{"id":36872,"date":"2025-03-23T11:13:48","date_gmt":"2025-03-23T04:13:48","guid":{"rendered":"https:\/\/chanhkien.org\/?p=36872"},"modified":"2025-05-12T10:17:05","modified_gmt":"2025-05-12T03:17:05","slug":"su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/03\/su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao.html","title":{"rendered":"S\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 gi\u00fap t\u0103ng c\u01b0\u1eddng h\u1ec7 th\u1ed1ng mi\u1ec5n d\u1ecbch c\u1ee7a b\u1ea1n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o"},"content":{"rendered":"<p><b>[ChanhKien.org]<\/b><\/p>\n<p><a class=\"external free\" href=\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/20250224_ZJ_Rentishengming_Jingweigan1-image.png\" rel=\"nofollow\"><img decoding=\"async\" class=\"size-medium aligncenter\" src=\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/20250224_ZJ_Rentishengming_Jingweigan1-image.png\" width=\"450\" height=\"300\"><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><i>Ngu\u1ed3n g\u1ed1c ph\u1ed5 bi\u1ebfn nh\u1ea5t c\u1ee7a s\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn b\u1ea1n ng\u1ea1c nhi\u00ean. (\u1ea2nh: Fei Meng\/ The Epoch Times)<\/i><\/p>\n<p>\u00d4ng Dacher Keltner \u0111\u00e3 vi\u1ebft trong cu\u1ed1n s\u00e1ch c\u1ee7a m\u00ecnh: \u201cS\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3: Khoa h\u1ecdc m\u1edbi v\u1ec1 s\u1ef1 ng\u1ea1c nhi\u00ean h\u00e0ng ng\u00e0y v\u00e0 c\u00e1ch n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a b\u1ea1n&#8221; (The New Science of Everyday Wonder and How It Can Transform Your Life) r\u1eb1ng: \u201cK\u00ednh s\u1ee3 l\u00e0 c\u1ea3m gi\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng ki\u1ebfn m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 to l\u1edbn v\u01b0\u1ee3t qua hi\u1ec3u bi\u1ebft hi\u1ec7n t\u1ea1i c\u1ee7a b\u1ea1n v\u1ec1 th\u1ebf gi\u1edbi\u201d.<\/p>\n<p>C\u1ea3m gi\u00e1c n\u00e0y th\u01b0\u1eddng xu\u1ea5t hi\u1ec7n khi quan s\u00e1t s\u1ef1 v\u0129 \u0111\u1ea1i c\u1ee7a thi\u00ean nhi\u00ean: nh\u1eefng ng\u1ecdn n\u00fai h\u00f9ng v\u0129, c\u00e2y c\u1ed1i, c\u1ed3n c\u00e1t r\u1ed9ng l\u1edbn hay \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00e2n tr\u1eddi tr\u00ean \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng bao la.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, thi\u00ean nhi\u00ean kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u00e2y n\u00ean s\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 duy nh\u1ea5t, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ngu\u1ed3n ph\u1ed5 bi\u1ebfn nh\u1ea5t. H\u01a1n n\u1eefa, s\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 v\u01b0\u1ee3t xa c\u1ea3m gi\u00e1c ng\u1ea1c nhi\u00ean hay c\u1ea3m h\u1ee9ng nh\u1ea5t th\u1eddi, \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u00edch c\u1ef1c \u0111\u1ebfn s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a ch\u00fang ta theo \u00edt nh\u1ea5t n\u0103m c\u00e1ch.<\/p>\n<p><b>Ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a s\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3<\/b><\/p>\n<p>M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 kinh ng\u1ea1c tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 tri\u1ebft h\u1ecdc, ph\u00e1t minh khoa h\u1ecdc, \u00e2m nh\u1ea1c, thi\u1ebft k\u1ebf h\u00ecnh \u1ea3nh, s\u1ef1 gi\u00e1c ng\u1ed9, hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u00e1 nh\u00e2n, chi\u1ebfn c\u00f4ng \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng, t\u00e2m linh v\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o. Ngay c\u1ea3 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n nh\u01b0 t\u00ecm hi\u1ec3u v\u1ec1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00fa v\u1ecb kh\u00e1c c\u0169ng k\u00edch th\u00edch s\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3. Nghi\u00ean c\u1ee9u cho th\u1ea5y khi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tham gia xem video v\u1ec1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi truy\u1ec1n c\u1ea3m h\u1ee9ng nh\u01b0 M\u1eb9 Teresa, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 k\u00edch ho\u1ea1t s\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3.<\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ngu\u1ed3n g\u1ed1c ph\u1ed5 bi\u1ebfn nh\u1ea5t c\u1ee7a s\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3, \u00f4ng Keltner \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh m\u1ed9t th\u00ed nghi\u1ec7m y\u00eau c\u1ea7u nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tham gia tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi vi\u1ebft nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n khi\u1ebfn h\u1ecd c\u1ea3m th\u1ea5y k\u00ednh s\u1ee3.