{"id":49769,"date":"2025-10-05T07:00:28","date_gmt":"2025-10-05T00:00:28","guid":{"rendered":"https:\/\/chanhkien.org\/?p=49769"},"modified":"2025-10-05T18:53:05","modified_gmt":"2025-10-05T11:53:05","slug":"mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me.html","title":{"rendered":"M\u1eb7t Tr\u0103ng do Th\u1ea7n nh\u00e2n t\u1ea1o ra? G\u1eb7p \u2018ng\u01b0\u1eddi s\u1eeda tr\u0103ng\u2019 tr\u00ean n\u00fai ch\u1ec9 ra b\u1ebfn m\u00ea"},"content":{"rendered":"<div id=\"mw-content-text\" class=\"mw-content-ltr\" dir=\"ltr\" lang=\"en\">\n<div class=\"mw-parser-output\">\n<p><i>T\u00e1c gi\u1ea3: D\u1eefu Giai Huy<\/i><\/p>\n<p><b>[ChanhKien.org]<\/b><\/p>\n<p><a class=\"external free\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/20250930_ZJ_Wenhua-image.jpg\" rel=\"nofollow\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium\" src=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/20250930_ZJ_Wenhua-image.jpg\" width=\"450\" height=\"300\"><\/a><\/p>\n<p><i>Truy\u1ec1n thuy\u1ebft v\u1ec1 M\u1eb7t Tr\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e9 l\u1ed9 t\u1eeb m\u1ed9t cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 b\u00ed \u1ea9n ng\u00e0n n\u0103m tr\u01b0\u1edbc khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i ch\u00fang ta ph\u1ea3i kinh ng\u1ea1c &#8211; M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u00e0 do Th\u1ea7n nh\u00e2n t\u1ea1o ra? \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111em \u0111\u1ebfn cho ch\u00fang ta th\u00eam m\u1ed9t giai tho\u1ea1i k\u1ef3 th\u00fa v\u1ec1 T\u1ebft Trung Thu. (\u1ea2nh: Lo\u00efc Venance\/AFP\/Getty Images)<\/i><\/p>\n<p>T\u1eadp truy\u1ec7n \u201cD\u1eadu D\u01b0\u01a1ng T\u1ea1p Tr\u1edf\u201d c\u1ee7a \u0110o\u00e0n Th\u00e0nh Th\u1ee9c (kho\u1ea3ng n\u0103m 803\u2013863), nh\u00e0 v\u0103n h\u1ecdc uy\u00ean b\u00e1c \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, \u0111\u00e3 l\u01b0u truy\u1ec1n h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m v\u1edbi nh\u1eefng k\u1ef3 v\u0103n d\u1ecb s\u1ef1 v\u01b0\u1ee3t qua s\u1ee9c t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi y\u00eau th\u00edch. Trong \u201cQuy\u1ec3n 1: Thi\u00ean Ch\u1eed\u201d kh\u00e1m ph\u00e1 nh\u1eefng b\u00ed \u1ea9n c\u1ee7a c\u00f5i tr\u1eddi, c\u00f3 v\u00e0i c\u00e2u chuy\u1ec7n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn truy\u1ec1n thuy\u1ebft v\u1ec1 M\u1eb7t Tr\u0103ng d\u1ecbp T\u1ebft Trung Thu, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 c\u00e2u chuy\u1ec7n Ng\u00f4 C\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1n c\u00e2y qu\u1ebf m\u00e0 ai c\u0169ng bi\u1ebft; ngo\u00e0i ra c\u00f2n c\u00f3 m\u1ed9t k\u1ef3 ng\u1ed9 b\u00ed \u1ea9n kh\u00e1c, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i v\u1ed1n d\u1ea7n bi\u1ebft \u201cs\u1ef1 th\u1eadt\u201d v\u1ec1 M\u1eb7t Tr\u0103ng ph\u1ea3i kinh ng\u1ea1c. Li\u1ec7u M\u1eb7t Tr\u0103ng c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 do Th\u1ea7n nh\u00e2n t\u1ea1o ra kh\u00f4ng? \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111em \u0111\u1ebfn cho ch\u00fang ta th\u00eam m\u1ed9t giai tho\u1ea1i k\u1ef3 th\u00fa v\u1ec1 T\u1ebft Trung Thu!<\/p>\n<p><b>Trung Thu &#8211; Truy\u1ec1n thuy\u1ebft v\u1ec1 M\u1eb7t Tr\u0103ng: \u201cNg\u01b0\u1eddi s\u1eeda tr\u0103ng\u201d ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1eddng khai s\u00e1ng<\/b><\/p>\n<p>T\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m ni\u00ean hi\u1ec7u Th\u00e1i H\u00f2a (827\u2013835) \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng V\u0103n T\u00f4ng, Tr\u1ecbnh Nh\u00e2n B\u1ea3n c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi em h\u1ecd (t\u00ean tu\u1ed5i \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft, trong b\u00e0i n\u00e0y t\u1ea1m g\u1ecdi l\u00e0 \u201cTr\u1ecbnh bi\u1ec3u \u0111\u1ec7\u201d) v\u1ed1n \u01b0a th\u00edch du ngo\u1ea1n s\u01a1n th\u1ee7y, th\u01b0\u1eddng c\u00f9ng m\u1ed9t nho sinh h\u1ecd V\u01b0\u01a1ng d\u1ea1o ch\u01a1i n\u00fai Tung S\u01a1n. H\u00f4m \u1ea5y, h\u1ecd men theo \u0111\u01b0\u1eddng n\u00fai t\u00ecm c\u1ea3nh \u0111\u1eb9p thanh u, b\u00e1m d\u00e2y leo v\u01b0\u1ee3t su\u1ed1i, c\u00e0ng \u0111i phong c\u1ea3nh c\u00e0ng t\u0129nh m\u1ecbch. \u0110i m\u00e3i, \u0111i m\u00e3i, ch\u1eb3ng hay tr\u1eddi \u0111\u00e3 d\u1ea7n t\u1ed1i l\u1ea1i.<\/p>\n<p>L\u00fac \u1ea5y, Tr\u1ecbnh bi\u1ec3u \u0111\u1ec7 c\u00f3 ch\u00fat ho\u1ea3ng h\u1ed1t n\u00f3i: \u201cV\u01b0\u01a1ng huynh, h\u00ecnh nh\u01b0 ch\u00fang ta b\u1ecb l\u1ea1c \u0111\u01b0\u1eddng r\u1ed3i, c\u00e0ng \u0111i l\u1ea1i c\u00e0ng xu\u1ed1ng th\u1ea5p, ph\u1ea3i l\u00e0m sao \u0111\u00e2y?\u201d<\/p>\n<p>Nho sinh h\u1ecd V\u01b0\u01a1ng nh\u00ecn quanh b\u1ed1n ph\u00eda, \u0111ang c\u00f2n do d\u1ef1 ch\u01b0a bi\u1ebft t\u00ednh th\u1ebf n\u00e0o th\u00ec b\u1ed7ng nghe th\u1ea5y g\u00ec \u0111\u00f3, li\u1ec1n n\u00f3i: \u201cKhoan \u0111\u00e3, \u0111\u1eebng ho\u1ea3ng\u2026 nghe k\u00eca\u2026 h\u00ecnh nh\u01b0 b\u00ean kia c\u00f3 ti\u1ebfng \u0111\u1ed9ng!