{"id":35785,"date":"2025-01-07T10:22:58","date_gmt":"2025-01-07T03:22:58","guid":{"rendered":"https:\/\/chanhkien.org\/?p=35785"},"modified":"2025-05-22T22:24:40","modified_gmt":"2025-05-22T15:24:40","slug":"van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-10","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/01\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-10.html","title":{"rendered":"V\u0103n minh 5000 n\u0103m: Di\u1ec7n m\u1ea1o ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed &#8211; Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng: M\u1ed9t trong ba \u0111\u1ea1i th\u1ecbnh th\u1ebf thi\u00ean tri\u1ec1u (10)"},"content":{"rendered":"<p><b>[ChanhKien.org]<\/b><\/p>\n<p><b>Thi\u00ean: Kinh \u0111\u00f4 huy ho\u00e0ng<\/b><\/p>\n<p>Trong s\u1ef1 huy ho\u00e0ng c\u1ee7a \u0110\u1ea1i \u0110\u01b0\u1eddng, c\u0169ng c\u00f3 d\u1ea5u \u1ea5n \u0111\u1eadm n\u00e9t c\u1ee7a T\u00e2y kinh Tr\u01b0\u1eddng An v\u00e0 c\u1ea3 \u0110\u00f4ng kinh L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p><b>Tr\u01b0\u1eddng An &#8211; th\u00e0nh ph\u1ed1 giao thoa v\u0103n minh ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y<\/b><\/p>\n<p>Kinh \u0111\u00f4 th\u00e0nh Tr\u01b0\u1eddng An c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e0 ho\u00e0n thi\u1ec7n tr\u00ean n\u1ec1n m\u00f3ng th\u00e0nh \u0110\u1ea1i H\u01b0ng c\u1ee7a nh\u00e0 T\u00f9y, g\u1ed3m ba ph\u1ea7n l\u00e0 ho\u00e0ng th\u00e0nh, cung th\u00e0nh v\u00e0 t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh. L\u00e0 trung t\u00e2m ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ch\u00ednh tr\u1ecb, kinh t\u1ebf v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a, th\u00e0nh Tr\u01b0\u1eddng An c\u00f3 quy m\u00f4 r\u1ea5t l\u1edbn, kh\u00ed th\u1ebf h\u00e0o h\u00f9ng, k\u1ebft c\u1ea5u \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7n, b\u1ed1 c\u1ee5c ngay ng\u1eafn.<\/p>\n<p>Trong n\u1ed9i th\u00e0nh c\u00f3 14 \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 l\u1edbn song song theo h\u01b0\u1edbng nam b\u1eafc v\u00e0 11 \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 h\u00e0ng ngang theo h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f4ng t\u00e2y, to\u00e0n th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c chia th\u00e0nh 108 ph\u01b0\u1eddng v\u00e0 hai khu ch\u1ee3 \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng v\u00e0 t\u00e2y. Chi\u1ec1u r\u1ed9ng c\u1ee7a \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1u t\u1eeb 25 m\u00e9t \u0111\u1ebfn 134 m\u00e9t, hai b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ngang d\u1ecdc tr\u1ed3ng c\u00e2y ho\u00e8 v\u00e0 kh\u01a1i m\u01b0\u01a1ng tho\u00e1t n\u01b0\u1edbc cho m\u00f9a m\u01b0a. Trong c\u00e1c ph\u01b0\u1eddng ngo\u00e0i vi\u1ec7c b\u1ed1 tr\u00ed \u0111\u00f4ng d\u00e2n c\u01b0 sinh s\u1ed1ng, c\u00f2n c\u00f3 c\u1ea3 ch\u00f9a Ph\u1eadt gi\u00e1o, \u0110\u1ea1o qu\u00e1n v\u00e0 v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7, th\u1eddi k\u1ef3 th\u1ecbnh \u0110\u01b0\u1eddng, s\u1ed1 ch\u00f9a qu\u00e1n trong n\u1ed9i ph\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn 157 n\u01a1i. Ban \u0111\u00eam trong n\u1ed9i th\u00e0nh th\u1ef1c hi\u1ec7n gi\u1edbi nghi\u00eam, nh\u01b0ng c\u00e1c ch\u00f9a qu\u00e1n v\u00e0 ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 c\u1ee7a quan vi\u00ean tam ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean th\u00ec kh\u00f4ng b\u1ecb gi\u1edbi c\u1ea5m. Hai khu ch\u1ee3 \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng v\u00e0 t\u00e2y l\u00e0 n\u01a1i t\u1eadp trung c\u00e1c h\u00e0ng qu\u00e1n th\u1ee7 c\u00f4ng nghi\u1ec7p v\u00e0 th\u01b0\u01a1ng nghi\u1ec7p. \u1ede khu ch\u1ee3 ph\u00eda \u0111\u00f4ng c\u00f3 220 ng\u00e0nh h\u00e0ng, kinh doanh c\u00e1c lo\u1ea1i h\u00e0ng h\u00f3a v\u00e0 t\u00e0i v\u1eadt, c\u00e1c v\u1eadt ph\u1ea9m qu\u00fd hi\u1ebfm kh\u1eafp m\u1ecdi n\u01a1i \u0111\u1ec1u quy t\u1ee5 v\u1ec1 \u0111\u00e2y; khu ch\u1ee3 ph\u00eda t\u00e2y chuy\u00ean d\u00e0nh cho c\u00e1c kh\u00e1ch bu\u00f4n n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i v\u00e0 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3 kinh doanh c\u00e1c m\u1eb7t h\u00e0ng ch\u00e2u b\u00e1u, h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u, ph\u1ed3n th\u1ecbnh n\u00e1o nhi\u1ec7t \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ph\u1ed1 x\u00e1 t\u1eafc ngh\u1ebdn ch\u1eadt n\u00edch. \u0110\u00fang l\u00e0 \u201ctr\u0103m ngh\u00ecn nh\u00e0 t\u1ef1a nh\u01b0 b\u00e0n c\u1edd v\u00e2y, m\u01b0\u1eddi hai ph\u1ed1 nh\u01b0 th\u1ec3 ru\u1ed9ng tr\u1ed3ng rau\u201d.<\/p>\n<p>Cung \u0111i\u1ec7n th\u00e0nh Tr\u01b0\u1eddng An c\u00f3 Tam \u0111\u1ea1i \u201cn\u1ed9i\u201d, t\u1ee9c l\u00e0: cung Th\u00e1i C\u1ef1c (T\u00e2y n\u1ed9i), cung \u0110\u1ea1i Minh (\u0110\u00f4ng n\u1ed9i), cung H\u01b0ng Kh\u00e1nh (Nam n\u1ed9i). Cung Th\u00e1i C\u1ef1c l\u00e0 n\u01a1i \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng ti\u1ebfp ki\u1ebfn c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh, th\u1eddi k\u1ef3 \u201cTrinh Qu\u00e1n chi tr\u1ecb\u201d \u0111\u1eb7t \u0111\u1ecbnh n\u1ec1n m\u00f3ng \u0110\u1ea1i \u0110\u01b0\u1eddng th\u1ecbnh th\u1ebf l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c l\u1eadp v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u1edf \u0111\u00e2y. Qu\u1ea7n th\u1ec3 ki\u1ebfn tr\u00fac c\u1ee7a n\u00f3 n\u1ed5i r\u00f5 s\u1ef1 trang tr\u1ecdng v\u00e0 \u0111\u1ea7y uy nghi\u00eam.