<\/p>\n<p>Trong s\u1ed1 2.600 c\u00e2u chuy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c thu th\u1eadp, ngu\u1ed3n g\u1ed1c g\u00e2y k\u00ednh s\u1ee3 ph\u1ed5 bi\u1ebfn nh\u1ea5t tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi l\u00e0 v\u1ebb \u0111\u1eb9p tinh th\u1ea7n: t\u00ednh c\u00e1ch c\u00f9ng \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh hi\u1ebfm c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n b\u1eb1ng s\u1ef1 thu\u1ea7n khi\u1ebft v\u00e0 \u00fd \u0111\u1ecbnh h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u1ed1t. N\u00f3 bao g\u1ed3m vi\u1ec7c ch\u1ee9ng ki\u1ebfn l\u00f2ng d\u0169ng c\u1ea3m, l\u00f2ng t\u1ed1t, s\u1ee9c m\u1ea1nh hay kh\u1ea3 n\u0103ng v\u01b0\u1ee3t qua kh\u00f3 kh\u0103n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, v\u00ed nh\u01b0, nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 nh\u1eefng c\u00e1 nh\u00e2n li\u1ec1u m\u1ea1ng c\u1ee9u ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1 ho\u1eb7c nh\u1eefng h\u00e0nh x\u1eed thi\u1ec7n l\u01b0\u01a1ng trong th\u1ea3m h\u1ecda.<\/p>\n<p>V\u1ebb \u0111\u1eb9p tinh th\u1ea7n c\u0169ng g\u1ed3m vi\u1ec7c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m th\u1ea5y kinh ng\u1ea1c tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u v\u00e0 k\u1ebft th\u00fac cu\u1ed9c s\u1ed1ng. Nhi\u1ec1u b\u00e0 m\u1eb9 cho bi\u1ebft sinh con l\u00e0 m\u1ed1c g\u00e2y kinh ng\u1ea1c quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t. \u00d4ng Keltner \u0111\u00e3 vi\u1ebft v\u1ec1 m\u1ed9t b\u00e0 m\u1eb9 \u0111\u1ebfn t\u1eeb Nh\u1eadt B\u1ea3n k\u1ec3 v\u1edbi \u00f4ng r\u1eb1ng b\u00e0 &#8220;v\u00f4 c\u00f9ng x\u00fac \u0111\u1ed9ng khi nh\u1eadn ra tr\u00e1ch nhi\u1ec7m tr\u1edf th\u00e0nh m\u1eb9, c\u0169ng nh\u01b0 s\u1ef1 tr\u00e2n qu\u00fd c\u1ee7a sinh m\u1ec7nh&#8221;.<\/p>\n<p>&#8220;T\u1eeb gi\u1edd tr\u1edf \u0111i, t\u00f4i c\u1ea3m th\u1ea5y m\u00ecnh s\u1ebd s\u1ed1ng h\u1ebft m\u00ecnh ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 ch\u1edf che cho sinh linh n\u00e0y&#8221;, b\u00e0 k\u1ec3 v\u1edbi \u00f4ng Keltner.<\/p>\n<p>M\u1ed9t b\u00e0 m\u1eb9 \u0111\u1ebfn t\u1eeb Nga b\u00e0y t\u1ecf r\u1eb1ng b\u00e0 ch\u1ec9 \u201cmu\u1ed1n \u00f4m c\u1ea3 th\u1ebf gi\u1edbi\u201d sau khi sinh con. C\u00e1c \u00f4ng b\u1ed1 c\u0169ng c\u1ea3m th\u1ea5y k\u00ednh s\u1ee3. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng \u0111\u1ebfn t\u1eeb Indonesia vi\u1ebft r\u1eb1ng, \u201cT\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 tin \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f3n qu\u00e0 tuy\u1ec7t \u0111\u1eb9p m\u00e0 Ch\u00faa \u0111\u00e3 ban t\u1eb7ng cho v\u1ee3 t\u00f4i, v\u00e0 t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u1eebng m\u1ec9m c\u01b0\u1eddi v\u00e0 c\u1ea3m th\u1ea5y phi th\u01b0\u1eddng v\u00e0 bi\u1ebft \u01a1n Ch\u00faa v\u00ec \u0111\u00e3 ban cho ch\u00fang t\u00f4i m\u1ed9t b\u00e9 trai\u201d.<\/p>\n<p>Theo \u00f4ng Keltner, ti\u1ec1n b\u1ea1c v\u00e0 t\u00e0i s\u1ea3n kh\u00f4ng g\u00f3p ph\u1ea7n t\u1ea1o n\u00ean s\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3. Trong m\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00ecnh x\u00e9t, kh\u00f4ng ai \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn m\u00e1y t\u00ednh x\u00e1ch tay, Facebook hay \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i th\u00f4ng minh c\u1ee7a h\u1ecd. C\u0169ng kh\u00f4ng ai \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn \u0111\u00f4i gi\u00e0y Nikes, xe \u0111i\u1ec7n Tesla, hay t\u00fai Gucci m\u1edbi c\u1ee7a h\u1ecd. \u00d4ng Keltner vi\u1ebft, &#8220;S\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi t\u00e1ch bi\u1ec7t v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eadt ch\u1ea5t, ti\u1ec1n b\u1ea1c, mua s\u1eafm v\u00e0 th\u1ec3 hi\u1ec7n \u0111\u1ecba v\u1ecb, m\u1ed9t c\u1ea3nh gi\u1edbi v\u01b0\u1ee3t ra ngo\u00e0i nh\u1eefng tr\u1ea7n t\u1ee5c m\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi coi \u0111\u00f3 l\u00e0 thi\u00eang li\u00eang&#8221;.<\/p>\n<p><b>Ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi<\/b><\/p>\n<p>M\u1ed9t b\u00e0i b\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng tr\u00ean t\u1ea1p ch\u00ed Nature ph\u00e1t hi\u1ec7n r\u1eb1ng \u1edf 12 khu v\u1ef1c kh\u00e1c nhau tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, s\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 k\u00edch th\u00edch m\u1ed9t bi\u1ec3u c\u1ea3m \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o tr\u00ean khu\u00f4n m\u1eb7t, t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 c\u00e1c bi\u1ec3u c\u1ea3m ph\u1ed5 bi\u1ebfn nh\u01b0 th\u00edch th\u00fa, h\u00e0i l\u00f2ng v\u00e0 \u0111au \u0111\u1edbn.