u00ec \u00f4ng ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a v\u00e0o Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u00e0 t\u1ef1 tay thi\u1ebft l\u1eadp n\u00ean h\u00ecnh th\u1ee9c kinh t\u1ebf t\u01b0 b\u1ea3n th\u1eddi c\u1eadn \u0111\u1ea1i c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea7u th\u1eddi Minh Tr\u1ecb. Theo l\u1eddi \u00f4ng n\u00f3i th\u00ec n\u00f4ng d\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong gi\u1edbi c\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng nghi\u1ec7p c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n, v\u00e0o tr\u01b0\u1edbc th\u1eddi Minh Tr\u1ecb Duy T\u00e2n, c\u00f3 \u0111\u1ecba v\u1ecb r\u1ea5t th\u1ea5p, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n th\u1ea5p h\u01a1n, (Ch\u00fa th\u00edch: Do \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Nho gi\u00e1o c\u1ee7a Tu\u00e2n T\u1eed cho r\u1eb1ng s\u0129 &#8211; n\u00f4ng &#8211; c\u00f4ng &#8211; th\u01b0\u01a1ng l\u00e0 th\u1ee9 t\u1ef1 \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p b\u1ed1n giai t\u1ea7ng trong x\u00e3 h\u1ed9i), do \u0111\u00f3 h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c ch\u00ednh th\u1ed1ng v\u00e0 \u0111\u1ecdc t\u1ee9 th\u01b0 ng\u0169 kinh c\u1ee7a Nho gia v\u1ed1n ch\u1ec9 c\u00f3 t\u1ea7ng l\u1edbp Samurai m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc. V\u00e0o th\u1eddi \u0111\u00f3 c\u00e1c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n ch\u1ec9 d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf kh\u1ea3 n\u0103ng c\u00f3 th\u1ec3 vi\u1ebft v\u00e0 t\u00ednh to\u00e1n con s\u1ed1, ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ea1y m\u1ed9t ch\u00fat ki\u1ebfn th\u1ee9c s\u01a1 c\u1ea5p v\u1ee1 l\u00f2ng c\u1ee7a Nho gia, v\u00ec v\u1eady, c\u00e1c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n ch\u01b0a bao gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng kinh bang t\u1ebf th\u1ebf m\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 t\u1ea7ng l\u1edbp Samurai m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp th\u1ee5, do v\u1eady h\u1ecd kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng kinh doanh bu\u00f4n b\u00e1n c\u0169ng c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c cao th\u01b0\u1ee3ng. \u00d4ng n\u00f3i r\u1eb1ng, v\u00ec \u0111i\u1ec1u n\u00e0y m\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 quy\u1ebft t\u00e2m ph\u1ea3i thay \u0111\u1ed5i t\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00e0y, \u0111\u1ec1 cao \u0111\u1ecba v\u1ecb c\u1ee7a th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111\u1ec1 cao \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c m\u1edbi c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e0i n\u0103ng kinh doanh, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i. Ch\u00fang ta \u0111\u1ec1u l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean d\u00f9 l\u00e0m b\u1ea5t c\u1ee9 ng\u00e0nh ngh\u1ec1 n\u00e0o th\u00ec \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u00e2n sang h\u00e8n, ch\u1ec9 c\u1ea7n nh\u1eefng th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 tu\u00e2n theo l\u1eddi d\u1ea1y trong \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d, l\u1ea5y nguy\u00ean t\u1eafc nh\u00e2n ngh\u0129a \u0111\u1ec3 l\u00e0m kinh doanh th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf n\u00ean cao qu\u00fd.<\/p>\n<p>\u00d4ng n\u00f3i r\u1eb1ng, \u00f4ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i cho ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u1ebf gi\u1edbi nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng, \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn d\u1eaft n\u1ec1n kinh t\u1ebf t\u01b0 b\u1ea3n. