{"id":47836,"date":"2025-07-12T10:32:36","date_gmt":"2025-07-12T03:32:36","guid":{"rendered":"https:\/\/chanhkien.org\/?p=47836"},"modified":"2025-07-12T10:32:36","modified_gmt":"2025-07-12T03:32:36","slug":"man-dam-trung-y-26-am-nhac-va-suc-khoe-tu-goc-nhin-cua-trung-y","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/07\/man-dam-trung-y-26-am-nhac-va-suc-khoe-tu-goc-nhin-cua-trung-y.html","title":{"rendered":"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung y (26): \u00c2m nh\u1ea1c v\u00e0 s\u1ee9c kh\u1ecfe t\u1eeb g\u00f3c nh\u00ecn c\u1ee7a Trung y"},"content":{"rendered":"<p><b>[ChanhKien.org]<\/b><\/p>\n<p><b>L\u1eddi t\u1ef1a<\/b><\/p>\n<p>T\u00f4i \u0111\u00e3 h\u00e0nh ngh\u1ec1 y t\u1ea1i Seattle, Hoa K\u1ef3, trong h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m. Gi\u1ed1ng nh\u01b0 nhi\u1ec1u \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p kh\u00e1c, sau m\u1ed9t th\u1eddi gian d\u00e0i \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7nh nh\u00e2n, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean m\u00e1y m\u00f3c, vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb th\u01b0\u1eddng \u0111i theo m\u1ed9t quy tr\u00ecnh c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh. M\u1ed9t l\u1ea7n t\u00ecnh c\u1edd c\u00f3 m\u1ed9t b\u1ec7nh nh\u00e2n b\u1ecb hen suy\u1ec5n m\u00e3n t\u00ednh l\u00ean c\u01a1n hen c\u1ea5p t\u00ednh \u0111\u1ebfn ph\u00f2ng kh\u00e1m c\u1ee7a t\u00f4i, v\u00ec l\u00fac \u0111\u00f3 qu\u00e1 b\u1eadn n\u00ean t\u00f4i \u0111\u00e3 y\u00eau c\u1ea7u c\u00f4 \u1ea5y \u0111\u1ee3i m\u1ed9t l\u00fac, ngay l\u00fac \u1ea5y trong ph\u00f2ng \u0111ang ph\u00e1t m\u1ed9t b\u1ea3n nh\u1ea1c. M\u1ed9t l\u00fac sau, khi t\u00f4i quay l\u1ea1i ph\u00f2ng kh\u00e1m, t\u00f4i th\u1ea5y c\u00f4 \u1ea5y \u0111\u00e3 \u0111i v\u00e0o gi\u1ea5c ng\u1ee7 m\u1ed9t c\u00e1ch b\u00ecnh y\u00ean. M\u1edbi c\u00e1ch nhau m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y ph\u00fat ng\u1eafn ng\u1ee7i c\u00f4 \u1ea5y v\u1eeba trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng th\u1edf kh\u00f4ng ra h\u01a1i th\u1ebf m\u00e0 gi\u1edd \u0111\u00e3 ng\u1ee7 say nh\u01b0 th\u1ec3 \u0111\u00e3 u\u1ed1ng thu\u1ed1c an th\u1ea7n v\u1eady. T\u00f4i r\u1ea5t ng\u1ea1c nhi\u00ean khi nghe th\u1ea5y ti\u1ebfng nh\u1ea1c v\u1eabn c\u00f2n ph\u00e1t trong ph\u00f2ng, tr\u1ef1c gi\u00e1c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi th\u1ea7y thu\u1ed1c m\u00e1ch b\u1ea3o t\u00f4i r\u1eb1ng c\u00e1c tri\u1ec7u ch\u1ee9ng c\u1ee7a c\u00f4 \u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1edd \u00e2m nh\u1ea1c m\u00e0 b\u00ecnh \u1ed5n.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, t\u00f4i c\u00f2n c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch th\u1eed nghi\u1ec7m m\u1ea5y l\u1ea7n v\u00e0 y\u00eau c\u1ea7u b\u1ec7nh nh\u00e2n v\u1ec1 nh\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng \u00e2m nh\u1ea1c \u0111\u1ec3 ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u hi\u1ec7u qu\u1ea3 nh\u01b0 mong mu\u1ed1n. V\u1ec1 vi\u1ec7c \u00e2m nh\u1ea1c c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eefa b\u1ec7nh c\u0169ng nh\u01b0 m\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa \u00e2m nh\u1ea1c v\u00e0 s\u1ee9c kh\u1ecfe con ng\u01b0\u1eddi trong nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 l\u0129nh v\u1ef1c y h\u1ecdc ch\u00ednh th\u1ed1ng ng\u00e0y nay v\u1eabn l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c chuy\u00ean gia th\u1ef1c s\u1ef1 coi tr\u1ecdng, \u0111i s\u00e2u v\u00e0o nghi\u00ean c\u1ee9u. T\u1eeb \u0111i\u1ec3m n\u00e0y m\u00e0 n\u00f3i, ch\u00fang ta ph\u1ea3i th\u1eeba nh\u1eadn r\u1eb1ng hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a y h\u1ecdc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u b\u00ed \u1ea9n c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 sinh m\u1ec7nh v\u1eabn c\u00f2n r\u1ea5t h\u1ea1n ch\u1ebf.<\/p>\n<p><b>1. Ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a \u00e2m nh\u1ea1c<\/b><\/p>\n<p>Mu\u00f4n ngh\u00ecn ch\u00fang sinh trong th\u1ebf gi\u1edbi r\u1ed9ng l\u1edbn n\u00e0y, v\u00ec kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1ec1 \u0111\u1ecba v\u1ef1c v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 do b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng v\u1ec1 ng\u00f4n ng\u1eef m\u00e0 kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u0111\u1ed1i ph\u01b0\u01a1ng n\u00f3i nh\u1eefng g\u00ec, nh\u01b0ng h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3m x\u00fac, ni\u1ec1m vui v\u00e0 n\u1ed7i bu\u1ed3n m\u00e0 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n th\u1ec3 hi\u1ec7n th\u00f4ng qua l\u1eddi h\u00e1t v\u00e0 \u00e2m nh\u1ea1c h\u1ecd ch\u01a1i. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 k\u1ef3 di\u1ec7u c\u1ee7a \u00e2m nh\u1ea1c.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc khi m\u1ed9t sinh m\u1ec7nh \u0111\u1ebfn th\u1ebf gian con ng\u01b0\u1eddi, khi c\u00f2n trong b\u1ee5ng m\u1eb9, n\u00f3 \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 nghe \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1ecbp tim c\u1ee7a m\u1eb9, ti\u1ebfng nhu \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a ru\u1ed9t v\u00e0 d\u1ea1 d\u00e0y, ti\u1ebfng ph\u1ed5i th\u1edf, gi\u1ecdng n\u00f3i c\u1ee7a m\u1eb9 v\u00e0 b\u1ecb c\u1ea3m h\u00f3a b\u1edfi \u01b0u t\u01b0 c\u1ee7a m\u1eb9. Ta c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ec3u \u0111\u1ea1t c\u1ea3m x\u00fac c\u1ee7a m\u00ecnh d\u1ef1a tr\u00ean c\u1ea3m gi\u00e1c ri\u00eang v\u00e0 nh\u1eefng \u00e2m thanh nghe \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb th\u1ebf gi\u1edbi b\u00ean ngo\u00e0i.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc khi n\u00f3i v\u1ec1 m\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa \u00e2m nh\u1ea1c v\u00e0 s\u1ee9c kh\u1ecfe, \u0111\u1ea7u ti\u00ean ch\u00fang ta h\u00e3y xem x\u00e9t s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t trong \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb gi\u1eefa Trung y v\u00e0 T\u00e2y y:<\/p>\n<p>\u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb c\u1ee7a T\u00e2y y l\u00e0 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 c\u01a1 th\u1ec3, c\u00f4ng th\u1ee9c m\u00e1u v\u00e0 c\u00e1c k\u1ebft qu\u1ea3 x\u00e9t nghi\u1ec7m kh\u00e1c c\u1ee7a b\u1ec7nh nh\u00e2n, \u0111em so s\u00e1nh v\u1edbi c\u00e1c ch\u1ec9 s\u1ed1 b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0a ra k\u1ebft lu\u1eadn \u0111\u1ec3 k\u00ea \u0111\u01a1n thu\u1ed1c ho\u1eb7c ph\u1eabu thu\u1eadt. Ch\u00fang ta \u0111\u1ec1u bi\u1ebft r\u1eb1ng &#8220;ph\u00e0m l\u00e0 thu\u1ed1c \u0111\u1ec1u c\u00f3 ba ph\u1ea7n ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c&#8221;, \u0111\u00f4i khi t\u00e1c d\u1ee5ng ph\u1ee5 c\u1ee7a m\u1ed9t lo\u1ea1i thu\u1ed1c r\u1ea5t nghi\u00eam tr\u1ecdng, \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m t\u00e1c h\u1ea1i c\u1ee7a t\u00e1c d\u1ee5ng ph\u1ee5 \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi, th\u01b0\u1eddng c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u00eam c\u00e1c lo\u1ea1i thu\u1ed1c kh\u00e1c, k\u1ebft qu\u1ea3 cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 b\u1ec7nh nh\u00e2n u\u1ed1ng ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u thu\u1ed1c, do ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a thu\u1ed1c m\u00e0 d\u1eabn \u0111\u1ebfn r\u1ea5t nhi\u1ec1u tri\u1ec7u ch\u1ee9ng b\u1ec7nh kh\u00e1c, n\u1ebfu ng\u1eebng u\u1ed1ng thu\u1ed1c, \u0111\u00f4i khi c\u00f2n mang l\u1ea1i h\u1eadu qu\u1ea3 nghi\u00eam tr\u1ecdng h\u01a1n.<\/p>\n<p>C\u00f2n c\u00f3 m\u1ed9t t\u00ecnh hu\u1ed1ng l\u00e0, \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng b\u1ec7nh nh\u00e2n n\u00f3i r\u1eb1ng h\u1ecd c\u1ea3m th\u1ea5y th\u00e2n th\u1ec3 kh\u00f3 ch\u1ecbu, nh\u01b0ng sau khi ki\u1ec3m tra t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ch\u1ec9 s\u1ed1 \u0111\u1ec1u b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng ho\u1eb7c kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n ra v\u1ea5n \u0111\u1ec1 g\u00ec, th\u00ec T\u00e2y y ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 quy \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 b\u1ec7nh \u1ea3o t\u01b0\u1edfng, tin r\u1eb1ng tinh th\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u00e0 nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00f3 l\u00e0 do h\u1ecd t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng ra, n\u00ean \u0111\u01b0a b\u1ec7nh nh\u00e2n \u0111\u1ebfn b\u00e1c s\u0129 t\u00e2m l\u00fd. M\u00e3i \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ng\u00e0y khi ph\u00e1t hi\u1ec7n nh\u1eefng ch\u1ec9 s\u1ed1 b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng trong k\u1ebft qu\u1ea3 x\u00e9t nghi\u1ec7m th\u00ec m\u1edbi v\u1ed9i v\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb.