{"id":45546,"date":"2025-05-19T05:15:20","date_gmt":"2025-05-18T22:15:20","guid":{"rendered":"https:\/\/chanhkien.org\/?p=45546"},"modified":"2025-05-29T23:58:48","modified_gmt":"2025-05-29T16:58:48","slug":"man-dam-trung-y-21-luong-y-vo-duoc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/05\/man-dam-trung-y-21-luong-y-vo-duoc.html","title":{"rendered":"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung y (21): L\u01b0\u01a1ng y v\u00f4 d\u01b0\u1ee3c"},"content":{"rendered":"<div id=\"mw-content-text\" class=\"mw-content-ltr\" dir=\"ltr\" lang=\"en\">\n<div class=\"mw-parser-output\">\n<p><i>T\u00e1c gi\u1ea3: Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng<\/i><\/p>\n<p><b>[ChanhKien.org]<\/b><\/p>\n<p>B\u1ec7nh c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u lo\u1ea1i v\u00e0 c\u0169ng c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb, bao g\u1ed3m T\u00e2y y, Trung y, kh\u00ed c\u00f4ng v.v. V\u1eady th\u00ec c\u00e1i n\u00e0o t\u1ed1t h\u01a1n? C\u00f3 nhi\u1ec1u \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c nhau. K\u1ef3 th\u1ef1c, mu\u1ed1n tr\u1ecb b\u1ec7nh tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean ph\u1ea3i hi\u1ec3u c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi, hi\u1ec3u r\u00f5 sinh m\u1ec7nh, hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a b\u1ec7nh th\u00ec m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft tay v\u00e0o tr\u1ecb t\u1eadn g\u1ed1c. B\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y th\u1ea3o lu\u1eadn \u0111\u01a1n gi\u1ea3n v\u1ec1 c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n tr\u1ecb b\u1ec7nh b\u1eb1ng kh\u00ed c\u00f4ng, Trung y v\u00e0 T\u00e2y y.<\/p>\n<p>\u0110\u1ea1o gia Trung Qu\u1ed1c cho r\u1eb1ng c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t ti\u1ec3u v\u0169 tr\u1ee5, gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u0111\u1ea1i v\u0169 tr\u1ee5 b\u00ean ngo\u00e0i, n\u00f3 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5u th\u00e0nh t\u1eeb n\u0103m lo\u1ea1i v\u1eadt ch\u1ea5t kim, m\u1ed9c, th\u1ee7y, h\u1ecfa, th\u1ed5 v\u00e0 t\u1ef1 c\u00f3 \u00e2m d\u01b0\u01a1ng t\u1ed3n t\u1ea1i, c\u00f3 s\u1ef1 sinh tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 suy t\u00e0n c\u1ee7a \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 s\u1ef1 sinh h\u00f3a c\u1ee7a ng\u0169 h\u00e0nh. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi ti\u1ec3u v\u0169 tr\u1ee5 c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 li\u00ean quan m\u1eadt thi\u1ebft v\u1edbi \u0111\u1ea1i v\u0169 tr\u1ee5 \u1edf b\u00ean ngo\u00e0i. Khi con ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1ec7nh, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 c\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 trong s\u1ef1 v\u1eadn h\u00e0nh c\u1ee7a ti\u1ec3u v\u0169 tr\u1ee5, \u0111\u00e3 l\u1ec7ch kh\u1ecfi quy lu\u1eadt v\u1eadn h\u00e0nh th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a n\u00f3. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 c\u01a1 s\u1edf l\u00fd lu\u1eadn c\u1ee7a \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7nh b\u1eb1ng kh\u00ed c\u00f4ng v\u00e0 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7nh b\u1eb1ng Trung y.<\/p>\n<p>Khi m\u00e0 suy ngh\u0129, l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111i ch\u1ec7ch kh\u1ecfi \u201c\u0110\u1ea1o\u201d, l\u00e0m nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u x\u1ea5u, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, v.v., th\u00ec s\u1ebd t\u1ea1o nghi\u1ec7p. V\u00ec v\u1eady, b\u1ecb b\u1ec7nh t\u1ee9c l\u00e0 \u0111ang tr\u1ea3 nghi\u1ec7p. Sinh b\u1ec7nh c\u0169ng t\u1ee9c l\u00e0 ti\u1ec3u v\u0169 tr\u1ee5 c\u01a1 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111i l\u1ec7ch kh\u1ecfi \u201c\u0110\u1ea1o\u201d v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u1eadn h\u00e0nh m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00ednh th\u01b0\u1eddng. Mu\u1ed1n tr\u1ecb t\u1eadn g\u1ed1c b\u1ec7nh t\u1eadt, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean ph\u1ea3i quy ch\u00ednh t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, n\u00e2ng cao \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. Khi t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u00e0 ng\u00f4n h\u00e0nh c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u201c\u0110\u1ea1o\u201d th\u00ec c\u00e1i c\u01a1 th\u1ec3 c\u00f3 b\u1ec7nh \u0111\u00f3 m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf l\u1ea1i tr\u1ea1ng th\u00e1i b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>Trong \u201cHo\u00e0ng \u0110\u1ebf n\u1ed9i kinh\u201d \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn con ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1ee3ng c\u1ed5 \u201cc\u00f3 th\u1ec3 n\u1eafm v\u1eefng s\u1ef1 bi\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a \u0111\u1ea5t tr\u1eddi, n\u1eafm v\u1eefng quy lu\u1eadt \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, h\u00edt th\u1edf tinh kh\u00ed \u00e2m d\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u0111\u1ea5t tr\u1eddi, kh\u00f4ng d\u1ef1a v\u00e0o ngo\u1ea1i v\u1eadt m\u00e0 \u0111\u1ed9c l\u1eadp th\u1ee7 th\u1ea7n, c\u01a1 nh\u1ee5c b\u1ea3o tr\u00ec thu\u1ea7n nh\u1ea5t tinh khi\u1ebft, cho n\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ecd gi\u1ed1ng nh\u01b0 tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, kh\u00f4ng bao gi\u1edd k\u1ebft th\u00fac\u201d.