<\/p>\n<p>N\u0103m Trinh Qu\u00e1n th\u1ee9 8 (n\u0103m 634), \u0110\u01b0\u1eddng Cao T\u1ed5 tu\u1ed5i cao s\u1ee9c y\u1ebfu, kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i n\u00f3ng b\u1ee9c m\u00f9a h\u00e8, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u00e3 cho x\u00e2y d\u1ef1ng cung \u0110\u1ea1i Minh \u1edf g\u00f3c \u0111\u00f4ng b\u1eafc c\u1ee7a cung th\u00e0nh \u0111\u1ec3 \u0110\u01b0\u1eddng Cao T\u1ed5 tr\u00e1nh n\u00f3ng. C\u1eeda ch\u00ednh c\u1ee7a cung \u0110\u1ea1i Minh l\u00e0 \u0110an Ph\u1ee5ng m\u00f4n, c\u1eeda b\u1eafc l\u00e0 Huy\u1ec1n V\u0169 m\u00f4n, ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n l\u00e0 H\u00e0m Nguy\u00ean \u0111i\u1ec7n, ph\u00eda b\u1eafc c\u00f3 Tuy\u00ean Ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, T\u1eed Th\u1ea7n \u0111i\u1ec7n, L\u00e2n \u0110\u1ee9c \u0111i\u1ec7n&#8230;, c\u00e1c cung \u0111i\u1ec7n nh\u1ea5p nh\u00f4 cao th\u1ea5p \u0111an xen, l\u1ea7u c\u00e1c h\u00e0nh lang n\u1ed1i ti\u1ebfp nhau, tr\u00f4ng th\u1eadt nguy nga tr\u00e1ng l\u1ec7.<\/p>\n<p>Cung th\u00e0nh \u0110\u1ea1i Minh c\u00f3 11 m\u00f4n \u0111\u1ea1o, b\u00ean ngo\u00e0i c\u1ed5ng th\u00e0nh ph\u00eda \u0111\u00f4ng c\u00f3 T\u1ea3 tam qu\u00e2n tr\u1ea5n gi\u1eef, ngo\u00e0i c\u1eeda th\u00e0nh ph\u00eda t\u00e2y c\u00f3 H\u1eefu tam qu\u00e2n tr\u1ea5n gi\u1eef, b\u1ea3o v\u1ec7 ch\u1eb7t ch\u1ebd cung \u0111\u00ecnh. B\u00ean trong t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh c\u00f2n d\u1ef1ng m\u1ed9t t\u01b0\u1eddng cung, \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 ph\u00f2ng tuy\u1ebfn th\u1ee9 hai. \u0110\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean gi\u1eefa hai b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec c\u1ea3, nh\u01b0 m\u1ed9t con ph\u1ed1 tr\u1ed1ng tr\u01a1, ai x\u00f4ng v\u00e0o trong m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c che ch\u1eafn \u1eaft ph\u1ea3i tr\u00fang t\u00ean m\u00e0 ch\u1ebft.<\/p>\n<p>Trong su\u1ed1t h\u01a1n 300 n\u0103m c\u1ee7a \u0110\u1ea1i \u0110\u01b0\u1eddng, th\u00e0nh Tr\u01b0\u1eddng An \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u v\u1ecb ho\u00e0ng \u0111\u1ebf cho x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00eam, c\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng tr\u1edf n\u00ean \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd v\u00e0 ho\u00e0n thi\u1ec7n. N\u0103m 742 kh\u01a1i th\u00f4ng k\u00eanh m\u01b0\u01a1ng v\u00e0o khu ch\u1ee3 ph\u00eda t\u00e2y v\u00e0 m\u1edf \u0111\u1ea7m t\u00edch tr\u1eef g\u1ed7; n\u0103m 827 \u0111\u1ebfn n\u0103m 840 x\u00e2y d\u1ef1ng v\u01b0\u1eddn Ph\u00f9 Dung Kh\u00fac Giang, \u0111\u1ea7m Kh\u00fac Giang c\u00f3 di\u1ec7n t\u00edch 700.000 m\u00b2, v\u00e0 v\u01b0\u1eddn Ph\u00f9 Dung c\u00f3 di\u1ec7n t\u00edch l\u00ean \u0111\u1ebfn 1.440.000 m\u00b2. V\u00e0o m\u00f9a hoa n\u1edf h\u01b0\u01a1ng th\u01a1m t\u1ecfa ng\u00e1t kh\u1eafp th\u00e0nh, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n ch\u00e8o thuy\u1ec1n d\u1ea1o ch\u01a1i trong \u0111\u1ea7m, qu\u1ea3 l\u00e0 m\u1ed9t th\u1eddi k\u1ef3 c\u1ef1c th\u1ecbnh.<\/p>\n<p>Cho \u0111\u1ebfn nay, th\u00e0nh Tr\u01b0\u1eddng An danh ti\u1ebfng m\u1ed9t th\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t ra m\u1ed9t c\u1ed9t m\u1ed1c m\u1edbi trong l\u1ecbch s\u1eed x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1 c\u1ed5 \u0111\u1ea1i tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng s\u00e2u s\u1eafc \u0111\u1ed1i v\u1edbi vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1 sau th\u1eddi nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng nh\u01b0 th\u00e0nh ph\u1ed1 Kyoto v\u00e0 Nara c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n c\u00f9ng c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1 kh\u00e1c.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1eddng An kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 th\u1ee7 \u0111\u00f4 c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, l\u00e0 trung t\u00e2m ch\u00ednh tr\u1ecb, kinh t\u1ebf, v\u0103n h\u00f3a to\u00e0n qu\u1ed1c m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e0nh ph\u1ed1 qu\u1ed1c t\u1ebf n\u1ed5i ti\u1ebfng th\u1ebf gi\u1edbi, l\u00e0 trung t\u00e2m giao thoa c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n minh ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 do v\u1ecb tr\u00ed \u0111\u1ecba l\u00fd \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a n\u00f3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1eddng An l\u00e0 \u0111\u1ea7u m\u1ed1i giao th\u00f4ng then ch\u1ed1t c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, vi\u1ec7c \u0111i l\u1ea1i gi\u1eefa c\u00e1c n\u01b0\u1edbc T\u00e2y V\u1ef1c v\u00e0 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111i qua Tr\u01b0\u1eddng An; c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0110\u00f4ng \u00c1, Nam \u00c1 qua l\u1ea1i v\u1edbi T\u00e2y V\u1ef1c b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 c\u0169ng ph\u1ea3i \u0111i qua Tr\u01b0\u1eddng An; b\u1edfi v\u00ec Tr\u01b0\u1eddng An l\u00e0 th\u1ee7 \u0111\u00f4, n\u00ean s\u1ee9 th\u1ea7n c\u00e1c n\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean lui t\u1edbi, h\u1ecd c\u0169ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111em \u0111\u1ebfn v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a c\u00e1c v\u00f9ng kh\u00e1c nhau, v\u00e0 c\u0169ng mang theo v\u0103n h\u00f3a r\u1ef1c r\u1ee1 c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng tr\u1edf v\u1ec1 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc m\u00ecnh; l\u00e0 trung t\u00e2m v\u0103n h\u00f3a, Tr\u01b0\u1eddng An \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean c\u0169ng thu h\u00fat r\u1ea5t nhi\u1ec1u nh\u00e2n t\u00e0i quy t\u1ee5 v\u1ec1 \u0111\u00e2y, thi ca kh\u00fac ph\u00fa, t\u00e2n thanh giai kh\u00fac, t\u1eeb \u0111\u00e2y truy\u1ec1n ra.