{"id":34790,"date":"2024-10-25T11:44:38","date_gmt":"2024-10-25T04:44:38","guid":{"rendered":"https:\/\/chanhkien.org\/?p=34790"},"modified":"2025-05-22T22:25:11","modified_gmt":"2025-05-22T15:25:11","slug":"van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/10\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-5.html","title":{"rendered":"V\u0103n minh 5000 n\u0103m: Di\u1ec7n m\u1ea1o ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed &#8211; Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng: M\u1ed9t trong ba \u0111\u1ea1i th\u1ecbnh th\u1ebf thi\u00ean tri\u1ec1u (5)"},"content":{"rendered":"<p><b>[ChanhKien.org]<\/b><\/p>\n<p><b>Th\u1eddi k\u1ef3 h\u01b0ng th\u1ecbnh \u0111\u1ec9nh cao c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o<\/b><\/p>\n<p>Ph\u1eadt gi\u00e1o trong th\u1eddi k\u1ef3 c\u1ee7a \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec9nh cao h\u01b0ng th\u1ecbnh, \u0111\u00e1nh d\u1ea5u b\u1eb1ng vi\u1ec7c phi\u00ean d\u1ecbch kinh Ph\u1eadt v\u00e0 s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i Ph\u1eadt gi\u00e1o. L\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n m\u1ed9t v\u1ecb gi\u00e1c gi\u1ea3 T\u00e2y h\u00e0nh c\u1ea7u \u0111\u1eafc ch\u00e2n kinh: Huy\u1ec1n Trang. Khi \u1ea5y, c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i Ph\u1eadt gia nh\u01b0 T\u1ecbnh \u0110\u1ed9 T\u00f4ng, Thi\u00ean Thai T\u00f4ng, Hoa Nghi\u00eam T\u00f4ng, Thi\u1ec1n T\u00f4ng c\u0169ng d\u1ea7n d\u1ea7n h\u00ecnh th\u00e0nh. Ngh\u1ec7 thu\u1eadt kh\u1eafc \u0111\u00e1 hang \u0111\u1ed9ng c\u0169ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n l\u1edbn h\u01a1n.<\/p>\n<p><b>Huy\u1ec1n Trang &#8211; Gi\u00e1c gi\u1ea3 \u0110\u1ea1i \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e2n kinh<\/b><\/p>\n<p>Huy\u1ec1n Trang (\u7384\u5958), t\u00ean th\u1eadt l\u00e0 Tr\u1ea7n Huy (\u9673\u7995), b\u1ea3n t\u00ednh ham th\u00edch \u0111\u1ecdc Kinh \u0111i\u1ec3n, t\u1eeb nh\u1ecf \u0111\u00e3 v\u1eefng l\u00f2ng tin theo Ph\u1eadt l\u00fd. N\u0103m 614 SCN, Tu\u1ef3 D\u1ea1ng \u0110\u1ebf h\u1ea1 chi\u1ebfu cho \u0110\u1ea1i l\u00fd khanh Tr\u1ecbnh Thi\u1ec7n Qu\u1ea3 xu\u1ed1ng t\u00f3c cho t\u0103ng nh\u00e2n \u1edf L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng. Tr\u1ea7n \u0110i\u1ebfu khi \u1ea5y m\u1edbi 13 tu\u1ed5i vui m\u1eebng ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn, nh\u01b0ng Tr\u1ecbnh Thi\u1ec7n Qu\u1ea3 th\u1ea5y \u00f4ng c\u00f2n nh\u1ecf, e r\u1eb1ng \u00fd ch\u00ed kh\u00f4ng ki\u00ean \u0111\u1ecbnh, n\u00ean kh\u00f4ng c\u1ea1o \u0111\u1ea7u cho \u00f4ng. Tr\u1ea7n \u0110i\u1ebfu kh\u00f3c l\u00f3c n\u1ee9c n\u1edf, kh\u00f4ng n\u00edn \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u1edfi \u00f4ng xem vi\u1ec7c tu Ph\u1eadt l\u00e0 m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ea3 \u0111\u1eddi m\u00ecnh. Tr\u1ecbnh Thi\u1ec7n Qu\u1ea3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2m ch\u00ed c\u1ee7a \u00f4ng, b\u00e8n ph\u00e1 l\u1ec7 xu\u1ed1ng t\u00f3c cho \u00f4ng th\u00e0nh t\u0103ng, l\u1ea5y ph\u00e1p hi\u1ec7u Huy\u1ec1n Trang.<\/p>\n<p>Huy\u1ec1n Trang d\u1ed1c l\u00f2ng tu h\u00e0nh Ph\u1eadt ph\u00e1p, r\u1ed3i v\u00e2n du b\u1ed1n b\u1ec3, \u0111i kh\u1eafp Th\u1ea7n Ch\u00e2u t\u00ecm danh s\u01b0. V\u1ec1 sau, Huy\u1ec1n Trang nh\u1eadn th\u1ea5y trong kinh s\u00e1ch c\u00f3 m\u1ea5y ch\u01b0\u01a1ng ti\u1ebft l\u00e0m \u00f4ng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00fd gi\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c, h\u00f3a ra l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong khi d\u1ecbch kinh s\u00e1ch. Do \u0111\u00f3, Huy\u1ec1n Trang quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111i Thi\u00ean Tr\u00fac \u1edf T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng, t\u00ecm c\u1ea7u kinh Ph\u1eadt nguy\u00ean v\u0103n, t\u00ecm ra ch\u00e2n l\u00fd.<\/p>\n<p>N\u0103m Trinh Qu\u00e1n th\u1ee9 3 (n\u0103m 629), Huy\u1ec1n Trang r\u1eddi kh\u1ecfi Tr\u01b0\u1eddng An, h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn Thi\u00ean Tr\u00fac m\u00e0 \u0111i. \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng gi\u00fap \u00f4ng chu\u1ea9n b\u1ecb v\u0103n \u0111i\u1ec7p th\u00f4ng quan, ban cho \u00f4ng b\u00e1t v\u00e0ng (kim t\u1eed b\u00e1t) v\u00e0 m\u1ed9t con ng\u1ef1a tr\u1eafng, phong l\u00e0m \u201cng\u1ef1 \u0111\u1ec7\u201d v\u00e0 \u0111\u00edch th\u00e2n \u0111\u01b0a ti\u1ec5n. Khi \u1ea5y, c\u0103n b\u1ea3n kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 \u0111o\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ebfn \u0111i n\u00e0y c\u00f3 bi\u1ebft bao hi\u1ec3m nguy, \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i xa x\u00f4i, ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng kh\u00f3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh, tuy nhi\u00ean Huy\u1ec1n Trang s\u1edbm \u0111\u00e3 