<\/p>\n<p>Con ng\u01b0\u1eddi th\u1eddi trung c\u1ed5 \u201cc\u00f3 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c thu\u1ea7n h\u1eadu, h\u00f2a v\u1edbi \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, thu\u1eadn v\u1edbi b\u1ed1n m\u00f9a, xa \u0111\u1eddi l\u00e1nh t\u1ee5c, t\u00edch tinh v\u1eb9n th\u1ea7n, rong ch\u01a1i trong kho\u1ea3ng tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, xa tr\u00f4ng ra ngo\u00e0i t\u00e1m c\u00f5i, \u0111\u00e2y l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p h\u1ecd k\u00e9o d\u00e0i th\u1ecd m\u1ec7nh v\u00e0 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng s\u1ee9c kh\u1ecfe. Lo\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 li\u1ec7t v\u00e0o h\u00e0ng Ch\u00e2n nh\u00e2n\u201d.<\/p>\n<p>Ti\u1ebfp n\u1eefa l\u00e0 b\u1eadc Th\u00e1nh nh\u00e2n \u201cs\u1ed1ng trong s\u1ef1 h\u00f2a h\u1ee3p c\u1ee7a \u0111\u1ea5t tr\u1eddi, thu\u1eadn theo l\u1ebd b\u00e1t phong (t\u00e1m ng\u1ecdn gi\u00f3 \u0111\u1eddi), tuy c\u0169ng c\u00f3 th\u1ecb d\u1ee5c nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ebf t\u1ee5c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e2m s\u00e2n h\u1eadn, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111i ch\u1ec7ch kh\u1ecfi c\u00e1c ti\u00eau chu\u1ea9n chung c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi tr\u1ea7n t\u1ee5c, c\u0169ng \u0103n m\u1eb7c qu\u1ea7n \u00e1o trang s\u1ee9c th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng mang t\u00ednh ph\u00e0m t\u1ee5c, b\u00ean ngo\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 cho th\u00e2n th\u1ec3 m\u1ec7t m\u1ecfi v\u00ec s\u1ef1 v\u1eadt, b\u00ean trong kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 lo g\u00e1nh n\u1eb7ng, l\u1ea5y an t\u0129nh vui v\u1ebb l\u00e0m m\u1ee5c \u0111\u00edch, l\u1ea5y nh\u00e0n nh\u00e3 l\u00e0m th\u1ecfa m\u00e3n, v\u00ec v\u1eady h\u00ecnh th\u1ec3 kh\u00f4ng m\u1ec7t m\u1ecfi, tinh th\u1ea7n kh\u00f4ng b\u1ecb ti\u00eau t\u00e1n, n\u00ean tu\u1ed5i th\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn kho\u1ea3ng m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m\u201d.<\/p>\n<p>Ti\u1ebfp theo, c\u00f3 h\u1ea1ng g\u1ecdi l\u00e0 Hi\u1ec1n nh\u00e2n, \u201cb\u1eaft ch\u01b0\u1edbc s\u1ef1 v\u1eadn h\u00e0nh c\u1ee7a tr\u1eddi \u0111\u1ea5t v\u00e0 m\u1eb7t tr\u1eddi, m\u1eb7t tr\u0103ng; thu\u1eadn theo l\u1ebd ngh\u1ecbch v\u00e0 thu\u1eadn c\u1ee7a hai kh\u00ed \u00c2m D\u01b0\u01a1ng, v\u1edbi s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i c\u1ee7a b\u1ed1n m\u00f9a. H\u1ecdc theo nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e2n nh\u00e2n Th\u01b0\u1ee3ng c\u1ed5, l\u00e0m cho cu\u1ed9c s\u1ed1ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1ea1o d\u01b0\u1ee1ng sinh. Nh\u01b0 th\u1ebf c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u0103ng tu\u1ed5i th\u1ecd nh\u01b0ng s\u1ebd c\u00f3 l\u00fac k\u1ebft th\u00fac\u201d. T\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y r\u1eb1ng n\u1ebfu m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi h\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi \u0110\u1ea1o th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 b\u1ec7nh t\u1eadt kh\u00f4ng?<\/p>\n<p>L\u1ee5c ph\u1ee7 ng\u0169 t\u1ea1ng c\u0169ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 sinh m\u1ec7nh th\u1ec3 s\u1ed1ng, \u201ct\u00e2m (tim) l\u00e0 b\u1ed9 ph\u1eadn ch\u00ednh cai qu\u1ea3n to\u00e0n b\u1ed9 c\u01a1 th\u1ec3, m\u1ecdi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u00fd th\u1ee9c v\u00e0 t\u01b0 duy tinh th\u1ea7n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u t\u1eeb \u0111\u00f3 sinh ra. Ph\u1ebf (ph\u1ed5i) l\u00e0 ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng, gi\u1ed1ng nh\u01b0 ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng gi\u00fap vua, \u0111i\u1ec1u h\u00f2a ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a to\u00e0n c\u01a1 th\u1ec3 v\u00ec n\u00f3 \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n Kh\u00ed c\u1ee7a to\u00e0n c\u01a1 th\u1ec3. Can (gan), cai qu\u1ea3n c\u01a1n gi\u1eadn, d\u0169ng c\u1ea3m nh\u01b0 m\u1ed9t v\u1ecb t\u01b0\u1edbng, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 c\u01a1 quan t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, t\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u01b0a ra c\u00e1c m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c. \u0110\u1edfm (m\u1eadt) b\u1ea3o v\u1ec7 tim v\u00e0 ch\u1ea5p nh\u1eadn m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a tim, n\u00f3 l\u00e0 c\u01a1 quan c\u00f3 ch\u1ee9c n\u0103ng nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ee9 th\u1ea7n, v\u00e0 ni\u1ec1m vui trong l\u00f2ng \u0111\u01b0\u1ee3c lan truy\u1ec1n qua n\u00f3. T\u1ef3 (l\u00e1 l\u00e1ch) v\u00e0 v\u1ecb (d\u1ea1 d\u00e0y) l\u00e0 c\u01a1 quan ti\u1ebfp nh\u1eadn v\u00e0 ph\u00e2n ph\u1ed1i th\u1ee9c \u0103n v\u00e0 l\u00e0 n\u01a1i t\u00edch tr\u1eef th\u1ee9c \u0103n, n\u0103m v\u1ecb do \u0111\u00f3 m\u00e0 sinh ra. \u0110\u1ea1i tr\u00e0ng l\u00e0 c\u01a1 quan truy\u1ec1n d\u1eabn, c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n c\u1eb7n b\u00e3 c\u1ee7a th\u1ee9c \u0103n, bi\u1ebfn h\u00f3a th\u00e0nh ph\u00e2n \u0111\u1ec3 b\u00e0i ti\u1ebft ra kh\u1ecfi c\u01a1 th\u1ec3. Ti\u1ec3u tr\u00e0ng l\u00e0 c\u01a1 quan ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng th\u1ee9c \u0103n t\u1eeb d\u1ea1 d\u00e0y \u0111i xu\u1ed1ng ti\u1ebfp t\u1ee5c ph\u00e2n h\u00f3a th\u00e0nh tinh ch\u1ea5t v\u00e0 c\u1eb7n b\u00e3. Th\u1eadn l\u00e0 c\u01a1 quan c\u1ee7a s\u1ee9c m\u1ea1nh, n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn con ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1t huy s\u1ee9c m\u1ea1nh v\u00e0 t\u1ea1o ra c\u00e1c k\u1ef9 x\u1ea3o. Tam ti\u00eau l\u00e0 c\u01a1 quan quy\u1ebft \u0111\u1ed9c (quy\u1ebft l\u00e0 kh\u01a1i cho ch\u1ea3y, \u0111\u1ed9c l\u00e0 r\u00e3nh n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y), n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u00f4ng h\u00e0nh th\u1ee7y \u0111\u1ea1o. B\u00e0ng quang l\u00e0 c\u01a1 quan ch\u00e2u qu\u1eadn, l\u01b0u tr\u1eef ch\u1ea5t l\u1ecfng trong c\u01a1 th\u1ec3 th\u00f4ng qua t\u00e1c d\u1ee5ng kh\u00ed h\u00f3a m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea3i b\u1ecf n\u01b0\u1edbc ti\u1ec3u.