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 ho\u00e0i b\u00e3o, ch\u00ed h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ti\u00ean phong khai s\u00e1ng ra n\u1ec1n kinh t\u1ebf t\u01b0 b\u1ea3n c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t ra v\u00e0o n\u0103m \u0111\u00f3. Sau n\u00e0y \u00f4ng \u0111\u00e3 th\u1ef1c s\u1ef1 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111em \u201ctinh th\u1ea7n Samurai v\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng kinh doanh\u201d tr\u1edf th\u00e0nh n\u1ec1n t\u1ea3ng g\u1ed1c r\u1ec5 cho tri\u1ebft l\u00fd kinh doanh trong gi\u1edbi kinh doanh Nh\u1eadt B\u1ea3n. \u00d4ng c\u0169ng \u0111em l\u00fd t\u01b0\u1edfng v\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb quan \u201c\u0111\u1ea1t t\u1eafc ki\u00eam t\u1ebf thi\u00ean h\u1ea1\u201d (th\u00e0nh \u0111\u1ea1t th\u00ec t\u1ea1o ph\u00fac cho thi\u00ean h\u1ea1) c\u1ee7a Nho gia, mang v\u00e0o gi\u1edbi th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n v\u1edbi mong mu\u1ed1n t\u1ea1o ph\u00fac l\u1ee3i cho d\u00e2n cho n\u01b0\u1edbc, khi\u1ebfn n\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh l\u00fd t\u01b0\u1edfng chung v\u00e0 vinh di\u1ec7u trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a gi\u1edbi c\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng Nh\u1eadt B\u1ea3n. V\u1eady n\u00ean gi\u1edbi kinh doanh v\u00e0 c\u00e1c doanh nghi\u1ec7p Nh\u1eadt B\u1ea3n ng\u00e0y nay m\u1edbi t\u00e2m huy\u1ebft c\u1ed1ng hi\u1ebfn cho x\u00e3 h\u1ed9i nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u00e2y l\u00e0 th\u1ec3 hi\u1ec7n t\u01b0 t\u01b0\u1edfng t\u1ebf th\u1ebf c\u1ee9u ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a Nho sinh trong gi\u1edbi kinh doanh. V\u00ec v\u1eady, n\u1ec1n kinh t\u1ebf t\u01b0 b\u1ea3n c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n, th\u1ef1c ch\u1ea5t ch\u00ednh l\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng kinh doanh c\u1ee7a Nho th\u01b0\u01a1ng, l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ef1c h\u00e0nh c\u1ee7a \u0111\u1ea1o kinh doanh Nho th\u01b0\u01a1ng trong x\u00e3 h\u1ed9i Nh\u1eadt B\u1ea3n t\u1eeb th\u1eddi c\u1eadn \u0111\u1ea1i \u0111\u1ebfn nay.<\/p>\n<p>T\u00f3m l\u1ea1i, n\u1ebfu ch\u1ec9 d\u00f9ng m\u1ed9t c\u00e2u \u0111\u1ec3 n\u00f3i v\u1ec1 n\u1ec1n kinh t\u1ebf t\u01b0 b\u1ea3n c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0: h\u00ecnh th\u1ee9c bi\u1ec3u hi\u1ec7n l\u00e0 c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, th\u1ebf nh\u01b0ng tinh th\u1ea7n l\u1ea1i l\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Nho gia ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng, n\u00f3 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed.<\/p>\n<p><b>Lu\u1eadn thu\u1eadt c\u1ee7a Shibusawa Eiichi v\u1ec1 \u201cTinh th\u1ea7n Samurai v\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng kinh doanh\u201d<\/b><\/p>\n<p>\u0110o\u1ea1n m\u1edf \u0111\u1ea7u b\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y, ch\u00ednh l\u00e0 nguy\u00ean v\u0103n l\u1eddi m\u1edf \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c Shibusawa Eiichi vi\u1ebft trong Ch\u01b0\u01a1ng 1 c\u1ee7a cu\u1ed1n \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef v\u00e0 b\u00e0n t\u00ednh\u201d. \u00d4ng n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cNh\u1eadt B\u1ea3n c\u1ea7n ph\u1ea3i h\u1ecdc t\u1eadp v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 h\u1ecdc v\u1ea5n c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c c\u1ed5 \u0111\u1ea1i, \u0111\u1ec3 b\u1ed3i d\u01b0\u1ee1ng v\u0103n minh tinh th\u1ea7n qu\u1ed1c gia m\u00ecnh\u2026, v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 h\u1ecdc thu\u1eadt c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c c\u1ed5 \u0111\u1ea1i b\u00e1c \u0111\u1ea1i tinh th\u00e2m, c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m nhi\u1ec1u m\u00eanh m\u00f4ng nh\u01b0 bi\u1ec3n c\u1ea3, th\u1ebf nh\u01b0ng tr\u1ecdng t\u00e2m l\u1ea1i ch\u00ednh l\u00e0 cu\u1ed1n \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d &#8211; cu\u1ed1n s\u00e1ch ghi ch\u00e9p l\u1ea1i nh\u1eefng ng\u00f4n h\u00e0nh c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed. Ngo\u00e0i \u0111\u00f3 ra, c\u00f2n c\u00f3 \u201cTh\u01b0\u1ee3ng th\u01b0\u201d, \u201cThi kinh\u201d, \u201cChu l\u1ec5\u201d v\u00e0 c\u00e1c th\u01b0 t\u1ecbch kh\u00e1c (ch\u1ec9 c\u00e1c cu\u1ed1n s\u00e1ch ng\u0169 kinh trong t\u1ee9 th\u01b0 ng\u0169 kinh) v.v., t\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n c\u0169ng l\u00e0 do Kh\u1ed5ng T\u1eed bi\u00ean so\u1ea1n, do v\u1eady, Kh\u1ed5ng T\u1eed tr\u1edf th\u00e0nh h\u1ea1t nh\u00e2n c\u1ee7a H\u00e1n h\u1ecdc, \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn H\u00e1n h\u1ecdc, th\u00ec \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng t\u00e1ch r\u1eddi h\u1ecdc v\u1ea5n v\u1ec1 Kh\u1ed5ng T\u1eed\u201d.