<\/p>\n<p>Trong cu\u1ed1n \u201cN\u1ec1n v\u0103n minh ngo\u1ea1i nh\u1eadp c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng\u201d, h\u1ecdc gi\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 Schafer \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cTrong ba th\u1ebf k\u1ef7 nh\u01b0 k\u00ednh v\u1ea1n hoa do nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng th\u1ed1ng tr\u1ecb, m\u1ed7i qu\u1ed1c gia c\u1ee7a ch\u00e2u \u00c1 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111\u1ec1u c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng b\u01b0\u1edbc v\u00e0o m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng th\u1ea7n k\u1ef3 n\u00e0y &#8211; trong s\u1ed1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i \u0111\u1ebfn nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00f3 ba lo\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n, t\u0103ng l\u1eef v\u00e0 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n\u201d. \u00d4ng c\u00f2n n\u00f3i, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i s\u1ed1ng \u1edf th\u00e0nh Tr\u01b0\u1eddng An kh\u00e1 l\u1edbn, ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, t\u1ee9c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ed9t Quy\u1ebft, ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3i C\u1ed1t, ng\u01b0\u1eddi Tochari v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u00fac \u0110\u1eb7c (Sogdiana), c\u0169ng c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u1ea2 R\u1eadp, ng\u01b0\u1eddi Ba T\u01b0, ng\u01b0\u1eddi Thi\u00ean Tr\u00fac.<\/p>\n<p>Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f3 quan h\u1ec7 qua l\u1ea1i m\u1eadt thi\u1ebft h\u01a1n v\u1edbi c\u00e1c n\u01b0\u1edbc l\u00e1ng gi\u1ec1ng ph\u00eda \u0111\u00f4ng nh\u01b0 Tri\u1ec1u Ti\u00ean v\u00e0 Nh\u1eadt B\u1ea3n, trong nh\u1eefng m\u1ed1i quan h\u1ec7 n\u00e0y ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 l\u1ea5y Tr\u01b0\u1eddng An l\u00e0m trung t\u00e2m \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n.<\/p>\n<p>V\u00e0o th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ea7u nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, b\u00e1n \u0111\u1ea3o Tri\u1ec1u Ti\u00ean v\u1eabn trong th\u1ebf ch\u00e2n v\u1ea1c th\u1ed1ng tr\u1ecb b\u1edfi ba n\u01b0\u1edbc l\u00e0 Cao Ly, B\u00e1ch T\u1ebf, T\u00e2n La, v\u00e0 nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc n\u00e0y \u0111\u1ec1u c\u1eed s\u1ee9 th\u1ea7n qua l\u1ea1i v\u1edbi nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng. N\u0103m 675 (n\u0103m Th\u01b0\u1ee3ng Nguy\u00ean th\u1ee9 2) T\u00e2n La th\u1ed1ng nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1n \u0111\u1ea3o Tri\u1ec1u Ti\u00ean. Theo s\u1eed s\u00e1ch ghi ch\u00e9p, \u0111\u00e3 c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u h\u1ecdc sinh T\u00e2n La \u0111\u1ebfn Tr\u01b0\u1eddng An tham gia khoa c\u1eed, sau khi v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc h\u1ecd t\u00edch c\u1ef1c qu\u1ea3ng b\u00e1 v\u0103n h\u00f3a \u0110\u1ea1i \u0110\u01b0\u1eddng. V\u1eady n\u00ean ph\u00e1p lu\u1eadt, khoa c\u1eed, k\u1ef9 thu\u1eadt, Ph\u1eadt gi\u00e1o, tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc c\u1ee7a T\u00e2n La \u0111\u1ec1u ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng s\u00e2u s\u1eafc c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, c\u01a1 b\u1ea3n l\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng ph\u1ecfng theo c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, T\u00e2n La th\u1eddi \u1ea5y nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t phi\u00ean b\u1ea3n thu nh\u1ecf c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng v\u1eady.<\/p>\n<p>C\u00f2n Nh\u1eadt B\u1ea3n trong th\u1ebf k\u1ef7 7 \u0111\u1ebfn th\u1ebf k\u1ef7 8 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 m\u1ed9t phi\u00ean b\u1ea3n thu nh\u1ecf kh\u00e1c c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng. Th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u1ea5y Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u00e1nh gi\u00e1 r\u1ea5t cao s\u1ef1 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng n\u00ean \u0111\u00e3 c\u1eed m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn s\u1ee9 gi\u1ea3, du h\u1ecdc sinh v\u00e0 nh\u00e0 s\u01b0 \u0111\u1ebfn nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>N\u0103m 631 (n\u0103m Trinh Qu\u00e1n th\u1ee9 5), Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u00e3 c\u1eed \u0111i nh\u1eefng \u201ckhi\u1ec3n \u0110\u01b0\u1eddng