<\/p>\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 12 c\u01a1 quan tr\u00ean c\u00f3 s\u1ef1 ph\u00e2n c\u00f4ng nh\u01b0ng vai tr\u00f2 c\u1ee7a ch\u00fang ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed1i h\u1ee3p nh\u1ecbp nh\u00e0ng v\u00e0 kh\u00f4ng t\u00e1ch r\u1eddi nhau. Cho n\u00ean n\u1ebfu ch\u1ee7 th\u00f4ng minh th\u1ea5u hi\u1ec3u th\u00ec thu\u1ed9c h\u1ea1 y\u00ean, l\u1ea5y l\u1ebd \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 d\u01b0\u1ee1ng sinh th\u00ec tr\u01b0\u1eddng th\u1ecd, tr\u1ecdn \u0111\u1eddi kh\u00f4ng b\u1ecb \u0111au \u1ed1m; l\u1ea5y l\u1ebd \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 tr\u1ecb thi\u00ean h\u1ea1 th\u00ec th\u00e1i b\u00ecnh. N\u1ebfu ch\u1ee7 kh\u00f4ng kh\u00f4ng s\u00e1ng su\u1ed1t th\u00ec 12 c\u01a1 quan n\u1ed9i t\u1ea1ng s\u1ebd g\u1eb7p nguy hi\u1ec3m, khi\u1ebfn cho \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ecb t\u1eafc ngh\u1ebdn kh\u00f4ng th\u00f4ng, c\u01a1 th\u1ec3 s\u1ebd b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng n\u1eb7ng. Trong ho\u00e0n c\u1ea3nh nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1ee1ng sinh k\u00e9o d\u00e0i tu\u1ed5i th\u1ecd. N\u00f3 s\u1ebd ch\u1ec9 d\u1eabn \u0111\u1ebfn tai h\u1ecda v\u00e0 r\u00fat ng\u1eafn tu\u1ed5i th\u1ecd c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. \u1ede \u0111\u00e2y, t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a \u201cch\u1ee7 minh\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5 h\u01a1n m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc. \u201cCh\u1ee7\u201d \u1edf \u0111\u00e2y \u00e1m ch\u1ec9 tr\u00e1i tim, v\u00e0 \u201cch\u1ee7 minh\u201d c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201ct\u00e2m ch\u00ednh\u201d. C\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y, chu\u1ea9n m\u1ef1c \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c kh\u1edfi t\u00e1c d\u1ee5ng quan tr\u1ecdng trong ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n ch\u1eefa tr\u1ecb v\u00e0 ph\u00f2ng ng\u1eeba b\u1ec7nh t\u1eadt.<\/p>\n<p>C\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n v\u00e0 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7nh c\u1ee7a Trung y l\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng nh\u1eafm th\u1eb3ng v\u00e0o c\u00e1c t\u1ea7ng s\u00e2u c\u1ee7a sinh m\u1ec7nh. Trung y ch\u00e2n ch\u00ednh \u1edf Trung Qu\u1ed1c c\u1ed5 \u0111\u1ea1i c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng y\u00eau c\u1ea7u t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i r\u00f5 r\u00e0ng v\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c con ng\u01b0\u1eddi khi ch\u1eefa b\u1ec7nh, v\u00ed nh\u01b0 trong \u201cB\u1ecb c\u1ea5p thi\u00ean kim y\u1ebfu ph\u01b0\u01a1ng\u201d c\u1ee7a T\u00f4n T\u01b0 M\u1ea1c n\u00f3i r\u1eb1ng \u201cc\u00e1c b\u1eadc Th\u00e1nh nh\u00e2n t\u1ea1o ra thu\u1ed1c l\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ph\u1ea1m l\u1ed7i. Cho n\u00ean, nh\u1eefng k\u1ebb ngu si, nhi\u1ec1u n\u0103m b\u1ec7nh t\u1eadt, kh\u00f4ng tu d\u01b0\u1ee1ng ph\u1ea9m ch\u1ea5t c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111\u1ebfn l\u00fac ch\u1ebft c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ed1i h\u1eadn\u201d. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 ch\u1ec9 r\u00f5 r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 c\u00e1c th\u1ea7y thu\u1ed1c mu\u1ed1n c\u1ee9u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1eafc b\u1ec7nh do sai l\u1ec7ch nh\u1ea5t th\u1eddi trong h\u00e0nh vi v\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, nh\u01b0ng con ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i r\u1ea5t c\u1ed1 ch\u1ea5p trong khu\u00f4n kh\u1ed5 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a m\u00ecnh, d\u00f9 cho b\u1ec7nh t\u1eadt quanh n\u0103m c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u1ecbu thay \u0111\u1ed5i t\u01b0 t\u01b0\u1edfng quan ni\u1ec7m l\u1ec7ch l\u1ea1c c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 \u0111\u1ec3 cho \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c th\u0103ng hoa l\u00ean. Tuy nhi\u00ean, Trung y c\u1eadn \u0111\u1ea1i tr\u1ecb b\u1ec7nh qu\u00e1 thi\u00ean v\u1ec1 nh\u1eefng th\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p v\u00e0 thu\u1eadt lo\u1ea1i.