<\/p>\n<p><a class=\"external free\" href=\"https:\/\/www.theepochtimes.com\/_next\/image?url=https%3A%2F%2Fimg.theepochtimes.com%2Fassets%2Fuploads%2F2024%2F11%2F16%2Fid5760947-Boy-in-awe.jpg&amp;w=1920&amp;q=75\" rel=\"nofollow\"><img decoding=\"async\" class=\"size-medium aligncenter\" src=\"https:\/\/www.theepochtimes.com\/_next\/image?url=https%3A%2F%2Fimg.theepochtimes.com%2Fassets%2Fuploads%2F2024%2F11%2F16%2Fid5760947-Boy-in-awe.jpg&amp;w=1920&amp;q=75\" width=\"1920\" height=\"1280\"><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><i>(\u1ea2nh: Shutterstock)<\/i><\/p>\n<p>Trong nhi\u1ec1u n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a, khi s\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 tr\u00e0o d\u00e2ng trong l\u00f2ng ai \u0111\u00f3, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 khi xem ph\u00e1o hoa ho\u1eb7c sao b\u0103ng, khu\u00f4n m\u1eb7t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 s\u1ebd thay \u0111\u1ed5i, t\u1ea1o ra c\u00f9ng m\u1ed9t bi\u1ec3u c\u1ea3m tr\u00ean khu\u00f4n m\u1eb7t nh\u01b0 l\u00f4ng m\u00e0y cong l\u00ean cao, v\u00e0 m\u1eaft m\u1edf to nh\u01b0 th\u1ec3 \u0111ang c\u1ed1 g\u1eafng h\u1ea5p th\u1ee5 m\u1ecdi chi ti\u1ebft c\u1ee7a c\u1ea3nh t\u01b0\u1ee3ng tr\u00e1ng l\u1ec7 \u0111\u00f3. H\u00e0m tr\u1ec5 xu\u1ed1ng, mi\u1ec7ng h\u01a1i h\u00e1 ra, t\u00ea li\u1ec7t trong kho\u1ea3nh kh\u1eafc kinh ng\u1ea1c kh\u00f4ng n\u00f3i n\u00ean l\u1eddi. M\u1ed9t n\u1ee5 c\u01b0\u1eddi nh\u1eb9 nh\u00e0ng n\u1edf tr\u00ean kh\u00f3e m\u00f4i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi k\u00ednh s\u1ee3 \u0111\u00f3, khi \u0111\u1ea7u h\u01a1i ng\u1ea3 v\u1ec1 ph\u00eda sau nh\u01b0 th\u1ec3 b\u1ecb k\u00e9o b\u1edfi m\u1ed9t s\u1ee3i ch\u1ec9 v\u00f4 h\u00ecnh.<\/p>\n<p>M\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00e3 kh\u1ea3o s\u00e1t c\u00e1c thanh \u00e2m m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ed1t ra v\u1edbi 16 lo\u1ea1i c\u1ea3m x\u00fac bao g\u1ed3m k\u00ednh s\u1ee3, t\u1ee9c gi\u1eadn, s\u1ee3 h\u00e3i v\u00e0 bu\u1ed3n b\u00e3 c\u1ee7a 10 n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n m\u1ed9t ng\u00f4i l\u00e0ng xa x\u00f4i \u1edf Bhutan. Ng\u01b0\u1eddi ta ghi l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng \u00e2m thanh kinh ng\u1ea1c nh\u01b0 &#8220;whoa&#8221; v\u00e0 &#8220;wow&#8221; v\u1edbi \u0111\u1ed9 ch\u00ednh x\u00e1c kho\u1ea3ng 90%, khi\u1ebfn s\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t trong nh\u1eefng c\u1ea3m x\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eeba nh\u1eadn ph\u1ed5 bi\u1ebfn.<\/p>\n<p><b>S\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn s\u1ee9c kh\u1ecfe nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o<\/b><\/p>\n<p>S\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 k\u00edch ho\u1ea1t s\u1ef1 kh\u1ecfe m\u1ea1nh theo n\u0103m c\u00e1ch. \u0110\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 qua s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i trong h\u1ec7 th\u1ed1ng mi\u1ec5n d\u1ecbch.<\/p>\n<p>Cytokine l\u00e0 nh\u1eefng t\u00edn hi\u1ec7u h\u00f3a h\u1ecdc b\u00e1o hi\u1ec7u cho h\u1ec7 th\u1ed1ng mi\u1ec5n d\u1ecbch ph\u1ea3i ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng m\u1ea1nh h\u01a1n. Ch\u00fang r\u1ea5t quan tr\u1ecdng trong ph\u1ea3n \u1ee9ng ch\u1ed1ng vi\u00eam \u0111\u1ec3 ti\u00eau di\u1ec7t m\u1ea7m b\u1ec7nh c\u0169ng nh\u01b0 ch\u1eefa l\u00e0nh v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng. Tuy nhi\u00ean, ph\u1ea3n \u1ee9ng qu\u00e1 m\u1ea1nh c\u1ee7a cytokine c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u00ecnh tr\u1ea1ng s\u1ee9c kh\u1ecfe k\u00e9m v\u00e0 c\u00e1c r\u1ed1i lo\u1ea1n nh\u01b0 vi\u00eam kh\u1edbp, Alzheimer v\u00e0 tr\u1ea7m c\u1ea3m l\u00e2m s\u00e0ng. \u0110\u00e1ng ch\u00fa \u00fd nh\u1ea5t l\u00e0 trong nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, &#8220;c\u01a1n b\u00e3o cytokine&#8221; ghi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf c\u00e1c b\u1ec7nh nh\u00e2n nhi\u1ec5m COVID-19 x\u1ea3y ra c\u00f9ng l\u00fac v\u1edbi c\u00e1c tri\u1ec7u ch\u1ee9ng nghi\u00eam tr\u1ecdng v\u00e0 cho k\u1ebft qu\u1ea3 x\u1ea5u.<\/p>\n<p>Nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1edbi \u0111ang b\u1eaft \u0111\u1ea7u th\u1eeba nh\u1eadn vai tr\u00f2 c\u1ee7a c\u1ea3m x\u00fac t\u00edch c\u1ef1c v\u1edbi s\u1ee9c kh\u1ecfe th\u1ec3 ch\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00fang ta. M\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u n\u0103m 2015 tr\u00ean t\u1ea1p ch\u00ed Emotion cho th\u1ea5y m\u1ed9t s\u1ed1 c\u1ea3m x\u00fac t\u00edch c\u1ef1c, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 vui v\u1ebb v\u00e0 y\u00eau th\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 l\u00e0m gi\u1ea3m m\u1ee9c cytokine interleukin-6 (IL-6), m\u1ed9t ch\u1ec9 s\u1ed1 v\u1ec1 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 vi\u00eam nhi\u1ec5m.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, d\u1ea5u hi\u1ec7u l\u1edbn nh\u1ea5t cho th\u1ea5y m\u1ee9c cytokine gi\u1ea3m l\u00e0 c\u1ea3m gi\u00e1c k\u00ednh s\u1ee3, v\u1edbi hi\u1ec7u qu\u1ea3 cao g\u1ea5p ba l\u1ea7n so v\u1edbi c\u1ea3m gi\u00e1c vui v\u1ebb.