s\u1ee9\u201d l\u01b0\u1ee3t th\u1ee9 nh\u1ea5t g\u1ed3m nh\u1eefng du h\u1ecdc sinh v\u00e0 nh\u00e0 s\u01b0 \u0111\u1ebfn Tr\u01b0\u1eddng An. Cho \u0111\u1ebfn n\u0103m 838 (n\u0103m Khai Th\u00e0nh th\u1ee9 3), Nh\u1eadt B\u1ea3n t\u1ed5ng c\u1ed9ng \u0111\u00e3 c\u1eed \u0111i 13 l\u01b0\u1ee3t khi\u1ec3n \u0110\u01b0\u1eddng s\u1ee9, ngo\u00e0i ra c\u00f2n c\u00f3 3 l\u1ea7n c\u1eed \u201cngh\u00eanh nh\u1eadp \u0110\u01b0\u1eddng s\u1ee9\u201d v\u00e0 \u201ct\u1ed1ng kh\u00e1ch \u0110\u01b0\u1eddng s\u1ee9\u201d \u0111\u1ebfn nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng. V\u00e0o th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ea7u nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, \u0111o\u00e0n khi\u1ec3n \u0110\u01b0\u1eddng s\u1ee9 do Nh\u1eadt B\u1ea3n c\u1eed \u0111i th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng qu\u00e1 200 ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng t\u1eeb \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 8 tr\u1edf \u0111i, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi t\u0103ng l\u00ean r\u1ea5t nhi\u1ec1u, nh\u01b0 3 l\u1ea7n khi\u1ec3n \u0110\u01b0\u1eddng s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i trong c\u00e1c n\u0103m 717, n\u0103m 733 v\u00e0 n\u0103m 838, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u tr\u00ean 550 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>\u0110\u1ed3ng b\u1ea1c Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u00e0o n\u0103m 1970 t\u1ea1i T\u00e2y An, r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 ch\u00ednh l\u00e0 do nh\u1eefng khi\u1ec3n \u0110\u01b0\u1eddng s\u1ee9 mang \u0111\u1ebfn. M\u1ed9t ph\u1ea7n trong s\u1ed1 nh\u1eefng v\u0103n v\u1eadt qu\u00fd nh\u01b0 nh\u1ea1c c\u1ee5, b\u00ecnh phong, g\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng, \u0111\u1ea1i \u0111ao th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5t gi\u1eef \u1edf nh\u00e0 l\u01b0u gi\u1eef Shosoin trong ch\u00f9a T\u014ddai-ji \u1edf Nara Nh\u1eadt B\u1ea3n l\u00e0 do nh\u1eefng khi\u1ec3n \u0110\u01b0\u1eddng s\u1ee9 \u0111em v\u1ec1. Nh\u1eb1m ti\u1ebfp th\u1ee5 th\u00e0nh qu\u1ea3 v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, Nh\u1eadt B\u1ea3n tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft c\u1eed r\u1ea5t nhi\u1ec1u du h\u1ecdc sinh \u0111\u1ebfn nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng h\u1ecdc t\u1eadp, h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1 tr\u00ed \u0111\u1ebfn Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m \u1edf Tr\u01b0\u1eddng An h\u1ecdc c\u00e1c ki\u1ebfn th\u1ee9c chuy\u00ean m\u00f4n. Nh\u01b0 Abe no Nakamaro (t\u00ean H\u00e1n t\u1ef1 l\u00e0 Tri\u1ec1u Ho\u00e0nh), \u0111\u00e3 s\u1ed1ng th\u1eddi gian d\u00e0i \u1edf Trung Qu\u1ed1c, \u00f4ng r\u1ea5t gi\u1ecfi v\u1ec1 th\u01a1 v\u0103n. Khi \u1edf nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng \u00f4ng t\u1eebng l\u00e0m c\u00e1c ch\u1ee9c nh\u01b0 Quang L\u1ed9c \u0111\u1ea1i phu, B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m&#8230; \u00d4ng c\u00f2n c\u00f3 t\u00ecnh b\u1ea1n s\u00e2u s\u1eafc v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e0 th\u01a1 n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u01b0 L\u00fd B\u1ea1ch, V\u01b0\u01a1ng Duy v\u00e0 th\u01b0\u1eddng l\u00e0m th\u01a1 t\u1eb7ng cho nhau. Sau khi c\u00e1c du h\u1ecdc sinh Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 r\u1ea5t quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c truy\u1ec1n b\u00e1 v\u0103n h\u00f3a Trung Qu\u1ed1c.<\/p>\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 s\u01b0 c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u1ebfn Trung Qu\u1ed1c h\u1ecdc t\u1eadp t\u1ed5ng c\u1ed9ng ch\u1eebng h\u01a1n 90 ng\u01b0\u1eddi, ng\u01b0\u1eddi n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u1ea5t trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 l\u00e0 Kh\u00f4ng H\u1ea3i. \u00d4ng \u0111\u1ebfn Trung Qu\u1ed1c v\u00e0o n\u0103m 804 (n\u0103m Trinh Qu\u00e1n th\u1ee9 20), v\u00e0 theo s\u01b0 ph\u1ee5 Hu\u1ec7 Qu\u1ea3 h\u1ecdc M\u1eadt T\u00f4ng t\u1ea1i Thanh Long T\u1ef1 \u1edf Tr\u01b0\u1eddng An, l\u00fac v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc \u00f4ng \u0111\u00e3 mang theo v\u1ec1 h\u01a1n 180 b\u1ed9 kinh Ph\u1eadt. \u00d4ng c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u s\u00e2u s\u1eafc v\u1ec1 v\u0103n h\u1ecdc v\u00e0 v\u0103n t\u1ef1 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, v\u00e0 c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p r\u1ea5t to l\u1edbn tr\u00ean ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n giao l\u01b0u v\u0103n h\u00f3a Trung Nh\u1eadt. T\u0103ng nh\u00e2n Trung Qu\u1ed1c c\u0169ng kh\u00f4ng ng\u1eebng v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n \u0111\u1ebfn Nh\u1eadt B\u1ea3n, kh\u01a1i th\u00f4ng v\u0103n h\u00f3a hai n\u01b0\u1edbc Trung Nh\u1eadt, trong \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u1ed1ng hi\u1ebfn l\u1edbn nh\u1ea5t l\u00e0 h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Gi\u00e1m Ch\u00e2n.