\u201d<\/p>\n<p>Hai ng\u01b0\u1eddi men theo h\u01b0\u1edbng ph\u00e1t ra \u00e2m thanh, v\u1ea1ch c\u1ecf d\u1ea1i v\u00e0 b\u1ee5i gai th\u00ec ph\u00e1t hi\u1ec7n m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng m\u1eb7c \u00e1o v\u1ea3i s\u1ea1ch s\u1ebd, g\u1ed1i \u0111\u1ea7u l\u00ean m\u1ed9t b\u1ecdc v\u1ea3i, \u0111ang say gi\u1ea5c n\u1ed3ng, ng\u00e1y \u201ckh\u00f2 kh\u00f2\u201d. C\u1ea3 hai nh\u00ecn nhau, kinh ng\u1ea1c k\u00eau l\u00ean: \u201cGi\u1eefa ch\u1ed1n n\u00fai r\u1eebng hoang vu n\u00e0y, sao l\u1ea1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u1eb1m ng\u1ee7 \u1edf \u0111\u00e2y?\u201d<\/p>\n<p>Tr\u1ecbnh bi\u1ec3u \u0111\u1ec7 n\u00f3ng ru\u1ed9t li\u1ec1n th\u1eed g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kia d\u1eady \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1eddng: \u201cV\u1ecb huynh \u0111\u00e0i, ch\u00fang t\u00f4i l\u1ea1c \u0111\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m sao quay l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1eddng l\u1edbn, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ec9 m\u1ed9t ch\u00fat cho ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng?\u201d<\/p>\n<p>G\u1ecdi m\u00e3i g\u1ecdi m\u00e3i, ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y ch\u1ec9 kh\u1ebd nh\u1ea5c \u0111\u1ea7u m\u1edf m\u1eaft, li\u1ebfc nh\u00ecn hai ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t c\u00e1i, ch\u1eb3ng n\u00f3i l\u1eddi n\u00e0o, l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c ng\u1ee7 kh\u00ec.<\/p>\n<p>Tr\u1ecbnh bi\u1ec3u \u0111\u1ec7 s\u1ed1t ru\u1ed9t qu\u00e1, l\u1ea1i g\u1ecdi th\u00eam m\u1ea5y l\u1ea7n. Ng\u01b0\u1eddi kia b\u00e8n ng\u1ed3i d\u1eady, c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ec1 t\u1ee9c gi\u1eadn v\u00ec b\u1ecb qu\u1ea5y r\u1ea7y, ch\u1ec9 th\u1ea3n nhi\u00ean n\u00f3i: \u201cL\u1ea1i \u0111\u00e2y!\u201d<\/p>\n<p>Hai ng\u01b0\u1eddi li\u1ec1n b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn g\u1ea7n, h\u1ecfi: \u201cXin m\u1ea1o mu\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi, v\u00ec sao huynh l\u1ea1i m\u1ed9t m\u00ecnh n\u1eb1m ng\u1ee7 n\u01a1i n\u00e0y? Huynh \u0111\u00e0i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng n\u00e0o?\u201d<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi kia \u0111\u1ed9t nhi\u00ean b\u1eadt c\u01b0\u1eddi, v\u1edbi gi\u1ecdng \u0111i\u1ec7u b\u00ed \u1ea9n, k\u1ec3 m\u1ed9t \u201cb\u00ed m\u1eadt\u201d ng\u00e0n \u0111\u1eddi: \u201cHai ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 bi\u1ebft kh\u00f4ng? M\u1eb7t Tr\u0103ng tr\u00ean tr\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1eadt t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng, m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o th\u00e0nh t\u1eeb \u2018th\u1ea5t b\u1ea3o\u2019. Tr\u0103ng tr\u00f2n nh\u01b0 vi\u00ean ng\u1ecdc ch\u00e2u, \u00e1nh s\u00e1ng M\u1eb7t Tr\u1eddi chi\u1ebfu v\u00e0o m\u1eb7t l\u1ed3i c\u1ee7a tr\u0103ng, n\u00ean ch\u00fang ta \u1edf d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t m\u1edbi th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00f3ng s\u00e1ng c\u1ee7a tr\u0103ng. Tr\u00ean tr\u1eddi th\u01b0\u1eddng c\u00f3 t\u00e1m v\u1ea1n hai ngh\u00ecn h\u1ed9 chuy\u00ean s\u1eeda ch\u1eefa n\u00f3. Ta ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t trong s\u1ed1 \u0111\u00f3\u201d.<\/p>\n<p>V\u1eeba n\u00f3i, anh ta v\u1eeba m\u1edf chi\u1ebfc g\u1ed1i v\u1ea3i m\u00e0 ban n\u00e3y m\u00ecnh d\u00f9ng \u0111\u1ec3 g\u1ed1i \u0111\u1ea7u. Hai ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5y b\u00ean trong c\u00f3 r\u00ecu, \u0111\u1ee5c v\u00e0 c\u00e1c c\u00f4ng c\u1ee5 kh\u00e1c, c\u00f9ng v\u1edbi hai n\u1eafm c\u01a1m tr\u1eafng trong su\u1ed1t nh\u01b0 ng\u1ecdc. Ng\u01b0\u1eddi m\u1eb7c \u00e1o v\u1ea3i \u0111\u01b0a n\u1eafm c\u01a1m cho hai ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd v\u00e0 n\u00f3i: \u201c\u0102n \u0111i, d\u00f9 kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u00fap c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i tr\u01b0\u1eddng sinh b\u1ea5t l\u00e3o, nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i c\u1ea3 \u0111\u1eddi kh\u00f4ng b\u1ec7nh t\u1eadt\u201d.<\/p>\n<p>N\u00f3i xong, anh ta \u0111\u1ee9ng d\u1eady, ch\u1ec9 v\u00e0o m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng nh\u1ecf v\u00e0 n\u00f3i: \u201cC\u1ee9 men theo con \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y, l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf ra \u0111\u01b0\u1eddng l\u1edbn r\u1ed3i\u201d. V\u1eeba d\u1ee9t l\u1eddi, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 li\u1ec1n bi\u1ebfn m\u1ea5t.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng t\u00fa t\u00e0i kinh ng\u1ea1c th\u1ed1t l\u00ean: \u201cV\u1eeba r\u1ed3i ch\u00fang ta g\u1eb7p ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0&#8230; Ti\u00ean nh\u00e2n?