<\/p>\n<p>Y h\u1ecdc ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n vi\u1ec7c ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n b\u1ec7nh sang c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n, tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 l\u00e0m t\u0103ng t\u00ednh kh\u00e1ch quan c\u1ee7a k\u1ebft qu\u1ea3 ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n, nh\u01b0ng tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, n\u00f3 \u0111\u00e3 ng\u00e0y c\u00e0ng coi nh\u1eb9 t\u00ednh \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng l\u1eabn nhau v\u00e0 s\u1ef1 li\u00ean h\u1ec7 m\u1eadt thi\u1ebft kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00e1ch r\u1eddi bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a b\u1ec7nh t\u1eadt \u1edf b\u1ec1 m\u1eb7t th\u00e2n th\u1ec3 v\u00e0 t\u1ea7ng di\u1ec7n tinh th\u1ea7n \u1edf b\u00ean trong, h\u01a1n n\u1eefa, c\u00e1ch l\u00e0m n\u00e0y c\u0169ng ng\u00e0y c\u00e0ng coi nh\u1eb9 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t mu\u00f4n h\u00ecnh v\u1ea1n tr\u1ea1ng m\u1ed7i con ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng x\u1eed l\u00fd v\u00e0 \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 nh\u1eefng s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u00f4ng nghi\u1ec7p \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ea3n xu\u1ea5t h\u00e0ng lo\u1ea1t, kh\u00f4ng ch\u00fat kh\u00e1c bi\u1ec7t.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7c t\u00e1ch r\u1eddi m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 gi\u1eefa tinh th\u1ea7n v\u00e0 th\u1ec3 x\u00e1c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi (ho\u1eb7c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng t\u00e2m l\u00fd v\u00e0 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng b\u1ec7nh l\u00fd) v\u00e0 coi ch\u00fang l\u00e0 hai ph\u1ea1m tr\u00f9 kh\u00f4ng li\u00ean quan v\u1edbi nhau, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t sai l\u1ea7m r\u1ea5t gi\u1ed1ng v\u1edbi s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft l\u1ed7i th\u1eddi c\u1ee7a v\u1eadt l\u00fd Newton v\u1ec1 c\u00e1c kh\u00e1i ni\u1ec7m th\u1eddi gian v\u00e0 kh\u00f4ng gian: V\u1eadt l\u00fd Newton coi th\u1eddi gian v\u00e0 kh\u00f4ng gian l\u00e0 l\u01b0\u1ee3ng bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i v\u1eadt l\u00fd c\u01a1 b\u1ea3n \u0111\u1ed9c l\u1eadp v\u00e0 kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd, nh\u01b0ng tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf Einstein \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra r\u1eb1ng ch\u00fang l\u00e0 hai ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n c\u1ee7a m\u1ed9t t\u1ed5ng th\u1ec3 c\u00f3 li\u00ean quan ch\u1eb7t ch\u1ebd v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00e1ch r\u1eddi. N\u1ebfu so s\u00e1nh m\u1ed9t c\u00e1ch h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng, th\u00ec s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a T\u00e2y y v\u1ec1 m\u1ed1i quan h\u1ec7 t\u01b0\u01a1ng h\u1ed7 gi\u1eefa tinh th\u1ea7n v\u00e0 th\u1ec3 x\u00e1c con ng\u01b0\u1eddi (ho\u1eb7c t\u00e2m l\u00fd v\u00e0 b\u1ec7nh l\u00fd), cho \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u1ec9 \u1edf tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 v\u1eadt l\u00fd h\u1ecdc Newton, trong khi s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a Trung y v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y t\u1eeb h\u00e0ng ngh\u00ecn n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 c\u1ee7a thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i c\u1ee7a Einstein.<\/p>\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 m\u1ea5y th\u1eadp ni\u00ean g\u1ea7n \u0111\u00e2y, gi\u1edbi y h\u1ecdc \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ed1 hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a tinh th\u1ea7n \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ee9c kh\u1ecfe, nh\u01b0ng hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng m\u1ed9t c\u00e1ch to\u00e0n di\u1ec7n v\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng nh\u1eefng ki\u1ebfn \u200b\u200bth\u1ee9c n\u00e0y v\u00e0o trong th\u1ef1c ti\u1ec5n c\u1ee7a vi\u1ec7c ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n v\u00e0 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb. T\u1eeb thi\u1ebft b\u1ecb \u0111\u1ebfn \u0111\u01a1n thu\u1ed1c, t\u1eeb \u0111\u01a1n thu\u1ed1c \u0111\u1ebfn thu\u1ed1c t\u00e2y \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ea3n xu\u1ea5t b\u1eb1ng m\u00e1y m\u00f3c ho\u1eb7c c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng ph\u1ee5 c\u1ef1c m\u1ea1nh, b\u1ec7nh nh\u00e2n d\u1ef1a theo b\u00e1c s\u0129, m\u00e0 ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n c\u1ee7a b\u00e1c s\u0129 l\u1ea1i ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o m\u00e1y m\u00f3c. \u0110\u00e2y l\u00e0 t\u00ecnh tr\u1ea1ng t\u1ed3n t\u1ea1i ph\u1ed5 bi\u1ebfn trong y h\u1ecdc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<p>Trung y \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7nh d\u1ef1a tr\u00ean c\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee7 quan v\u00e0 ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a tri\u1ec7u ch\u1ee9ng kh\u00e1ch quan, d\u00f9ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p bi\u1ec7n ch\u1ee9ng lu\u1eadn tr\u1ecb hay c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 bi\u1ec7n ch\u1ee9ng thi tr\u1ecb \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb. Ch\u1eef \u201cch\u1ee9ng\u201d (\u8bc1) trong t\u1eeb \u201cch\u1ee9ng h\u1eadu\u201d (\u8bc1\u4faf) m\u00e0 Trung y n\u00f3i \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 tri\u1ec7u ch\u1ee9ng c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u00ean c\u1ee7a m\u1ed9t c\u0103n b\u1ec7nh. Ghi ch\u00fa trong &#8220;Thuy\u1ebft V\u0103n Gi\u1ea3i T\u1ef1&#8221; n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cch\u1ee9ng\u201d (\u8bc1) c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 can ng\u0103n. \u201cH\u1eadu\u201d (\u4faf) c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft l\u00e0 \u5019, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cch\u1edd \u0111\u1ee3i v\u00e0 tr\u00f4ng mong&#8221; (\u4f3a\u671b). Ngh\u0129a l\u00e0 sau qu\u00e1 tr\u00ecnh quan s\u00e1t v\u00e0 suy x\u00e9t to\u00e0n di\u1ec7n v\u00e0 c\u1ea9n th\u1eadn, th\u1ea7y thu\u1ed1c \u0111\u00e3 d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng chung c\u1ee7a b\u1ec7nh t\u1eadt v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m sinh b\u1ec7nh kh\u00e1c nhau v\u00e0 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t c\u00e1 th\u1ec3 c\u1ee7a t\u1eebng b\u1ec7nh nh\u00e2n, r\u1ed3i t\u1ed5ng k\u1ebft ra quy lu\u1eadt, ho\u1eb7c m\u1ed9t thu\u1eadt ng\u1eef \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5 c\u00e1c tri\u1ec7u ch\u1ee9ng c\u1ee7a b\u1ec7nh.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a n\u00f3i: &#8220;B\u1ec7nh th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 tri\u1ec7u ch\u1ee9ng c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh m\u00e0 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb th\u00ec kh\u00f4ng theo m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh&#8221;. T\u00f9y theo s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh, lo\u1ea1i b\u1ec7nh, th\u1eddi gian b\u1ecb b\u1ec7nh v\u00e0 \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m b\u1ecb b\u1ec7nh m\u00e0 \u00e1p d\u1ee5ng c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb kh\u00e1c nhau. T\u1eeb g\u00f3c \u0111\u1ed9 n\u00e0y m\u00e0 n\u00f3i, bi\u1ec7n ch\u1ee9ng tr\u1ecb li\u1ec7u c\u1ee7a Trung y truy\u1ec1n th\u1ed1ng ti\u00ean ti\u1ebfn h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi T\u00e2y y.<\/p>\n<p><i>\u00c2m nh\u1ea1c c\u00f3 th\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam tr\u00ed nh\u1edb<\/i><\/p>\n<p>Trong th\u1ef1c h\u00e0nh l\u00e2m s\u00e0ng, t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1eebng th\u1eed cho m\u1ed9t b\u1ec7nh nh\u00e2n m\u1eafc b\u1ec7nh Alzheimer nghe m\u1ed9t b\u1ea3n nh\u1ea1c m\u00e0 \u00f4ng \u1ea5y y\u00eau th\u00edch nh\u1ea5t khi c\u00f2n tr\u1ebb. C\u1ee5 gi\u00e0 nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y s\u1ed1ng kh\u00e9p m\u00ecnh, h\u1ea7u nh\u01b0 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng nh\u1eadn ra ai, nh\u01b0ng khi nghe b\u1ea3n \u0111\u1ed9c t\u1ea5u v\u0129 c\u1ea7m tuy\u1ec7t v\u1eddi, giai \u0111i\u1ec7u \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0m \u00f4ng say m\u00ea, \u00f4ng d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 b\u1eebng t\u1ec9nh kh\u1ecfi gi\u1ea5c m\u1ed9ng, \u00f4ng v\u1ed9i \u00f4m ch\u1eb7t \u0111\u1ee9a con b\u1eb1ng c\u1ea3 hai tay v\u00e0 n\u00f3i: &#8220;Tchaikovsky, m\u1eb9 con \u1edf \u0111\u00e2u?