kh\u00f4ng m\u00e0ng sinh t\u1eed. \u00d4ng \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n tr\u1ea3i qua tr\u0103m \u0111\u1eafng ng\u00e0n cay, ch\u1ecbu \u0111\u1ee7 m\u1ecdi ma n\u1ea1n kh\u1ea3o nghi\u1ec7m, bao l\u1ea7n \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi vi\u1ec7c thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, h\u1ebft n\u01b0\u1edbc, bi\u00ean gi\u1edbi tra x\u00e9t, v\u01b0\u1ee3t bao n\u00fai non tr\u1eadp tr\u00f9ng, \u0111\u1ed3ng kh\u00f4ng m\u00f4ng qu\u1ea1nh v\u00e0 nh\u1eefng sa m\u1ea1c m\u00eanh m\u00f4ng, c\u00f2n ph\u1ea3i ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng \u0111\u00eam t\u1ed1i t\u0129nh m\u1ecbch v\u00e0 n\u1ed7i c\u00f4 \u0111\u01a1n v\u00f4 t\u1eadn. Ph\u1ea3i m\u1ea5t t\u1edbi ba n\u0103m \u00f4ng m\u1edbi \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Tr\u00fac, l\u1ea1i d\u00f9ng th\u1eddi gian n\u0103m n\u0103m \u0111\u1ec3 th\u00f4ng hi\u1ec3u Ph\u1ea1n ng\u1eef v\u00e0 dung h\u1ee3p to\u00e0n b\u1ed9 ngh\u0129a l\u00fd c\u1ee7a \u0110\u1ea1i th\u1eeba Ph\u1eadt gi\u00e1o, v\u1edbi s\u1ef1 l\u0129nh ng\u1ed9 th\u1ea7n t\u1ed1c, v\u00e0 \u00fd ch\u00ed ki\u00ean c\u01b0\u1eddng, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n d\u1ecb bang r\u1ea5t t\u00f4n tr\u1ecdng v\u00e0 y\u00eau m\u1ebfn. T\u1ea1i th\u00e1nh \u0111\u1ecba Ph\u1eadt gi\u00e1o \u1ea5y, ch\u1ec9 c\u00f3 10 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 th\u00f4ng hi\u1ec3u c\u1ea3 50 b\u1ed9 kinh lu\u1eadn, v\u00e0 Huy\u1ec1n Trang l\u00e0 m\u1ed9t trong s\u1ed1 \u1ea5y. V\u00ec \u00f4ng \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0110\u00f4ng th\u1ed5 \u0110\u1ea1i \u0110\u01b0\u1eddng, v\u00e0 tinh th\u00f4ng \u00abKinh T\u1ea1ng\u00bb, \u00abLu\u1eadt T\u1ea1ng\u00bb v\u00e0 \u00abLu\u1eadn T\u1ea1ng\u00bb trong Ph\u1eadt h\u1ecdc \u1ea4n \u0110\u1ed9, v\u1eady n\u00ean h\u1ecd g\u1ecdi \u00f4ng l\u00e0 \u201c\u0110\u01b0\u1eddng Tam T\u1ea1ng\u201d.<\/p>\n<p>N\u0103m Trinh Qu\u00e1n th\u1ee9 19 (n\u0103m 645), Huy\u1ec1n Trang mang theo h\u00e0ng tr\u0103m b\u1ed9 kinh Ph\u1eadt b\u1eb1ng Ph\u1ea1n v\u0103n tr\u1edf v\u1ec1 Tr\u01b0\u1eddng An, kh\u1eafp th\u00e0nh ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng, mu\u00f4n ng\u01b0\u1eddi \u00f9a ra kh\u1ecfi th\u00e0nh, \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng c\u0169ng \u0111\u00edch th\u00e2n ra ngo\u00e0i th\u00e0nh ngh\u00eanh \u0111\u00f3n t\u1eeb xa. Sau \u0111\u00f3, Huy\u1ec1n Trang \u0111em nh\u1eefng kinh \u0111i\u1ec3n \u0111\u00e3 mang v\u1ec1 phi\u00ean d\u1ecbch th\u00e0nh ti\u1ebfng H\u00e1n, vi\u1ec7c \u1ea5y di\u1ec5n ra trong 19 n\u0103m, hao ki\u1ec7t t\u00e2m tr\u00ed, \u0111\u00e3 s\u1eeda \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u ch\u1ed7 sai nh\u1ecf, m\u1edbi khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi sau \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc t\u1eadp Ph\u1eadt ph\u00e1p ch\u00ednh th\u1ed1ng, m\u00e0 Trung Nguy\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 \u201c\u0110\u1ea1i th\u1eeba Ph\u1eadt gi\u00e1o\u201d. N\u0103m 664, Huy\u1ec1n Trang vi\u00ean t\u1ecbch t\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng An, h\u01b0\u1edfng th\u1ecd 62 tu\u1ed5i.<\/p>\n<p><b>Trinh Qu\u00e1n chi tr\u1ecb &#8211; Th\u1ecbnh \u0110\u01b0\u1eddng kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng<\/b><\/p>\n<p>B\u1edfi v\u00ec t\u1eeb thi\u00ean t\u1eed cho \u0111\u1ebfn th\u1ee9 d\u00e2n, \u0111\u1ec1u c\u00f9ng \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng, h\u01a1n n\u1eefa m\u1ed9t l\u00f2ng t\u00edn ph\u1ee5ng Ph\u1eadt ph\u00e1p, n\u00ean th\u1ef1c l\u1ef1c qu\u1ed1c gia th\u1eddi k\u1ef3 s\u01a1 \u0110\u01b0\u1eddng h\u00f9ng m\u1ea1nh \u0111\u1ebfn kinh ng\u1ea1c. V\u00ec \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng l\u1ea5y ni\u00ean hi\u1ec7u \u201cTrinh Qu\u00e1n\u201d, n\u00ean s\u1eed gia g\u1ecdi th\u1eddi k\u1ef3 n\u00e0y l\u00e0 \u201cTrinh Qu\u00e1n chi tr\u1ecb\u201d.<\/p>\n<p>Th\u1eddi k\u1ef3 \u1ea5y nh\u01b0 m\u1ed9t v\u1ea7ng tr\u0103ng s\u00e1ng, chi\u1ebfu s\u00e1ng c\u1ea3 b\u1ea7u tr\u1eddi \u0111\u00eam c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed nh\u00e2n lo\u1ea1i. Trong th\u1eddi k\u1ef3 n\u00e0y n\u1ec1n ch\u00ednh tr\u1ecb trong s\u1ea1ch, x\u00e3 h\u1ed9i an \u0111\u1ecbnh, m\u01b0a thu\u1eadn gi\u00f3 h\u00f2a, n\u1ec1n n\u00f4ng nghi\u1ec7p h\u00e0ng n\u0103m \u0111\u1ec1u b\u1ed9i thu. M\u1ed7i d\u1ecbp l\u1ec5 t\u1ebft, qu\u00e2n, th\u1ea7n, d\u00e2n \u0111\u1ec1u c\u00f9ng nhau vui m\u1eebng \u0111\u00f3n t\u1ebft, d\u00e2n ch\u00fang an c\u01b0 l\u1ea1c nghi\u1ec7p, kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u1ea1o t\u1eb7c, ng\u1ee5c t\u00f9 th\u01b0\u1eddng tr\u1ed1ng kh\u00f4ng. Thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ea1i tr\u1ecb hi\u1ec3n hi\u1ec7n ch\u00e2n th\u1ef1c tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft.<\/p>\n<p>M\u1ed9t ti\u00eau ch\u00ed quan tr\u1ecdng c\u1ee7a th\u00e1i b\u00ecnh th\u1ecbnh th\u1ebf l\u00e0 ph\u00e1p lu\u1eadt khoan h\u1ed3ng v\u00e0 h\u00ecnh ph\u1ea1t gi\u1ea3m nh\u1eb9. N\u0103m Trinh Qu\u00e1n th\u1ee9 4 (n\u0103m 630), to\u00e0n qu\u1ed1c ch\u1ec9 c\u00f3 29 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb x\u1eed t\u1eed h\u00ecnh. N\u0103m 632, to\u00e0n qu\u1ed1c s\u1ed1 t\u00f9 nh\u00e2n b\u1ecb ph\u00e1n x\u1eed t\u1eed h\u00ecnh t\u1ed5ng c\u1ed9ng c\u00f3 390 ng\u01b0\u1eddi, cu\u1ed1i n\u0103m, L\u00fd Th\u1ebf D\u00e2n cho ph\u00e9p h\u1ecd v\u1ec1 nh\u00e0 thu x\u1ebfp h\u1eadu s\u1ef1, m\u00f9a thu n\u0103m sau l\u1ea1i tr\u1edf l\u1ea1i th\u1ee5 \u00e1n t\u1eed (th\u1eddi x\u01b0a th\u01b0\u1eddng h\u00e0nh h\u00ecnh v\u00e0o m\u00f9a thu). Th\u00e1ng 9 n\u0103m 633, to\u00e0n b\u1ed9 390 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u tr\u1edf l\u1ea1i nh\u00e0 ng\u1ee5c, kh\u00f4ng m\u1ed9t ai b\u1ecf tr\u1ed1n. Tr\u1eadt t\u1ef1 x\u00e3 h\u1ed9i an \u0111\u1ecbnh, \u0111\u00eam kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng c\u1eeda. Thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ea1i tr\u1ecb, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 \u201cNh\u1eadt nguy\u1ec7t l\u1ec7 thi\u00ean\u201d (\u00fd ch\u1ec9 v\u0103n minh \u0110\u1ea1i \u0110\u01b0\u1eddng x\u00e1n l\u1ea1n nh\u01b0 nh\u1eadt nguy\u1ec7t).<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i ra, trong th\u1eddi k\u1ef3 n\u00e0y c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a, kinh t\u1ebf, n\u00f4ng nghi\u1ec7p, th\u1ee7 c\u00f4ng nghi\u1ec7p, th\u01b0\u01a1ng nghi\u1ec7p, giao th\u00f4ng \u0111\u1ec1u si\u00eau vi\u1ec7t c\u00e1ch xa t\u1ea5t c\u1ea3 th\u1eddi \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. X\u00e3 h\u1ed9i nh\u00e2n lo\u1ea1i th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u1ea5y th\u1ef1c s\u1ef1 b\u01b0\u1edbc v\u00e0o m\u1ed9t th\u1eddi k\u1ef3 hoan ca m\u1eebng th\u00e1i b\u00ecnh \u0111\u1ea7y t\u01b0\u1eddng h\u00f2a, l\u1ecbch thi\u1ec7p, an \u0111\u1ecbnh, v\u00e0 sung t\u00fac.<\/p>\n<p>Trong cu\u1ed1n \u00abT\u00e2n \u0110\u01b0\u1eddng Th\u01b0\u00bb c\u00f3 n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cv\u00e0o n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0, m\u1ed9t \u0111\u1ea5u g\u1ea1o ch\u1ec9 b\u1ed1n n\u0103m ti\u1ec1n, ng\u01b0\u1eddi \u0111i ra ngo\u00e0i h\u00e0ng th\u00e1ng c\u0169ng kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u00f3ng c\u1eeda, tr\u00e2u ng\u1ef1a th\u1ea3 ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng, kh\u00e1ch b\u1ed9 h\u00e0nh h\u00e0ng ng\u00e0n d\u1eb7m kh\u00f4ng c\u1ea7n mang l\u01b0\u01a1ng kh\u00f4, ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u1eadt sinh s\u00f4i \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac\u201d. Trong cu\u1ed1n \u00abTh\u00f4ng \u0110i\u1ec3n\u00bb n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cT\u1eeb th\u1eddi Trinh Qu\u00e1n, Th\u00e1i T\u00f4ng d\u1ed1c l\u00f2ng tr\u1ecb qu\u1ed1c. \u0110\u1ebfn n\u0103m th\u1ee9 8, n\u0103m th\u1ee9 9 li\u00ean ti\u1ebfp b\u1ed9i thu, m\u1ed9t \u0111\u1ea5u g\u1ea1o b\u1ed1n n\u0103m ti\u1ec1n, tr\u00e2u ng\u1ef1a th\u1ea3 ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng, \u0111i ra ngo\u00e0i h\u00e0ng th\u00e1ng c\u1eeda nh\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00f3ng. \u0110\u1ebfn n\u0103m th\u1ee9 15, m\u1ed7i \u0111\u1ea5u g\u1ea1o ch\u1ec9 c\u00f3 gi\u00e1 hai ti\u1ec1n\u201d.<\/p>\n<p>Trong th\u1eddi k\u1ef3 n\u00e0y, c\u00e1c n\u01b0\u1edbc th\u1ea7n ph\u1ee5c, bi\u00ean gi\u1edbi \u0110\u1ea1i \u0110\u01b0\u1eddng m\u1ed9t d\u1ea3i an \u0111\u1ecbnh, ng\u01b0\u1eddi trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u t\u00f4n x\u01b0ng \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng l\u00e0 \u201cThi\u00ean Kh\u1ea3 H\u00e3n\u201d<\/p>\n<p>Lo\u1ea1i th\u1ecbnh th\u1ebf kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y \u1edf trong l\u1ecbch s\u1eed Trung Qu\u1ed1c l\u00e0 v\u00f4 c\u00f9ng hi\u1ebfm th\u1ea5y.<\/p>\n<p><b>\u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng ch\u1ecdn nh\u00e2n \u0111\u1ee9c l\u1eadp ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf v\u1ecb<\/b><\/p>\n<p>\u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng t\u00e0i tr\u00ed m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c ki\u1ec7t xu\u1ea5t l\u1ea1i nh\u1ecdc l\u00f2ng ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf v\u1ecb. \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng c\u00f3 14 ng\u01b0\u1eddi con trai, trong \u0111\u00f3 ba ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 con chung v\u1edbi Tr\u01b0\u1edfng T\u00f4n Ho\u00e0ng H\u1eadu, g\u1ed3m c\u00f3: Th\u00e1i t\u1eed L\u00fd Th\u1eeba C\u00e0n (con tr\u01b0\u1edfng) thi\u00ean ch\u1ea5t \u01b0u