<\/p>\n<p>Trung y l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea1i di\u1ec7n ti\u00eau bi\u1ec3u c\u1ee7a khoa h\u1ecdc Trung Qu\u1ed1c c\u1ed5 \u0111\u1ea1i. Khoa h\u1ecdc Trung Qu\u1ed1c c\u1ed5 \u0111\u1ea1i cho r\u1eb1ng v\u0169 tr\u1ee5 m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi ch\u00fang ta \u0111ang s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5u th\u00e0nh t\u1eeb n\u0103m lo\u1ea1i v\u1eadt ch\u1ea5t kim, m\u1ed9c, th\u1ee7y, h\u1ecfa, th\u1ed5. N\u0103m lo\u1ea1i v\u1eadt ch\u1ea5t n\u00e0y c\u00f3 nh\u1eefng h\u00ecnh th\u1ee9c bi\u1ec3u hi\u1ec7n kh\u00e1c nhau trong c\u00e1c kh\u00f4ng gian kh\u00e1c nhau. T\u1eeb tr\u00ean xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi, t\u1eeb trong ra ngo\u00e0i, theo s\u1ef1 l\u00ean xu\u1ed1ng c\u1ee7a \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, n\u0103m lo\u1ea1i v\u1eadt ch\u1ea5t n\u00e0y c\u00f3 m\u1ed1i quan h\u1ec7 ch\u1eb7t ch\u1ebd v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng sinh t\u01b0\u01a1ng kh\u1eafc. C\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u, n\u1eafm b\u1eaft v\u00e0 v\u1eadn d\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m lo\u1ea1i v\u1eadt ch\u1ea5t kim, m\u1ed9c, th\u1ee7y, h\u1ecfa, th\u1ed5 c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i c\u1ee7a \u00e2m d\u01b0\u01a1ng v\u00e0 nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i quy lu\u1eadt v\u1eadn h\u00e0nh c\u1ee7a kh\u00ed huy\u1ebft, th\u00ec s\u1ebd n\u1eafm v\u1eefng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng nguy\u00ean nh\u00e2n h\u00ecnh th\u00e0nh b\u1ec7nh, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi s\u1ebd \u0111\u01b0a ra \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ph\u00f2ng ng\u1eeba v\u00e0 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb \u0111\u00fang \u0111\u1eafn. V\u00ec v\u1eady, c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n v\u00e0 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb c\u1ee7a n\u00f3 n\u00f3i chung \u0111\u1ec1u nh\u1eafm v\u00e0o kh\u00f4ng gian t\u1ea7ng s\u00e2u c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>V\u00ed d\u1ee5 trong \u201cHo\u00e0ng \u0110\u1ebf n\u1ed9i kinh\u201d c\u00f3 ghi r\u1eb1ng: \u201cTrong t\u1ef1 nhi\u00ean c\u00f3 b\u1ed1n m\u00f9a v\u00e0 c\u00f3 ng\u0169 h\u00e0nh, do \u0111\u00f3 sinh ra c\u00e1c kh\u00ed h\u00e0n, th\u1eed, t\u00e1o, th\u1ea5p, phong. Con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 n\u0103m c\u01a1 quan n\u1ed9i t\u1ea1ng. Kh\u00ed c\u1ee7a n\u0103m c\u01a1 quan n\u1ed9i t\u1ea1ng chuy\u1ec3n h\u00f3a th\u00e0nh ng\u0169 ch\u00ed, t\u1ea1o ra n\u0103m ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ea3m x\u00fac: h\u1ef7, n\u1ed9, bi, \u01b0u, kh\u1ee7ng. Khi kh\u00ed \u0111i l\u00ean v\u00e0 l\u1ea5p \u0111\u1ea7y c\u00e1c kinh m\u1ea1ch, th\u00ec th\u1ea7n kh\u00ed s\u1ebd n\u1ed5i l\u00ean v\u00e0 r\u1eddi kh\u1ecfi c\u01a1 th\u1ec3. V\u00ec v\u1eady, n\u1ebfu h\u1ef7 v\u00e0 n\u1ed9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebft ch\u1ebf, v\u00e0 n\u1ebfu h\u00e0n th\u1eed kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh t\u1ed1t th\u00ec sinh m\u1ec7nh s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec1n. \u0110\u1ea1t \u0111\u1ebfn c\u1ef1c \u0111i\u1ec3m \u00e2m c\u00f3 th\u1ec3 chuy\u1ec3n h\u00f3a th\u00e0nh d\u01b0\u01a1ng d\u1eabn \u0111\u1ebfn b\u1ec7nh d\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn c\u1ef1c \u0111i\u1ec3m d\u01b0\u01a1ng c\u00f3 th\u1ec3 chuy\u1ec3n h\u00f3a th\u00e0nh \u00e2m d\u1eabn \u0111\u1ebfn b\u1ec7nh \u00e2m. V\u00ec v\u1eady, n\u1ebfu b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng b\u1edfi h\u00e0n kh\u00ed v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng th\u00ec d\u1ec5 m\u1eafc b\u1ec7nh s\u1ed1t v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n; n\u1ebfu b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng do gi\u00f3 v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n th\u00ec s\u1ebd d\u1ec5 m\u1eafc b\u1ec7nh ti\u00eau ch\u1ea3y v\u00e0o m\u00f9a h\u00e8. N\u1ebfu b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng b\u1edfi th\u1eed kh\u00ed v\u00e0o m\u00f9a h\u00e8, th\u00ec d\u1ec5 m\u1eafc b\u1ec7nh s\u1ed1t r\u00e9t v\u00e0o m\u00f9a thu; n\u1ebfu b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng do \u1ea9m kh\u00ed v\u00e0o m\u00f9a thu, s\u1ebd d\u1ec5 b\u1ecb ho v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng\u201d. \u201cN\u1ebfu l\u1ea1i th\u00eam s\u1ef1 \u0103n qu\u00e1 no, g\u00e2n m\u1ea1ch t\u1ee9c th\u1eddi s\u1ee5t l\u1ecfng, \u0111\u1ea1i tr\u00e0ng t\u00edch nhi\u1ec7t m\u00e0 g\u00e2y n\u00ean b\u1ec7nh tr\u0129; ho\u1eb7c v\u00ec u\u1ed1ng qu\u00e1 nhi\u1ec1u th\u00ec kh\u00ed ngh\u1ecbch l\u00ean; n\u1ebfu l\u1ea1i d\u00f9ng s\u1ee9c l\u1ef1c qu\u00e1 m\u1ea1nh, th\u00ec s\u1ebd l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng th\u1eadn kh\u00ed, do \u0111\u00f3 th\u00e0nh ch\u1ee9ng \u0111au x\u01b0\u01a1ng c\u1ed9t s\u1ed1ng \u1edf eo l\u01b0ng. N\u00f3i chung, c\u00e1i c\u1ed1t y\u1ebfu c\u1ee7a \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, d\u01b0\u01a1ng c\u00f3 b\u1ec1n b\u1ec9 th\u00ec sinh m\u1ec7nh m\u1edbi v\u1eefng v\u00e0ng. Hai kh\u00ed \u1ea5y n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111i\u1ec1u h\u00f2a, gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u00f3 xu\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f3 thu, c\u00f3 \u0111\u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1. N\u1ebfu l\u00e0m cho n\u00f3 \u0111i\u1ec1u h\u00f2a t\u1ee9c l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u1ee7a b\u1eadc Th\u00e1nh nh\u00e2n. N\u1ebfu d\u01b0\u01a1ng b\u1ecb t\u00e0 ph\u1ea1m, kh\u00f4ng thi h\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i nhi\u1ec7m v\u1ee5 l\u00e0m b\u1ec1n \u1edf b\u00ean ngo\u00e0i, \u00e2m s\u1ebd b\u1ecb m\u1ea5t \u1edf b\u00ean trong. \u00c2m d\u01b0\u01a1ng c\u00e2n b\u1eb1ng tinh th\u1ea7n s\u1ebd y\u00ean \u1ed5n, \u00e2m d\u01b0\u01a1ng ly bi\u1ec7t tinh kh\u00ed s\u1ebd c\u1ea1n ki\u1ec7t\u201d.