<\/p>\n<p><a class=\"external free\" href=\"https:\/\/www.theepochtimes.com\/_next\/image?url=https%3A%2F%2Fimg.theepochtimes.com%2Fassets%2Fuploads%2F2024%2F11%2F07%2Fid5756245-Awe-infographic-03.jpg&amp;w=1920&amp;q=75\" rel=\"nofollow\"><img decoding=\"async\" class=\"size-medium aligncenter\" src=\"https:\/\/www.theepochtimes.com\/_next\/image?url=https%3A%2F%2Fimg.theepochtimes.com%2Fassets%2Fuploads%2F2024%2F11%2F07%2Fid5756245-Awe-infographic-03.jpg&amp;w=1920&amp;q=75\" width=\"1920\" height=\"1280\"><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><i>T\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a s\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 l\u00ean y\u1ebfu t\u1ed1 g\u00e2y vi\u00eam IL-6. Tr\u1ee5c d\u1ecdc: m\u1ee9c IL-6. Tr\u1ee5c ngang t\u1eeb tr\u00e1i sang ph\u1ea3i: k\u00ednh s\u1ee3 (Awe); vui m\u1eebng (Joy); y\u00eau th\u01b0\u01a1ng (Love); t\u1ef1 h\u00e0o (Pride). (\u1ea2nh minh h\u1ecda: The Epoch Times)<\/i><\/p>\n<p>M\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u theo chi\u1ec1u d\u1ecdc k\u00e9o d\u00e0i 22 ng\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1 tr\u00ean t\u1ea1p ch\u00ed Scientific Reports \u0111\u00e3 theo d\u00f5i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh v\u00e0 chuy\u00ean gia ch\u0103m s\u00f3c s\u1ee9c kh\u1ecfe trong \u0111\u1ea1i d\u1ecbch COVID-19 v\u00e0 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00e0ng tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u s\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 h\u00e0ng ng\u00e0y th\u00ec h\u1ecd c\u00e0ng \u00edt ph\u1ea3i ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng c\u0103ng th\u1eb3ng v\u00e0 \u00edt g\u1eb7p c\u00e1c tri\u1ec7u ch\u1ee9ng s\u1ee9c kh\u1ecfe v\u1ec1 m\u1eb7t th\u1ec3 ch\u1ea5t h\u01a1n (v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 \u0111au \u0111\u1ea7u v\u00e0 kh\u00f3 ng\u1ee7).<\/p>\n<p>C\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0y cho th\u1ea5y s\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 l\u1ee3i cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb vi\u00eam nhi\u1ec5m v\u00e0 ph\u1ea3i ch\u1ecbu c\u0103ng th\u1eb3ng c\u1ea5p t\u00ednh v\u00e0 m\u00e3n t\u00ednh, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 trong \u0111\u1ea1i d\u1ecbch COVID-19.<\/p>\n<p>S\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn s\u1ee9c kh\u1ecfe th\u00f4ng qua vi\u1ec7c t\u0103ng c\u01b0\u1eddng h\u00f2a nh\u1eadp x\u00e3 h\u1ed9i, l\u00f2ng v\u1ecb tha, n\u00e2ng cao \u00fd th\u1ee9c v\u1ec1 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u00e0 gi\u1ea3m b\u1edbt \u00fd th\u1ee9c v\u1ec1 b\u1ea3n th\u00e2n.<\/p>\n<p><b>C\u00e1i t\u00f4i nh\u1ecf \u0111i<\/b><\/p>\n<p>Gi\u00e1o s\u01b0 Yang Bai c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc California\u2013Berkeley c\u00f9ng nh\u00f3m c\u1ee7a b\u00e0 \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh m\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u t\u1ea1i C\u00f4ng vi\u00ean Qu\u1ed1c gia Yosemite. Trong v\u00e0i ng\u00e0y, h\u1ecd \u0111\u00e3 ti\u1ebfp c\u1eadn h\u01a1n 1.100 du kh\u00e1ch \u0111\u1ebfn t\u1eeb 42 qu\u1ed1c gia. Trong khi ng\u1eafm nh\u00ecn khung c\u1ea3nh r\u1ed9ng l\u1edbn c\u1ee7a thung l\u0169ng Yosemite, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tham gia \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00eau c\u1ea7u v\u1ebd m\u00ecnh tr\u00ean gi\u1ea5y v\u00e0 vi\u1ebft ch\u1eef &#8220;t\u00f4i&#8221; b\u00ean c\u1ea1nh b\u1ee9c v\u1ebd c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n<p>Trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u00f3 ki\u1ec3m so\u00e1t, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tham gia \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00eau c\u1ea7u l\u00e0m \u0111i\u1ec1u t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 t\u1ea1i B\u1ebfn Ng\u01b0 ph\u1ee7 \u1edf San Francisco, l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m du l\u1ecbch n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u01b0ng kh\u00f4ng qu\u00e1 \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n<p><a class=\"external free\" href=\"https:\/\/www.theepochtimes.com\/_next\/image?url=https%3A%2F%2Fimg.theepochtimes.com%2Fassets%2Fuploads%2F2024%2F11%2F07%2Fid5756246-Awe-infographic-01.jpg&amp;w=1920&amp;q=75\" rel=\"nofollow\"><img decoding=\"async\" class=\"size-medium aligncenter\" src=\"https:\/\/www.theepochtimes.com\/_next\/image?url=https%3A%2F%2Fimg.theepochtimes.com%2Fassets%2Fuploads%2F2024%2F11%2F07%2Fid5756246-Awe-infographic-01.jpg&amp;w=1920&amp;q=75\" width=\"1920\" height=\"1280\"><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><i>K\u1ebft qu\u1ea3 th\u00ed nghi\u1ec7m t\u1ea1i B\u1ebfn Ng\u01b0 ph\u1ee7 v\u00e0 C\u00f4ng vi\u00ean Qu\u1ed1c gia Yosemite. (\u1ea2nh minh h\u1ecda: The Epoch Times)<\/i><\/p>\n<p>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf Yosemite t\u1ef1 v\u1ebd m\u00ecnh nh\u1ecf h\u01a1n t\u1edbi 33%, v\u00e0 ch\u1eef &#8220;t\u00f4i&#8221; c\u0169ng nh\u1ecf h\u01a1n. Theo c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u, k\u00edch th\u01b0\u1edbc c\u1ee7a h\u00ecnh v\u1ebd b\u1ea3n th\u00e2n v\u00e0 \u0111\u1ed9 l\u1edbn c\u1ee7a ch\u1eef &#8220;t\u00f4i&#8221; ra sao l\u00e0 nh\u1eefng ch\u1ec9 s\u1ed1 hi\u1ec7u qu\u1ea3 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 