{"id":34916,"date":"2024-11-12T10:39:10","date_gmt":"2024-11-12T03:39:10","guid":{"rendered":"https:\/\/chanhkien.org\/?p=34916"},"modified":"2024-11-12T10:39:10","modified_gmt":"2024-11-12T03:39:10","slug":"thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/11\/thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha.html","title":{"rendered":"Thi\u00ean h\u00e0 h\u00ecnh \u0111\u0129a xoay c\u1ed5 x\u01b0a nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u00e1ch th\u1ee9c c\u00e1c l\u00fd thuy\u1ebft hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u1ec1 ti\u1ebfn h\u00f3a v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 thi\u00ean h\u00e0"},"content":{"rendered":"<p><b>[ChanhKien.org]<\/b><\/p>\n<p>Theo quan \u0111i\u1ec3m ch\u1ee7 \u0111\u1ea1o hi\u1ec7n nay trong gi\u1edbi thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc, v\u0169 tr\u1ee5 c\u1ee7a ch\u00fang ta b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb V\u1ee5 n\u1ed5 l\u1edbn (Big Bang. Nh\u1eefng thi\u00ean h\u00e0 l\u00fac s\u01a1 khai tr\u00f4ng r\u1ea5t nh\u1ecf v\u00e0 r\u1ea5t h\u1ed7n lo\u1ea1n. Sau \u0111\u00f3, nh\u1eefng thi\u00ean h\u00e0 s\u01a1 khai h\u1ed7n lo\u1ea1n n\u00e0y s\u00e1p nh\u1eadp v\u1edbi nhau v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00e0nh h\u00ecnh d\u1ea1ng m\u01b0\u1ee3t h\u01a1n v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 c\u1ef1c k\u00ec ch\u1eadm. L\u00fd thuy\u1ebft hi\u1ec7n t\u1ea1i cho r\u1eb1ng, \u0111\u1ec3 m\u1ed9t thi\u00ean h\u00e0 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1eadt t\u1ef1 v\u1edbi h\u00ecnh d\u1ea1ng \u0111\u0129a xoay v\u00e0 c\u1ea5u tr\u00fac g\u1ecdn g\u00e0ng nh\u01b0 c\u00e1c c\u00e1nh tay xo\u1eafn \u1ed1c nh\u01b0 h\u1ec7 Ng\u00e2n H\u00e0 c\u1ee7a ch\u00fang ta, c\u1ea7n ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua h\u00e0ng t\u1ec9 n\u0103m ti\u1ebfn h\u00f3a. Tuy nhi\u00ean, s\u1ef1 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra thi\u00ean h\u00e0 REBELS-25 \u0111\u00e3 th\u00e1ch th\u1ee9c ti\u00eau chu\u1ea9n th\u1eddi gian n\u00e0y.<\/p>\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n m\u1ed9t thi\u00ean h\u00e0 c\u00f3 h\u00ecnh d\u1ea1ng gi\u1ed1ng h\u1ec7 Ng\u00e2n H\u00e0 \u1edf xa nh\u1ea5t t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c quan s\u00e1t t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc t\u1edbi nay. Thi\u00ean h\u00e0 d\u1ea1ng \u0111\u0129a n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 REBELS-25, tr\u00f4ng c\u00f3 c\u1ea5u tr\u00fac tr\u1eadt t\u1ef1 nh\u01b0 c\u00e1c thi\u00ean h\u00e0 hi\u1ec7n nay, tuy nhi\u00ean ch\u00fang ta l\u1ea1i \u0111ang quan s\u00e1t tr\u1ea1ng th\u00e1i c\u1ee7a thi\u00ean h\u00e0 n\u00e0y \u1edf th\u1eddi \u0111i\u1ec3m khi v\u0169 tr\u1ee5 ch\u1ec9 m\u1edbi h\u00ecnh th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c 700 tri\u1ec7u n\u0103m.<\/p>\n<p><a class=\"external free\" href=\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/egik2eAsnJ78EbqShnuxRj-1200-80-image.jpg\" rel=\"nofollow\"><img decoding=\"async\" class=\"size-medium aligncenter\" src=\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/egik2eAsnJ78EbqShnuxRj-1200-80-image.jpg\" width=\"450\" height=\"450\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><i>Thi\u00ean h\u00e0 REBELS-25, thi\u00ean h\u00e0 c\u00f3 d\u1ea1ng \u0111\u0129a xoay \u201cxa nh\u1ea5t v\u00e0 s\u1edbm nh\u1ea5t t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n\u201d (Image credit: ALMA (ESO\/NAOJ\/NRAO)\/L. Rowland et al.)