<\/p>\n<p>\u00d4ng n\u00f3i r\u1eb1ng, cu\u1ed1n \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1edd ph\u1ee5ng t\u1ea1i \u0110\u1ec1n Ise Jingu &#8211; T\u00f4ng mi\u1ebfu c\u1ee7a Ho\u00e0ng Gia Nh\u1eadt B\u1ea3n, cu\u1ed1n s\u00e1ch n\u00e0y, l\u00e0 do Sugawara no Michizane, m\u1ed9t h\u1ecdc gi\u1ea3 Nho gia, ch\u00ednh tr\u1ecb gia v\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n n\u1ed5i ti\u1ebfng th\u1eddi \u0111\u1ea1i Heian c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n (t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c) \u0111\u00e3 sao ch\u00e9p t\u1eeb b\u1ea3n g\u1ed1c. \u00d4ng tin r\u1eb1ng, Sugawara no Michizane nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh r\u1ea5t y\u00eau th\u00edch cu\u1ed1n \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d, v\u00e0 ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng s\u00e2u s\u1eafc c\u1ee7a \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d, cho n\u00ean \u0111\u00e3 truy\u1ec1n c\u1ea3m h\u1ee9ng cho \u00f4ng \u0111\u01b0a ra c\u00e1ch n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cH\u00f2a h\u1ed3n H\u00e1n t\u00e0i\u201d (\u00fd l\u00e0: \u201cTinh th\u1ea7n Nh\u1eadt B\u1ea3n t\u00e0i n\u0103ng Trung Hoa\u201d), Do v\u1eady \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ee3i \u00fd v\u00e0 \u0111\u01b0a ra c\u00e2u n\u00f3i: \u201cTinh th\u1ea7n Samurai t\u00e0i n\u0103ng th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n\u201d.<\/p>\n<p>Li\u00ean quan t\u1edbi lu\u1eadn thu\u1eadt n\u00e0y, ch\u00fang ta s\u1ebd tr\u00edch nguy\u00ean v\u0103n nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p>\u201cCh\u00fang ta l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi khi x\u1eed th\u1ebf, c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 tinh th\u1ea7n c\u1ee7a v\u00f5 s\u0129 (Tinh th\u1ea7n Samurai ch\u00ednh l\u00e0 tinh th\u1ea7n c\u1ee7a v\u00f5 s\u0129 \u0111\u1ea1o), tuy nhi\u00ean, n\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00f3 tinh th\u1ea7n Samurai m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng kinh doanh, th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 \u0111\u1ee9ng v\u1eefng v\u1ec1 m\u1eb7t kinh t\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c, s\u1ebd d\u1ec5 d\u00e0ng d\u1eabn \u0111\u1ebfn di\u1ec7t vong (ngh\u0129a l\u00e0 n\u1ebfu b\u1ea1n ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c cao th\u01b0\u1ee3ng, m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ki\u1ebfn th\u1ee9c v\u00e0 n\u0103ng l\u1ef1c x\u1eed l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c kinh doanh, \u1edf trong ph\u1ea1m vi nh\u1ecf th\u00ec b\u1ea1n s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ea3n nghi\u1ec7p c\u1ee7a gia t\u1ed9c m\u00ecnh, c\u00f2n tr\u00ean ph\u1ea1m vi r\u1ed9ng th\u00ec b\u1ea1n s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1eabn d\u1eaft n\u1ec1n kinh t\u1ebf qu\u1ed1c gia tr\u1edf n\u00ean gi\u00e0u c\u00f3, v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o khi\u1ebfn cho ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n tr\u1edf n\u00ean sung t\u00fac. M\u1ed9t qu\u1ed1c gia ngh\u00e8o n\u00e0n, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn di\u1ec7t vong. V\u1eady th\u00ec b\u1ea1n ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ec7n cho ri\u00eang m\u00ecnh, kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00fd t\u01b0\u1edfng mang \u0111\u1ebfn l\u1ee3i \u00edch cho thi\u00ean h\u1ea1 c\u1ee7a m\u1ed9t Nho sinh ch\u00e2n ch\u00ednh), do v\u1eady, tinh th\u1ea7n Samurai kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00e1ch r\u1eddi t\u00e0i n\u0103ng kinh doanh. Li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c