<\/p>\n<p>M\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 kh\u00e1c, trong \u201cHo\u00e0ng \u0110\u1ebf n\u1ed9i kinh\u201d c\u00f2n n\u00f3i: \u201cT\u1ee9c gi\u1eadn t\u1ed5n h\u1ea1i gan, vui m\u1eebng t\u1ed5n h\u1ea1i t\u00e2m, suy ngh\u0129 t\u1ed5n h\u1ea1i l\u00e1 l\u00e1ch, lo \u00e2u t\u1ed5n h\u1ea1i ph\u1ed5i, ho\u1ea3ng s\u1ee3 t\u1ed5n h\u1ea1i th\u1eadn\u201d. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y ngh\u0129a l\u00e0 n\u00f3i \u0111\u1ebfn n\u0103m ch\u00ed (n\u0103m t\u00ecnh c\u1ea3m) d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1eafc b\u1ec7nh. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, b\u1ec7nh v\u1ec1 n\u1ed9i t\u1ea1ng c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn nh\u1eefng t\u00ecnh c\u1ea3m v\u00e0 ch\u00ed nguy\u1ec7n th\u1ea5t th\u01b0\u1eddng. \u201cCan kh\u00ed thi\u1ebfu, can huy\u1ebft kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ebd khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta c\u1ea3m th\u1ea5y s\u1ee3 h\u00e3i; can kh\u00ed qu\u00e1 m\u1ee9c s\u1ebd khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta d\u1ec5 t\u1ee9c gi\u1eadn. T\u00e2m kh\u00ed y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i s\u1ebd khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta sinh ra c\u1ea3m gi\u00e1c bu\u1ed3n r\u1ea7u; t\u00e2m kh\u00ed m\u1ea1nh m\u1ebd s\u1ebd khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta c\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ng\u1eebng&#8221;.<\/p>\n<p>S\u1ef1 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a kh\u00ed huy\u1ebft v\u00e0 t\u00e2n d\u1ecbch c\u01a1 th\u1ec3 l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ec3 hi\u1ec7n ch\u00e2n th\u1ef1c s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i v\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 trong c\u00e1c kh\u00f4ng gian kh\u00e1c nhau. V\u00ed d\u1ee5, \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c b\u1ec7nh v\u1ec1 n\u1ed9i t\u1ea1ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, ch\u00e2m c\u1ee9u th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n tr\u00ean m\u1ed9t s\u1ed1 huy\u1ec7t tr\u00ean t\u1ee9 chi \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7u qu\u1ea3 ch\u1eefa b\u1ec7nh. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 n\u1ed9i b\u1ec7nh m\u00e0 ngo\u1ea1i tr\u1ecb, t\u1ee9c l\u00e0 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 ch\u1eefa c\u00e1c b\u1ec7nh b\u00ean trong c\u01a1 th\u1ec3. Ngo\u00e0i ra c\u00f2n c\u00f3 c\u00e1ch n\u00f3i n\u00e0o l\u00e0 b\u1ec7nh m\u00f9a \u0111\u00f4ng, b\u1ec7nh m\u00f9a h\u00e8, ngh\u0129a l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 b\u1ec7nh c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u00e2m d\u01b0\u01a1ng h\u00e0n th\u1eed, cho n\u00ean vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb ph\u1ea3i ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi quy lu\u1eadt thay \u0111\u1ed5i l\u1ea1nh n\u00f3ng \u0111\u1ec3 ch\u1eefa kh\u1ecfi c\u0103n b\u1ea3n, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00ec ch\u1ec9 ch\u1eefa \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ch\u1ee9ng b\u1ec1 ngo\u00e0i.<\/p>\n<p>Trung y tr\u1ecb b\u1ec7nh, k\u1ef3 th\u1ef1c b\u1ea3n ch\u1ea5t gi\u1ed1ng nh\u01b0 l\u00e0 \u0111\u01b0a ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a ti\u1ec3u v\u0169 tr\u1ee5 trong c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u1ea1i tr\u1ea1ng th\u00e1i b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, v\u00e0 khi\u1ebfn n\u00f3 ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u0110\u1ea1o Ph\u00e1p. Trong s\u1ed1 c\u00e1c chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb c\u1ee7a n\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 c\u00f3 \u201cb\u1ec7nh nhi\u1ec7t th\u00ec tr\u1ecb b\u1eb1ng thu\u1ed1c h\u00e0n\u201d, \u201cb\u1ec7nh h\u00e0n th\u00ec tr\u1ecb b\u1eb1ng thu\u1ed1c nhi\u1ec7t\u201d, \u201cd\u01b0\u01a1ng b\u1ec7nh th\u00ec tr\u1ecb \u1edf \u00e2m\u201d, \u201c\u00e2m b\u1ec7nh th\u00ec tr\u1ecb \u1edf d\u01b0\u01a1ng\u201d, \u201cb\u00f9 \u0111\u1eafp ch\u1ed7 thi\u1ebfu, \u0111\u00e0o th\u1ea3i ch\u1ed7 th\u1eeba\u201d, th\u00fac \u0111\u1ea9y \u00e2m d\u01b0\u01a1ng c\u00e2n b\u1eb1ng, kh\u00f4i ph\u1ee5c tr\u1ea1ng th\u00e1i b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a \u00e2m d\u01b0\u01a1ng. So v\u1edbi y h\u1ecdc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 gi\u00fap cho \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi \u1edf t\u1ea7ng di\u1ec7n s\u00e2u h\u01a1n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi, c\u00e1c lo\u1ea1i th\u1ea3o m\u1ed9c \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y t\u1eeb thi\u00ean nhi\u00ean, v\u00e0 thu\u1ed9c t\u00ednh t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 tr\u1ea1ng th\u00e1i t\u1ef1 nhi\u00ean. Cho n\u00ean n\u00f3i tr\u1ecb b\u1ec7nh b\u1eb1ng Trung y khoa h\u1ecdc h\u01a1n. Ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng n\u00f3i Trung y tr\u1ecb b\u1ec7nh t\u1eadn g\u1ed1c c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00fd n\u00e0y.<\/p>\n<p>Ti\u1ebfp theo h\u00e3y n\u00f3i v\u1ec1 T\u00e2y y. T\u00e2y y c\u0169ng coi c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ec3 h\u1eefu c\u01a1 ph\u1ee9c t\u1ea1p v\u00e0 ph\u00e2n chia n\u00f3 th\u00e0nh nhi\u1ec1u h\u1ec7 th\u1ed1ng, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 h\u1ec7 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng, h\u1ec7 h\u00f4 h\u1ea5p, h\u1ec7 ti\u00eau h\u00f3a, h\u1ec7 tu\u1ea7n ho\u00e0n, h\u1ec7 th\u1ea7n kinh, v.v. M\u1ed7i h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u1ed9c l\u1eadp v\u1edbi nhau nh\u01b0ng c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi nhau. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ednh khoa h\u1ecdc, nh\u01b0ng t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u nh\u1eafm v\u00e0o kh\u00f4ng gian b\u1ec1 m\u1eb7t c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi. N\u1ebfu \u0111em c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi so s\u00e1nh v\u1edbi m\u1ed9t qu\u1ea3 d\u01b0a l\u1edbn c\u00f3 l\u1edbp bi\u1ec3u b\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee7 \u0111\u1ea7y b\u1edfi nh\u1eefng m\u1ea1ng v\u00e2n l\u01b0\u1edbi ph\u1ee9c t\u1ea1p, th\u00ec T\u00e2y y ch\u1ec9 \u0111ang kh\u00e1m ph\u00e1 nh\u1eefng m\u1ea1ng v\u00e2n l\u01b0\u1edbi ph\u1ee9c t\u1ea1p tr\u00ean l\u1edbp bi\u1ec3u b\u00ec v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 gi\u1eefa c\u00e1c m\u1ea1ng v\u00e2n l\u01b0\u1edbi \u0111\u00f3. C\u00f2n Trung y chia qu\u1ea3 d\u01b0a t\u1eeb trong ra ngo\u00e0i th\u00e0nh n\u0103m lo\u1ea1i v\u1eadt ch\u1ea5t (kim, m\u1ed9c, th\u1ee7y, h\u1ecfa, th\u1ed5), m\u1ed7i lo\u1ea1i \u0111\u1ec1u c\u00f3 s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u00e1c t\u1ea7ng th\u00e2m s\u00e2u v\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7n b\u1ec1 m\u1eb7t c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ea7ng kh\u00f4ng gian kh\u00e1c nhau. N\u00f3 nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i t\u1eeb b\u00ean trong \u0111\u1ebfn bi\u1ec3u hi\u1ec7n b\u00ean ngo\u00e0i c\u1ee7a m\u1ed7i lo\u1ea1i, c\u0169ng nh\u01b0 m\u1ed1i quan h\u1ec7 chuy\u1ec3n h\u00f3a ph\u1ee5 thu\u1ed9c l\u1eabn nhau gi\u1eefa m\u1ed7i lo\u1ea1i khi t\u1ed3n t\u1ea1i s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c c\u1ee7a \u00e2m v\u00e0 d\u01b0\u01a1ng v\u1edbi nhau.<\/p>\n<p>T\u00e2y y xem ra c\u00f3 v\u1ebb r\u1ea5t s\u00e2u s\u1eafc v\u00e0 ph\u1ee9c t\u1ea1p, nh\u01b0ng th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 n\u00f3 l\u00e0m ph\u1ee9c t\u1ea1p m\u1ecdi vi\u1ec7c v\u00e0 kh\u1edfi \u0111i\u1ec3m xu\u1ea5t ph\u00e1t c\u1ee7a n\u00f3 c\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1. V\u00ec n\u00f3 kh\u00f4ng c\u00e1ch n\u00e0o n\u1eafm v\u1eefng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 t\u1ea7ng s\u00e2u c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi cho n\u00ean vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb r\u1ea5t tr\u1ef1c ti\u1ebfp nh\u01b0: thi\u1ebfu canxi th\u00ec b\u1ed5 sung canxi, thi\u1ebfu m\u00e1u th\u00ec truy\u1ec1n m\u00e1u, thi\u1ebfu kh\u00ed th\u00ec b\u1ed5 sung kh\u00ed, v.v. Nh\u1ed5 r\u0103ng th\u00ec d\u00f9ng k\u00ecm \u0111\u1ec3 l\u00f4i r\u0103ng ra, huy\u1ebft \u00e1p cao th\u00ec h\u1ea1 huy\u1ebft \u00e1p xu\u1ed1ng, nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 c\u01a1 th\u1ec3 t\u0103ng l\u00ean th\u00ec h\u1ea1 s\u1ed1t, n\u1ebfu transaminase (1) t\u0103ng cao, th\u00ec c\u1ed1 g\u1eafng h\u1ea1 th\u1ea5p transaminase xu\u1ed1ng, v.v. M\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a n\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u01b0a c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u1ea1i tr\u1ea1ng th\u00e1i b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1ea1o l\u00fd b\u1ec1 ngo\u00e0i m\u00e0 c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i tu\u00e2n theo. V\u00ed d\u1ee5, nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng l\u00e0 kho\u1ea3ng 36,5 \u0111\u1ed9 C, ch\u1ec9 s\u1ed1 huy\u1ebft \u00e1p b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng l\u00e0 80 \u0111\u1ebfn 120 mmHg, v.v. Nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y t\u01b0\u1edfng ch\u1eebng nh\u01b0 r\u1ea5t ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi quy lu\u1eadt, v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 bi\u1ec7n ph\u00e1p c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 tr\u1ecb b\u1ec7nh r\u00f5 r\u1ec7t trong m\u1ed9t th\u1eddi gian nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh nh\u01b0ng l\u1ea1i kh\u00f3 ch\u1eefa kh\u1ecfi b\u1ec7nh t\u1eadn g\u1ed1c v\u00ec n\u00f3 kh\u00f4ng \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c nh\u00e2n t\u1ed1 l\u1ec7ch l\u1ea1c t\u1ea1i c\u00e1c ph\u1ea7n s\u00e2u trong c\u01a1 th\u1ec3. V\u00ec v\u1eady b\u1ec7nh t\u00e1i ph\u00e1t l\u00e0 \u0111i\u1ec1u g\u1ea7n nh\u01b0 ph\u1ed5 bi\u1ebfn.<\/p>\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 T\u00e2y y hi\u1ec7n nay \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn c\u1ea5p \u0111\u1ed9 ph\u00e2n t\u1eed v\u00e0 c\u1ea5p \u0111\u1ed9 t\u1ebf b\u00e0o, nh\u01b0ng s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a n\u00f3 v\u1ec1 c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn ch\u01b0a tho\u00e1t kh\u1ecfi kh\u00f4ng gian b\u1ec1 m\u1eb7t, v\u00ec v\u1eady \u0111\u00f3 b\u1ea5t qu\u00e1 ch\u1ec9 l\u00e0 s\u1ef1 t\u00ecm ki\u1ebfm \u201cm\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 gi\u1eefa c\u00e1c v\u00e2n l\u01b0\u1edbi ngo\u00e0i v\u1ecf qu\u1ea3 d\u01b0a\u201d m\u1ed9t c\u00e1ch chi ti\u1ebft h\u01a1n m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p>T\u00f3m l\u1ea1i, b\u1ea5t k\u1ec3 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tr\u1ecb b\u1ec7nh n\u00e0o, m\u1ee5c \u0111\u00edch \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u01b0a c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u1ea1i tr\u1ea1ng th\u00e1i b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng v\u00e0 l\u00e0m