&#8221; Ng\u01b0\u1eddi con trai r\u01a1i n\u01b0\u1edbc m\u1eaft. M\u1eb9 \u0111\u00e3 m\u1ea5t, cha nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi xa l\u1ea1, ai c\u0169ng kh\u00f4ng nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa, t\u00ecnh c\u1ea3m gia \u0111\u00ecnh ng\u00e0y x\u01b0a b\u1ecb c\u0103n b\u1ec7nh ng\u0103n c\u00e1ch nh\u01b0 m\u1ed9t b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng d\u00e0y. Cha anh t\u1eebng l\u00e0 b\u1ea1n th\u00e2n nh\u1ea5t c\u1ee7a anh, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 \u00f4ng l\u1ea1i tr\u1edf n\u00ean nh\u01b0 h\u1ed3n bay ph\u00e1ch l\u1ea1c, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kh\u00f4ng c\u00f2n ai t\u1ed3n t\u1ea1i trong th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a \u00f4ng n\u1eefa. B\u1ea3n \u0111\u1ed9c t\u1ea5u v\u0129 c\u1ea7m \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 b\u1ea3n nh\u1ea1c m\u00e0 cha v\u00e0 m\u1eb9 anh \u0111\u00e3 ch\u01a1i sau khi h\u1ecd quen nhau, y\u00eau nhau, k\u1ebft h\u00f4n v\u00e0 lu\u00f4n \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh c\u00f9ng v\u1edbi h\u1ecd. T\u1eeb \u0111\u00f3 ng\u00e0y n\u00e0o ng\u01b0\u1eddi con trai c\u0169ng ch\u01a1i \u0111\u1ee7 m\u1ecdi th\u1ec3 lo\u1ea1i nh\u1ea1c m\u00e0 cha m\u00ecnh th\u00edch, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 khi\u1ebfn \u00f4ng c\u1ee5 v\u1ed1n tr\u01b0\u1edbc kia n\u00f3ng t\u00ednh v\u00e0 s\u1ed1ng trong tuy\u1ec7t v\u1ecdng, gi\u1edd l\u1ea1i tr\u1edf n\u00ean th\u00e2n thi\u1ebft, \u00f4n h\u00f2a \u0111i\u1ec1m \u0111\u1ea1m v\u00e0 bi\u1ebft \u01a1n m\u1ecdi th\u1ee9 xung quanh.<\/p>\n<p>\u00c2m nh\u1ea1c d\u1ea7n d\u1ea7n kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i tr\u00ed nh\u1edb c\u1ee7a \u00f4ng, thay \u0111\u1ed5i t\u00e2m tr\u1ea1ng c\u1ee7a \u00f4ng v\u00e0 khi\u1ebfn \u00f4ng nh\u1edb l\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u00e3 b\u1ecb l\u00e3ng qu\u00ean c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n<p><i>\u00c2m nh\u1ea1c c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 gi\u1ea5c ng\u1ee7<\/i><\/p>\n<p>M\u1ea5t ng\u1ee7 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u r\u1ea5t m\u1ec7t m\u1ecfi. Khi m\u00e0n \u0111\u00eam bu\u00f4ng xu\u1ed1ng, m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u1ec1u y\u00ean t\u0129nh, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u m\u1ec7t m\u1ecfi v\u00e0 mu\u1ed1n \u0111i v\u00e0o gi\u1ea5c m\u1ed9ng, nh\u01b0ng m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c. L\u00fd do khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f3 ng\u1ee7 th\u00ec mu\u00f4n v\u00e0n, v\u00e0 trong \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t nguy\u00ean nh\u00e2n khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng ng\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 v\u00ec c\u1ea3m x\u00fac. V\u00ec b\u1ecb h\u00e0nh h\u1ea1 sau m\u1ed9t \u0111\u00eam, ng\u00e0y h\u00f4m sau t\u00e2m tr\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi ta c\u00e0ng th\u00eam suy s\u1ee5p, s\u1ea7u mu\u1ed9n v\u00e0 bu\u1ed3n b\u1ef1c, sau m\u1ed9t th\u1eddi gian, tinh th\u1ea7n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ebd \u1edf b\u00ean b\u1edd v\u1ef1c s\u1ee5p \u0111\u1ed5.<\/p>\n<p>T\u00e2y y \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb m\u1ea5t ng\u1ee7 c\u0169ng r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n, ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1ch d\u00f9ng thu\u1ed1c v\u00e0 d\u00f9ng thu\u1ed1c, t\u1eeb thu\u1ed1c an th\u1ea7n n\u00e0y \u0111\u1ebfn thu\u1ed1c an th\u1ea7n kh\u00e1c, b\u1ea5t k\u1ec3 nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00e2y m\u1ea5t ng\u1ee7 l\u00e0 g\u00ec, th\u00ec \u0111\u1ec1u d\u00f9ng thu\u1ed1c an th\u1ea7n. K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 b\u1ec7nh nh\u00e2n h\u00f4n m\u00ea b\u1ea5t t\u1ec9nh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi u\u1ed1ng li\u1ec1u m\u1ea1nh nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng, l\u1ea1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00e1ch r\u1eddi thu\u1ed1c, n\u1ebfu kh\u00f4ng h\u1ecd s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>Trung y cho r\u1eb1ng t\u00e2m ch\u1ee9a th\u1ea7n, t\u00e2m huy\u1ebft h\u01b0 nh\u01b0\u1ee3c th\u00ec th\u1ea7n b\u1ea5t an, g\u00e2y m\u1ea5t ng\u1ee7, hay qu\u00ean, \u0111\u00eam kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c, bi\u1ec3u hi\u1ec7n l\u00e2m s\u00e0ng bao g\u1ed3m h\u01b0 phi\u1ec1n m\u1ea5t ng\u1ee7, \u0111\u00eam m\u01a1 li\u00ean t\u1ee5c, ch\u00f3ng m\u1eb7t, ho\u1ea3ng s\u1ee3 trong l\u00f2ng. T\u1ea1i \u0111\u00e2y nh\u1ecbp \u0111i\u1ec7u c\u1ee7a \u00e2m nh\u1ea1c r\u1ea5t quan tr\u1ecdng, l\u00fac n\u00e0y \u00e2m nh\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 gi\u00fap an th\u1ea7n, v\u00e0 nh\u1ecbp \u0111i\u1ec7u n\u00ean ch\u1eadm r\u00e3i v\u00e0 ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi t\u1ea7n s\u1ed1 c\u1ee7a nh\u1ecbp tim.<\/p>\n<p>Ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 h\u1eadu thi\u00ean th\u00f4ng qua h\u1ecdc t\u1eadp m\u00e0 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng c\u1ea3m gi\u00e1c v\u1ec1 \u00e2m nh\u1ea1c l\u00e0 ti\u00ean thi\u00ean sinh ra \u0111\u00e3 c\u00f3 r\u1ed3i, n\u00f3 kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u00f4ng qua \u0111\u1ea7u n\u00e3o \u0111\u1ec3 l\u00fd gi\u1ea3i v\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch, ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch sang ki\u1ec3u ng\u00f4n ng\u1eef m\u00e0 b\u1ea1n quen thu\u1ed9c, n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111i v\u00e0o tr\u00e1i tim b\u1ea1n v\u00e0 c\u00e2u th\u00f4ng v\u1edbi t\u00e2m h\u1ed3n b\u1ea1n.<\/p>\n<p><i>\u00c2m nh\u1ea1c c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb c\u01a1n \u0111au<\/i><\/p>\n<p>H\u00e3y l\u1ea5y &#8220;\u0111au m\u1ea1n s\u01b0\u1eddn&#8221; l\u00e0m v\u00ed d\u1ee5! &#8220;\u0110au m\u1ea1n s\u01b0\u1eddn&#8221; th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p trong c\u00e1c b\u1ec7nh v\u1ec1 gan v\u00e0 t\u00fai m\u1eadt, th\u01b0\u1eddng do tr\u1ea7m c\u1ea3m v\u00e0 r\u1ed1i lo\u1ea1n ch\u1ee9c n\u0103ng gan g\u00e2y ra. Tri\u1ec7u ch\u1ee9ng l\u00e2m s\u00e0ng l\u00e0 t\u1ee9c ng\u1ef1c kh\u00f3 ch\u1ecbu, \u0111\u1eafng mi\u1ec7ng, \u1ee3 h\u01a1i li\u00ean t\u1ee5c, tri\u1ec7u ch\u1ee9ng n\u00e0y t\u0103ng ho\u1eb7c gi\u1ea3m t\u00f9y theo t\u00e2m tr\u1ea1ng thay \u0111\u1ed5i. D\u1ef1 theo nguy\u00ean l\u00fd c\u1ee7a Trung y \u201cth\u00f4ng th\u00ec b\u1ea5t th\u1ed1ng, th\u1ed1ng th\u00ec b\u1ea5t th\u00f4ng\u201d (th\u00f4ng th\u00ec kh\u00f4ng \u0111au, \u0111au do kh\u00f4ng th\u00f4ng), d\u00f9ng \u00e2m nh\u1ea1c \u0111\u1ec3 khai th\u00f4ng v\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u00f2a khi\u1ebfn cho n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng su\u1ed1t.<\/p>\n<p>\u1ede n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, do \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u1eadt ch\u1ea5t t\u1ed1t h\u01a1n n\u00ean khi c\u00f2n tr\u1ebb, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 nhi\u1ec1u lo \u00e2u trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng. Khi b\u01b0\u1edbc v\u00e0o tu\u1ed5i trung ni\u00ean, \u00e1p l\u1ef1c t\u1eeb m\u1ecdi m\u1eb7t c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng v\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u0103ng l\u00ean, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta r\u01a1i v\u00e0o ho\u00e0n c\u1ea3nh kh\u00f3 kh\u0103n, th\u1ebf l\u00e0 t\u00e2m t\u01b0 tr\u1edf n\u00ean tr\u1ea7m c\u1ea3m, s\u1ea7u mu\u1ed9n kh\u00f4ng th\u00f4i, \u00fd ch\u00ed ti\u00eau tr\u1ea7m, tinh th\u1ea7n sa s\u00fat d\u1eabn \u0111\u1ebfn suy y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ec7nh t\u1eadt. Qu\u1ea3 th\u1ef1c c\u00f3 qu\u00e1 nhi\u1ec1u v\u00ed d\u1ee5 v\u1ec1 c\u00e1c r\u1ed1i lo\u1ea1n c\u1ea3m x\u00fac do nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i trong x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 ho\u00e0n c\u1ea3nh g\u00e2y ra, t\u1eeb \u0111\u00f3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng kh\u1ecfe m\u1ea1nh v\u1ec1 th\u1ec3 ch\u1ea5t, ch\u1eb3ng h\u1ea1n c\u00e1c lo\u1ea1i b\u1ec7nh bi\u1ebfn th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p nh\u1ea5t \u1edf trong n\u01b0\u1edbc nh\u01b0 h\u1ed9i ch\u1ee9ng x\u01a1 c\u01a1, h\u1ed9i ch\u1ee9ng m\u1ec7t m\u1ecfi m\u00e3n t\u00ednh, b\u1ec7nh tim, t\u0103ng huy\u1ebft \u00e1p, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00e0nh ung th\u01b0.