\u201d<\/p>\n<p>Tr\u1ecbnh bi\u1ec3u \u0111\u1ec7 c\u1ea3m th\u00e1n: \u201cCh\u00e0! M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u00e0 do \u2018Th\u1ea7n nh\u00e2n\u2019 t\u1ea1o ra th\u1eadt! Cu\u1ed9c g\u1eb7p ng\u00e0y h\u00f4m nay th\u1eadt l\u00e0 k\u1ef3 di\u1ec7u qu\u00e1 thay!\u201d<\/p>\n<p><b>M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u00e0 do \u201cTh\u1ea7n nh\u00e2n\u201d t\u1ea1o ra?<\/b><\/p>\n<p>\u0110o\u00e0n Th\u00e0nh Th\u1ee9c, t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a c\u00e2u chuy\u1ec7n, nh\u1edd \u01a1n ph\u00fac c\u1ee7a cha m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m ch\u1ee9c Hi\u1ec7u th\u01b0 lang trung c\u1ea5p th\u1eddi nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng. B\u1ea3n th\u00e2n \u00f4ng tinh th\u00f4ng, kh\u1ed5 h\u1ecdc, nh\u1edd c\u00f4ng vi\u1ec7c m\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc h\u1ebft c\u00e1c s\u00e1ch l\u01b0u trong B\u00ed c\u00e1c c\u1ee7a cung \u0111\u00ecnh, ki\u1ebfn th\u1ee9c r\u1ed9ng l\u1edbn n\u00ean v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng n\u1ed5i tr\u1ed9i m\u1ed9t th\u1eddi. Sau khi t\u1eeb quan, \u00f4ng s\u1ed1ng \u1ea9n d\u1eadt t\u1ea1i T\u01b0\u01a1ng D\u01b0\u01a1ng, s\u1ed1ng m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi an nh\u00e0n, t\u1ef1 t\u1ea1i. \u00d4ng c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u00e1c ph\u1ea9m, trong \u0111\u00f3 n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u1ea5t t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay l\u00e0 cu\u1ed1n \u201cD\u1eadu D\u01b0\u01a1ng T\u1ea1p Tr\u1edf\u201d. Cu\u1ed1n ti\u1ec3u thuy\u1ebft \u201cD\u1eadu D\u01b0\u01a1ng T\u1ea1p Tr\u1edf\u201d n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c thai ngh\u00e9n t\u1eeb s\u1ef1 uy\u00ean b\u00e1c c\u1ee7a \u00f4ng, v\u1eady th\u00ec ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng t\u1ea1o ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi truy\u1ec1n b\u00e1 ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a c\u00e2u chuy\u1ec7n \u201cs\u1eeda tr\u0103ng\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00edch d\u1eabn trong b\u00e0i n\u00e0y ch\u1eafc h\u1eb3n ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, tr\u01b0\u1edbc khi \u00f4ng bi\u00ean so\u1ea1n, \u0111\u00e3 c\u00f3 truy\u1ec1n thuy\u1ebft v\u1ec1 vi\u1ec7c \u201cM\u1eb7t Tr\u0103ng l\u00e0 do con ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1o ra\u201d. Nh\u00ecn v\u00e0o c\u00e2u chuy\u1ec7n trong \u201cD\u1eadu D\u01b0\u01a1ng T\u1ea1p Tr\u1edf\u201d, nh\u00e2n v\u1eadt \u00e1o v\u1ea3i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng, \u00f4ng ta c\u00f3 ph\u00e9p th\u1ea7n th\u00f4ng, v\u1eeba d\u1ee9t l\u1eddi \u0111\u00e3 bi\u1ebfn m\u1ea5t. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi s\u1eeda tr\u0103ng v\u1ed1n l\u00e0 Th\u1ea7n nh\u00e2n, v\u1eady th\u00ec ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1o ra M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u1ea1i c\u00e0ng phi ph\u00e0m h\u01a1n n\u1eefa.<\/p>\n<p>C\u00f3 truy\u1ec1n thuy\u1ebft k\u1ec3 r\u1eb1ng tr\u00ean M\u1eb7t Tr\u0103ng c\u00f3 Th\u1ea7n nh\u00e2n tu s\u1eeda, t\u00ednh t\u1eeb khi \u1ea5y \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 c\u00f3 h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m l\u1ecbch s\u1eed. Th\u1ebf nh\u01b0ng, m\u00e3i \u0111\u1ebfn khi con ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u0111\u1eb7t ch\u00e2n l\u00ean M\u1eb7t Tr\u0103ng, ch\u00fang ta m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u1ea3y sinh s\u1ef1 ho\u00e0i nghi n\u00e0y! M\u1ed9t lo\u1ea1t nh\u1eefng ph\u00e1t hi\u1ec7n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u0103ng c\u0169ng khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3i kinh ng\u1ea1c: th\u00ec ra, M\u1eb7t Tr\u0103ng &#8211; v\u1ec7 tinh t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a nay v\u1eabn tin t\u01b0\u1edfng, kh\u00f4ng ch\u00fat nghi ng\u1edd l\u1ea1i mang nh\u1eefng \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t \u201csi\u00eau v\u1ec7 tinh nh\u00e2n t\u1ea1o\u201d kh\u1ed5ng l\u1ed3. V\u00ed d\u1ee5:<\/p>\n<p>Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u201ctr\u0103ng ch\u1ea5n\u201d k\u1ef3 l\u1ea1 cho th\u1ea5y M\u1eb7t Tr\u0103ng c\u00f3 t\u00e2m r\u1ed7ng!<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i ra c\u00f2n c\u00f3:<\/p>\n<p>1. M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ec7 tinh \u201cqu\u00e1 l\u1edbn\u201d, r\u00f5 r\u00e0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 thi\u00ean th\u1ec3 t\u1ef1 nhi\u00ean.<\/p>\n<p>2. M\u1eb7t Tr\u0103ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u00e1c v\u1ec7 tinh b\u1ecb \u201ckh\u00f3a th\u1ee7y tri\u1ec1u\u201d kh\u00e1c, v\u0129nh vi\u1ec5n ch\u1ec9 h\u01b0\u1edbng m\u1ed9t m\u1eb7t v\u1ec1 ph\u00eda h\u00e0nh tinh m\u1eb9.