<\/p>\n<p>Gi\u00e1m Ch\u00e2n, h\u1ecd Thu\u1ea7n Vu, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u. \u00d4ng c\u00f3 nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u r\u1ea5t s\u00e2u v\u1ec1 Lu\u1eadt t\u00f4ng, v\u00e0 th\u01b0\u1eddng gi\u1ea3ng Lu\u1eadt truy\u1ec1n gi\u1edbi t\u1ea1i ch\u00f9a \u0110\u1ea1i Minh \u1edf D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u. \u00d4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn l\u1eddi m\u1eddi c\u1ee7a Thi\u00ean Ho\u00e0ng Sh\u014dmu c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n \u0111\u1ebfn Nh\u1eadt B\u1ea3n, ph\u1ea3i qua s\u00e1u l\u1ea7n c\u1ed1 g\u1eafng, tr\u1ea3i bao gian nan nguy hi\u1ec3m, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i m\u00f9 c\u1ea3 hai m\u1eaft, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u00f4ng c\u0169ng \u0111\u00e3 d\u1eabn theo c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u00e0o n\u0103m 754 (n\u0103m Thi\u00ean B\u1ea3o th\u1ee9 13), l\u00fac \u1ea5y \u00f4ng c\u0169ng \u0111\u00e3 g\u1ea7n 70 tu\u1ed5i. Gi\u00e1m Ch\u00e2n \u0111\u00e3 mang Lu\u1eadt t\u00f4ng truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn Nh\u1eadt B\u1ea3n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng \u0111em c\u00e1c ngh\u1ec7 thu\u1eadt x\u00e2y d\u1ef1ng ch\u00f9a chi\u1ec1n, \u0111i\u00eau kh\u1eafc, h\u1ed9i h\u1ecda truy\u1ec1n th\u1ee5 cho Nh\u1eadt B\u1ea3n. Ch\u00f9a T\u014ddai-ji hi\u1ec7n nay \u1edf Nh\u1eadt B\u1ea3n l\u00e0 do Gi\u00e1m Ch\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed x\u00e2y d\u1ef1ng n\u00ean, \u0111\u00e2y l\u00e0 ng\u00f4i ch\u00f9a c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng quan tr\u1ecdng trong n\u1ec1n ki\u1ebfn tr\u00fac Nh\u1eadt B\u1ea3n. Gi\u00e1m Ch\u00e2n tinh th\u00f4ng y h\u1ecdc, r\u00e0nh v\u1ec1 th\u1ea3o m\u1ed9c, tuy hai m\u1eaft b\u1ecb m\u00f9, nh\u01b0ng \u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng m\u0169i ng\u1eedi \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t c\u00e1c lo\u1ea1i d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u, v\u00e0 c\u00f3 nh\u1eefng c\u1ed1ng hi\u1ebfn cho s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a ng\u00e0nh y d\u01b0\u1ee3c Nh\u1eadt B\u1ea3n.<\/p>\n<p>V\u1ec1 m\u1eb7t gi\u00e1o d\u1ee5c, tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i H\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng \u1edf Kyoto v\u00e0o th\u1eddi k\u1ef3 Thi\u00ean Ho\u00e0ng Tenji, v\u1ec1 sau ch\u1ebf \u0111\u1ed9 gi\u00e1o d\u1ee5c ng\u00e0y c\u00e0ng ho\u00e0n thi\u1ec7n, n\u1ed9i dung c\u00e1c m\u00f4n h\u1ecdc v\u1ec1 c\u01a1 b\u1ea3n l\u00e0 ph\u1ecfng theo nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng. V\u1ec1 m\u1eb7t ng\u00f4n ng\u1eef ch\u1eef vi\u1ebft, tr\u01b0\u1edbc th\u1ebf k\u1ef7 8 Nh\u1eadt B\u1ea3n s\u1eed d\u1ee5ng H\u00e1n t\u1ef1 l\u00e0m c\u00f4ng c\u1ee5 bi\u1ec3u \u0111\u1ea1t ghi ch\u00e9p. Du h\u1ecdc sinh Kibi no Makibi v\u00e0 nh\u00e0 s\u01b0 Kh\u00f4ng H\u1ea3i d\u1ef1a tr\u00ean c\u00e1ch ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Nh\u1eadt B\u1ea3n d\u00f9ng bi\u1ec3u \u00e2m H\u00e1n t\u1ef1 Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ec3 ghi nh\u1edb, s\u00e1ng t\u1ea1o ra c\u00e1c b\u1ed9 ch\u1eef c\u00e1i ti\u1ebfng Nh\u1eadt (ch\u1eef m\u01b0\u1ee3n), Kibi no Makibi t\u1ea1o ra b\u1ed9 ch\u1eef c\u1ee9ng \u201cKatakana\u201d t\u1eeb c\u00e1c n\u00e9t thi\u00ean b\u00e0ng (n\u00e9t th\u1eb3ng, cong, g\u1ea5p kh\u00fac) trong ch\u1eef Kh\u1ea3i c\u1ee7a H\u00e1n t\u1ef1, c\u00f2n Kh\u00f4ng H\u1ea3i \u00e1p d\u1ee5ng l\u1ed1i ch\u1eef th\u1ea3o c\u1ee7a H\u00e1n t\u1ef1 t\u1ea1o ra b\u1ed9 ch\u1eef m\u1ec1m \u201cHiragana\u201d, nh\u1eefng ph\u00e1t minh th\u1ec3 ch\u1eef m\u1edbi n\u00e0y \u0111\u00e3 g\u00f3p ph\u1ea7n r\u1ea5t l\u1edbn th\u00fac \u0111\u1ea9y s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, t\u1eeb ng\u1eef v\u00e0 v\u0103n ph\u1ea1m c\u1ee7a ti\u1ebfng Nh\u1eadt c\u0169ng ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ti\u1ebfng H\u00e1n.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1eddng An trong l\u1ecbch s\u1eed l\u00e0 n\u01a1i giao thoa v\u0103n minh ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nhi\u1ec1u di t\u00edch \u0111\u00e1ng t\u1ef1 h\u00e0o cho h\u1eadu th\u1ebf, khi\u1ebfn h\u1eadu nh\u00e2n trong khi th\u01b0\u1edfng th\u1ee9c kh\u00f4ng kh\u1ecfi g\u1ee3i l\u00ean nh\u1eefng c\u1ea3m x\u00fac ho\u00e0i c\u1ed5 v\u1ec1 th\u1eddi x\u01b0a.<\/p>\n<p><b>L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng &#8211; \u0111\u00f4 th\u00e0nh t\u1ea1o th\u00e0nh th\u1ebf g\u1ecdng k\u00ecm v\u1edbi Tr\u01b0\u1eddng An<\/b><\/p>\n<p>Th\u00e0nh L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng th\u1eddi nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi Y Khuy\u1ebft \u1edf ph\u00eda nam, Mang S\u01a1n \u1edf ph\u00eda b\u1eafc, v\u00e0 \u1edf gi\u1eefa c\u00f3 d\u00f2ng L\u1ea1c Th\u1ee7y b\u1eafc ngang, c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1edf r\u1ed9ng tr\u00ean n\u1ec1n m\u00f3ng c\u1ee7a \u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 nh\u00e0 T\u00f9y. Chi\u1ec1u r\u1ed9ng t\u1eeb nam \u0111\u1ebfn b\u1eafc kho\u1ea3ng 16 d\u1eb7m, chi\u1ec1u r\u1ed9ng t\u1eeb \u0111\u00f4ng sang t\u00e2y l\u00e0 kho\u1ea3ng 15 d\u1eb7m, chu vi 70 d\u1eb7m. K\u1ebft c\u1ea5u g\u1ed3m c\u00f3 th\u00e0nh qu\u00e1ch, ho\u00e0ng th\u00e0nh v\u00e0 cung th\u00e0nh. Trong n\u1ed9i th\u00e0nh c\u00f3 10 \u0111\u1ea1i l\u1ed9 \u0111an xen ngang d\u1ecdc, ng\u0103n th\u00e0nh 103 ph\u1ed1 ph\u01b0\u1eddng, v\u00e0 3 khu ch\u1ee3 \u1edf ph\u00eda nam, b\u1eafc, t\u00e2y.