b\u1ed3i d\u01b0\u1ee1ng h\u00ecnh th\u00e0nh tinh th\u1ea7n Samurai, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o c\u00e1c cu\u1ed1n s\u00e1ch kh\u00e1c nhau, t\u00f4i cho r\u1eb1ng, g\u1ed1c r\u1ec5 d\u01b0\u1ee1ng th\u00e0nh n\u00ean tinh th\u1ea7n Samurai (Tinh th\u1ea7n V\u00f5 s\u0129 \u0111\u1ea1o), suy cho c\u00f9ng l\u00e0 t\u1eeb \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed (C\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 V\u00f5 s\u0129 \u0111\u1ea1o, ch\u1eb3ng qua l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c k\u1ebf th\u1eeba h\u1ecdc v\u1ea5n Nho gia t\u1ea1i Nh\u1eadt B\u1ea3n. Do ch\u1ec9 c\u00f3 Samurai m\u1edbi c\u00f3 t\u01b0 c\u00e1ch ti\u1ebfp th\u1ee5 h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c Nho gi\u00e1o, cho n\u00ean t\u1ea7ng l\u1edbp Samurai \u0111\u00e3 k\u1ebf th\u1eeba h\u1ecdc v\u1ea5n Nho gia, chi\u1ec3u theo l\u00fd gi\u1ea3i c\u1ee7a h\u1ecd m\u00e0 h\u00ecnh th\u00e0nh V\u00f5 s\u0129 \u0111\u1ea1o), m\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng kinh doanh, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed3i d\u01b0\u1ee1ng ho\u00e0n thi\u1ec7n th\u00f4ng qua \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d. C\u00f3 l\u1ebd c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng, nh\u1eefng cu\u1ed1n s\u00e1ch gi\u1ea3ng gi\u1ea3i v\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c v\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng kinh doanh c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 quan h\u1ec7 g\u00ec, nh\u01b0ng c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng kinh doanh, v\u1ed1n d\u0129 c\u0169ng l\u00e0 l\u1ea5y \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c l\u00e0m n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u0103n b\u1ea3n, n\u1ebfu nh\u01b0 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n vi ph\u1ea1m \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, l\u1eeba g\u1ea1t, ph\u00f9 phi\u1ebfm, h\u1eddi h\u1ee3t, ki\u1ebfm ti\u1ec1n b\u1ea5t ngh\u0129a, v\u1eady th\u00ec ch\u1ec9 l\u00e0 k\u1ebb b\u1ecbp b\u1ee3m, tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng kinh doanh ch\u00e2n ch\u00ednh. Do v\u1eady, t\u00f4i cho r\u1eb1ng, t\u00e0i n\u0103ng kinh doanh v\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00e1ch bi\u1ec7t, c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed3i d\u01b0\u1ee1ng trau d\u1ed3i th\u00f4ng qua lu\u1eadn thu\u1eadt trong \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d v\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c. Ngo\u00e0i ra, tuy l\u00e0 vi\u1ec7c \u0111\u1ed1i nh\u00e2n x\u1eed th\u1ebf trong x\u00e3 h\u1ed9i r\u1ea5t kh\u00f3, nh\u01b0ng n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ecdc k\u1ef9 cu\u1ed1n \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d, c\u1ea9n th\u1eadn suy ngh\u0129 v\u00e0 chi\u00eam nghi\u1ec7m n\u1ed9i h\u00e0m trong \u0111\u00f3, th\u00ec s\u1ebd l\u0129nh h\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u tr\u00ed hu\u1ec7 c\u1ee7a nh\u00e2n sinh, cho n\u00ean, c\u1ea3 \u0111\u1eddi t\u00f4i lu\u00f4n tu\u00e2n theo l\u1eddi d\u1ea1y b\u1ea3o c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed, coi \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d nh\u01b0 l\u00e0 quy t\u1eafc v\u00e0ng trong vi\u1ec7c \u0111\u1ed1i nh\u00e2n x\u1eed th\u1ebf, ch\u01b0a bao gi\u1edd \u0111\u1ec3 cu\u1ed1n s\u00e1ch r\u1eddi kh\u1ecfi b\u00e0n l\u00e0m vi\u1ec7c\u201d.