<\/p>\n<p>3. Qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o M\u1eb7t Tr\u0103ng quay quanh Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t l\u00e0 h\u00ecnh elip g\u1ea7n nh\u01b0 tr\u00f2n, t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a v\u1ec7 tinh nh\u00e2n t\u1ea1o.<\/p>\n<p>4. B\u00ean d\u01b0\u1edbi l\u1edbp b\u1ec1 m\u1eb7t c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u0103ng c\u00f3 m\u1ed9t l\u1edbp v\u1ecf c\u1ef1c k\u1ef3 c\u1ee9ng r\u1eafn.<\/p>\n<p>5. M\u1eb7t Tr\u0103ng ch\u1ee9a qu\u1eb7ng kim lo\u1ea1i tinh khi\u1ebft m\u00e0 trong t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3.<\/p>\n<p>6. Tr\u00ean M\u1eb7t Tr\u0103ng c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh h\u00ecnh h\u1ecdc b\u00ed \u1ea9n, kh\u00f4ng do t\u1ef1 nhi\u00ean t\u1ea1o th\u00e0nh.<\/p>\n<p>(Chi ti\u1ebft xin xem trong ph\u1ea7n ph\u1ee5 l\u1ee5c b\u00ean d\u01b0\u1edbi).<\/p>\n<p>L\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u0103ng v\u00e0 Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t c\u00f2n kinh ng\u1ea1c h\u01a1n c\u1ea3 \u00fd ngh\u0129a m\u00e0 c\u00e2u n\u00f3i \u201cth\u01b0\u01a1ng h\u1ea3i tang \u0111i\u1ec1n\u201d mu\u1ed1n di\u1ec5n t\u1ea3. V\u00e0o m\u1ed9t th\u1eddi kh\u1eafc n\u00e0o \u0111\u00f3, \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t nh\u00f3m Th\u1ea7n nh\u00e2n c\u00f3 \u201cth\u1ea7n th\u00f4ng\u201d d\u1ef1ng n\u00ean cho nh\u00e2n lo\u1ea1i trong Tam gi\u1edbi m\u1ed9t \u201c\u0111\u00e8n tr\u01b0\u1eddng minh\u201d kh\u1ed5ng l\u1ed3 \u0111\u1ec3 soi s\u00e1ng th\u1ebf gi\u1edbi ban \u0111\u00eam c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. Th\u1ebf nh\u01b0ng, h\u1ecd l\u1ea1i \u0111\u1ec3 l\u1ea1i s\u1ef1 \u201ctr\u00f2n khuy\u1ebft, s\u00e1ng t\u1ed1i\u201d nh\u01b0 m\u1ed9t n\u1ed7i ti\u1ebfc nu\u1ed1i, \u0111\u00eam \u0111\u00eam kh\u01a1i d\u1eady l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, khi\u1ebfn con ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed7i kh\u1ed5 trong bi\u1ec3n t\u00ecnh nh\u00e2n sinh! \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 v\u00e0o \u0111\u00eam Trung thu, c\u1ea3m gi\u00e1c bi hoan ly h\u1ee3p m\u00e0 s\u1ef1 \u201ctr\u00f2n khuy\u1ebft\u201d mang l\u1ea1i, l\u1ea1i c\u00e0ng rung \u0111\u1ed9ng s\u00e2u s\u1eafc l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a nay.<\/p>\n<p><b>Ph\u1ee5 l\u1ee5c:<\/b><\/p>\n<p>Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u201ctr\u0103ng ch\u1ea5n\u201d k\u1ef3 l\u1ea1 cho th\u1ea5y: M\u1eb7t Tr\u0103ng d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 l\u00e0 t\u00e2m r\u1ed7ng.<\/p>\n<p>V\u00e0o l\u00fac 4 gi\u1edd 15 ph\u00fat s\u00e1ng (gi\u1edd chu\u1ea9n mi\u1ec1n Trung n\u01b0\u1edbc M\u1ef9) ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 11 n\u0103m 1969, sau khi ho\u00e0n th\u00e0nh nhi\u1ec7m v\u1ee5 \u0111\u1ed5 b\u1ed9, c\u00e1c phi h\u00e0nh gia c\u1ee7a t\u00e0u Apollo 12 \u0111\u00e3 th\u1ea3 ph\u1ea7n t\u0103ng t\u1ed1c c\u1ee7a M\u00f4-\u0111un h\u1ea1 c\u00e1nh (Lunar Module Ascent Stage) \u0111\u1ec3 n\u00f3 va ch\u1ea1m v\u1edbi b\u1ec1 m\u1eb7t M\u1eb7t Tr\u0103ng v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 kho\u1ea3ng 6.048 km\/h.<\/p>\n<p>V\u1ee5 va ch\u1ea1m n\u00e0y \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t \u201ctr\u1eadn \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t M\u1eb7t Tr\u0103ng\u201d (moonquake) d\u1eef d\u1ed9i v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft b\u1ecb ghi \u0111\u1ecba ch\u1ea5n th\u1ee5 \u0111\u1ed9ng (Passive Seismic Experiment, PSE) \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eafp \u0111\u1eb7t tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t M\u1eb7t Tr\u0103ng ghi l\u1ea1i m\u1ed9t c\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng.<\/p>\n<p>M\u1eb7t Tr\u0103ng sau khi b\u1ecb va ch\u1ea1m \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra d\u01b0 ch\u1ea5n (residual vibrations) d\u00e0i b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng. C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc m\u00f4 t\u1ea3 M\u1eb7t Tr\u0103ng \u0111\u00e3 \u201crung l\u00ean nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00e1i chu\u00f4ng\u201d, rung \u0111\u1ed9ng k\u00e9o d\u00e0i h\u01a1n 55 ph\u00fat, m\u1ed9t kho\u1ea3ng th\u1eddi gian c\u1ef1c k\u1ef3 \u0111\u00e1ng kinh ng\u1ea1c. S\u00f3ng xung k\u00edch c\u0169ng khi\u1ebfn c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc s\u1eedng s\u1ed1t: ban \u0111\u1ea7u l\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ee3t s\u00f3ng nh\u1ecf, sau \u0111\u00f3 t\u0103ng d\u1ea7n, \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec9nh \u0111i\u1ec3m, v\u00e0 k\u00e9o d\u00e0i r\u1ea5t l\u00e2u. Theo b\u00e1o c\u00e1o, ngay c\u1ea3 m\u1ed9t gi\u1edd sau, nh\u1eefng ti\u1ebfng vang nh\u1ecf nh\u1ea5t v\u1eabn ch\u01b0a d\u1ee9t.