<\/i><\/p>\n<p>Trong nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1 tr\u00ean &#8220;Th\u00f4ng b\u00e1o h\u00e0ng th\u00e1ng c\u1ee7a H\u1ed9i Thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc Ho\u00e0ng gia\u201d n\u00e0y, c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n REBELS-25 l\u00e0 thi\u00ean h\u00e0 c\u00f3 h\u00ecnh d\u1ea1ng \u0111\u0129a xoay r\u00f5 r\u1ec7t \u1edf xa nh\u1ea5t t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1m ph\u00e1. Theo l\u00fd thuy\u1ebft V\u1ee5 n\u1ed5 l\u1edbn Big Bang, thi\u00ean h\u00e0 n\u00e0y ch\u1ec9 m\u1edbi 700 tri\u1ec7u n\u0103m tu\u1ed5i t\u1ea1i th\u1eddi \u0111i\u1ec3m quan s\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u1ee9c l\u00e0 ch\u1ec9 b\u1eb1ng 5% tu\u1ed5i hi\u1ec7n t\u1ea1i c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5 (13,8 t\u1ec9 n\u0103m), \u0111i\u1ec1u n\u00e0y khi\u1ebfn tr\u1ea1ng th\u00e1i xoay c\u00f3 tr\u1eadt t\u1ef1 c\u1ee7a REBELS-25 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u1eb1m ngo\u00e0i d\u1ef1 \u0111o\u00e1n. Lucie Rowland, nghi\u00ean c\u1ee9u sinh ti\u1ebfn s\u0129 t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Leiden v\u00e0 l\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 ch\u00ednh c\u1ee7a nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0y cho bi\u1ebft: \u201cNh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed9t thi\u00ean h\u00e0 t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 h\u1ec7 Ng\u00e2n H\u00e0 c\u1ee7a ch\u00fang ta, v\u00e0 b\u1ecb chi ph\u1ed1i m\u1ea1nh m\u1ebd b\u1edfi v\u1eadn \u0111\u1ed9ng xoay tr\u00f2n quanh m\u1ed9t t\u00e2m, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 th\u00e1ch th\u1ee9c hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 c\u00e1ch m\u00e0 c\u00e1c thi\u00ean h\u00e0 trong v\u0169 tr\u1ee5 s\u01a1 khai nhanh ch\u00f3ng ti\u1ebfn h\u00f3a th\u00e0nh c\u00e1c thi\u00ean h\u00e0 c\u00f3 tr\u1eadt t\u1ef1 trong v\u0169 tr\u1ee5 hi\u1ec7n nay\u201d.<\/p>\n<p>Thi\u00ean h\u00e0 REBELS-25 \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n b\u1edfi ch\u00ednh nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0y trong m\u1ed9t l\u1ea7n quan s\u00e1t tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1eb1ng c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng h\u1ec7 th\u1ed1ng ALMA (Atacama Large Millimeter\/submillimeter Array) &#8211; m\u1ed9t m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi g\u1ed3m 66 k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng v\u00f4 tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u1ea1i sa m\u1ea1c Atacama \u1edf B\u1eafc Chile &#8211; cho th\u1ea5y c\u00f3 d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u1ee7a v\u1eadn \u0111\u1ed9ng xoay, tuy nhi\u00ean v\u00ec \u0111\u1ed9 ph\u00e2n gi\u1ea3i c\u1ee7a d\u1eef li\u1ec7u kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 cao n\u00ean ch\u01b0a th\u1ec3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf c\u1ea5u tr\u00fac v\u00e0 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a thi\u00ean h\u00e0 s\u01a1 khai n\u00e0y ch\u00ednh x\u00e1c h\u01a1n, nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u ti\u1ebfp t\u1ee5c quan s\u00e1t n\u00f3 b\u1eb1ng h\u1ec7 th\u1ed1ng ALMA, nh\u01b0ng l\u1ea7n n\u00e0y v\u1edbi \u0111\u1ed9 ph\u00e2n gi\u1ea3i cao h\u01a1n. K\u1ebft qu\u1ea3 cho th\u1ea5y, m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn kh\u00ed trong REBELS-25 \u0111ang v\u1eadn chuy\u1ec3n h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, trong khi m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn kh\u00e1c di chuy\u1ec3n ra xa Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 do m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng g\u1ecdi l\u00e0 chuy\u1ec3n d\u1ecbch xanh v\u00e0 chuy\u1ec3n d\u1ecbch \u0111\u1ecf.<\/p>\n<p><a class=\"external free\" href=\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/odCMfhGVcd3dAnXDbHTNFm-1200-80-image.jpg\" rel=\"nofollow\"><img decoding=\"async\" class=\"size-medium aligncenter\" src=\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/odCMfhGVcd3dAnXDbHTNFm-1200-80-image.jpg\" width=\"450\" height=\"450\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><i>S\u1ef1 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a kh\u1ed1i kh\u00ed l\u1ea1nh trong thi\u00ean h\u00e0 REBELS-25 quan s\u00e1t b\u1edfi ALMA. M\u00e0u xanh da tr\u1eddi bi\u1ec3u th\u1ecb s\u1ef1 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t v\u00e0 m\u00e0u \u0111\u1ecf bi\u1ec3u th\u1ecb chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng h\u01b0\u1edbng ra xa Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, v\u1edbi gam m\u00e0u t\u1ed1i h\u01a1n bi\u1ec3u th\u1ecb v\u1eadn chuy\u1ec3n nhanh h\u01a1n. Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y, \u0111\u01b0\u1eddng ph\u00e2n chia \u0111\u1ecf-xanh trong h\u00ecnh \u1ea3nh thu \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n r\u00f5 r\u00e0ng r\u1eb1ng v\u1eadt th\u1ec3 \u0111ang xoay. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y khi\u1ebfn thi\u00ean h\u00e0 REBELS-25 tr\u1edf th\u00e0nh thi\u00ean h\u00e0 \u0111\u0129a xoay xa nh\u1ea5t t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n. (Image credit: ALMA (ESO\/NAOJ\/NRAO)\/L. Rowland et al.)<\/i><\/p>\n<p>Khi m\u1ed9t ngu\u1ed3n s\u00e1ng d\u1ecbch chuy\u1ec3n h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 g\u1ea7n Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, b\u01b0\u1edbc s\u00f3ng c\u1ee7a \u00e1nh s\u00e1ng s\u1ebd b\u1ecb n\u00e9n l\u1ea1i, l\u00e0m cho \u00e1nh s\u00e1ng \u201cd\u1ecbch chuy\u1ec3n\u201d v\u1ec1 ph\u00eda \u201c\u0111\u1ea7u xanh\u201d (nh\u1eefng \u00e1nh s\u00e1ng c\u00f3 b\u01b0\u1edbc s\u00f3ng ng\u1eafn) tr\u00ean ph\u1ed5 \u0111i\u1ec7n t\u1eeb. Do \u0111\u00f3, ngu\u1ed3n s\u00e1ng di chuy\u1ec3n g\u1ea7n v\u1ec1 ph\u00eda ch\u00fang ta sinh ra \u201cchuy\u1ec3n d\u1ecbch xanh\u201d. M\u1eb7t kh\u00e1c, n\u1ebfu m\u1ed9t ngu\u1ed3n s\u00e1ng d\u1ecbch chuy\u1ec3n h\u01b0\u1edbng ra xa ch\u00fang ta, b\u01b0\u1edbc s\u00f3ng \u00e1nh s\u00e1ng m\u00e0 n\u00f3 ph\u00e1t ra b\u1ecb k\u00e9o gi\u00e3n, t\u1ea1o ra s\u1ef1 d\u1ecbch chuy\u1ec3n v\u1ec1 ph\u00eda \u201c\u0111\u1ea7u \u0111\u1ecf\u201d c\u1ee7a ph\u1ed5 \u0111i\u1ec7n t\u1eeb.<\/p>\n<p>Nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1edbi n\u00e0y x\u00e1c nh\u1eadn r\u1eb1ng REBELS-25 \u0111\u00e3 ph\u00e1 v\u1ee1 k\u1ef7 l\u1ee5c, tr\u1edf th\u00e0nh thi\u00ean h\u00e0 s\u1edbm nh\u1ea5t, xa nh\u1ea5t v\u00e0 xoay nhanh nh\u1ea5t t\u1eebng th\u1ea5y.<\/p>\n<p>Renske Smit, nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Liverpool John Moores Anh qu\u1ed1c v\u00e0 l\u00e0 \u0111\u1ed3ng t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0y n\u00f3i: \u201cALMA l\u00e0 k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng duy nh\u1ea5t hi\u1ec7n nay c\u00f3 \u0111\u1ed9 nh\u1ea1y v\u00e0 \u0111\u1ed9 ph\u00e2n gi\u1ea3i cao nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y\u201d.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta ng\u1ea1c nhi\u00ean l\u00e0, c\u00e1c d\u1eef li\u1ec7u thu \u0111\u01b0\u1ee3c c\u0169ng cho th\u1ea5y d\u1ea5u v\u1ebft c\u1ee7a nh\u1eefng \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m ph\u00e1t tri\u1ec3n h\u01a1n t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 v\u1edbi h\u1ec7 Ng\u00e2n H\u00e0, v\u00ed nh\u01b0 nh\u1eefng v\u1eadt th\u1ec3 t\u1ea1o th\u00e0nh thanh trung t\u00e2m k\u00e9o d\u00e0i v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 c\u00e1c c\u00e1nh tay xo\u1eafn \u1ed1c, m\u1eb7c d\u00f9 nhi\u1ec1u quan s\u00e1t h\u01a1n c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u1ec3 x\u00e1c nh\u1eadn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. Rowland n\u00f3i: \u201cT\u00ecm ki\u1ebfm b\u1eb1ng ch\u1ee9ng cho nh\u1eefng c\u1ea5u tr\u00fac ti\u1ebfn h\u00f3a h\u01a1n s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t kh\u00e1m ph\u00e1 th\u00fa v\u1ecb, v\u00ec REBELS-25 s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh thi\u00ean h\u00e0 xa nh\u1ea5t t\u1eebng ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5u tr\u00fac nh\u01b0 v\u1eady&#8221;.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng quan s\u00e1t trong t\u01b0\u01a1ng lai v\u1ec1 REBELS-25 v\u00e0 s\u1ef1 kh\u00e1m ph\u00e1 nh\u1eefng thi\u00ean h\u00e0 \u0111\u0129a xoay s\u01a1 khai kh\u00e1c c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng s\u1ebd l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh c\u00e1c thi\u00ean h\u00e0 s\u01a1 khai v\u00e0 s\u1ef1 ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a to\u00e0n b\u1ed9 v\u0169 tr\u1ee5.