t\u00fa, n\u1ed5i ti\u1ebfng th\u00f4ng minh. T\u1eebng nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u1edf l\u1ea1i kinh th\u00e0nh coi s\u00f3c qu\u1ed1c s\u1ef1, bi\u1ec3u hi\u1ec7n xu\u1ea5t s\u1eafc. Ng\u1ee5y v\u01b0\u01a1ng L\u00fd Th\u00e1i (con th\u1ee9) d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 k\u1ebf th\u1eeba t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u01b0u \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng v\u00e0 Tr\u01b0\u1edfng T\u00f4n Ho\u00e0ng H\u1eadu, r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5 ho\u00e0ng y\u00eau th\u01b0\u01a1ng. T\u1ea5n v\u01b0\u01a1ng L\u00fd Tr\u1ecb (con th\u1ee9 ba) nh\u00e2n h\u1eadu khoan dung hi\u1ebfu thu\u1eadn d\u1ec5 m\u1ebfn, t\u01b0 ch\u1ea5t hi\u1ec1n l\u00e0nh nhu thu\u1eadn.<\/p>\n<p>Th\u00e1i t\u1eed L\u00fd Th\u1eeba C\u00e0n tuy c\u00f3 nhi\u1ec1u \u01b0u \u0111i\u1ec3m, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn l\u00e0 b\u1ecb \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng ph\u1ebf b\u1ecf, nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0: \u00f4ng y\u1ebfn \u1ea9m vui ch\u01a1i v\u00f4 \u0111\u1ed9, s\u1ee7ng \u00e1i m\u1ed9t Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ea1c nh\u00e2n (\u0111\u1ed3ng t\u00ednh luy\u1ebfn \u00e1i), \u0111\u1ebfn m\u1ee9c kh\u1eafp th\u00e0nh x\u00f4n xao. Y\u00eau th\u00edch phong t\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3 v\u00e0 \u0111\u00e1nh tr\u1eadn ch\u00e9m gi\u1ebft, h\u1ecdc ng\u00f4n ng\u1eef \u0110\u1ed9t Quy\u1ebft, m\u1eb7c y ph\u1ee5c c\u1ee7a \u0110\u1ed9t Quy\u1ebft. X\u00e1 hoa m\u1ed9 di (b\u1ecf Trung Hoa ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 d\u1ecb t\u1ed9c), c\u00f2n t\u1ecf \u00fd sau khi \u0111\u0103ng c\u01a1 mu\u1ed1n l\u00e0m b\u1ed9 h\u1ea1 c\u1ee7a t\u1ed9c tr\u01b0\u1edfng \u0110\u1ed9t Quy\u1ebft. G\u1ea7n g\u0169i ti\u1ec3u nh\u00e2n l\u00e1nh xa ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n. V\u00ec ba \u0111i\u1ec3m tr\u00ean, \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng v\u00f4 c\u00f9ng th\u1ea5t v\u1ecdng v\u1ec1 L\u00fd Th\u1eeba C\u00e0n v\u00e0 mu\u1ed1n thay ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Sau khi L\u00fd Th\u1eeba C\u00e0n bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3 ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng ch\u00ednh bi\u1ebfn, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u00e9p ph\u1ee5 ho\u00e0ng tho\u00e1i v\u1ecb. Nh\u01b0ng cu\u1ed9c ch\u00ednh bi\u1ebfn d\u1ec5 d\u00e0ng b\u1ecb Th\u00e1i T\u00f4ng tr\u1ea5n \u00e1p. V\u00e0 L\u00fd Th\u1eeba C\u00e0n b\u1ecb ph\u1ebf l\u00e0m th\u1ee9 d\u00e2n.<\/p>\n<p>Th\u00e1i T\u00f4ng mu\u1ed1n l\u1eadp L\u00fd Th\u00e1i l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed, v\u00ec trong c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi con trai th\u00ec L\u00fd Th\u00e1i l\u00e0 gi\u1ed1ng \u00f4ng nh\u1ea5t. \u0110\u00e1ng ti\u1ebfc, t\u00e2m \u0111\u1ecba hi\u1ec3m \u00e1c c\u1ee7a L\u00fd Th\u00e1i l\u1ed9 r\u00f5 r\u00e0nh r\u00e0nh. L\u00fd Th\u00e1i t\u1eebng kh\u00f4ng ch\u1ec9 m\u1ed9t l\u1ea7n mu\u1ed1n m\u01b0u h\u1ea1i L\u00fd Th\u1eeba C\u00e0n, h\u01a1n n\u1eefa l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n nh\u01b0 Ng\u1ee5y Tr\u01b0ng, Ch\u1eed To\u1ea1i L\u01b0\u01a1ng \u1ee7ng h\u1ed9, v\u00ec th\u1ebf Th\u00e1i T\u00f4ng kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u1ea1 chi\u1ebfu s\u1eafc l\u1eadp.<\/p>\n<p>\u0110\u1ed3ng th\u1eddi, Th\u00e1i T\u00f4ng c\u0169ng suy x\u00e9t \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u1ebfu \u0111\u1ec3 L\u00fd Th\u00e1i l\u00ean ng\u00f4i Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, L\u00fd Th\u00e1i nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh s\u1ebd h\u1ea1 \u0111\u1ed9c th\u1ee7 v\u1edbi L\u00fd Th\u1eeba C\u00e0n, m\u00e0 Th\u00e1i T\u00f4ng th\u00ec kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u1ea1i x\u1ea3y ra vi\u1ec7c \u0111\u1ed5 m\u00e1u. Trong th\u1eddi kh\u1eafc quan tr\u1ecdng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn Tam ho\u00e0ng t\u1eed L\u00fd Tr\u1ecb. L\u00fd Tr\u1ecb nh\u00e2n h\u1eadu, v\u00e0 c\u0169ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ef1a ch\u1ecdn th\u00edch h\u1ee3p. \u0110\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean, Th\u00e1i T\u00f4ng hi v\u1ecdng c\u00f3 th\u1ec3 giao giang s\u01a1n cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i l\u1eabn \u0111\u1ee9c, nh\u01b0ng ti\u1ebfc r\u1eb1ng l\u00fac n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00f3 l\u1ef1a ch\u1ecdn gi\u1eefa \u201ct\u00e0i\u201d v\u00e0 \u201c\u0111\u1ee9c\u201d m\u00e0 th\u00f4i. Th\u00e1i T\u00f4ng sau nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1eafn \u0111o, v\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch t\u1eeb nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n, cu\u1ed1i c\u00f9ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ch\u1ecdn l\u1ea5y nh\u00e2n \u0111\u1ee9c v\u00e0 l\u1eadp L\u00fd Tr\u1ecb l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed, t\u1ee9c \u0110\u01b0\u1eddng Cao T\u00f4ng sau n\u00e0y.