coi tr\u1ecdng b\u1ea3n th\u00e2n c\u1ee7a c\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>S\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i trong c\u1ea3m nh\u1eadn v\u1ec1 b\u1ea3n th\u00e2n n\u00e0y d\u1eabn \u0111\u1ebfn nh\u1eefng hi\u1ec7u \u1ee9ng x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd. Trong m\u1ed9t th\u00ed nghi\u1ec7m, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tham gia d\u00e0nh m\u1ed9t ph\u00fat \u0111\u1ec3 nh\u00ecn v\u00e0o nh\u1eefng c\u00e2y cao c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng cao h\u01a1n khi\u1ebfn ai \u0111\u00f3 l\u00e0m r\u01a1i b\u00fat so v\u1edbi nh\u00f3m \u0111\u1ed1i ch\u1ee9ng d\u00e0nh m\u1ed9t ph\u00fat ng\u1eafm nh\u00ecn t\u00f2a nh\u00e0 khoa h\u1ecdc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<p><a class=\"external free\" href=\"https:\/\/www.theepochtimes.com\/_next\/image?url=https%3A%2F%2Fimg.theepochtimes.com%2Fassets%2Fuploads%2F2024%2F11%2F07%2Fid5756252-Awe-infographic-02.jpg&amp;w=1920&amp;q=75\" rel=\"nofollow\"><img decoding=\"async\" class=\"size-medium aligncenter\" src=\"https:\/\/www.theepochtimes.com\/_next\/image?url=https%3A%2F%2Fimg.theepochtimes.com%2Fassets%2Fuploads%2F2024%2F11%2F07%2Fid5756252-Awe-infographic-02.jpg&amp;w=1920&amp;q=75\" width=\"1920\" height=\"1280\"><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><i>K\u1ebft qu\u1ea3 th\u00ed nghi\u1ec7m quan s\u00e1t c\u00e2y kh\u1ed5ng l\u1ed3 v\u00e0 nh\u00e0 cao t\u1ea7ng. H\u00ecnh 1 ph\u00eda tr\u00ean b\u00ean ph\u1ea3i: S\u1ef1 t\u1ef1 coi tr\u1ecdng (Self-importance); H\u00ecnh 2 ph\u00eda tr\u00ean b\u00ean ph\u1ea3i: L\u1eddi khen ng\u1ee3i v\u1ec1 m\u1eb7t t\u00e2m l\u00fd (Psychological Entitlement); H\u00ecnh 1 ph\u00eda d\u01b0\u1edbi b\u00ean ph\u1ea3i: Nh\u1eadn ti\u1ec1n (Taking Money); H\u00ecnh 2 ph\u00eda d\u01b0\u1edbi b\u00ean ph\u1ea3i: Nh\u1eb7t b\u00fat gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c (Pens Picked Up). C\u1ed9t m\u00e0u xanh l\u00e1 c\u00e2y: k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a vi\u1ec7c nh\u00ecn v\u00e0o c\u00e2y c\u1ed1i; C\u1ed9t m\u00e0u x\u00e1m: k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a vi\u1ec7c nh\u00ecn v\u00e0o c\u00e1c t\u00f2a nh\u00e0 cao t\u1ea7ng. (\u1ea2nh minh h\u1ecda: The Epoch Times)<\/i><\/p>\n<p>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea3i qua s\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 c\u0169ng nh\u1eadn \u00edt ti\u1ec1n h\u01a1n khi tham gia nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 chia s\u1ebb r\u1eb1ng h\u1ecd c\u1ea3m th\u1ea5y gi\u1ea3m t\u00ednh t\u1ef1 m\u00e3n v\u00e0 t\u1ef1 luy\u1ebfn h\u01a1n, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y s\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m t\u0103ng l\u00f2ng v\u1ecb tha, gi\u1ea3m v\u1ecb k\u1ef7 v\u00e0 gi\u1ea3m s\u1ef1 t\u1eadp trung v\u00e0o l\u1ee3i \u00edch c\u00e1 nh\u00e2n.<\/p>\n<p>C\u00f4 Anousheh Ansari, m\u1ed9t du kh\u00e1ch du l\u1ecbch v\u0169 tr\u1ee5, \u0111\u00e3 chia s\u1ebb c\u1ea3m x\u00fac c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1ec1 tr\u1ea3i nghi\u1ec7m v\u00f4 c\u00f9ng k\u00ednh s\u1ee3 khi \u1edf trong kh\u00f4ng gian v\u0169 tr\u1ee5: \u201cTr\u1ea3i nghi\u1ec7m ch\u00e2n th\u1ef1c n\u00e0y \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 s\u1ee9c t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 di\u1ec5n t\u1ea3 th\u00e0nh l\u1eddi&#8230; N\u00f3 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 khi\u1ebfn m\u1ecdi th\u1ee9 tr\u1edf n\u00ean nh\u1ecf b\u00e9 v\u00e0 khi\u1ebfn b\u1ea1n ngh\u0129 m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c&#8230; T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u00f3 v\u1ebb to l\u1edbn v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c&#8230; Ch\u00fang ta ho\u00e0n to\u00e0n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. Th\u1ebf gi\u1edbi h\u00f2a b\u00ecnh \u2014 Kh\u00f4ng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 g\u00ec. Tr\u1ea3i nghi\u1ec7m n\u00e0y mang \u0111\u1ebfn cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi lo\u1ea1i n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00f3&#8230;. lo\u1ea1i s\u1ee9c m\u1ea1nh \u0111\u00f3, v\u00e0 b\u1ea3n th\u00e2n t\u00f4i \u0111\u00e3 tr\u1ea3i nghi\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3\u201d.<\/p>\n<p>V\u1eady n\u00ean c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ng\u1ea1c nhi\u00ean khi s\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 khi\u1ebfn ch\u00fang ta tr\u1edf n\u00ean t\u00edn Th\u1ea7n h\u01a1n. Trong m\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u n\u0103m 2013, c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u ph\u00e1t hi\u1ec7n ra r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tham gia nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5m \u0111i\u1ec3m l\u00e0 t\u00edn Th\u1ea7n h\u01a1n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a t\u1eebng nh\u00ecn th\u1ea5y.