<\/p>\n<p>V\u1ec1 v\u1ecb tr\u00ed \u0111\u1ecba l\u00fd, th\u00e0nh L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 T\u00e2y kinh Tr\u01b0\u1eddng An h\u00f4 \u1ee9ng t\u1eeb xa, t\u1ea1o th\u00e0nh th\u1ebf g\u1ecdng k\u00ecm. B\u1ed1 c\u1ee5c b\u1ec1 m\u1eb7t r\u1ea5t kh\u00e1c v\u1edbi th\u00e0nh Tr\u01b0\u1eddng An, cung th\u00e0nh v\u00e0 ho\u00e0ng th\u00e0nh c\u1ee7a th\u00e0nh L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng \u1edf gi\u1eefa ph\u1ea7n ph\u00eda b\u1eafc c\u1ee7a to\u00e0n th\u00e0nh m\u00e0 \u1edf g\u00f3c t\u00e2y b\u1eafc c\u1ee7a to\u00e0n th\u00e0nh, tr\u00ean cao nh\u00ecn xu\u1ed1ng, d\u1ec5 ph\u00f2ng th\u1ee7 m\u00e0 kh\u00f3 t\u1ea5n c\u00f4ng. Ph\u00eda nam ho\u00e0ng th\u00e0nh gi\u00e1p gi\u1edbi d\u00f2ng L\u1ea1c H\u00e0, n\u00ean kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00f2ng v\u1ec7 c\u1ee7a n\u00f3 ki\u00ean c\u1ed1 v\u00e0 ch\u1eb7t ch\u1ebd h\u01a1n Tr\u01b0\u1eddng An. Th\u1eddi V\u00f5 T\u1eafc Thi\u00ean \u0111\u00e3 di d\u1eddi m\u1ea5y ch\u1ee5c v\u1ea1n h\u1ed9 g\u1ea7n tr\u0103m v\u1ea1n nh\u00e2n kh\u1ea9u c\u1ee7a b\u1ea3y ch\u00e2u nh\u01b0 Ung, \u0110\u1ed3ng, T\u1ea7n \u0111\u1ebfn L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi x\u00e2y th\u00eam Th\u01b0\u1ee3ng D\u01b0\u01a1ng cung l\u00e0m cung \u0111i\u1ec7n ch\u00ednh \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh.<\/p>\n<p>Chi\u1ec1u r\u1ed9ng t\u1eeb \u0111\u00f4ng sang t\u00e2y c\u1ee7a cung th\u00e0nh l\u00e0 g\u1ea7n 5 d\u1eb7m, chi\u1ec1u r\u1ed9ng t\u1eeb nam \u0111\u1ebfn b\u1eafc g\u1ea7n 3 d\u1eb7m, t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh 4 l\u1edbp. Ch\u00ednh m\u00f4n g\u1ecdi l\u00e0 \u1ee8ng Thi\u00ean, ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n g\u1ecdi l\u00e0 Minh \u0110\u01b0\u1eddng, V\u00f5 Th\u00e0nh \u0110i\u1ec7n \u1edf ph\u00eda t\u00e2y c\u1ee7a Minh \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 n\u01a1i nha m\u00f4n x\u1eed l\u00fd s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n. Cung Th\u01b0\u1ee3ng D\u01b0\u01a1ng n\u1eb1m \u1edf g\u00f3c t\u00e2y nam c\u1ee7a cung th\u00e0nh, ph\u00eda nam gi\u00e1p L\u1ea1c Th\u1ee7y, ph\u00eda t\u00e2y gi\u00e1p C\u1ed1c Th\u1ee7y, ph\u00eda \u0111\u00f4ng l\u00e0 cung th\u00e0nh, ph\u00eda b\u1eafc n\u1ed1i v\u1edbi v\u01b0\u1eddn C\u1ea5m Uy\u1ec3n. C\u1eeda ch\u00ednh v\u00e0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n trong cung \u0111\u1ec1u h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng, c\u1eeda ch\u00ednh g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u1ec1 T\u01b0\u1ee3ng, ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n g\u1ecdi l\u00e0 Qu\u00e1n Phong. B\u00ean trong c\u00f2n c\u00f3 9 \u0111i\u1ec7n ph\u1ee5 v\u00e0 \u0111\u00ecnh qu\u00e1n. Ph\u00eda t\u00e2y c\u1ee7a cung Th\u01b0\u1ee3ng D\u01b0\u01a1ng, c\u00e1ch d\u00f2ng C\u1ed1c Th\u1ee7y l\u00e0 cung T\u00e2y Th\u01b0\u1ee3ng D\u01b0\u01a1ng, \u1edf gi\u1eefa c\u00f3 c\u1ea7u H\u1ed3ng L\u01b0\u01a1ng b\u1eafc ngang d\u00f2ng C\u1ed1c Th\u1ee7y n\u1ed1i li\u1ec1n hai cung, \u0111i l\u1ea1i r\u1ea5t thu\u1eadn ti\u1ec7n. Trong v\u01b0\u1eddn C\u1ea5m Uy\u1ec3n c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u chim qu\u00fd th\u00fa l\u1ea1, l\u00e0 n\u01a1i s\u0103n b\u1eafn c\u1ee7a ho\u00e0ng t\u1ed9c, m\u1ed9t s\u1ed1 th\u1ef1c ph\u1ea9m d\u00f9ng cho ho\u00e0ng t\u1ed9c c\u0169ng t\u1eeb \u0111\u00e2y m\u00e0 ra.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec3m kh\u00e1c bi\u1ec7t c\u1ee7a 3 khu ch\u1ee3 \u1edf ph\u00eda nam, b\u1eafc, t\u00e2y c\u1ee7a th\u00e0nh L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng v\u1edbi 2 khu ch\u1ee3 ph\u00eda \u0111\u00f4ng v\u00e0 t\u00e2y c\u1ee7a th\u00e0nh Tr\u01b0\u1eddng An l\u00e0 t\u00e0u ch\u1edf h\u00e0ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 v\u00e0o \u0111\u1ebfn gi\u1eefa ba khu ch\u1ee3 theo c\u00e1c con s\u00f4ng v\u00e0 m\u01b0\u01a1ng n\u01b0\u1edbc. \u1ede hai khu ch\u1ee3 ph\u00eda nam v\u00e0 t\u00e2y h\u00e0ng h\u00f3a ch\u1ea5t nh\u01b0 n\u00fai; khu ch\u1ee3 ph\u00eda b\u1eafc l\u00e0 n\u01a1i ph\u1ed3n th\u1ecbnh nh\u1ea5t th\u00e0nh L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng. H\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n t\u00e0u thuy\u1ec1n c\u00e1c n\u01a1i tr\u00ean to\u00e0n qu\u1ed1c t\u1ee5 t\u1eadp v\u1ec1 \u0111\u00e2y, \u0111\u1ea7y \u1eafp s\u00f4ng ng\u00f2i; bu\u00f4n l\u00e1i lui t\u1edbi l\u00e0m \u0103n, ng\u1ef1a xe ch\u1eadt \u0111\u01b0\u1eddng. H\u1ea7u h\u1ebft nh\u00e0 kh\u00e1ch v\u00e0 qu\u00e1n r\u01b0\u1ee3u c\u1ee7a L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u t\u1eadp trung \u1edf g\u1ea7n khu ch\u1ee3 ph\u00eda b\u1eafc, n\u01a1i \u0111\u00e2u c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft g\u1eb7p ng\u01b0\u1eddi \u1ea2 R\u1eadp v\u00e0 c\u00e1c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n Ba T\u01b0 theo con \u0111\u01b0\u1eddng t\u01a1 l\u1ee5a t\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng t\u1edbi. Nh\u1eefng ch\u1eef kh\u1eafc tr\u00ean hang \u0111\u00e1 Long M\u00f4n \u0111\u00e3 ph\u1ea3n \u00e1nh khu ch\u1ee3 ph\u00eda b\u1eafc th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd c\u00f3 c\u00e1c ng\u00e0nh ngh\u1ec1 nh\u01b0 l\u1ee5a m\u00e0u, h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u, t\u01a1 l\u1ee5a&#8230; nh\u1eefng ng\u00e0nh ngh\u1ec1 n\u00e0y \u0111\u1ec1u tham gia v\u00e0o vi\u1ec7c khai m\u1edf c\u00e1c hang \u0111\u00e1, cho th\u1ea5y t\u00e0i l\u1ef1c c\u1ee7a h\u1ecd r\u1ea5t m\u1ea1nh. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0169ng cho th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 h\u01b0ng th\u1ecbnh c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf \u0110\u1ea1i \u0110\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>D\u1ecbch t\u1eeb: <a class=\"external free\" href=\"https:\/\/www.zhengjian.org\/node\/29294\" rel=\"nofollow\">https:\/\/www.zhengjian.org\/node\/29294<\/a><\/p>\n<div id=\"catlinks\" class=\"catlinks\" data-mw=\"interface\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[ChanhKien.org] Thi\u00ean: Kinh \u0111\u00f4 huy ho\u00e0ng Trong s\u1ef1 huy ho\u00e0ng c\u1ee7a \u0110\u1ea1i \u0110\u01b0\u1eddng, c\u0169ng c\u00f3 d\u1ea5u \u1ea5n \u0111\u1eadm n\u00e9t c\u1ee7a T\u00e2y kinh Tr\u01b0\u1eddng An v\u00e0 c\u1ea3 \u0110\u00f4ng kinh L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng. Tr\u01b0\u1eddng An &#8211; th\u00e0nh ph\u1ed1 giao thoa v\u0103n minh ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y Kinh \u0111\u00f4 th\u00e0nh Tr\u01b0\u1eddng An c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[304,103],"tags":[482],"class_list":["post-35785","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-loat-bai","category-vanhoa-truyenthong","tag-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>V\u0103n minh 5000 n\u0103m: Di\u1ec7n m\u1ea1o ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed - Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng: M\u1ed9t trong ba \u0111\u1ea1i th\u1ecbnh th\u1ebf thi\u00ean tri\u1ec1u (10) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/01\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-10.html\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"V\u0103n minh 5000 n\u0103m: Di\u1ec7n m\u1ea1o ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed - Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng: M\u1ed9t trong ba \u0111\u1ea1i th\u1ecbnh th\u1ebf thi\u00ean tri\u1ec1u (10) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[ChanhKien.org] Thi\u00ean: Kinh \u0111\u00f4 huy ho\u00e0ng Trong s\u1ef1 huy ho\u00e0ng c\u1ee7a \u0110\u1ea1i \u0110\u01b0\u1eddng, c\u0169ng c\u00f3 d\u1ea5u \u1ea5n \u0111\u1eadm n\u00e9t c\u1ee7a T\u00e2y kinh Tr\u01b0\u1eddng An v\u00e0 c\u1ea3 \u0110\u00f4ng kinh L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng. Tr\u01b0\u1eddng An &#8211; th\u00e0nh ph\u1ed1 giao thoa v\u0103n minh ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y Kinh \u0111\u00f4 th\u00e0nh Tr\u01b0\u1eddng An c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/01\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-10.html\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-01-07T03:22:58+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-05-22T15:24:40+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"editor_n\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"editor_n\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"22 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/01\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-10.html#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/01\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-10.html\"},\"author\":{\"name\":\"editor_n\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"headline\":\"V\u0103n minh 5000 n\u0103m: Di\u1ec7n m\u1ea1o ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed &#8211; Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng: M\u1ed9t trong ba \u0111\u1ea1i th\u1ecbnh th\u1ebf thi\u00ean tri\u1ec1u (10)\",\"datePublished\":\"2025-01-07T03:22:58+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-22T15:24:40+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/01\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-10.html\"},\"wordCount\":4401,\"keywords\":[\"Di\u1ec7n m\u1ea1o ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed\"],\"articleSection\":[\"Lo\u1ea1t b\u00e0i (Series)\",\"V\u0103n h\u00f3a truy\u1ec1n th\u1ed1ng\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/01\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-10.html\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/01\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-10.html\",\"name\":\"V\u0103n minh 5000 n\u0103m: Di\u1ec7n m\u1ea1o ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed - Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng: M\u1ed9t trong ba \u0111\u1ea1i th\u1ecbnh th\u1ebf thi\u00ean tri\u1ec1u (10) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-01-07T03:22:58+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-22T15:24:40+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/01\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-10.html#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/01\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-10.html\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/01\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-10.html#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"V\u0103n minh 5000 