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng 4 n\u0103m Trinh Qu\u00e1n th\u1ee9 17, \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u00e3 l\u1eadp ng\u01b0\u1eddi con trai th\u1ee9 ch\u00edn T\u1ea5n v\u01b0\u01a1ng L\u00fd Tr\u1ecb l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi qu\u1ea3n gi\u00e1o nghi\u00eam kh\u1eafc. L\u00fac \u0103n c\u01a1m, \u00f4ng \u0111\u00e3 ch\u1ec9 v\u00e0o \u0111\u1ed3 \u0103n m\u00e0 n\u00f3i v\u1edbi L\u00fd Tr\u1ecb r\u1eb1ng: vi\u1ec7c \u0111\u1ed3ng \u00e1ng, m\u00f9a xu\u00e2n gieo h\u1ea1t m\u00f9a thu g\u1eb7t h\u00e1i, \u0111\u1ec1u \u0111\u00f2i h\u1ecfi ph\u1ea3i lao \u0111\u1ed9ng ch\u0103m ch\u1ec9. Ch\u1ec9 c\u00f3 qu\u00fd ti\u1ebfc s\u1ee9c d\u00e2n, kh\u00f4ng l\u00e0m l\u1ee1 th\u1eddi v\u1ee5, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 lu\u00f4n c\u00f3 c\u01a1m \u0111\u1ec3 \u0103n\u201d; th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a, \u00f4ng b\u00e8n n\u00f3i: \u201cng\u1ef1a c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1edf ng\u01b0\u1eddi b\u1ed9 h\u00e0nh, ti\u1ebft ki\u1ec7m s\u1ee9c l\u1ef1c, n\u1ebfu s\u1eed d\u1ee5ng h\u1ee3p l\u00fd, kh\u00f4ng v\u1eaft ki\u1ec7t s\u1ee9c, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 lu\u00f4n c\u00f3 ng\u1ef1a \u0111\u1ec3 c\u01b0\u1ee1i\u201d; g\u1eb7p ng\u01b0\u1eddi \u0111i thuy\u1ec1n, b\u00e8n n\u00f3i: \u201cthuy\u1ec1n s\u1edf d\u0129 v\u00ed v\u1edbi vua, n\u01b0\u1edbc s\u1edf d\u0129 v\u00ed v\u1edbi d\u00e2n, n\u01b0\u1edbc c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea3i thuy\u1ec1n, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eadt thuy\u1ec1n. Con t\u01b0\u01a1ng lai s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh vua, th\u1eed ngh\u0129 v\u1ec1 quan h\u1ec7 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc v\u1edbi thuy\u1ec1n, c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng s\u1ee3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng\u201d; g\u1eb7p nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang ngh\u1ec9 ng\u01a1i h\u00f3ng m\u00e1t d\u01b0\u1edbi b\u00f3ng c\u00e2y, b\u00e8n n\u00f3i: \u201cth\u00e2n c\u00e2y n\u00e0y tuy r\u1eb1ng u\u1ed1n kh\u00fac, nh\u01b0ng sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111o b\u1eb1ng d\u00e2y \u0111o c\u1ee7a th\u1ee3 m\u1ed9c th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 c\u01b0a th\u00e0nh nh\u1eefng t\u1ea5m g\u1ed7 th\u1eb3ng t\u1eafp. Qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng tuy v\u00f4 \u0111\u1ea1o, nh\u01b0ng ch\u1ec9 c\u1ea7n bi\u1ebft ti\u1ebfp th\u1ee5 l\u1eddi can gi\u00e1n, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh thi\u00ean t\u1eed th\u00e1nh minh v\u1eady\u201d.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng m\u1ed9t n\u0103m Trinh Qu\u00e1n th\u1ee9 22 (n\u0103m 648), \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng ban th\u01b0\u1edfng cu\u1ed1n \u00ab\u0110\u1ebf Ph\u1ea1m\u00bb g\u1ed3m 12 ch\u01b0\u01a1ng do m\u00ecnh vi\u1ebft cho Th\u00e1i t\u1eed L\u00fd Tr\u1ecb, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u00e2n c\u1ea7n nh\u1eafc nh\u1edf r\u1eb1ng: \u201cCon n\u00ean l\u1ea5y c\u00e1c b\u1eadc th\u00e1nh tri\u1ebft v\u00e0 hi\u1ec1n v\u01b0\u01a1ng x\u01b0a l\u00e0m th\u1ea7y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1ed1ng nh\u01b0 ta \u0111\u00e2y, th\u00ec tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc theo. B\u1edfi v\u00ec n\u1ebfu noi theo b\u1eadc th\u01b0\u1ee3ng, th\u00ec ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn b\u1eadc trung, n\u1ebfu l\u00e0 noi theo b\u1eadc trung th\u00ec ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eadc h\u1ea1 m\u00e0 th\u00f4i. Ta t\u1eeb khi l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u1ebfn nay, nh\u1eefng sai l\u1ea7m ph\u1ea1m ph\u1ea3i l\u00e0 r\u1ea5t nhi\u1ec1u: g\u1ea5m v\u00f3c ch\u00e2u ng\u1ecdc kh\u00f4ng \u0111o\u1ea1n d\u1ee9t, cung th\u1ea5t \u0111\u00e0i t\u1ea1 kh\u00f4ng ng\u1eebng x\u00e2y d\u1ef1ng, ch\u00f3 ng\u1ef1a \u01b0ng c\u1eaft (ch\u1ec9 n\u00f4 b\u1ed9c tay sai) kh\u00f4ng \u0111\u00e2u kh\u00f4ng c\u00f3, du h\u00e0nh kh\u1eafp ch\u1ed1n t\u1ed1n k\u00e9m phi\u1ec1n h\u00e0. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng sai l\u1ea7m l\u1edbn nh\u1ea5t ta ph\u1ea1m ph\u1ea3i, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc theo g\u01b0\u01a1ng ta\u201d.