<\/p>\n<p>Do s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf x\u00e3 h\u1ed9i, nh\u1ecbp s\u1ed1ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi ng\u00e0y c\u00e0ng nhanh, con ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i b\u1eaft \u0111\u1ea7u m\u1eafc ph\u1ea3i c\u00e1c b\u1ec7nh hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i li\u00ean quan \u0111\u1ebfn m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, c\u00e1c tri\u1ec7u ch\u1ee9ng v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c bi\u1ec3u hi\u1ec7n l\u00e2m s\u00e0ng kh\u00e1c nhau, t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ec7nh c\u0169ng kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng v\u1ec1 c\u0103n b\u1ea3n \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb m\u1ed9t y\u1ebfu t\u1ed1 c\u01a1 b\u1ea3n \u0111\u00f3 l\u00e0 \u00e1p l\u1ef1c v\u1ec1 tinh th\u1ea7n.<\/p>\n<p>\u00c1p l\u1ef1c tinh th\u1ea7n cao th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn ph\u00e1t sinh r\u1ea5t nhi\u1ec1u b\u1ec7nh t\u1eadt v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng nguy\u00ean nh\u00e2n c\u0103n b\u1ea3n m\u00e0 hi\u1ec7n nay khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi trung ni\u00ean t\u1eed vong v\u00ec \u0111au tim \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t. Do s\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi \u00e1p l\u1ef1c to l\u1edbn trong th\u1eddi gian d\u00e0i, con ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n t\u00ecm c\u00e1ch gi\u1ea3i t\u1ecfa \u00e1p l\u1ef1c v\u1ec1 m\u1eb7t tinh th\u1ea7n n\u00ean b\u1eaft \u0111\u1ea7u u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, d\u00f9ng ma t\u00fay ho\u1eb7c u\u1ed1ng c\u00e1c lo\u1ea1i thu\u1ed1c gi\u1ea3m \u0111au, thu\u1ed1c an th\u1ea7n, n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn h\u1ecd t\u1ea1m th\u1eddi tho\u00e1t kh\u1ecfi hi\u1ec7n th\u1ef1c, tho\u00e1t kh\u1ecfi th\u1ed1ng kh\u1ed5 trong ch\u1ed1c l\u00e1t, r\u01a1i v\u00e0o \u1ea3o gi\u00e1c do thu\u1ed1c g\u00e2y ra, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u1ea1i \u0111i xa h\u01a1n, d\u1eabn \u0111\u1ebfn h\u1eadu qu\u1ea3 kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n. Thu\u1ed1c gi\u1ea3m \u0111au li\u1ec1u cao nh\u01b0 morphine v\u00e0 pethidine hi\u1ec7n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c mua m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u01a1n thu\u1ed1c c\u1ee7a b\u00e1c s\u0129 tr\u00ean th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng ch\u1ee3 \u0111en, tr\u00ean Internet ho\u1eb7c \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p v\u1edbi s\u1ed1 ti\u1ec1n l\u1edbn. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd l\u00e0m b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111i\u1ec1u g\u00ec b\u1eb1ng m\u1ecdi gi\u00e1 \u0111\u1ec3 tho\u00e1t kh\u1ecfi th\u1ef1c t\u1ebf n\u00e0y v\u00ec h\u1ecd qu\u00e1 khao kh\u00e1t s\u1ef1 gi\u1ea3i tho\u00e1t trong ch\u1ed1c l\u00e1t \u0111\u1ec3 tinh th\u1ea7n m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 gi\u00e3n m\u1ed9t ch\u00fat.<\/p>\n<p>K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 nhi\u1ec1u trung t\u00e2m cai nghi\u1ec7n ma t\u00fay \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp \u1edf n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, quy m\u00f4 ng\u00e0y c\u00e0ng l\u1edbn, nhu c\u1ea7u ng\u00e0y c\u00e0ng cao. V\u00ed d\u1ee5 nh\u00e2n vi\u00ean l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ea1i h\u00e3ng Microsoft \u1edf Seattle c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0 v\u1ea5n t\u00e2m l\u00fd mi\u1ec5n ph\u00ed.<\/p>\n<p><i>\u00c2m nh\u1ea1c c\u00f3 th\u1ec3 lo\u1ea1i b\u1ecf s\u1ef1 m\u1ec7t m\u1ecfi<\/i><\/p>\n<p>C\u00f2n nh\u1edb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u1ebfn c\u00e1c v\u00f9ng n\u00f4ng th\u00f4n \u0111\u1ec3 s\u01b0u t\u1ea7m c\u00e1c b\u00e0i h\u00e1t d\u00e2n ca trong d\u00e2n gian. L\u00fac \u0111\u00f3 t\u00f4i kh\u00f4ng hi\u1ec3u t\u1ea1i sao nhi\u1ec1u b\u00e0i h\u00e1t d\u00e2n ca v\u00e0 b\u00e0i h\u00e1t mi\u1ec1n n\u00fai hay nh\u01b0 th\u1ebf l\u1ea1i \u0111\u1ebfn t\u1eeb c\u00e1c v\u00f9ng n\u00f4ng th\u00f4n. Nhi\u1ec1u b\u00e0i h\u00e1t trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng b\u00e0i h\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e1t trong khi l\u00e0m vi\u1ec7c, khi \u0111\u1ea7m \u0111\u1ea5t v\u00e0 khi k\u00e9o thuy\u1ec1n. Sau n\u00e0y t\u00f4i m\u1edbi d\u1ea7n hi\u1ec3u ra r\u1eb1ng, vi\u1ec7c ng\u00e2m nga ca h\u00e1t ngo\u00e0i vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t nh\u1ecbp \u0111i\u1ec7u lao \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u1ee7a ca h\u00e1t l\u00e0 n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 xua tan m\u1ec7t m\u1ecfi. Khi h\u00e1t d\u00e2n ca, ch\u00fang ta s\u1ebd qu\u00ean \u0111i s\u1ef1 v\u1ea5t v\u1ea3 c\u1ef1c nh\u1ecdc c\u1ee7a c\u00f4ng vi\u1ec7c, l\u00f2ng c\u0169ng tr\u1edf n\u00ean khoan kho\u00e1i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng tr\u1edf n\u00ean vui v\u1ebb.<\/p>\n<p><i>\u00c2m nh\u1ea1c v\u00e0 c\u1ea3m x\u00fac<\/i><\/p>\n<p>Con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ea5t t\u00ecnh: h\u1ef7, n\u1ed9, ai, l\u1ea1c, kinh, kh\u1ee7ng, bi (m\u1eebng, gi\u1eadn, bu\u1ed3n, vui, kinh h\u00e3i, s\u1ee3 v\u00e0 bi th\u01b0\u01a1ng). Khi ch\u00fang ta vui, ch\u00fang ta ca h\u00e1t v\u00e0 nh\u1ea3y m\u00faa. Khi \u0111\u00f3n n\u0103m m\u1edbi, khi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, khi \u0103n m\u1eebng \u0111\u00e1m c\u01b0\u1edbi, ch\u00fang ta s\u1eed d\u1ee5ng \u00e2m nh\u1ea1c \u0111\u1ec3 th\u1ec3 hi\u1ec7n nh\u1eefng c\u1ea3m x\u00fac kh\u00f4ng th\u1ec3 di\u1ec5n t\u1ea3 b\u1eb1ng l\u1eddi. Khi \u0111au bu\u1ed3n, con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng d\u00f9ng \u00e2m nh\u1ea1c \u0111\u1ec3 di\u1ec5n t\u1ea3 n\u1ed7i bu\u1ed3n v\u00f4 t\u1eadn trong l\u00f2ng. L\u00fac n\u00e0y, \u00e2m nh\u1ea1c trang nghi\u00eam c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u1eafm ch\u00ecm trong \u0111au kh\u1ed5 l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 ki\u1ec1m ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i r\u01a1i v\u00e0o n\u1ed7i bu\u1ed3n qu\u00e1 bi th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 tho\u00e1t ra \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>\u00c2m nh\u1ea1c c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00edch l\u1ec7 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u1edfi ph\u00e1t ni\u1ec1m ki\u00eau h\u00e3nh v\u1ec1 d\u00e2n t\u1ed9c v\u00e0 n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a m\u00ecnh, l\u00f2ng t\u1ef1 h\u00e0o \u0111\u00f3 l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 kh\u01a1i d\u1eady n\u1ed7i nh\u1edb qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng; \u00e2m nh\u1ea1c c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0a ch\u00fang ta tr\u1edf v\u1ec1 v\u1edbi s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t c\u1ee7a th\u1eddi gian, m\u1ed9t v\u00e0i n\u1ed1t nh\u1ea1c v\u00e0 v\u00e0i t\u1eeb ng\u1eef c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ee3i l\u1ea1i suy ngh\u0129 c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 b\u1ea5t k\u1ef3 qu\u00e1 tr\u00ecnh n\u00e0o trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng.<\/p>\n<p>T\u00f4i nh\u1edb khi c\u00f2n thanh ni\u00ean, \u0111i\u1ec1u t\u00f4i s\u1ee3 nh\u1ea5t l\u00e0 ti\u1ebfng k\u00e8n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i ph\u00e1t ra t\u1eeb loa ph\u00f3ng thanh v\u00e0o s\u00e1ng s\u1edbm. \u00c2m thanh \u0111\u00f3 ph\u00e1 v\u1ee1 m\u1ecdi s\u1ef1 im l\u1eb7ng v\u00e0 nh\u1eefng c\u00e1nh c\u1eeda v\u00e0 c\u1eeda s\u1ed5 \u0111\u00f3ng ch\u1eb7t, \u0111i th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn n\u01a1i s\u00e2u nh\u1ea5t trong \u0111\u1ea7u t\u00f4i, t\u00f4i c\u00f3 b\u1ecbt tai b\u1eb1ng ch\u0103n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o th\u00ec c\u0169ng v\u00f4 \u00edch. Cho \u0111\u1ebfn b\u00e2y gi\u1edd, n\u1ebfu b\u1ea1n h\u1ecfi t\u00f4i \u00e2m thanh n\u00e0o t\u00f4i gh\u00e9t nh\u1ea5t, t\u00f4i s\u1ebd n\u00f3i v\u1edbi b\u1ea1n: &#8220;Ti\u1ebfng c\u00f2i xe v\u00e0o s\u00e1ng s\u1edbm&#8221;.