<\/p>\n<p>Ngu\u1ed3n:<\/p>\n<p>1. <a class=\"external free\" href=\"https:\/\/www.space.com\/the-universe\/record-breaking-ancient-galaxy-challenges-cosmic-evolution-theories\" rel=\"nofollow\">https:\/\/www.space.com\/the-universe\/record-breaking-ancient-galaxy-challenges-cosmic-evolution-theories<\/a> 2. <a class=\"external free\" href=\"https:\/\/www.eso.org\/public\/news\/eso2415\/\" rel=\"nofollow\">https:\/\/www.eso.org\/public\/news\/eso2415\/<\/a><\/p>\n<p>D\u1ecbch t\u1eeb: <a class=\"external free\" href=\"https:\/\/www.zhengjian.org\/node\/293140\" rel=\"nofollow\">https:\/\/www.zhengjian.org\/node\/293140<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[ChanhKien.org] Theo quan \u0111i\u1ec3m ch\u1ee7 \u0111\u1ea1o hi\u1ec7n nay trong gi\u1edbi thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc, v\u0169 tr\u1ee5 c\u1ee7a ch\u00fang ta b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb V\u1ee5 n\u1ed5 l\u1edbn (Big Bang. Nh\u1eefng thi\u00ean h\u00e0 l\u00fac s\u01a1 khai tr\u00f4ng r\u1ea5t nh\u1ecf v\u00e0 r\u1ea5t h\u1ed7n lo\u1ea1n. Sau \u0111\u00f3, nh\u1eefng thi\u00ean h\u00e0 s\u01a1 khai h\u1ed7n lo\u1ea1n n\u00e0y s\u00e1p nh\u1eadp v\u1edbi nhau v\u00e0 ph\u00e1t [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[84],"tags":[],"class_list":["post-34916","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-vu-tru-hoc"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Thi\u00ean h\u00e0 h\u00ecnh \u0111\u0129a xoay c\u1ed5 x\u01b0a nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u00e1ch th\u1ee9c c\u00e1c l\u00fd thuy\u1ebft hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u1ec1 ti\u1ebfn h\u00f3a v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 thi\u00ean h\u00e0 - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/11\/thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha.html\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Thi\u00ean h\u00e0 h\u00ecnh \u0111\u0129a xoay c\u1ed5 x\u01b0a nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u00e1ch th\u1ee9c c\u00e1c l\u00fd thuy\u1ebft hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u1ec1 ti\u1ebfn h\u00f3a v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 thi\u00ean h\u00e0 - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[ChanhKien.org] Theo quan \u0111i\u1ec3m ch\u1ee7 \u0111\u1ea1o hi\u1ec7n nay trong gi\u1edbi thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc, v\u0169 tr\u1ee5 c\u1ee7a ch\u00fang ta b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb V\u1ee5 n\u1ed5 l\u1edbn (Big Bang. Nh\u1eefng thi\u00ean h\u00e0 l\u00fac s\u01a1 khai tr\u00f4ng r\u1ea5t nh\u1ecf v\u00e0 r\u1ea5t h\u1ed7n lo\u1ea1n. Sau \u0111\u00f3, nh\u1eefng thi\u00ean h\u00e0 s\u01a1 khai h\u1ed7n lo\u1ea1n n\u00e0y s\u00e1p nh\u1eadp v\u1edbi nhau v\u00e0 ph\u00e1t [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/11\/thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha.html\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-11-12T03:39:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/egik2eAsnJ78EbqShnuxRj-1200-80-image.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"editor_n\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"editor_n\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/11\/thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha.html#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/11\/thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha.html\"},\"author\":{\"name\":\"editor_n\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"headline\":\"Thi\u00ean h\u00e0 h\u00ecnh \u0111\u0129a xoay c\u1ed5 x\u01b0a nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u00e1ch th\u1ee9c c\u00e1c l\u00fd thuy\u1ebft hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u1ec1 ti\u1ebfn h\u00f3a v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 thi\u00ean h\u00e0\",\"datePublished\":\"2024-11-12T03:39:10+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/11\/thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha.html\"},\"wordCount\":1592,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/11\/thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha.html#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/egik2eAsnJ78EbqShnuxRj-1200-80-image.jpg\",\"articleSection\":[\"V\u0169 