<\/p>\n<p>\u00d4ng Maurice Ewing, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u Vi\u1ec7n Nghi\u00ean c\u1ee9u \u0110\u1ecba ch\u1ea5n, n\u00f3i: \u201cS\u00f3ng \u0111\u1ecba ch\u1ea5n ch\u1ec9 truy\u1ec1n d\u1ecdc theo b\u1ec1 m\u1eb7t M\u1eb7t Tr\u0103ng t\u1eeb t\u00e2m ch\u1ea5n m\u00e0 kh\u00f4ng truy\u1ec1n v\u00e0o b\u00ean trong M\u1eb7t Tr\u0103ng, gi\u1ed1ng h\u1ec7t nh\u01b0 nh\u1eefng g\u00ec x\u1ea3y ra tr\u00ean m\u1ed9t qu\u1ea3 c\u1ea7u kim lo\u1ea1i ho\u00e0n to\u00e0n b\u1ecb r\u1ed7ng\u201d.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t M\u1eb7t Tr\u0103ng n\u00e0y cho th\u1ea5y b\u00ean trong M\u1eb7t Tr\u0103ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 l\u00e0 r\u1ed7ng v\u1eady. [Xem ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o]<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i ra, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ng\u00e0y nay c\u00f2n ph\u00e1t hi\u1ec7n ra m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m k\u1ef3 l\u1ea1 kh\u00e1c c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u0103ng, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u ch\u1ec9 ra kh\u1ea3 n\u0103ng M\u1eb7t Tr\u0103ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u1eadt th\u1ec3 t\u1ef1 nhi\u00ean:<\/p>\n<p>M\u1ed9t lo\u1ea1t nh\u1eefng \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m k\u1ef3 l\u1ea1 c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u0103ng cho th\u1ea5y n\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u1eadt th\u1ec3 t\u1ef1 nhi\u00ean:<\/p>\n<p>1. M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ec7 tinh \u201cqu\u00e1 l\u1edbn\u201d, r\u00f5 r\u00e0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t thi\u00ean th\u1ec3 t\u1ef1 nhi\u00ean:<\/p>\n<p>S\u1ed1 li\u1ec7u cho th\u1ea5y, \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t l\u00e0 12.756km, \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u00e0 3.467km, chi\u1ebfm 27% \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. So v\u1edbi c\u00e1c v\u1ec7 tinh c\u1ee7a c\u00e1c h\u00e0nh tinh kh\u00e1c, \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh c\u1ee7a ch\u00fang kh\u00f4ng v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 5% \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh c\u1ee7a h\u00e0nh tinh m\u1eb9, nh\u01b0ng M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u1ea1i \u0111\u1ea1t 27%. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y M\u1eb7t Tr\u0103ng r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t thi\u00ean th\u1ec3 t\u1ef1 nhi\u00ean th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>H\u01a1n n\u1eefa, \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh M\u1eb7t Tr\u0103ng b\u1eb1ng 1\/395 \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh M\u1eb7t Tr\u1eddi, v\u00e0 t\u1ef7 l\u1ec7 kho\u1ea3ng c\u00e1ch t\u1eeb M\u1eb7t Tr\u0103ng \u0111\u1ebfn Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t so v\u1edbi kho\u1ea3ng c\u00e1ch t\u1eeb Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t \u0111\u1ebfn M\u1eb7t Tr\u1eddi c\u0169ng l\u00e0 1\/395. Hai t\u1ef7 l\u1ec7 tr\u00f9ng kh\u1edbp n\u00e0y khi\u1ebfn cho, khi nh\u00ecn t\u1eeb b\u1ec1 m\u1eb7t Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, k\u00edch th\u01b0\u1edbc c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u0103ng v\u00e0 M\u1eb7t Tr\u1eddi l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n gi\u1ed1ng nhau. Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y c\u0169ng l\u00e0 duy nh\u1ea5t trong h\u1ec7 M\u1eb7t Tr\u1eddi.<\/p>\n<p>2. M\u1eb7t Tr\u0103ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u00e1c v\u1ec7 tinh b\u1ecb \u201ckh\u00f3a th\u1ee7y tri\u1ec1u\u201d, lu\u00f4n lu\u00f4n quay c\u00f9ng m\u1ed9t m\u1eb7t v\u1ec1 ph\u00eda h\u00e0nh tinh m\u1eb9 [1]:<\/p>\n<p>B\u1ea5t c\u1ee9 khi n\u00e0o ch\u00fang ta ng\u1eafm tr\u0103ng, ch\u00fang ta lu\u00f4n th\u1ea5y c\u00f9ng m\u1ed9t m\u1eb7t c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u0103ng, v\u00e0 kh\u00f4ng bao gi\u1edd nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1eb7t sau c\u1ee7a n\u00f3. C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ph\u00e1t hi\u1ec7n ra r\u1eb1ng th\u1eddi gian M\u1eb7t Tr\u0103ng t\u1ef1 quay m\u1ed9t v\u00f2ng \u201cv\u1eeba \u0111\u00fang b\u1eb1ng\u201d th\u1eddi gian n\u00f3 quay quanh Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t m\u1ed9t v\u00f2ng, v\u00ec v\u1eady M\u1eb7t Tr\u0103ng lu\u00f4n h\u01b0\u1edbng m\u1ed9t m\u1eb7t v\u1ec1 ph\u00eda Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. T\u1ed1c \u0111\u1ed9 t\u1ef1 quay c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u00e0 16.56km\/h, nhanh h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi c\u00e1c v\u1ec7 tinh t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 kh\u00e1c.