<\/p>\n<p>\u1ede n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, khi l\u1ec5 h\u1ed9i \u0111\u1ebfn, c\u00e1c lo\u1ea1i \u00e2m nh\u1ea1c s\u1ebd li\u00ean ti\u1ebfp xu\u1ea5t hi\u1ec7n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 v\u00e0o d\u1ecbp Gi\u00e1ng sinh. Cho d\u00f9 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 b\u1eadn r\u1ed9n \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u, h\u1ecd c\u0169ng s\u1ebd t\u00ecm c\u00e1ch d\u00e0nh th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 \u0111i xem h\u00f2a nh\u1ea1c. \u0110\u00e2y c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 lo\u1ea1i \u00e2m nh\u1ea1c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t kh\u00f4ng? Hay \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1ea7u kh\u00f4ng kh\u00ed l\u1ec5 h\u1ed9i m\u00e0 ch\u00ednh l\u1ec5 Gi\u00e1ng sinh t\u1ea1o ra cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi? \u0110\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 l\u00fac ch\u00fang ta, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi xa x\u1ee9 \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i, nh\u1edb nh\u00e0 nh\u1ea5t. C\u00f3 l\u1ebd ch\u00ednh l\u00e0 c\u1ea3m gi\u00e1c h\u00f2a h\u1ee3p gi\u1eefa con ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi nhau v\u00e0 b\u1ea7u kh\u00f4ng kh\u00ed tr\u00e0n ng\u1eadp thi\u1ec7n l\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c bao quanh b\u1edfi \u00e2m nh\u1ea1c \u0111\u00e3 l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i n\u1ed7i bu\u1ed3n c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o l\u00fac n\u00e0y.<\/p>\n<p><b>2. \u00c2m nh\u1ea1c v\u00e0 s\u1ee9c kh\u1ecfe<\/b><\/p>\n<p>\u201cN\u00f3i chung, vi\u1ec7c s\u1ea3n sinh ra \u00e2m thanh \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t ph\u00e1t ra t\u1eeb tr\u00e1i tim con ng\u01b0\u1eddi, n\u01a1i c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u1ea1o ra suy ngh\u0129 v\u00e0 c\u1ea3m x\u00fac. Nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i trong suy ngh\u0129 v\u00e0 c\u1ea3m x\u00fac c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a s\u1ef1 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u1eeb nh\u1eefng s\u1ef1 v\u1eadt b\u00ean ngo\u00e0i. B\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a s\u1ef1 v\u1eadt b\u00ean ngo\u00e0i, nh\u1eefng suy ngh\u0129 v\u00e0 t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi n\u1ea3y sinh thay \u0111\u1ed5i, v\u00e0 s\u1ebd th\u1ec3 hi\u1ec7n ra b\u1eb1ng \u201c\u00e2m thanh\u201d. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t lo\u1ea1i \u00e2m thanh; gi\u1eefa ch\u00fang c\u00f3 c\u00e1c \u00e2m thanh gi\u1ed1ng nhau v\u00e0 c\u00e1c \u00e2m thanh kh\u00e1c nhau. C\u00e1c \u00e2m thanh kh\u00e1c nhau ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi nhau, n\u00ean m\u1edbi t\u1ea1o n\u00ean s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i; khi nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i h\u00ecnh th\u00e0nh n\u00ean nh\u1eefng quy lu\u1eadt nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh th\u00ec \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u00e2m lu\u1eadt. \u00c2m lu\u1eadt song h\u00e0nh tr\u1edf th\u00e0nh l\u00e0n \u0111i\u1ec7u c\u1ee7a b\u00e0i h\u00e1t, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi khi h\u00e1t th\u00ec c\u1ea7m theo c\u00e2y b\u00faa v\u00e0 c\u1edd l\u00f4ng v\u0169 l\u00e0m \u0111\u1ea1o c\u1ee5, \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;\u00e2m nh\u1ea1c&#8221;. T\u1eeb nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u tr\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y r\u1eb1ng c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 \u201c\u00e2m nh\u1ea1c\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5u th\u00e0nh t\u1eeb \u00e2m thanh, v\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a n\u00f3 n\u1eb1m \u1edf c\u1ea3m nh\u1eadn c\u1ee7a l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 v\u1eadt b\u00ean ngo\u00e0i. V\u00ec v\u1eady, khi l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m th\u1ea5y bu\u1ed3n, \u00e2m thanh h\u1ecd ph\u00e1t ra tr\u1edf n\u00ean lo l\u1eafng v\u00e0 y\u1ebfu \u1edbt; khi l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m th\u1ea5y vui v\u1ebb, \u00e2m thanh h\u1ecd t\u1ea1o ra s\u1ebd th\u01b0 th\u00e1i v\u00e0 \u00eam d\u1ecbu; khi l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m th\u1ea5y vui s\u01b0\u1edbng, \u00e2m thanh h\u1ecd t\u1ea1o ra s\u1ebd vui t\u01b0\u01a1i v\u00e0 nh\u1eb9 nh\u00e0ng; khi l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7y s\u1ef1 ph\u1eabn n\u1ed9, \u00e2m thanh h\u1ecd ph\u00e1t ra s\u1ebd th\u00f4 b\u1ea1o v\u00e0 kh\u1eafc nghi\u1ec7t; khi l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7y k\u00ednh tr\u1ecdng, \u00e2m thanh h\u1ecd ph\u00e1t ra s\u1ebd ch\u00ednh tr\u1ef1c v\u00e0 \u0111oan trang; khi l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m th\u1ea5y m\u1ebfn m\u1ed9, \u00e2m thanh h\u1ecd ph\u00e1t ra tr\u1edf n\u00ean \u00f4n h\u00f2a v\u00e0 d\u1ecbu d\u00e0ng. S\u00e1u lo\u1ea1i \u00e2m thanh n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i tr\u1eddi sinh nh\u01b0 th\u1ebf m\u00e0 l\u00e0 do n\u1ed9i t\u00e2m con ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a s\u1ef1 v\u1eadt b\u00ean ngo\u00e0i m\u1edbi t\u1ea1o th\u00e0nh. V\u00ec v\u1eady c\u00e1c b\u1eadc Th\u00e1nh V\u01b0\u01a1ng th\u1eddi x\u01b0a r\u1ea5t coi tr\u1ecdng nh\u1eefng s\u1ef1 v\u1eadt c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m rung \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi. D\u00f9ng l\u1ec5 nghi \u0111\u1ec3 d\u1eabn d\u1eaft \u00fd ch\u00ed c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, d\u00f9ng \u00e2m nh\u1ea1c \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u h\u00f2a t\u00ednh kh\u00ed c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, d\u00f9ng s\u1eafc l\u1ec7nh \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea3n m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111i\u1ec1u x\u1ea5u\u201d (L\u1ec5 K\u00fd-Nh\u1ea1c K\u00fd).<\/p>\n<p>C\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0: m\u1ecdi \u00e2m thanh \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb tr\u00e1i tim con ng\u01b0\u1eddi. C\u00e1c rung \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a tr\u00e1i tim con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 do s\u1ef1 v\u1eadt b\u00ean ngo\u00e0i d\u1eabn kh\u1edfi. Khi tr\u00e1i tim con ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb k\u00edch th\u00edch b\u1edfi nh\u1eefng s\u1ef1 v\u1eadt b\u00ean ngo\u00e0i v\u00e0 g\u00e2y ra nh\u1eefng rung \u0111\u1ed9ng th\u00ec bi\u1ec3u hi\u1ec7n th\u00e0nh \u201cthanh\u201d (ti\u1ebfng nh\u1ea1c); khi c\u00e1c &#8220;thanh&#8221; \u1ee9ng h\u1ecda v\u1edbi nhau, th\u00ec ph\u00e1t sinh bi\u1ebfn h\u00f3a, bi\u1ebfn h\u00f3a v\u00e0 h\u00ecnh th\u00e0nh m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;\u00e2m&#8221; (l\u00e0n \u0111i\u1ec7u). L\u00e0n \u0111i\u1ec7u \u00e2m nh\u1ea1c ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1eeb \u00e2m v\u00e0 b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb s\u1ef1 c\u1ea3m th\u1ee5 c\u1ee7a tr\u00e1i tim con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c s\u1ef1 v\u1eadt b\u00ean ngo\u00e0i. Cho n\u00ean c\u1ea3m x\u00fac bi ai do nh\u1eefng th\u1ee9 c\u1ea3m \u1ee9ng b\u00ean ngo\u00e0i khu\u1ea5y \u0111\u1ed9ng l\u00ean, v\u00e0 \u00e2m thanh n\u00f3 t\u1ea1o ra l\u00e0 \u0111au bu\u1ed3n v\u00e0 g\u1ea5p g\u00e1p; c\u1ea3m x\u00fac vui v\u1ebb l\u00e0 do c\u1ea3m \u1ee9ng v\u1edbi nh\u1eefng s\u1ef1 v\u1eadt b\u00ean ngo\u00e0i g\u00e2y n\u00ean v\u00e0 \u00e2m thanh ph\u00e1t ra l\u00e0 th\u01b0 th\u00e1i v\u00e0 \u00f4n h\u00f2a; c\u1ea3m x\u00fac vui s\u01b0\u1edbng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00edch th\u00edch b\u1edfi c\u00e1c v\u1eadt th\u1ec3 b\u00ean ngo\u00e0i v\u00e0 \u00e2m thanh m\u00e0 n\u00f3 t\u1ea1o ra l\u00e0 tho\u1ea3i m\u00e1i v\u00e0 t\u1ef1 do; c\u01a1n gi\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u01a1i d\u1eady b\u1edfi nh\u1eefng s\u1ef1 v\u1eadt b\u00ean ngo\u00e0i, v\u00e0 \u00e2m thanh n\u00f3 t\u1ea1o ra l\u00e0 th\u00f4 l\u1ed7 v\u00e0 gay g\u1eaft; c\u1ea3m gi\u00e1c t\u00f4n k\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u01a1i d\u1eady b\u1edfi c\u00e1c v\u1eadt th\u1ec3 b\u00ean ngo\u00e0i, v\u00e0 \u00e2m thanh ph\u00e1t ra l\u00e0 ngay th\u1eb3ng v\u00e0 trang nghi\u00eam; c\u1ea3m gi\u00e1c y\u00eau th\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u01a1i d\u1eady b\u1edfi c\u1ea3m gi\u00e1c c\u1ee7a c\u00e1c v\u1eadt th\u1ec3 b\u00ean