<\/p>\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u k\u1ebft lu\u1eadn r\u1eb1ng nh\u1eefng tr\u1ea3i nghi\u1ec7m \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng s\u1ebd l\u00e0m t\u0103ng \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c t\u00ecm hi\u1ec3u th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a ch\u00fang ta, t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 kh\u01a1i d\u1eady ni\u1ec1m tin v\u00e0o nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u si\u00eau nhi\u00ean.<\/p>\n<p>S\u1ef1 khuy\u1ebfn kh\u00edch t\u00edn Th\u1ea7n n\u00e0y l\u00e0m gia t\u0103ng s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ea3 tinh th\u1ea7n l\u1eabn th\u1ec3 ch\u1ea5t.<\/p>\n<p><a class=\"external free\" href=\"https:\/\/www.theepochtimes.com\/_next\/image?url=https%3A%2F%2Fimg.theepochtimes.com%2Fassets%2Fuploads%2F2024%2F11%2F07%2Fid5756260-Awe-infographic-07.jpg&amp;w=1920&amp;q=75\" rel=\"nofollow\"><img decoding=\"async\" class=\"size-medium aligncenter\" src=\"https:\/\/www.theepochtimes.com\/_next\/image?url=https%3A%2F%2Fimg.theepochtimes.com%2Fassets%2Fuploads%2F2024%2F11%2F07%2Fid5756260-Awe-infographic-07.jpg&amp;w=1920&amp;q=75\" width=\"1920\" height=\"1082\"><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><i>C\u00e1c h\u00ecnh minh h\u1ecda do The Epoch Times th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u00f4 t\u1ea3 nhi\u1ec1u l\u1ee3i \u00edch s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a s\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 gi\u1ea3m \u0111au \u0111\u1ea7u, c\u1ea3i thi\u1ec7n gi\u1ea5c ng\u1ee7, ch\u1ee9c n\u0103ng tim m\u1ea1ch, ch\u1ee9c n\u0103ng ti\u00eau h\u00f3a, gi\u1ea3m \u0111au, t\u0103ng kh\u1ea3 n\u0103ng mi\u1ec5n d\u1ecbch v\u00e0 t\u0103ng tu\u1ed5i th\u1ecd. (\u1ea2nh minh h\u1ecda: The Epoch Times)<\/i><\/p>\n<p>\u00d4ng Keltner vi\u1ebft r\u1eb1ng: &#8220;Ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a th\u00e2n th\u1ec3 ch\u00fang ta tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 l\u00e0nh m\u1ea1nh c\u1ee7a thi\u00ean nhi\u00ean h\u00f9ng v\u0129 gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u00e1ch ch\u00fang ta ph\u1ea3n \u1ee9ng v\u1edbi m\u1ed9t b\u1eefa \u0103n ngon v\u00e0 b\u1ed5 d\u01b0\u1ee1ng, m\u1ed9t gi\u1ea5c ng\u1ee7 ngon, n\u01b0\u1edbc gi\u1ea3i kh\u00e1t hay m\u1ed9t cu\u1ed9c sum h\u1ecdp vui v\u1ebb v\u1edbi b\u1ea1n b\u00e8 ho\u1eb7c gia \u0111\u00ecnh: ch\u00fang ta c\u1ea3m th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng, m\u1ea1nh m\u1ebd, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng v\u00e0 c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb&#8221;. N\u00f3 c\u0169ng l\u00e0m gi\u1ea3m kh\u1ea3 n\u0103ng m\u1eafc b\u1ec7nh tim m\u1ea1ch, b\u1ec7nh t\u1ef1 mi\u1ec5n d\u1ecbch, ti\u1ec3u \u0111\u01b0\u1eddng, tr\u1ea7m c\u1ea3m, r\u1ed1i lo\u1ea1n c\u0103ng th\u1eb3ng sau ch\u1ea5n th\u01b0\u01a1ng (PTSD) v\u00e0 lo l\u1eafng, c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng c\u01a1n \u0111au nh\u1ee9c h\u00e0ng ng\u00e0y.<\/p>\n<p>\u00d4ng l\u01b0u \u00fd r\u1eb1ng, \u201cS\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 h\u1eb1ng ng\u00e0y l\u00e0 nhu c\u1ea7u c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi\u201d.<\/p>\n<p>Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm l\u1ea1i c\u1ea3m gi\u00e1c k\u00ednh s\u1ee3 n\u00e0y b\u1eb1ng c\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn cu\u1ed9c s\u1ed1ng m\u1ed9t c\u00e1ch hi\u1ebfu k\u1ef3 \u2014 t\u00ecm ki\u1ebfm nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u k\u1ef3 di\u1ec7u th\u01b0\u1eddng b\u1ecb b\u1ecf qua c\u1ee7a thi\u00ean nhi\u00ean v\u00e0 nh\u1eefng bi\u1ec3u hi\u1ec7n v\u1ec1 l\u00f2ng t\u1ed1t t\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi xung quanh ch\u00fang ta.<\/p>\n<p>Nguy\u00ean v\u0103n b\u00e0i vi\u1ebft ti\u1ebfng Anh &#8220;<a class=\"external text\" href=\"https:\/\/www.theepochtimes.com\/health\/how-awe-boosts-your-immune-system-5740372?ea_src=author_manual&amp;ea_med=related_stories\" rel=\"nofollow\">How Awe Boosts Your Immune System<\/a>&#8221; c\u1ee7a b\u00e1o The Epoch Times<\/p>\n<p>D\u1ecbch t\u1eeb: <a class=\"external free\" href=\"https:\/\/www.zhengjian.org\/node\/295397\" rel=\"nofollow\">https:\/\/www.zhengjian.org\/node\/295397<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[ChanhKien.org] Ngu\u1ed3n g\u1ed1c ph\u1ed5 bi\u1ebfn nh\u1ea5t c\u1ee7a s\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn b\u1ea1n ng\u1ea1c nhi\u00ean. (\u1ea2nh: Fei Meng\/ The Epoch Times) \u00d4ng Dacher Keltner \u0111\u00e3 vi\u1ebft trong cu\u1ed1n s\u00e1ch c\u1ee7a m\u00ecnh: \u201cS\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3: Khoa h\u1ecdc m\u1edbi v\u1ec1 s\u1ef1 ng\u1ea1c nhi\u00ean h\u00e0ng ng\u00e0y v\u00e0 c\u00e1ch n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a