cho n\u00f3 ph\u00f9 h\u1ee3p \u0110\u1ea1o Ph\u00e1p m\u00e0 n\u00f3 c\u1ea7n ph\u1ea3i tu\u00e2n theo. T\u00e1c d\u1ee5ng ch\u1ee7 y\u1ebfu c\u1ea7n \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a vi\u1ec7c ch\u1eefa kh\u1ecfi b\u1ec7nh cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn l\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o c\u01a1 ch\u1ebf t\u1ef1 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh m\u1ea1nh m\u1ebd c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi, v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t, c\u01a1 ch\u1ebf t\u1ef1 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh m\u1ea1nh m\u1ebd n\u00e0y ch\u00ednh l\u00e0 th\u1ec3 hi\u1ec7n t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a Ph\u00e1p v\u00e0 l\u00e0 th\u1ec3 hi\u1ec7n l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Ph\u00e1p. S\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0, tu luy\u1ec7n l\u00e0 \u0111\u1ec3 quy ch\u00ednh l\u1ea1i t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, c\u01a1 ch\u1ebf b\u00ean trong c\u01a1 th\u1ec3 v\u00e0 tr\u1ea1ng th\u00e1i b\u1ec1 m\u1eb7t c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 \u0111\u01b0a n\u00f3 tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00fang tr\u1ea1ng th\u00e1i m\u00e0 sinh m\u1ec7nh l\u1ebd ra ph\u1ea3i c\u00f3; Trung y \u0111\u01b0a c\u01a1 ch\u1ebf b\u00ean trong c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 tr\u1ea1ng th\u00e1i b\u1ec1 m\u1eb7t c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 tr\u1edf v\u1ec1 tr\u1ea1ng th\u00e1i b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi; T\u00e2y y ch\u1ec9 \u0111\u01b0a b\u1ec1 m\u1eb7t c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u1ea1i tr\u1ea1ng th\u00e1i b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. Bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb c\u1ee7a n\u00f3 nh\u01b0 sau: tu luy\u1ec7n kh\u00f4ng d\u00f9ng thu\u1ed1c, Trung y s\u1eed d\u1ee5ng th\u1ea3o d\u01b0\u1ee3c, c\u00f2n T\u00e2y y th\u00ec s\u1eed d\u1ee5ng thu\u1ed1c t\u1ed5ng h\u1ee3p h\u00f3a h\u1ecdc. C\u1ea3nh gi\u1edbi cao h\u01a1n c\u1ee7a Trung y k\u1ef3 th\u1ef1c ch\u00ednh l\u00e0 tu luy\u1ec7n.<\/p>\n<p>T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o: <i>H\u1ecdc t\u1eeb Y h\u1ecdc c\u1ed5 truy\u1ec1n Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua nh\u1eefng n\u00fat th\u1eaft y t\u1ebf<\/i>, \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft b\u1edfi H\u1ed3 N\u00e3i V\u0103n.<\/p>\n<p>Ch\u00fa th\u00edch: Transaminase ho\u1eb7c aminotransferase l\u00e0 c\u00e1c enzym x\u00fac t\u00e1c ph\u1ea3n \u1ee9ng chuy\u1ec3n h\u00f3a gi\u1eefa axit amin v\u00e0 axit \u03b1-keto. Ch\u00fang r\u1ea5t quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c t\u1ed5ng h\u1ee3p c\u00e1c axit amin, h\u00ecnh th\u00e0nh n\u00ean protein.<\/p>\n<p>D\u1ecbch t\u1eeb: <a class=\"external free\" href=\"https:\/\/www.zhengjian.org\/node\/58778\" rel=\"nofollow\">https:\/\/www.zhengjian.org\/node\/58778<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"catlinks\" class=\"catlinks\" data-mw=\"interface\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00e1c gi\u1ea3: Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng [ChanhKien.org] B\u1ec7nh c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u lo\u1ea1i v\u00e0 c\u0169ng c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb, bao g\u1ed3m T\u00e2y y, Trung y, kh\u00ed c\u00f4ng v.v. V\u1eady th\u00ec c\u00e1i n\u00e0o t\u1ed1t h\u01a1n? C\u00f3 nhi\u1ec1u \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c nhau. K\u1ef3 th\u1ef1c, mu\u1ed1n tr\u1ecb b\u1ec7nh tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean ph\u1ea3i hi\u1ec3u c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi, hi\u1ec3u r\u00f5 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[553,304],"tags":[470],"class_list":["post-45546","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dong-y","category-loat-bai","tag-man-dam-trung-y"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung y (21): L\u01b0\u01a1ng y v\u00f4 d\u01b0\u1ee3c - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/05\/man-dam-trung-y-21-luong-y-vo-duoc.html\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung y (21): L\u01b0\u01a1ng y v\u00f4 d\u01b0\u1ee3c - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"T\u00e1c gi\u1ea3: Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng [ChanhKien.org] B\u1ec7nh c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u lo\u1ea1i v\u00e0 c\u0169ng c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb, bao g\u1ed3m T\u00e2y y, Trung y, kh\u00ed c\u00f4ng v.v. V\u1eady th\u00ec c\u00e1i n\u00e0o t\u1ed1t h\u01a1n? C\u00f3 nhi\u1ec1u \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c nhau. K\u1ef3 th\u1ef1c, mu\u1ed1n tr\u1ecb b\u1ec7nh tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean ph\u1ea3i hi\u1ec3u c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi, hi\u1ec3u r\u00f5 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/05\/man-dam-trung-y-21-luong-y-vo-duoc.html\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-05-18T22:15:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-05-29T16:58:48+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"editor_n\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"editor_n\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"25 