ngo\u00e0i v\u00e0 \u00e2m thanh m\u00e0 n\u00f3 t\u1ea1o ra l\u00e0 \u00f4n h\u00f2a v\u00e0 d\u1ecbu d\u00e0ng. S\u00e1u lo\u1ea1i \u00e2m thanh n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1ea3n t\u00ednh v\u1ed1n c\u00f3 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, m\u00e0 l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a vi\u1ec7c t\u00e2m con ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m \u1ee9ng v\u1edbi c\u00e1c v\u1eadt th\u1ec3 b\u00ean ngo\u00e0i khi\u1ebfn cho c\u1ea3m x\u00fac b\u00ean trong b\u1ecb rung \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n<p>Trong th\u1ef1c h\u00e0nh l\u00e2m s\u00e0ng, t\u00f4i c\u0169ng \u0111\u00e3 th\u1eed s\u1eed d\u1ee5ng \u00e2m nh\u1ea1c Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ec3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i. L\u00fac \u0111\u1ea7u, t\u00f4i ngh\u0129 r\u1eb1ng c\u00f3 l\u1ebd h\u1ecd ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng hi\u1ec3u kh\u00e1i ni\u1ec7m nh\u1ea1c c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c v\u00ec \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a h\u1ecd. Nh\u01b0ng th\u1ef1c ra, khi \u00e2m nh\u1ea1c b\u1eaft \u0111\u1ea7u vang l\u00ean, khi \u0111\u00f3 t\u00f4i th\u1ea5y ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng h\u1ec1 y\u1ebfu h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi Trung Qu\u1ed1c, v\u00e0 \u0111\u00f4i khi th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng h\u01a1n, t\u00f4i nh\u1eadn ra r\u1eb1ng \u00e2m nh\u1ea1c th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng c\u00f3 ranh gi\u1edbi qu\u1ed1c gia hay s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t ch\u1ee7ng t\u1ed9c.<\/p>\n<p>Th\u00f3i quen ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a \u00e2m nh\u1ea1c c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 th\u00f3i quen ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, so v\u1edbi ng\u00f4n ng\u1eef, n\u00f3 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n v\u00e0 hay h\u01a1n, nh\u01b0ng bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ea3m x\u00fac l\u1ea1i ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1ed9 d\u00e0i, \u0111\u1ed9 m\u1ea1nh v\u00e0 \u0111\u1ed9 y\u1ebfu c\u1ee7a nh\u1ecbp \u0111i\u1ec7u. \u00c2m nh\u1ea1c Trung Qu\u1ed1c c\u0169ng gi\u1ed1ng v\u1edbi ti\u1ebfng Trung Qu\u1ed1c nh\u1ea5t, c\u00f3 m\u1ed9t m\u1ed1i quan h\u1ec7 t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh gi\u1eefa n\u0103m \u00e2m thanh (ng\u0169 \u00e2m) v\u00e0 th\u1ec3 th\u01a1 n\u0103m ch\u1eef (ng\u0169 ng\u00f4n) v\u00e0 b\u1ea3y ch\u1eef (th\u1ea5t ng\u00f4n), ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a th\u01b0\u1eddng ng\u00e2m th\u01a1, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 d\u00f9ng h\u00ecnh th\u1ee9c ca h\u00e1t \u0111\u1ec3 bi\u1ec3u \u0111\u1ea1t.<\/p>\n<p>Trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng th\u1ef1c, \u00e2m nh\u1ea1c th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eefa l\u00e0nh b\u1ec7nh. N\u1ebfu m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh tr\u1ef1c, \u00f4n h\u00f2a, t\u1eeb bi, v\u00e0 c\u00f3 l\u00f2ng th\u00f4ng c\u1ea3m v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 s\u1ebd c\u1ea3m th\u1ea5y vui v\u1ebb h\u1ea1nh ph\u00fac trong l\u00f2ng, v\u00e0 vui v\u1ebb h\u1ea1nh ph\u00fac s\u1ebd th\u00fac \u0111\u1ea9y s\u1ef1 an h\u00f2a v\u00e0 y\u00ean \u1ed5n trong l\u00f2ng, s\u1ef1 an h\u00f2a trong l\u00f2ng c\u00f3 th\u1ec3 k\u00e9o d\u00e0i sinh m\u1ec7nh, v\u00e0 s\u1ed1ng l\u00e2u c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi ta hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ec7nh tr\u1eddi t\u1eeb \u0111\u00f3 s\u1ebd t\u00f4n k\u00ednh Th\u1ea7n Ph\u1eadt.<\/p>\n<p>M\u1ed9t ng\u00e0y n\u1ecd, m\u1ed9t b\u1ec7nh nh\u00e2n b\u1ecb vi\u00eam quanh kh\u1edbp vai th\u1ec3 \u0111\u00f4ng c\u1ee9ng \u0111\u1ebfn ph\u00f2ng kh\u00e1m c\u1ee7a t\u00f4i. B\u00e0n tay ph\u1ea3i c\u1ee7a anh ta l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e0n tay s\u1eaft c\u00f3 ba c\u00e1i m\u00f3c ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 tay b\u1eb1ng th\u1ecbt. Anh ta c\u00f3 v\u1ebb m\u1eb7t nghi\u00eam ngh\u1ecb, hai m\u1eaft s\u00e1ng long lanh nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 d\u1ea5u hi\u1ec7u n\u00e0o khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta d\u1ec5 g\u1ea7n. B\u00e0n tay ph\u1ea3i anh ta \u0111\u00e3 m\u1ea5t trong m\u1ed9t v\u1ee5 tai n\u1ea1n xe h\u01a1i khi anh ta t\u00e1m tu\u1ed5i. Nghe n\u00f3i l\u00fac \u0111\u00f3 k\u1ef3 ngh\u1ec9 t\u1ebft \u0111ang \u0111\u1ebfn g\u1ea7n, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi trong gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u vui v\u1ebb \u0111\u1ebfn n\u1ed7i qu\u00ean h\u1ebft t\u1ea5t c\u1ea3, v\u1eeba l\u00e1i xe v\u1eeba la h\u00e9t v\u00e0 ca h\u00e1t. Chi\u1ebfc xe sau \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 l\u1eadt xu\u1ed1ng m\u1ed9t khe n\u00fai, anh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi duy nh\u1ea5t s\u1ed1ng s\u00f3t, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 m\u1ea5t m\u1ed9t b\u00e0n tay k\u1ec3 t\u1eeb \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u00e2m nh\u1ea1c l\u00e0 n\u1ed7i \u0111au th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a anh \u1ea5y, ho\u1eb7c \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 mang l\u1ea1i cho anh \u1ea5y c\u1ea3m gi\u00e1c kh\u00f4ng may m\u1eafn. Khi anh \u1ea5y \u0111\u1ebfn ph\u00f2ng kh\u00e1m, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ea7u ti\u00ean anh \u1ea5y n\u00f3i l\u00e0 &#8220;L\u00e0m \u01a1n t\u1eaft nh\u1ea1c \u0111i&#8221;, v\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 l\u00e0m theo l\u1eddi anh ta. Sau khi ch\u00e2m c\u1ee9u, t\u00f4i kh\u00f4ng k\u00ecm n\u1ed5i n\u00ean h\u1ecfi anh \u1ea5y: \u201cJohn, s\u1edf th\u00edch c\u1ee7a anh l\u00e0 g\u00ec?\u201d Anh suy ngh\u0129 m\u1ed9t l\u00fac r\u1ed3i n\u00f3i: &#8220;T\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1edf th\u00edch g\u00ec c\u1ea3. Ngo\u00e0i c\u00f4ng vi\u1ec7c, t\u00f4i d\u00e0nh th\u1eddi gian d\u1ea1y ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00e1ch \u0111i 20 m\u00e9t tr\u00ean than h\u1ed3ng&#8221;. T\u00f4i l\u1eadp t\u1ee9c c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 c\u1ee7a c\u1ee5c than \u0111\u1ecf r\u1ef1c v\u00e0 m\u1eebng v\u00ec m\u00ecnh \u0111ang \u0111\u1ee9ng tr\u00ean t\u1ea5m th\u1ea3m trong ph\u00f2ng kh\u00e1m, t\u00f4i kh\u00f4ng bi\u1ebft ph\u1ea3i n\u00f3i g\u00ec.<\/p>\n<p>C\u00f3 ti\u1ebfng h\u00fa c\u1ee7a c\u00f2i xe c\u1ee9u th\u01b0\u01a1ng v\u1ecdng \u0111\u1ebfn t\u1eeb xa, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t \u00e2m thanh kh\u00f3 ch\u1ecbu, v\u00ec v\u1eady t\u00f4i \u0111\u1ed5i ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 v\u00e0 n\u00f3i, &#8220;C\u00f3 m\u1ed9t lo\u1ea1i b\u00e1t kim lo\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t ra \u00e2m thanh r\u1ea5t l\u1ea1, anh c\u00f3 mu\u1ed1n nghe kh\u00f4ng?&#8221; &#8220;\u0110\u01b0\u1ee3c th\u00f4i&#8221;, anh \u1ea5y n\u00f3i, v\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 anh \u1ea5y c\u00f3 t\u00e2m tr\u1ea1ng t\u1ed1t h\u01a1n m\u1ed9t ch\u00fat sau khi ch\u00e2m c\u1ee9u. \u00c2m thanh n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra b\u1eb1ng c\u00e1ch d\u00f9ng c\u00e1i d\u00f9i g\u1ed7 g\u00f5 v\u00e0o b\u1ed1n ho\u1eb7c n\u0103m chi\u1ebfc b\u00e1t b\u1eb1ng \u0111\u1ed3ng c\u00f3 k\u00edch th\u01b0\u1edbc kh\u00e1c nhau. \u00c2m tr\u1ea7m d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t sinh c\u1ed9ng h\u01b0\u1edfng v\u1edbi h\u1ed9p s\u1ecd c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, \u00e2m trung l\u1ea1i d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 tr\u1ef1c ti\u1ebfp ti\u1ebfn nh\u1eadp v\u00e0o khoang b\u1ee5ng c\u1ee7a b\u1ea1n. \u00c2m thanh n\u00e0y tr\u00e0n v\u00e0o c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng \u0111\u1ee3t t\u1eebng \u0111\u1ee3t gi\u1ed1ng nh\u01b0 th\u1ee7y tri\u1ec1u, gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u1eefng con s\u00f3ng l\u1edbn v\u1ed7 v\u00e0o t\u00e2m linh con ng\u01b0\u1eddi. Anh ta nghe v\u00e0 ng\u01a1 ng\u1ea9n ng\u01b0\u1eddi, v\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 \u00e2m thanh m\u00e0 anh ta ch\u01b0a t\u1eebng nghe k\u1ec3 t\u1eeb khi anh ta c\u00e1ch bi\u1ec7t v\u1edbi \u00e2m nh\u1ea1c. \u0110\u00e3 l\u00e2u l\u1eafm r\u1ed3i, thi\u00ean nhi\u00ean qu\u00e1 quen thu\u1ed9c, \u00e2m thanh \u0111\u00f3 khi\u1ebfn anh tr\u1edf v\u1ec1 v\u1edbi nh\u1eefng k\u00fd \u1ee9c \u0111\u00e3 xa c\u00e1ch t\u1eeb \u200b\u200bl\u00e2u. M\u1ed9t gi\u1edd \u0111\u00e3 tr\u00f4i qua r\u1ea5t nhanh ch\u00f3ng, anh \u1ea5y h\u1ecfi t\u00f4i: &#8220;Ng\u00e0y mai t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn l\u1ea7n n\u1eefa kh\u00f4ng?