b\u1ea1n&#8221; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[114],"tags":[],"class_list":["post-36872","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nhan-the-hoc"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>S\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 gi\u00fap t\u0103ng c\u01b0\u1eddng h\u1ec7 th\u1ed1ng mi\u1ec5n d\u1ecbch c\u1ee7a b\u1ea1n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/03\/su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao.html\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"S\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 gi\u00fap t\u0103ng c\u01b0\u1eddng h\u1ec7 th\u1ed1ng mi\u1ec5n d\u1ecbch c\u1ee7a b\u1ea1n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[ChanhKien.org] Ngu\u1ed3n g\u1ed1c ph\u1ed5 bi\u1ebfn nh\u1ea5t c\u1ee7a s\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn b\u1ea1n ng\u1ea1c nhi\u00ean. (\u1ea2nh: Fei Meng\/ The Epoch Times) \u00d4ng Dacher Keltner \u0111\u00e3 vi\u1ebft trong cu\u1ed1n s\u00e1ch c\u1ee7a m\u00ecnh: \u201cS\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3: Khoa h\u1ecdc m\u1edbi v\u1ec1 s\u1ef1 ng\u1ea1c nhi\u00ean h\u00e0ng ng\u00e0y v\u00e0 c\u00e1ch n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a b\u1ea1n&#8221; [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/03\/su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao.html\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-03-23T04:13:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-05-12T03:17:05+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/20250224_ZJ_Rentishengming_Jingweigan1-image.png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"editor_n\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"editor_n\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"18 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/03\/su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao.html#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/03\/su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao.html\"},\"author\":{\"name\":\"editor_n\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"headline\":\"S\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 gi\u00fap t\u0103ng c\u01b0\u1eddng h\u1ec7 th\u1ed1ng mi\u1ec5n d\u1ecbch c\u1ee7a b\u1ea1n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o\",\"datePublished\":\"2025-03-23T04:13:48+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-12T03:17:05+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/03\/su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao.html\"},\"wordCount\":3547,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/03\/su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao.html#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/20250224_ZJ_Rentishengming_Jingweigan1-image.png\",\"articleSection\":[\"Nh\u00e2n th\u1ec3 h\u1ecdc\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/03\/su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao.html\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/03\/su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao.html\",\"name\":\"S\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 gi\u00fap t\u0103ng c\u01b0\u1eddng h\u1ec7 th\u1ed1ng mi\u1ec5n d\u1ecbch c\u1ee7a b\u1ea1n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/03\/su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao.html#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/03\/su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao.html#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/20250224_ZJ_Rentishengming_Jingweigan1-image.png\",\"datePublished\":\"2025-03-23T04:13:48+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-12T03:17:05+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/03\/su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao.html#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/03\/su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao.html\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/03\/su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao.html#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/20250224_ZJ_Rentishengming_Jingweigan1-image.png\",\"contentUrl\":\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/20250224_ZJ_Rentishengming_Jingweigan1-image.png\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/03\/su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao.html#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"S\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 gi\u00fap t\u0103ng c\u01b0\u1eddng h\u1ec7 th\u1ed1ng mi\u1ec5n d\u1ecbch c\u1ee7a b\u1ea1n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\",\"name\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"description\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\",\"name\":\"editor_n\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"editor_n\"},\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"S\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 gi\u00fap t\u0103ng c\u01b0\u1eddng h\u1ec7 th\u1ed1ng mi\u1ec5n d\u1ecbch c\u1ee7a