<\/p>\n<p>3. Qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o M\u1eb7t Tr\u0103ng quay quanh Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh elip g\u1ea7n nh\u01b0 tr\u00f2n, gi\u1ed1ng nh\u01b0 v\u1ec7 tinh nh\u00e2n t\u1ea1o:<\/p>\n<p>Qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ec7 tinh t\u1ef1 nhi\u00ean n\u00f3i chung \u0111\u1ec1u l\u00e0 h\u00ecnh elip, c\u00f2n qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a v\u1ec7 tinh nh\u00e2n t\u1ea1o l\u00e0 h\u00ecnh elip g\u1ea7n nh\u01b0 tr\u00f2n. Trong khi \u0111\u00f3, qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u0103ng (b\u00e1n tr\u1ee5c l\u1edbn l\u00e0 384.400km, b\u00e1n tr\u1ee5c nh\u1ecf l\u00e0 383.800km) l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh elip g\u1ea7n nh\u01b0 tr\u00f2n, gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t v\u1ec7 tinh nh\u00e2n t\u1ea1o.<\/p>\n<p>4. D\u01b0\u1edbi b\u1ec1 m\u1eb7t M\u1eb7t Tr\u0103ng c\u00f3 m\u1ed9t l\u1edbp v\u1ecf c\u1ef1c k\u1ef3 c\u1ee9ng:<\/p>\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc tin r\u1eb1ng, d\u01b0\u1edbi b\u1ec1 m\u1eb7t M\u1eb7t Tr\u0103ng kho\u1ea3ng b\u1ed1n d\u1eb7m (kho\u1ea3ng 6,4km) c\u00f3 m\u1ed9t c\u1ea5u tr\u00fac v\u1eadt ch\u1ea5t r\u1ea5t c\u1ee9ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 thi\u00ean th\u1ea1ch xuy\u00ean qua. B\u1edfi v\u00ec t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c h\u1ed1 thi\u00ean th\u1ea1ch tr\u00ean M\u1eb7t Tr\u0103ng \u0111\u1ec1u c\u1ea1n h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh l\u00fd thuy\u1ebft, trong \u0111\u00f3 h\u1ed1 s\u00e2u nh\u1ea5t l\u00e0 h\u1ed1 Gagarin (Gagrin Crater) c\u0169ng ch\u1ec9 s\u00e2u b\u1ed1n d\u1eb7m. V\u1eady, c\u1ea5u tr\u00fac v\u1eadt ch\u1ea5t r\u1ea5t c\u1ee9ng \u0111\u00f3 c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ecf kim lo\u1ea1i ch\u0103ng? (Li\u1ec7u \u0111\u00e2y c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1ee9 \u201cTh\u1ea5t b\u1ea3o\u201d m\u00e0 nh\u00e2n v\u1eadt \u00e1o v\u1ea3i trong c\u00e2u chuy\u1ec7n k\u1ec3 tr\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp?)<\/p>\n<p>5. M\u1eb7t Tr\u0103ng ch\u1ee9a qu\u1eb7ng kim lo\u1ea1i nguy\u00ean ch\u1ea5t m\u00e0 t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c:<\/p>\n<p>Trong \u0111\u1ea5t tr\u00ean M\u1eb7t Tr\u0103ng c\u00f2n ch\u1ee9a s\u1eaft nguy\u00ean ch\u1ea5t v\u00e0 Titan nguy\u00ean ch\u1ea5t, \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng qu\u1eb7ng kim lo\u1ea1i nguy\u00ean ch\u1ea5t m\u00e0 t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i. Th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, c\u1ea7n c\u00f3 c\u00f4ng ngh\u1ec7 luy\u1ec7n kim ti\u00ean ti\u1ebfn m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 ho\u00e0n nguy\u00ean kim lo\u1ea1i th\u00e0nh h\u1ee3p ch\u1ea5t \u0111\u01a1n ph\u00e2n t\u1eed. V\u1eady, ai \u0111\u00e3 tinh ch\u1ebf nh\u1eefng kim lo\u1ea1i n\u00e0y tr\u00ean M\u1eb7t Tr\u0103ng, v\u00e0 v\u00e0o l\u00fac n\u00e0o?<\/p>\n<p>6. Tr\u00ean M\u1eb7t Tr\u0103ng c\u00f3 nh\u1eefng c\u1ea5u tr\u00fac h\u00ecnh h\u1ecdc b\u00ed \u1ea9n kh\u00f4ng ph\u1ea3i do t\u1ef1 nhi\u00ean t\u1ea1o th\u00e0nh:<\/p>\n<p>N\u0103m 1966, c\u1ea3 t\u00e0u th\u0103m d\u00f2 c\u1ee7a Li\u00ean X\u00f4 v\u00e0 t\u00e0u th\u0103m d\u00f2 c\u1ee7a M\u1ef9 \u0111\u1ec1u ch\u1ee5p \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng c\u1ea5u tr\u00fac d\u1ea1ng th\u00e1p tr\u00ean M\u1eb7t Tr\u0103ng. Trong qu\u00e1 tr\u00ecnh th\u1ef1c hi\u1ec7n s\u1ee9 m\u1ec7nh \u0111\u1ed5 b\u1ed9 Apollo c\u1ee7a M\u1ef9, nh\u1eefng b\u1ee9c \u1ea3nh \u0111\u01b0\u1ee3c phi h\u00e0nh gia ch\u1ee5p c\u0169ng ti\u1ebft l\u1ed9 m\u1ed9t th\u00f4ng tin \u0111\u00e1ng kinh ng\u1ea1c: tr\u00ean c\u00e1c n\u00fai l\u1eeda h\u00ecnh v\u00e0nh khuy\u00ean (h\u1ed1 va ch\u1ea1m) c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u0103ng c\u00f3 d\u1ea5u v\u1ebft r\u00f5 r\u00e0ng c\u1ee7a s\u1ef1 c\u1ea3i t\u1ea1o nh\u00e2n t\u1ea1o.<\/p>\n<p>T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng M\u1eb7t Tr\u0103ng n\u00e0y \u0111\u1ec1u \u0111ang th\u00e1ch th\u1ee9c nh\u1eadn th\u1ee9c hi\u1ec7n c\u00f3 v\u00e0 t\u00ednh x\u00e1c th\u1ef1c c\u1ee7a c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i. Nh\u00ecn l\u1ea1i ngh\u00ecn n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, ng\u01b0\u1eddi th\u1eddi nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i c\u00e2u chuy\u1ec7n \u201cs\u1eeda ch\u1eefa M\u1eb7t Tr\u0103ng\u201d n\u00e0y. Ph\u1ea3i ch\u0103ng ng\u01b0\u1eddi th\u1eddi \u0111\u00f3 qu\u00e1 gi\u00e0u tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng? Hay l\u00e0 khoa h\u1ecdc ng\u00e0y nay c\u00f2n nhi\u1ec1u thi\u1ebfu s\u00f3t? Trong vi\u1ec7c kh\u00e1m ph\u00e1 v\u00e0 t\u00ecm hi\u1ec3u v\u1ec1 b\u00ed \u1ea9n c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 sinh m\u1ec7nh, ch\u00fang ta, nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng n\u00ean t\u1ef1 m\u00e3n!