&#8221; T\u00f4i g\u1eadt \u0111\u1ea7u.<\/p>\n<p>\u00c2m nh\u1ea1c c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eefa l\u00e0nh c\u1ea3 th\u1ec3 ch\u1ea5t l\u1eabn tinh th\u1ea7n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, gi\u00fap con ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfe m\u1ea1nh th\u00f4ng qua vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u h\u00f2a t\u00ednh kh\u00ed, kh\u01a1i th\u00f4ng h\u1ee9ng th\u00fa; ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, n\u00f3 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn con ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf n\u00ean k\u00edch \u0111\u1ed9ng v\u00e0 hung b\u1ea1o do gi\u00e1c quan b\u1ecb k\u00edch th\u00edch. Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a n\u00f3i bu\u1ed3n nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00ean bi th\u01b0\u01a1ng, ngh\u0129a l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 c\u1ea3m x\u00fac \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng n\u00ean qu\u00e1 m\u1ee9c. &#8220;Bi th\u01b0\u01a1ng&#8221; s\u1ebd l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng kh\u00ed, t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng t\u00e2m, t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng th\u1ea7n v\u00e0 s\u1ebd g\u00e2y ra t\u00e1c h\u1ea1i. \u00c2m nh\u1ea1c c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb ch\u1ee9ng tr\u1ea7m c\u1ea3m, c\u00e1c tri\u1ec7u ch\u1ee9ng \u0111au kh\u00e1c nhau, c\u00e1c b\u1ec7nh v\u1ec1 h\u1ec7 ti\u00eau h\u00f3a, v.v. Ngo\u00e0i ra c\u00f2n c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p lu\u00e2n h\u1ed3i chuy\u1ec3n th\u1ebf \u1edf ki\u1ebfp n\u00e0y s\u1eed d\u1ee5ng \u00e2m nh\u1ea1c trong li\u1ec7u ph\u00e1p th\u00f4i mi\u00ean v\u00e0 nh\u1edb l\u1ea1i ti\u1ec1n ki\u1ebfp.<\/p>\n<p>\u00c2m nh\u1ea1c c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn c\u00e1c c\u1ea3nh gi\u1edbi, kh\u00f4ng gian v\u00e0 th\u1eddi gian kh\u00e1c nhau. N\u00f3 s\u1eed d\u1ee5ng m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c r\u1ea5t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, \u0111\u00f3 l\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o k\u00fd \u1ee9c t\u01b0 duy c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 d\u1eabn d\u1eaft con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eeba l\u1ea1 l\u1eabm v\u1eeba quen thu\u1ed9c. M\u1ed9t c\u01a1 th\u1ec3 kh\u1ecfe m\u1ea1nh \u0111\u1ebfn t\u1eeb s\u1ef1 c\u00e2n b\u1eb1ng trong n\u1ed9i t\u00e2m, c\u0169ng bao g\u1ed3m trong \u0111\u00f3 s\u1ef1 l\u00fd gi\u1ea3i v\u00e0 truy c\u1ea7u ch\u00e2n v\u00e0 thi\u1ec7n \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ebf gian.<\/p>\n<p>M\u1ed9t ng\u00e0y n\u1ecd, m\u1ed9t b\u1ec7nh nh\u00e2n n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i: &#8220;B\u00e1c s\u0129, \u00e2m nh\u1ea1c r\u1ea5t tao nh\u00e3 v\u00e0 \u00eam tai. N\u00f3 th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o m\u1ed9t tr\u1ea1ng th\u00e1i y\u00ean \u1ed5n \u00eam \u0111\u1ec1m. Nh\u01b0ng \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc, s\u1ef1 tho\u1ea3i m\u00e1i m\u00e0 \u00e2m nh\u1ea1c c\u00f3 th\u1ec3 mang l\u1ea1i cho con ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i qu\u00e1 ng\u1eafn ng\u1ee7i v\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e2u d\u00e0i. Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, cu\u1ed9c s\u1ed1ng kh\u00f4ng t\u1ed1t \u0111\u1eb9p nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f3 qu\u00e1 nhi\u1ec1u th\u1ee9 khi\u1ebfn con ng\u01b0\u1eddi lo l\u1eafng v\u00e0 s\u1ea7u mu\u1ed9n&#8230;&#8221; N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t tr\u00e1i tim y\u00ean b\u00ecnh v\u00e0 khoan dung, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 h\u00f2a \u0111i\u1ec7u c\u00f9ng m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u00eam \u0111\u1ec1m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e2y?<\/p>\n<p>Sau khi Ti\u1ebfn s\u0129 Masaru Emoto &#8211; m\u1ed9t chuy\u00ean gia ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt v\u1ec1 c\u00e1c th\u00ed nghi\u1ec7m k\u1ebft tinh n\u01b0\u1edbc &#8211; k\u1ebft th\u00fac b\u00e0i di\u1ec5n thuy\u1ebft, khi t\u00f4i h\u1ecfi \u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch nh\u00ecn th\u1ebf n\u00e0o v\u1ec1 \u00e2m nh\u1ea1c Trung Qu\u1ed1c, \u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi: &#8220;K\u1ebft qu\u1ea3 th\u00ed nghi\u1ec7m \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a \u00e2m nh\u1ea1c Trung Qu\u1ed1c l\u00e0 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh v\u00e0 kh\u00e1 t\u1ed1t\u201d. N\u01b0\u1edbc l\u1eafng nghe \u00e2m nh\u1ea1c s\u1ebd t\u1ea1o th\u00e0nh nh\u1eefng b\u00f4ng hoa tinh th\u1ec3 tuy\u1ec7t \u0111\u1eb9p, ki\u1ec3u thi\u1ebft k\u1ebf v\u00e0 h\u00ecnh d\u1ea1ng v\u00f4 c\u00f9ng kh\u00e9o l\u00e9o n\u00e0y r\u1ea5t tinh x\u1ea3o, \u0111\u00f3 l\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef ri\u00eang m\u00e0 n\u01b0\u1edbc th\u1ec3 hi\u1ec7n sau khi l\u1eafng nghe \u00e2m nh\u1ea1c. 70% c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o th\u00e0nh t\u1eeb n\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu n\u01b0\u1edbc l\u1eafng nghe \u00e2m nh\u1ea1c c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i th\u00e0nh nh\u1eefng h\u00ecnh m\u1eabu \u0111\u1eb9p nh\u01b0 th\u1ebf, v\u1eady t\u1ea1i sao c\u01a1 th\u1ec3 v\u1edbi m\u00e1u th\u1ecbt v\u00e0 tinh th\u1ea7n n\u00e0y l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i? Con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 hai nh\u00e2n t\u1ed1 c\u01a1 b\u1ea3n l\u00e0 thi\u1ec7n v\u00e0 \u00e1c (k\u1ec3 c\u1ea3 t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi), hai nh\u00e2n t\u1ed1 n\u00e0y lu\u00f4n t\u1ed3n t\u1ea1i trong ph\u1ea7n b\u1ea3n ch\u1ea5t nh\u1ea5t c\u1ee7a t\u00ednh c\u00e1ch con ng\u01b0\u1eddi, trong n\u01a1i s\u00e2u th\u1eb3m nh\u1ea5t c\u1ee7a tr\u00e1i tim con ng\u01b0\u1eddi, n\u1ebfu nh\u1eefng thi\u1ec7n ni\u1ec7m th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn d\u1eaft, con ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd c\u00f3 l\u00f2ng t\u1eeb bi v\u00e0 mu\u1ed1n gi\u00fap \u0111\u1ee1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c khi th\u1ea5y h\u1ecd \u0111au kh\u1ed5, \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 m\u1eb7t Ph\u1eadt t\u00ednh c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi; ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, n\u1ebfu m\u1eb7t \u00e1c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean b\u1ecb k\u00edch \u0111\u1ed9ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng t\u0103ng c\u01b0\u1eddng kh\u1eafc ch\u1ebf n\u00f3 \u0111\u1ec3 cho n\u00f3 ph\u00e1t tri\u1ec3n, th\u00ec \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 m\u1eb7t ma t\u00ednh s\u1ebd gia t\u0103ng.<\/p>\n<p>T\u00f4i tin r\u1eb1ng trong t\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng xa, con ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd hi\u1ec3u r\u00f5 h\u01a1n v\u00e0 nh\u1eadn ra gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a \u00e2m nh\u1ea1c, th\u00f4ng qua n\u00f3 \u0111\u1ec3 kh\u00e1m ph\u00e1 ra nh\u1eefng quy lu\u1eadt v\u00e0 ch\u00e2n t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a t\u1ea7ng th\u00e2m s\u00e2u h\u01a1n c\u1ee7a c\u00e1c sinh m\u1ec7nh v\u00e0 v\u0169 tr\u1ee5. B\u1edfi v\u00ec \u00e2m nh\u1ea1c l\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef c\u00f3 th\u1ec3 khai s\u00e1ng tr\u00ed hu\u1ec7 v\u00e0 t\u00e2m linh m\u00e0 Th\u1ea7n \u0111\u00e3 truy\u1ec1n c\u1ea5p cho ch\u00fang ta.