n\u0103m: Di\u1ec7n m\u1ea1o ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed &#8211; Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng: M\u1ed9t trong ba \u0111\u1ea1i th\u1ecbnh th\u1ebf thi\u00ean tri\u1ec1u (10)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\",\"name\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"description\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\",\"name\":\"editor_n\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"editor_n\"},\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"V\u0103n minh 5000 n\u0103m: Di\u1ec7n m\u1ea1o ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed - Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng: M\u1ed9t trong ba \u0111\u1ea1i th\u1ecbnh th\u1ebf thi\u00ean tri\u1ec1u (10) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/01\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-10.html","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"V\u0103n minh 5000 n\u0103m: Di\u1ec7n m\u1ea1o ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed - Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng: M\u1ed9t trong ba \u0111\u1ea1i th\u1ecbnh th\u1ebf thi\u00ean tri\u1ec1u (10) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","og_description":"[ChanhKien.org] Thi\u00ean: Kinh \u0111\u00f4 huy ho\u00e0ng Trong s\u1ef1 huy ho\u00e0ng c\u1ee7a \u0110\u1ea1i \u0110\u01b0\u1eddng, c\u0169ng c\u00f3 d\u1ea5u \u1ea5n \u0111\u1eadm n\u00e9t c\u1ee7a T\u00e2y kinh Tr\u01b0\u1eddng An v\u00e0 c\u1ea3 \u0110\u00f4ng kinh L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng. Tr\u01b0\u1eddng An &#8211; th\u00e0nh ph\u1ed1 giao thoa v\u0103n minh ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y Kinh \u0111\u00f4 th\u00e0nh Tr\u01b0\u1eddng An c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng [&hellip;]","og_url":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/01\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-10.html","og_site_name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","article_published_time":"2025-01-07T03:22:58+00:00","article_modified_time":"2025-05-22T15:24:40+00:00","author":"editor_n","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"editor_n","Est. reading time":"22 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/01\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-10.html#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/01\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-10.html"},"author":{"name":"editor_n","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"headline":"V\u0103n minh 5000 n\u0103m: Di\u1ec7n m\u1ea1o ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed &#8211; Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng: M\u1ed9t trong ba \u0111\u1ea1i th\u1ecbnh th\u1ebf thi\u00ean tri\u1ec1u (10)","datePublished":"2025-01-07T03:22:58+00:00","dateModified":"2025-05-22T15:24:40+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/01\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-10.html"},"wordCount":4401,"keywords":["Di\u1ec7n m\u1ea1o ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed"],"articleSection":["Lo\u1ea1t b\u00e0i (Series)","V\u0103n h\u00f3a truy\u1ec1n th\u1ed1ng"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/01\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-10.html","url":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/01\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-10.html","name":"V\u0103n minh 5000 n\u0103m: Di\u1ec7n m\u1ea1o ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed - Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng: M\u1ed9t trong ba \u0111\u1ea1i th\u1ecbnh th\u1ebf thi\u00ean tri\u1ec1u (10) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website"},"datePublished":"2025-01-07T03:22:58+00:00","dateModified":"2025-05-22T15:24:40+00:00","author":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/01\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-10.html#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2025\/01\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-10.html"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2025\/01\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-10.html#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/chanhkien.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"V\u0103n minh 5000 n\u0103m: Di\u1ec7n m\u1ea1o ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed &#8211; Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng: M\u1ed9t trong ba \u0111\u1ea1i th\u1ecbnh th\u1ebf thi\u00ean tri\u1ec1u (10)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website","url":"https:\/\/chanhkien.org\/","name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","description":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085","name":"editor_n","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","caption":"editor_n"},"url":"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35785","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35785"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35785\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35785"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35785"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35785"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}