tr\u1ee5 h\u1ecdc\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/11\/thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha.html\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/11\/thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha.html\",\"name\":\"Thi\u00ean h\u00e0 h\u00ecnh \u0111\u0129a xoay c\u1ed5 x\u01b0a nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u00e1ch th\u1ee9c c\u00e1c l\u00fd thuy\u1ebft hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u1ec1 ti\u1ebfn h\u00f3a v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 thi\u00ean h\u00e0 - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/11\/thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha.html#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/11\/thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha.html#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/egik2eAsnJ78EbqShnuxRj-1200-80-image.jpg\",\"datePublished\":\"2024-11-12T03:39:10+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/11\/thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha.html#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/11\/thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha.html\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/11\/thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha.html#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/egik2eAsnJ78EbqShnuxRj-1200-80-image.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/egik2eAsnJ78EbqShnuxRj-1200-80-image.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/11\/thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha.html#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Thi\u00ean h\u00e0 h\u00ecnh \u0111\u0129a xoay c\u1ed5 x\u01b0a nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u00e1ch th\u1ee9c c\u00e1c l\u00fd thuy\u1ebft hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u1ec1 ti\u1ebfn h\u00f3a v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 thi\u00ean h\u00e0\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\",\"name\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"description\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\",\"name\":\"editor_n\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"editor_n\"},\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Thi\u00ean h\u00e0 h\u00ecnh \u0111\u0129a xoay c\u1ed5 x\u01b0a nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u00e1ch th\u1ee9c c\u00e1c l\u00fd thuy\u1ebft hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u1ec1 ti\u1ebfn h\u00f3a v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 thi\u00ean h\u00e0 - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/11\/thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha.html","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Thi\u00ean h\u00e0 h\u00ecnh \u0111\u0129a xoay c\u1ed5 x\u01b0a nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u00e1ch th\u1ee9c c\u00e1c l\u00fd thuy\u1ebft hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u1ec1 ti\u1ebfn h\u00f3a v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 thi\u00ean h\u00e0 - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","og_description":"[ChanhKien.org] Theo quan \u0111i\u1ec3m ch\u1ee7 \u0111\u1ea1o hi\u1ec7n nay trong gi\u1edbi thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc, v\u0169 tr\u1ee5 c\u1ee7a ch\u00fang ta b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb V\u1ee5 n\u1ed5 l\u1edbn (Big Bang. Nh\u1eefng thi\u00ean h\u00e0 l\u00fac s\u01a1 khai tr\u00f4ng r\u1ea5t nh\u1ecf v\u00e0 r\u1ea5t h\u1ed7n lo\u1ea1n. Sau \u0111\u00f3, nh\u1eefng thi\u00ean h\u00e0 s\u01a1 khai h\u1ed7n lo\u1ea1n n\u00e0y s\u00e1p nh\u1eadp v\u1edbi nhau v\u00e0 ph\u00e1t [&hellip;]","og_url":"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/11\/thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha.html","og_site_name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","article_published_time":"2024-11-12T03:39:10+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/egik2eAsnJ78EbqShnuxRj-1200-80-image.