<\/p>\n<p>Th\u00e1i T\u00f4ng c\u00f2n gi\u00e1o hu\u1ea5n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi con trai kh\u00e1c r\u1eb1ng: \u201cPh\u1ee5 th\u00e2n y\u00eau th\u01b0\u01a1ng c\u00e1c con, \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1ebd th\u01b0\u1eddng t\u00ecnh, kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u1ea1y b\u1ea3o th\u00ec ai c\u0169ng t\u1ef1 bi\u1ebft. L\u00e0m con c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eb9n c\u1ea3 trung l\u1eabn hi\u1ebfu, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t nh\u1ea5t r\u1ed3i. N\u1ebfu kh\u00f4ng nghe l\u1eddi gi\u00e1o hu\u1ea5n, kh\u00f4ng tu\u00e2n theo l\u1ec5 ph\u00e1p, t\u1ea5t y\u1ebfu chi\u00eau m\u1eddi h\u1ecda s\u00e1t th\u00e2n, tuy r\u1eb1ng ph\u1ee5 th\u00e2n th\u01b0\u01a1ng y\u00eau, c\u0169ng kh\u00f4ng l\u00e0m sao \u0111\u01b0\u1ee3c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y sau khi H\u00e1n V\u0169 \u0110\u1ebf m\u1ea5t, H\u00e1n Chi\u00eau \u0110\u1ebf k\u1ebf v\u1ecb, Y\u00ean v\u01b0\u01a1ng L\u01b0u \u0110\u00e1n ki\u00eau ng\u1ea1o ngang ng\u01b0\u1ee3c, cu\u1ed3ng v\u1ecdng b\u1ea5t ph\u1ee5c, Ho\u1eafc Quang \u0111\u00e3 h\u1ea1 m\u1ed9t \u0111\u1ea1o chi\u1ebfu th\u01b0, t\u1ee9c th\u00ec ng\u01b0\u1eddi m\u1ea5t n\u01b0\u1edbc tan. L\u00e0 th\u1ea7n t\u1eed th\u00ec ph\u1ea3i r\u00fat ra b\u00e0i h\u1ecdc gi\u00e1o hu\u1ea5n t\u1eeb chuy\u1ec7n n\u00e0y, c\u1ea7n c\u1ea9n th\u1eadn, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ch\u1edb h\u1ecdc theo L\u01b0u \u0110\u00e1n\u201d. Nghe n\u00f3i, t\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau, c\u00e1c long t\u1eed long t\u00f4n \u1ea5y \u0111\u1ec1u tu\u00e2n th\u1ee7 lu\u1eadt ph\u00e1p, r\u1ea5t \u00edt ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111i\u1ec1u x\u1eb1ng b\u1eady.<\/p>\n<p><b>\u0110\u00e1nh gi\u00e1 l\u1ecbch s\u1eed v\u1ec1 \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng<\/b><\/p>\n<p>N\u0103m 649, \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng b\u0103ng h\u00e0 \u1edf \u0111i\u1ec7n H\u00e0m Phong, th\u1ecd 52 tu\u1ed5i. Di chi\u1ebfu Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed k\u1ebf v\u1ecb tr\u01b0\u1edbc linh c\u1eefu, tang l\u1ec5 th\u1ef1c hi\u1ec7n theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 H\u00e1n. Sau khi m\u1ea5t th\u1ee5y hi\u1ec7u l\u00e0 V\u0103n V\u00f5 \u0110\u1ea1i Th\u00e1nh \u0110\u1ea1i Qu\u1ea3ng Hi\u1ebfu Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf.<\/p>\n<p>C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, lu\u1eadn gan g\u00f3c, lu\u1eadn t\u00e0i tr\u00ed, lu\u1eadn v\u00f5 l\u01b0\u1ee3c, n\u00f3i m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ed5ng quan, th\u00ec L\u00fd Th\u1ebf D\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 \u201cthi\u00ean h\u1ea1 v\u00f4 \u0111\u1ecbch\u201d. \u00d4ng c\u1ea7n c\u00f9 g\u1ea7n d\u00e2n, v\u0103n thao v\u00f5 l\u01b0\u1ee3c, anh d\u0169ng h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi, v\u1eeba c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c g\u00e2y d\u1ef1ng c\u01a1 nghi\u1ec7p l\u1ea1i c\u00f3 t\u00e0i g\u00ecn gi\u1eef c\u01a1 nghi\u1ec7p, x\u00e1c th\u1ef1c l\u00e0 \u201cthi\u00ean c\u1ed5 nh\u1ea5t \u0111\u1ebf\u201d. L\u00f2ng nh\u00e2n t\u1eeb v\u00e0 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh c\u1ee7a \u00f4ng vang kh\u1eafp b\u1ed1n b\u1ec3 uy v\u0169 ch\u1ea5n nhi\u1ebfp t\u00e1m ph\u01b0\u01a1ng, l\u00e3nh th\u1ed5 \u0110\u01b0\u1eddng s\u01a1 r\u1ed9ng l\u1edbn h\u01a1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u so v\u1edbi th\u1eddi T\u1ea7n H\u00e1n. V\u1ec1 sau c\u00f3 nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc Chu D\u1ef1c th\u1eddi nh\u00e0 Minh ca ng\u1ee3i Th\u00e1i T\u00f4ng r\u1eb1ng: \u201cT\u1eeb Tam \u0110\u1ea1i (h\u1ee3p x\u01b0ng ba tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i H\u1ea1, Th\u01b0\u01a1ng, Chu) tr\u1edf \u0111i, trong nh\u1eefng v\u1ecb vua khai qu\u1ed1c v\u00e0 g\u00ecn gi\u1eef ph\u00e9p lu\u1eadt, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ee7 c\u1ea3 hai \u0111i\u1ec1u l\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng. V\u0103n, C\u1ea3nh, V\u0169, Tuy\u00ean c\u1ee7a nh\u00e0 H\u00e1n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng b\u00ec k\u1ecbp\u201d.<\/p>\n<p>D\u00f9 cho kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng th\u1ecbnh \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 d\u1ea7n l\u00f9i xa, nh\u01b0ng \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng L\u00fd Th\u1ebf D\u00e2n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 d\u1ef1ng l\u00ean b\u1ee9c tranh huy ho\u00e0ng n\u00e0y v\u1eabn m\u00e3i m\u00e3i l\u00e0 thi\u00ean t\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi sau k\u00ednh ng\u01b0\u1ee1ng.