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/05\/man-dam-trung-y-21-luong-y-vo-duoc.html#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/05\/man-dam-trung-y-21-luong-y-vo-duoc.html\"},\"author\":{\"name\":\"editor_n\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"headline\":\"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung y (21): L\u01b0\u01a1ng y v\u00f4 d\u01b0\u1ee3c\",\"datePublished\":\"2025-05-18T22:15:20+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-29T16:58:48+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/05\/man-dam-trung-y-21-luong-y-vo-duoc.html\"},\"wordCount\":4964,\"keywords\":[\"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung Y\"],\"articleSection\":[\"\u0110\u00f4ng Y\",\"Lo\u1ea1t b\u00e0i (Series)\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/05\/man-dam-trung-y-21-luong-y-vo-duoc.html\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/05\/man-dam-trung-y-21-luong-y-vo-duoc.html\",\"name\":\"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung y (21): L\u01b0\u01a1ng y v\u00f4 d\u01b0\u1ee3c - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-05-18T22:15:20+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-29T16:58:48+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/05\/man-dam-trung-y-21-luong-y-vo-duoc.html#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/05\/man-dam-trung-y-21-luong-y-vo-duoc.html\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/05\/man-dam-trung-y-21-luong-y-vo-duoc.html#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung y (21): L\u01b0\u01a1ng y v\u00f4 d\u01b0\u1ee3c\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\",\"name\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"description\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\",\"name\":\"editor_n\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"editor_n\"},\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung y (21): L\u01b0\u01a1ng y v\u00f4 d\u01b0\u1ee3c - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/05\/man-dam-trung-y-21-luong-y-vo-duoc.html","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung y (21): L\u01b0\u01a1ng y v\u00f4 d\u01b0\u1ee3c - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","og_description":"T\u00e1c gi\u1ea3: Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng [ChanhKien.org] B\u1ec7nh c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u lo\u1ea1i v\u00e0 c\u0169ng c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb, bao g\u1ed3m T\u00e2y y, Trung y, kh\u00ed c\u00f4ng v.v. V\u1eady th\u00ec c\u00e1i n\u00e0o t\u1ed1t h\u01a1n? C\u00f3 nhi\u1ec1u \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c nhau. K\u1ef3 th\u1ef1c, mu\u1ed1n tr\u1ecb b\u1ec7nh tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean ph\u1ea3i hi\u1ec3u c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi, hi\u1ec3u r\u00f5 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/05\/man-dam-trung-y-21-luong-y-vo-duoc.html","og_site_name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","article_published_time":"2025-05-18T22:15:20+00:00","article_modified_time":"2025-05-29T16:58:48+00:00","author":"editor_n","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"editor_n","Est. reading time":"25 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/05\/man-dam-trung-y-21-luong-y-vo-duoc.html#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/05\/man-dam-trung-y-21-luong-y-vo-duoc.html"},"author":{"name":"editor_n","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"headline":"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung y (21): L\u01b0\u01a1ng y v\u00f4 d\u01b0\u1ee3c","datePublished":"2025-05-18T22:15:20+00:00","dateModified":"2025-05-29T16:58:48+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/05\/man-dam-trung-y-21-luong-y-vo-duoc.html"},"wordCount":4964,"keywords":["M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung Y"],"articleSection":["\u0110\u00f4ng Y","Lo\u1ea1t b\u00e0i (Series)"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/05\/man-dam-trung-y-21-luong-y-vo-duoc.html","url":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/05\/man-dam-trung-y-21-luong-y-vo-duoc.html","name":"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung y (21): L\u01b0\u01a1ng y v\u00f4 d\u01b0\u1ee3c - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website"},"datePublished":"2025-05-18T22:15:20+00:00","dateModified":"2025-05-29T16:58:48+00:00","author":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/05\/man-dam-trung-y-21-luong-y-vo-duoc.html#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2025\/05\/man-dam-trung-y-21-luong-y-vo-duoc.html"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/05\/man-dam-trung-y-21-luong-y-vo-duoc.html#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/chanhkien.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"M\u1ea1n \u0111\u00e0m Trung y (21): L\u01b0\u01a1ng y v\u00f4 d\u01b0\u1ee3c"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website","url":"https:\/\/chanhkien.org\/","name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","description":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085","name":"editor_n","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","caption":"editor_n"},"url":"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45546","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45546"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45546\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45546"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45546"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45546"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}