<\/p>\n<p><i>Ghi ch\u00fa:<\/i><\/p>\n<p>[1] Xem \u201cDanh s\u00e1ch c\u00e1c thi\u00ean th\u1ec3 b\u1ecb kh\u00f3a th\u1ee7y tri\u1ec1u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn\u201d<\/p>\n<p>Ngu\u1ed3n:<\/p>\n<p>M\u1eb7t Tr\u0103ng c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u00e2n t\u1ea1o kh\u00f4ng?! T\u1ed5ng h\u1ee3p nh\u1eefng b\u1eb1ng ch\u1ee9ng \u0111\u00e1ng ng\u1ea1c nhi\u00ean<\/p>\n<p>\u201cTh\u00ed nghi\u1ec7m \u0110\u1ecba ch\u1ea5n Th\u1ee5 \u0111\u1ed9ng Apollo 12\u201d\uff08Apollo 12 Passive Seismic Experime\uff09<\/p>\n<p>T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o: Flindsay, Hamish (2008). \u201cG\u00f3i Th\u00ed nghi\u1ec7m B\u1ec1 m\u1eb7t M\u1eb7t Tr\u0103ng c\u1ee7a Apollo\u201d (<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.nasa.gov\/history\/alsj\/\" rel=\"nofollow\">Apollo Lunar Surface Experiments Package<\/a>).NASA.<\/p>\n<p><i>(Theo The Epoch Times)<\/i><\/p>\n<p>D\u1ecbch t\u1eeb: <a class=\"external free\" href=\"https:\/\/www.zhengjian.org\/node\/298805\" rel=\"nofollow\">https:\/\/www.zhengjian.org\/node\/298805<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"catlinks\" class=\"catlinks\" data-mw=\"interface\">&nbsp;<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00e1c gi\u1ea3: D\u1eefu Giai Huy [ChanhKien.org] Truy\u1ec1n thuy\u1ebft v\u1ec1 M\u1eb7t Tr\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e9 l\u1ed9 t\u1eeb m\u1ed9t cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 b\u00ed \u1ea9n ng\u00e0n n\u0103m tr\u01b0\u1edbc khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i ch\u00fang ta ph\u1ea3i kinh ng\u1ea1c &#8211; M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u00e0 do Th\u1ea7n nh\u00e2n t\u1ea1o ra? \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111em \u0111\u1ebfn cho ch\u00fang ta th\u00eam m\u1ed9t giai tho\u1ea1i k\u1ef3 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[80],"tags":[],"class_list":["post-49769","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-khoa-hoc-khac"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>M\u1eb7t Tr\u0103ng do Th\u1ea7n nh\u00e2n t\u1ea1o ra? G\u1eb7p \u2018ng\u01b0\u1eddi s\u1eeda tr\u0103ng\u2019 tr\u00ean n\u00fai ch\u1ec9 ra b\u1ebfn m\u00ea - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me.html\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"M\u1eb7t Tr\u0103ng do Th\u1ea7n nh\u00e2n t\u1ea1o ra? G\u1eb7p \u2018ng\u01b0\u1eddi s\u1eeda tr\u0103ng\u2019 tr\u00ean n\u00fai ch\u1ec9 ra b\u1ebfn m\u00ea - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"T\u00e1c gi\u1ea3: D\u1eefu Giai Huy [ChanhKien.org] Truy\u1ec1n thuy\u1ebft v\u1ec1 M\u1eb7t Tr\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e9 l\u1ed9 t\u1eeb m\u1ed9t cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 b\u00ed \u1ea9n ng\u00e0n n\u0103m tr\u01b0\u1edbc khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i ch\u00fang ta ph\u1ea3i kinh ng\u1ea1c &#8211; M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u00e0 do Th\u1ea7n nh\u00e2n t\u1ea1o ra? \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111em \u0111\u1ebfn cho ch\u00fang ta th\u00eam m\u1ed9t giai tho\u1ea1i k\u1ef3 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me.html\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-10-05T00:00:28+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-10-05T11:53:05+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/20250930_ZJ_Wenhua-image.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"editor_n\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"editor_n\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"20 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me.html#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me.html\"},\"author\":{\"name\":\"editor_n\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"headline\":\"M\u1eb7t Tr\u0103ng do Th\u1ea7n nh\u00e2n t\u1ea1o ra? G\u1eb7p \u2018ng\u01b0\u1eddi s\u1eeda tr\u0103ng\u2019 tr\u00ean n\u00fai ch\u1ec9 ra b\u1ebfn m\u00ea\",\"datePublished\":\"2025-10-05T00:00:28+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-05T11:53:05+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me.html\"},\"wordCount\":4101,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me.html#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/20250930_ZJ_Wenhua-image.jpg\",\"articleSection\":[\"Khoa h\u1ecdc kh\u00e1c\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me.html\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me.html\",\"name\":\"M\u1eb7t Tr\u0103ng do Th\u1ea7n nh\u00e2n t\u1ea1o ra? G\u1eb7p \u2018ng\u01b0\u1eddi s\u1eeda tr\u0103ng\u2019 tr\u00ean n\u00fai ch\u1ec9 ra b\u1ebfn m\u00ea - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me.html#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me.html#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/20250930_ZJ_Wenhua-image.jpg\",\"datePublished\":\"2025-10-05T00:00:28+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-05T11:53:05+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me.html#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me.html\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me.html#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/20250930_ZJ_Wenhua-image.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/20250930_ZJ_Wenhua-image.