<\/p>\n<p>D\u1ecbch t\u1eeb: <a class=\"external free\" href=\"https:\/\/www.zhengjian.org\/node\/29150\" rel=\"nofollow\">https:\/\/www.zhengjian.org\/node\/29150<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[ChanhKien.org] Th\u1eddi k\u1ef3 h\u01b0ng th\u1ecbnh \u0111\u1ec9nh cao c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o Ph\u1eadt gi\u00e1o trong th\u1eddi k\u1ef3 c\u1ee7a \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec9nh cao h\u01b0ng th\u1ecbnh, \u0111\u00e1nh d\u1ea5u b\u1eb1ng vi\u1ec7c phi\u00ean d\u1ecbch kinh Ph\u1eadt v\u00e0 s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i Ph\u1eadt gi\u00e1o. L\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n m\u1ed9t v\u1ecb gi\u00e1c gi\u1ea3 T\u00e2y [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[304,103],"tags":[482],"class_list":["post-34790","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-loat-bai","category-vanhoa-truyenthong","tag-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>V\u0103n minh 5000 n\u0103m: Di\u1ec7n m\u1ea1o ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed - Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng: M\u1ed9t trong ba \u0111\u1ea1i th\u1ecbnh th\u1ebf thi\u00ean tri\u1ec1u (5) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/10\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-5.html\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"V\u0103n minh 5000 n\u0103m: Di\u1ec7n m\u1ea1o ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed - Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng: M\u1ed9t trong ba \u0111\u1ea1i th\u1ecbnh th\u1ebf thi\u00ean tri\u1ec1u (5) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[ChanhKien.org] Th\u1eddi k\u1ef3 h\u01b0ng th\u1ecbnh \u0111\u1ec9nh cao c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o Ph\u1eadt gi\u00e1o trong th\u1eddi k\u1ef3 c\u1ee7a \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec9nh cao h\u01b0ng th\u1ecbnh, \u0111\u00e1nh d\u1ea5u b\u1eb1ng vi\u1ec7c phi\u00ean d\u1ecbch kinh Ph\u1eadt v\u00e0 s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i Ph\u1eadt gi\u00e1o. L\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n m\u1ed9t v\u1ecb gi\u00e1c gi\u1ea3 T\u00e2y [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/10\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-5.html\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-10-25T04:44:38+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-05-22T15:25:11+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"editor_n\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"editor_n\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"19 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/10\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-5.html#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/10\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-5.html\"},\"author\":{\"name\":\"editor_n\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"headline\":\"V\u0103n minh 5000 n\u0103m: Di\u1ec7n m\u1ea1o ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed &#8211; Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng: M\u1ed9t trong ba \u0111\u1ea1i th\u1ecbnh th\u1ebf thi\u00ean tri\u1ec1u (5)\",\"datePublished\":\"2024-10-25T04:44:38+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-22T15:25:11+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/10\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-5.html\"},\"wordCount\":3898,\"keywords\":[\"Di\u1ec7n m\u1ea1o ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed\"],\"articleSection\":[\"Lo\u1ea1t b\u00e0i (Series)\",\"V\u0103n h\u00f3a truy\u1ec1n th\u1ed1ng\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/10\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-5.html\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/10\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-5.html\",\"name\":\"V\u0103n minh 5000 n\u0103m: Di\u1ec7n m\u1ea1o ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed - Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng: M\u1ed9t trong ba \u0111\u1ea1i th\u1ecbnh th\u1ebf thi\u00ean tri\u1ec1u (5) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\"},\"datePublished\":\"2024-10-25T04:44:38+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-22T15:25:11+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/10\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-5.html#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/10\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-5.html\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/10\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-5.html#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"V\u0103n minh 5000 n\u0103m: Di\u1ec7n m\u1ea1o ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed &#8211; Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng: M\u1ed9t trong ba \u0111\u1ea1i th\u1ecbnh th\u1ebf thi\u00ean tri\u1ec1u (5)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\",\"name\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"description\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\",\"name\":\"editor_n\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"editor_n\"},\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"V\u0103n