b\u1ea1n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/03\/su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao.html","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"S\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 gi\u00fap t\u0103ng c\u01b0\u1eddng h\u1ec7 th\u1ed1ng mi\u1ec5n d\u1ecbch c\u1ee7a b\u1ea1n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","og_description":"[ChanhKien.org] Ngu\u1ed3n g\u1ed1c ph\u1ed5 bi\u1ebfn nh\u1ea5t c\u1ee7a s\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn b\u1ea1n ng\u1ea1c nhi\u00ean. (\u1ea2nh: Fei Meng\/ The Epoch Times) \u00d4ng Dacher Keltner \u0111\u00e3 vi\u1ebft trong cu\u1ed1n s\u00e1ch c\u1ee7a m\u00ecnh: \u201cS\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3: Khoa h\u1ecdc m\u1edbi v\u1ec1 s\u1ef1 ng\u1ea1c nhi\u00ean h\u00e0ng ng\u00e0y v\u00e0 c\u00e1ch n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a b\u1ea1n&#8221; [&hellip;]","og_url":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/03\/su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao.html","og_site_name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","article_published_time":"2025-03-23T04:13:48+00:00","article_modified_time":"2025-05-12T03:17:05+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/20250224_ZJ_Rentishengming_Jingweigan1-image.png","type":"","width":"","height":""}],"author":"editor_n","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"editor_n","Est. reading time":"18 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/03\/su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao.html#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/03\/su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao.html"},"author":{"name":"editor_n","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"headline":"S\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 gi\u00fap t\u0103ng c\u01b0\u1eddng h\u1ec7 th\u1ed1ng mi\u1ec5n d\u1ecbch c\u1ee7a b\u1ea1n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o","datePublished":"2025-03-23T04:13:48+00:00","dateModified":"2025-05-12T03:17:05+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/03\/su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao.html"},"wordCount":3547,"image":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/03\/su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao.html#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/20250224_ZJ_Rentishengming_Jingweigan1-image.png","articleSection":["Nh\u00e2n th\u1ec3 h\u1ecdc"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/03\/su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao.html","url":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/03\/su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao.html","name":"S\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 gi\u00fap t\u0103ng c\u01b0\u1eddng h\u1ec7 th\u1ed1ng mi\u1ec5n d\u1ecbch c\u1ee7a b\u1ea1n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/03\/su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao.html#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/03\/su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao.html#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/20250224_ZJ_Rentishengming_Jingweigan1-image.png","datePublished":"2025-03-23T04:13:48+00:00","dateModified":"2025-05-12T03:17:05+00:00","author":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/03\/su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao.html#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2025\/03\/su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao.html"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/03\/su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao.html#primaryimage","url":"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/20250224_ZJ_Rentishengming_Jingweigan1-image.png","contentUrl":"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/20250224_ZJ_Rentishengming_Jingweigan1-image.png"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/03\/su-kinh-so-giup-tang-cuong-he-thong-mien-dich-cua-ban-nhu-the-nao.html#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/chanhkien.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"S\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 gi\u00fap t\u0103ng c\u01b0\u1eddng h\u1ec7 th\u1ed1ng mi\u1ec5n d\u1ecbch c\u1ee7a b\u1ea1n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website","url":"https:\/\/chanhkien.org\/","name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","description":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085","name":"editor_n","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","caption":"editor_n"},"url":"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36872","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36872"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36872\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36872"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36872"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36872"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}