<\/p>\n<p>C\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y, V\u00f5 s\u0129 \u0111\u1ea1o ch\u1eb3ng qua l\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a Nho gia \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea7ng l\u1edbp Samurai c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n k\u1ebf th\u1eeba v\u00e0 ti\u1ebfp thu, tr\u1edf th\u00e0nh ph\u1ea7n t\u1eed tr\u00ed th\u1ee9c k\u1ebft h\u1ee3p c\u1ea3 v\u0103n l\u1eabn v\u00f5 v\u00e0o th\u1ef1c t\u1ebf qu\u1ea3n l\u00fd qu\u1ed1c gia t\u1ea1i Nh\u1eadt B\u1ea3n \u2014 \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu ki\u1ec3u Nh\u1eadt B\u1ea3n. Ngay c\u1ea3 nh\u1eefng cu\u1ed1n s\u00e1ch gi\u00e1o khoa trung h\u1ecdc c\u01a1 s\u1edf c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n ng\u00e0y nay, c\u0169ng vi\u1ebft r\u00f5 r\u00e0ng r\u1eb1ng, v\u00e0o th\u1eddi k\u1ef3 Edo, th\u1eddi k\u1ef3 M\u1ea1c Ph\u1ee7 cu\u1ed1i c\u00f9ng, c\u00e1c Samurai khi \u0111\u01b0a ra th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 h\u1ecdc v\u1ea5n th\u00ec nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh l\u00e0 \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed, m\u00e0 b\u1ea3n th\u00e2n Shibusawa Eiichi h\u1ecdc t\u1eadp c\u00e1c kinh \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a Nho gia, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng t\u1eadp v\u00f5 t\u1eeb nh\u1ecf. Cho n\u00ean \u00f4ng hi\u1ec3u r\u1ea5t r\u00f5 r\u1eb1ng g\u1ed1c r\u1ec5 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng V\u00f5 s\u0129 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed. Tuy nhi\u00ean, ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 v\u1eadn d\u1ee5ng \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d \u0111\u1ec3 d\u1eabn d\u1eaft n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n, ph\u00e1t huy t\u00e0i n\u0103ng kinh doanh v\u00e0 b\u1ed3i d\u01b0\u1ee1ng t\u00e0i n\u0103ng kinh doanh \u1edf Nh\u1eadt B\u1ea3n th\u00ec \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean.<\/p>\n<p><i>(c\u00f2n ti\u1ebfp)<\/i><\/p>\n<p>D\u1ecbch t\u1eeb: <a class=\"external free\" href=\"https:\/\/big5.zhengjian.org\/node\/245285\" rel=\"nofollow\">https:\/\/big5.zhengjian.org\/node\/245285<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"catlinks\" class=\"catlinks\" data-mw=\"interface\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0110\u1ecdc t\u00e1c ph\u1ea9m \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef v\u00e0 b\u00e0n t\u00ednh\u201d, hi\u1ec3u ra \u00fd ngh\u0129a th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a Nho h\u1ecdc T\u00e1c gi\u1ea3: L\u01b0u Nh\u01b0 [ChanhKien.org] \u201cT\u00f4i cho r\u1eb1ng, g\u1ed1c r\u1ec5 d\u01b0\u1ee1ng th\u00e0nh tinh th\u1ea7n Samurai (Tinh th\u1ea7n V\u00f5 s\u0129 \u0111\u1ea1o), suy cho c\u00f9ng l\u00e0 t\u1eeb \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed, m\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng kinh doanh c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[103],"tags":[621],"class_list":["post-50100","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-vanhoa-truyenthong","tag-cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 2) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-2.html\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 2) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u0110\u1ecdc t\u00e1c ph\u1ea9m \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef v\u00e0 b\u00e0n t\u00ednh\u201d, hi\u1ec3u ra \u00fd ngh\u0129a th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a Nho h\u1ecdc T\u00e1c gi\u1ea3: L\u01b0u Nh\u01b0 [ChanhKien.org] \u201cT\u00f4i cho r\u1eb1ng, g\u1ed1c r\u1ec5 d\u01b0\u1ee1ng th\u00e0nh tinh th\u1ea7n Samurai (Tinh th\u1ea7n V\u00f5 s\u0129 \u0111\u1ea1o), suy cho c\u00f9ng l\u00e0 t\u1eeb \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed, m\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng kinh doanh c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-2.html\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-10-12T03:34:55+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"editor_n\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"editor_n\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"19 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-2.html#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-2.html\"},\"author\":{\"name\":\"editor_n\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"headline\":\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 2)\",\"datePublished\":\"2025-10-12T03:34:55+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-2.html\"},\"wordCount\":3749,\"keywords\":[\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n\"],\"articleSection\":[\"V\u0103n