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me.html#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"M\u1eb7t Tr\u0103ng do Th\u1ea7n nh\u00e2n t\u1ea1o ra? G\u1eb7p \u2018ng\u01b0\u1eddi s\u1eeda tr\u0103ng\u2019 tr\u00ean n\u00fai ch\u1ec9 ra b\u1ebfn m\u00ea\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\",\"name\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"description\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\",\"name\":\"editor_n\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"editor_n\"},\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"M\u1eb7t Tr\u0103ng do Th\u1ea7n nh\u00e2n t\u1ea1o ra? G\u1eb7p \u2018ng\u01b0\u1eddi s\u1eeda tr\u0103ng\u2019 tr\u00ean n\u00fai ch\u1ec9 ra b\u1ebfn m\u00ea - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me.html","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"M\u1eb7t Tr\u0103ng do Th\u1ea7n nh\u00e2n t\u1ea1o ra? G\u1eb7p \u2018ng\u01b0\u1eddi s\u1eeda tr\u0103ng\u2019 tr\u00ean n\u00fai ch\u1ec9 ra b\u1ebfn m\u00ea - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","og_description":"T\u00e1c gi\u1ea3: D\u1eefu Giai Huy [ChanhKien.org] Truy\u1ec1n thuy\u1ebft v\u1ec1 M\u1eb7t Tr\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e9 l\u1ed9 t\u1eeb m\u1ed9t cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 b\u00ed \u1ea9n ng\u00e0n n\u0103m tr\u01b0\u1edbc khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i ch\u00fang ta ph\u1ea3i kinh ng\u1ea1c &#8211; M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u00e0 do Th\u1ea7n nh\u00e2n t\u1ea1o ra? \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111em \u0111\u1ebfn cho ch\u00fang ta th\u00eam m\u1ed9t giai tho\u1ea1i k\u1ef3 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me.html","og_site_name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","article_published_time":"2025-10-05T00:00:28+00:00","article_modified_time":"2025-10-05T11:53:05+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/20250930_ZJ_Wenhua-image.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"editor_n","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"editor_n","Est. reading time":"20 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me.html#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me.html"},"author":{"name":"editor_n","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"headline":"M\u1eb7t Tr\u0103ng do Th\u1ea7n nh\u00e2n t\u1ea1o ra? G\u1eb7p \u2018ng\u01b0\u1eddi s\u1eeda tr\u0103ng\u2019 tr\u00ean n\u00fai ch\u1ec9 ra b\u1ebfn m\u00ea","datePublished":"2025-10-05T00:00:28+00:00","dateModified":"2025-10-05T11:53:05+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me.html"},"wordCount":4101,"image":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me.html#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/20250930_ZJ_Wenhua-image.jpg","articleSection":["Khoa h\u1ecdc kh\u00e1c"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me.html","url":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me.html","name":"M\u1eb7t Tr\u0103ng do Th\u1ea7n nh\u00e2n t\u1ea1o ra? G\u1eb7p \u2018ng\u01b0\u1eddi s\u1eeda tr\u0103ng\u2019 tr\u00ean n\u00fai ch\u1ec9 ra b\u1ebfn m\u00ea - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me.html#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me.html#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/20250930_ZJ_Wenhua-image.jpg","datePublished":"2025-10-05T00:00:28+00:00","dateModified":"2025-10-05T11:53:05+00:00","author":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me.html#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me.html"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me.html#primaryimage","url":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/20250930_ZJ_Wenhua-image.jpg","contentUrl":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/20250930_ZJ_Wenhua-image.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/10\/mat-trang-do-than-nhan-tao-ra-gap-nguoi-sua-trang-tren-nui-chi-ra-ben-me.html#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/chanhkien.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"M\u1eb7t Tr\u0103ng do Th\u1ea7n nh\u00e2n t\u1ea1o ra? G\u1eb7p \u2018ng\u01b0\u1eddi s\u1eeda tr\u0103ng\u2019 tr\u00ean n\u00fai ch\u1ec9 ra b\u1ebfn m\u00ea"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website","url":"https:\/\/chanhkien.org\/","name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","description":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085","name":"editor_n","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","caption":"editor_n"},"url":"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49769","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=49769"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49769\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=49769"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=49769"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=49769"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}