minh 5000 n\u0103m: Di\u1ec7n m\u1ea1o ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed - Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng: M\u1ed9t trong ba \u0111\u1ea1i th\u1ecbnh th\u1ebf thi\u00ean tri\u1ec1u (5) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/10\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-5.html","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"V\u0103n minh 5000 n\u0103m: Di\u1ec7n m\u1ea1o ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed - Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng: M\u1ed9t trong ba \u0111\u1ea1i th\u1ecbnh th\u1ebf thi\u00ean tri\u1ec1u (5) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","og_description":"[ChanhKien.org] Th\u1eddi k\u1ef3 h\u01b0ng th\u1ecbnh \u0111\u1ec9nh cao c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o Ph\u1eadt gi\u00e1o trong th\u1eddi k\u1ef3 c\u1ee7a \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec9nh cao h\u01b0ng th\u1ecbnh, \u0111\u00e1nh d\u1ea5u b\u1eb1ng vi\u1ec7c phi\u00ean d\u1ecbch kinh Ph\u1eadt v\u00e0 s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i Ph\u1eadt gi\u00e1o. L\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n m\u1ed9t v\u1ecb gi\u00e1c gi\u1ea3 T\u00e2y [&hellip;]","og_url":"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/10\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-5.html","og_site_name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","article_published_time":"2024-10-25T04:44:38+00:00","article_modified_time":"2025-05-22T15:25:11+00:00","author":"editor_n","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"editor_n","Est. reading time":"19 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/10\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-5.html#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/10\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-5.html"},"author":{"name":"editor_n","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"headline":"V\u0103n minh 5000 n\u0103m: Di\u1ec7n m\u1ea1o ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed &#8211; Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng: M\u1ed9t trong ba \u0111\u1ea1i th\u1ecbnh th\u1ebf thi\u00ean tri\u1ec1u (5)","datePublished":"2024-10-25T04:44:38+00:00","dateModified":"2025-05-22T15:25:11+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/10\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-5.html"},"wordCount":3898,"keywords":["Di\u1ec7n m\u1ea1o ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed"],"articleSection":["Lo\u1ea1t b\u00e0i (Series)","V\u0103n h\u00f3a truy\u1ec1n th\u1ed1ng"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/10\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-5.html","url":"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/10\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-5.html","name":"V\u0103n minh 5000 n\u0103m: Di\u1ec7n m\u1ea1o ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed - Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng: M\u1ed9t trong ba \u0111\u1ea1i th\u1ecbnh th\u1ebf thi\u00ean tri\u1ec1u (5) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website"},"datePublished":"2024-10-25T04:44:38+00:00","dateModified":"2025-05-22T15:25:11+00:00","author":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/10\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-5.html#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2024\/10\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-5.html"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2024\/10\/van-minh-5000-nam-dien-mao-chan-thuc-cua-lich-su-nha-duong-mot-trong-ba-dai-thinh-the-thien-trieu-5.html#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/chanhkien.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"V\u0103n minh 5000 n\u0103m: Di\u1ec7n m\u1ea1o ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed &#8211; Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng: M\u1ed9t trong ba \u0111\u1ea1i th\u1ecbnh th\u1ebf thi\u00ean tri\u1ec1u (5)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website","url":"https:\/\/chanhkien.org\/","name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","description":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085","name":"editor_n","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","caption":"editor_n"},"url":"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34790","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34790"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34790\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34790"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34790"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34790"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}