<\/p>\n<p>T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o:<\/p>\n<p>1. \u201cHo\u00e0ng \u0110\u1ebf N\u1ed9i Kinh &#8211; T\u1ed1 V\u1ea5n\u201d (\u300a\u9ec4\u5e1d\u5185\u7ecf\u00b7\u7d20\u95ee\u300b)<\/p>\n<p>2. \u201cS\u1eed K\u00fd &#8211; Nh\u1ea1c Th\u01b0\u201d c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Thi\u00ean (\u300a\u53f2\u8bb0\u00b7\u4e50\u4e66\u300b\u53f8\u9a6c\u8fc1)<\/p>\n<p>3. \u201cTrung y Ch\u1ea9n \u0110o\u00e1n H\u1ecdc\u201d (\u300a\u4e2d\u533b\u8bca\u65ad\u5b66\u300b)<\/p>\n<p>4. \u201cL\u1ec5 K\u00fd &#8211; Nh\u1ea1c K\u00fd\u201d (\u300a\u793c\u8bb0\u00b7\u4e50\u8bb0\u300b)<\/p>\n<p>D\u1ecbch t\u1eeb: <a class=\"external free\" href=\"https:\/\/www.zhengjian.org\/node\/58778\" rel=\"nofollow\">https:\/\/www.zhengjian.org\/node\/58778<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[ChanhKien.org] L\u1eddi t\u1ef1a T\u00f4i \u0111\u00e3 h\u00e0nh ngh\u1ec1 y t\u1ea1i Seattle, Hoa K\u1ef3, trong h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m. Gi\u1ed1ng nh\u01b0 nhi\u1ec1u \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p kh\u00e1c, sau m\u1ed9t th\u1eddi gian d\u00e0i \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7nh nh\u00e2n, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean m\u00e1y m\u00f3c, vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb th\u01b0\u1eddng \u0111i theo m\u1ed9t quy tr\u00ecnh c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh. M\u1ed9t l\u1ea7n t\u00ecnh c\u1edd c\u00f3 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[553],"tags":[470],"class_list":["post-47836","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dong-y","tag-man-dam-trung-y"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung y (26): \u00c2m nh\u1ea1c v\u00e0 s\u1ee9c kh\u1ecfe t\u1eeb g\u00f3c nh\u00ecn c\u1ee7a Trung y - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/07\/man-dam-trung-y-26-am-nhac-va-suc-khoe-tu-goc-nhin-cua-trung-y.html\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung y (26): \u00c2m nh\u1ea1c v\u00e0 s\u1ee9c kh\u1ecfe t\u1eeb g\u00f3c nh\u00ecn c\u1ee7a Trung y - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[ChanhKien.org] L\u1eddi t\u1ef1a T\u00f4i \u0111\u00e3 h\u00e0nh ngh\u1ec1 y t\u1ea1i Seattle, Hoa K\u1ef3, trong h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m. Gi\u1ed1ng nh\u01b0 nhi\u1ec1u \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p kh\u00e1c, sau m\u1ed9t th\u1eddi gian d\u00e0i \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7nh nh\u00e2n, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean m\u00e1y m\u00f3c, vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb th\u01b0\u1eddng \u0111i theo m\u1ed9t quy tr\u00ecnh c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh. M\u1ed9t l\u1ea7n t\u00ecnh c\u1edd c\u00f3 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/07\/man-dam-trung-y-26-am-nhac-va-suc-khoe-tu-goc-nhin-cua-trung-y.html\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-07-12T03:32:36+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"editor_n\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"editor_n\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"42 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/07\/man-dam-trung-y-26-am-nhac-va-suc-khoe-tu-goc-nhin-cua-trung-y.html#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/07\/man-dam-trung-y-26-am-nhac-va-suc-khoe-tu-goc-nhin-cua-trung-y.html\"},\"author\":{\"name\":\"editor_n\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"headline\":\"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung y (26): \u00c2m nh\u1ea1c v\u00e0 s\u1ee9c kh\u1ecfe t\u1eeb g\u00f3c nh\u00ecn c\u1ee7a Trung y\",\"datePublished\":\"2025-07-12T03:32:36+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/07\/man-dam-trung-y-26-am-nhac-va-suc-khoe-tu-goc-nhin-cua-trung-y.html\"},\"wordCount\":8394,\"keywords\":[\"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung Y\"],\"articleSection\":[\"\u0110\u00f4ng Y\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/07\/man-dam-trung-y-26-am-nhac-va-suc-khoe-tu-goc-nhin-cua-trung-y.html\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/07\/man-dam-trung-y-26-am-nhac-va-suc-khoe-tu-goc-nhin-cua-trung-y.html\",\"name\":\"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung y (26): \u00c2m nh\u1ea1c v\u00e0 s\u1ee9c kh\u1ecfe t\u1eeb g\u00f3c nh\u00ecn c\u1ee7a Trung y - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-07-12T03:32:36+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/07\/man-dam-trung-y-26-am-nhac-va-suc-khoe-tu-goc-nhin-cua-trung-y.html#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/07\/man-dam-trung-y-26-am-nhac-va-suc-khoe-tu-goc-nhin-cua-trung-y.html\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/07\/man-dam-trung-y-26-am-nhac-va-suc-khoe-tu-goc-nhin-cua-trung-y.html#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung y (26): \u00c2m nh\u1ea1c v\u00e0 s\u1ee9c kh\u1ecfe t\u1eeb g\u00f3c nh\u00ecn c\u1ee7a Trung y\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\",\"name\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"description\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\",\"name\":\"editor_n\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"editor_n\"},\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung y (26): \u00c2m nh\u1ea1c v\u00e0 s\u1ee9c kh\u1ecfe t\u1eeb g\u00f3c nh\u00ecn c\u1ee7a Trung y - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/07\/man-dam-trung-y-26-am-nhac-va-suc-khoe-tu-goc-nhin-cua-trung-y.html","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung y (26): \u00c2m nh\u1ea1c v\u00e0 s\u1ee9c kh\u1ecfe t\u1eeb g\u00f3c nh\u00ecn c\u1ee7a Trung y - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","og_description":"[ChanhKien.org] L\u1eddi t\u1ef1a T\u00f4i \u0111\u00e3 h\u00e0nh ngh\u1ec1 y t\u1ea1i Seattle, Hoa K\u1ef3, trong h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m. Gi\u1ed1ng nh\u01b0 nhi\u1ec1u \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p kh\u00e1c, sau m\u1ed9t th\u1eddi gian d\u00e0i \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7nh nh\u00e2n, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean m\u00e1y m\u00f3c, vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb th\u01b0\u1eddng \u0111i theo m\u1ed9t quy tr\u00ecnh c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh. M\u1ed9t l\u1ea7n t\u00ecnh c\u1edd c\u00f3 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/07\/man-dam-trung-y-26-am-nhac-va-suc-khoe-tu-goc-nhin-cua-trung-y.html","og_site_name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","article_published_time":"2025-07-12T03:32:36+00:00","author":"editor_n","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"editor_n","Est. reading time":"42 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/07\/man-dam-trung-y-26-am-nhac-va-suc-khoe-tu-goc-nhin-cua-trung-y.html#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/07\/man-dam-trung-y-26-am-nhac-va-suc-khoe-tu-goc-nhin-cua-trung-y.html"},"author":{"name":"editor_n","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"headline":"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung y (26): \u00c2m nh\u1ea1c v\u00e0 s\u1ee9c kh\u1ecfe t\u1eeb g\u00f3c nh\u00ecn c\u1ee7a Trung y","datePublished":"2025-07-12T03:32:36+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/07\/man-dam-trung-y-26-am-nhac-va-suc-khoe-tu-goc-nhin-cua-trung-y.html"},"wordCount":8394,"keywords":["M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung Y"],"articleSection":["\u0110\u00f4ng Y"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/07\/man-dam-trung-y-26-am-nhac-va-suc-khoe-tu-goc-nhin-cua-trung-y.html","url":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/07\/man-dam-trung-y-26-am-nhac-va-suc-khoe-tu-goc-nhin-cua-trung-y.html","name":"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung y (26): \u00c2m nh\u1ea1c v\u00e0 s\u1ee9c kh\u1ecfe t\u1eeb g\u00f3c nh\u00ecn c\u1ee7a Trung y - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website"},"datePublished":"2025-07-12T03:32:36+00:00","author":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/07\/man-dam-trung-y-26-am-nhac-va-suc-khoe-tu-goc-nhin-cua-trung-y.html#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2025\/07\/man-dam-trung-y-26-am-nhac-va-suc-khoe-tu-goc-nhin-cua-trung-y.html"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/07\/man-dam-trung-y-26-am-nhac-va-suc-khoe-tu-goc-nhin-cua-trung-y.html#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/chanhkien.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung y (26): \u00c2m nh\u1ea1c v\u00e0 s\u1ee9c kh\u1ecfe t\u1eeb g\u00f3c nh\u00ecn c\u1ee7a Trung y"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website","url":"https:\/\/chanhkien.org\/","name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","description":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085","name":"editor_n","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","caption":"editor_n"},"url":"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47836","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=47836"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47836\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=47836"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=47836"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=47836"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}