h\u00f3a truy\u1ec1n th\u1ed1ng\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-2.html\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-2.html\",\"name\":\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 2) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-10-12T03:34:55+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-2.html#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-2.html\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-2.html#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 2)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\",\"name\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"description\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\",\"name\":\"editor_n\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"editor_n\"},\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 2) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-2.html","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 2) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","og_description":"\u0110\u1ecdc t\u00e1c ph\u1ea9m \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef v\u00e0 b\u00e0n t\u00ednh\u201d, hi\u1ec3u ra \u00fd ngh\u0129a th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a Nho h\u1ecdc T\u00e1c gi\u1ea3: L\u01b0u Nh\u01b0 [ChanhKien.org] \u201cT\u00f4i cho r\u1eb1ng, g\u1ed1c r\u1ec5 d\u01b0\u1ee1ng th\u00e0nh tinh th\u1ea7n Samurai (Tinh th\u1ea7n V\u00f5 s\u0129 \u0111\u1ea1o), suy cho c\u00f9ng l\u00e0 t\u1eeb \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed, m\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng kinh doanh c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-2.html","og_site_name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","article_published_time":"2025-10-12T03:34:55+00:00","author":"editor_n","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"editor_n","Est. reading time":"19 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-2.html#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-2.html"},"author":{"name":"editor_n","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"headline":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 2)","datePublished":"2025-10-12T03:34:55+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-2.html"},"wordCount":3749,"keywords":["Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n"],"articleSection":["V\u0103n h\u00f3a truy\u1ec1n th\u1ed1ng"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-2.html","url":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-2.html","name":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n - Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 2) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website"},"datePublished":"2025-10-12T03:34:55+00:00","author":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-2.html#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-2.html"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/cha-de-cua-nen-kinh-te-nhat-ban-shibusawa-eiichi-nguoi-chi-ton-tho-duy-nhat-khong-tu-lam-thay-phan-2.html#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/chanhkien.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nh\u1eadt B\u1ea3n &#8211; Shibusawa Eiichi, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u00f4n th\u1edd duy nh\u1ea5t Kh\u1ed5ng T\u1eed l\u00e0m Th\u1ea7y (Ph\u1ea7n 2)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website","url":"https:\/\/chanhkien.org\/","name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","description":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085","name":"editor_n","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","caption":"editor_n"},"url":"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50100","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50100"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50100\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50100"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50100"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50100"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}