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"editor_n","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"editor_n","Est. reading time":"8 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/11\/thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha.html#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/11\/thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha.html"},"author":{"name":"editor_n","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"headline":"Thi\u00ean h\u00e0 h\u00ecnh \u0111\u0129a xoay c\u1ed5 x\u01b0a nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u00e1ch th\u1ee9c c\u00e1c l\u00fd thuy\u1ebft hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u1ec1 ti\u1ebfn h\u00f3a v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 thi\u00ean h\u00e0","datePublished":"2024-11-12T03:39:10+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/11\/thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha.html"},"wordCount":1592,"image":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/11\/thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha.html#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/egik2eAsnJ78EbqShnuxRj-1200-80-image.jpg","articleSection":["V\u0169 tr\u1ee5 h\u1ecdc"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/11\/thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha.html","url":"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/11\/thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha.html","name":"Thi\u00ean h\u00e0 h\u00ecnh \u0111\u0129a xoay c\u1ed5 x\u01b0a nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u00e1ch th\u1ee9c c\u00e1c l\u00fd thuy\u1ebft hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u1ec1 ti\u1ebfn h\u00f3a v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 thi\u00ean h\u00e0 - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/11\/thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha.html#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/11\/thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha.html#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/egik2eAsnJ78EbqShnuxRj-1200-80-image.jpg","datePublished":"2024-11-12T03:39:10+00:00","author":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/11\/thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha.html#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2024\/11\/thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha.html"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/11\/thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha.html#primaryimage","url":"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/egik2eAsnJ78EbqShnuxRj-1200-80-image.jpg","contentUrl":"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/egik2eAsnJ78EbqShnuxRj-1200-80-image.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/11\/thien-ha-hinh-dia-xoay-co-xua-nhat-duoc-phat-hien-thach-thuc-cac-ly-thuyet-hien-tai-ve-tien-hoa-vu-tru-va-thien-ha.html#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/chanhkien.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Thi\u00ean h\u00e0 h\u00ecnh \u0111\u0129a xoay c\u1ed5 x\u01b0a nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u00e1ch th\u1ee9c c\u00e1c l\u00fd thuy\u1ebft hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u1ec1 ti\u1ebfn h\u00f3a v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 thi\u00ean h\u00e0"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website","url":"https:\/\/chanhkien.org\/","name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","description":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085","name":"editor_n","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","caption":"editor_n"},"url":"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34916","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34916"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34916\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34916"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34916"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34916"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}