{"id":30895,"date":"2023-07-24T06:26:12","date_gmt":"2023-07-23T23:26:12","guid":{"rendered":"https:\/\/chanhkien.org\/?p=30895"},"modified":"2025-05-30T14:21:59","modified_gmt":"2025-05-30T07:21:59","slug":"thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chanhkien.org\/2023\/07\/thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5.html","title":{"rendered":"Thuy\u1ebft Ti\u1ebfn H\u00f3a &#8211; Sai l\u1ea7m khoa h\u1ecdc l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i (Ph\u1ea7n 5)"},"content":{"rendered":"<p><b>[ChanhKien.org]<\/b><\/p>\n<p><b>Ph&#7847;n 5 &ndash; T&aacute;c h&#7841;i to l&#7899;n c&#7911;a thuy&#7871;t ti&#7871;n h&oacute;a &#273;&#7889;i v&#7899;i x&atilde; h&#7897;i nh&acirc;n lo&#7841;i<\/b><\/p>\n<p>B&acirc;y gi&#7901; ch&uacute;ng ta s&#7869; xem x&eacute;t m&#7897;t ch&uacute;t v&#7873; t&aacute;c &#273;&#7897;ng ti&ecirc;u c&#7921;c c&#7911;a thuy&#7871;t ti&#7871;n h&oacute;a, ph&acirc;n t&iacute;ch ng&#7855;n g&#7885;n m&#7897;t ch&uacute;t s&#7921; h&#7895;n lo&#7841;n m&agrave; n&oacute; g&acirc;y ra trong l&#297;nh v&#7921;c sinh h&#7885;c v&agrave; t&aacute;c h&#7841;i &#273;&#7889;i v&#7899;i x&atilde; h&#7897;i.<\/p>\n<p><b>5.1. Thuy&#7871;t ti&#7871;n h&oacute;a g&acirc;y ra m&acirc;u thu&#7851;n v&agrave; h&#7895;n lo&#7841;n trong l&#297;nh v&#7921;c sinh h&#7885;c<\/b><\/p>\n<p>N&#7871;u m&#7897;t l&yacute; thuy&#7871;t l&agrave; ch&iacute;nh x&aacute;c th&igrave; d&ugrave; xu&#7845;t ph&aacute;t t&#7915; g&oacute;c &#273;&#7897; n&agrave;o c&#361;ng &#273;&#7873;u c&oacute; th&#7875; ch&#7913;ng minh t&iacute;nh &#273;&uacute;ng &#273;&#7855;n ch&acirc;n th&#7921;c c&#7911;a n&oacute;, v&#7843; l&#7841;i c&aacute;c minh ch&#7913;ng t&#7841;i c&aacute;c ph&#432;&#417;ng di&#7879;n kh&aacute;c nhau c&ograve;n b&#7893; sung cho nhau. V&iacute; nh&#432; t&#7915; c&aacute;c ph&#432;&#417;ng di&#7879;n kh&aacute;c nhau &#273;&#7873;u ch&#7913;ng minh ch&iacute;nh x&aacute;c &#273;&#432;&#7907;c r&#7857;ng gen l&agrave; ph&acirc;n t&#7917; DNA. Nh&#432;ng thuy&#7871;t ti&#7871;n h&oacute;a th&igrave; ng&#432;&#7907;c l&#7841;i, c&aacute;c gi&#7843; thuy&#7871;t &#273;&#432;a ra t&#7915; c&aacute;c g&oacute;c &#273;&#7897; kh&aacute;c nhau l&#7841;i m&acirc;u thu&#7851;n nhau t&#7899;i m&#7913;c c&oacute; gi&#7843; thuy&#7871;t n&agrave;y th&igrave; kh&ocirc;ng c&oacute; gi&#7843; thuy&#7871;t kia. Ch&uacute;ng ta &#273;&atilde; c&oacute; th&#7875; th&#7845;y &#273;i&#7873;u &#273;&oacute; t&#7915; c&aacute;c b&agrave;i vi&#7871;t tr&#432;&#7899;c trong lo&#7841;t b&agrave;i n&agrave;y.<\/p>\n<p>Trong m&ocirc; th&#7913;c s&#7843;n sinh ra lo&agrave;i m&#7899;i theo t&#432; duy c&#7911;a thuy&#7871;t ti&#7871;n h&oacute;a, m&ocirc; th&#7913;c sinh ra lo&agrave;i m&#7899;i theo thuy&#7871;t c&acirc;n b&#7857;ng ng&#7855;t qu&atilde;ng d&#7921;a tr&ecirc;n l&#7883;ch s&#7917; bi&#7871;n &#273;&#7893;i &#273;&#7883;a ch&#7845;t v&agrave; h&oacute;a th&#7841;ch c&#7893; sinh v&#7853;t &#273;&#7889;i l&#7853;p v&#7899;i thuy&#7871;t &#273;&#7897;t bi&#7871;n gen d&#7921;a tr&ecirc;n b&#7843;n ch&#7845;t c&#7911;a gen; d&#432;&#7899;i t&aacute;c &#273;&#7897;ng c&#7911;a &ldquo;ch&#7885;n l&#7885;c t&#7921; nhi&ecirc;n&rdquo;, thuy&#7871;t &#273;&#7897;t bi&#7871;n trung t&iacute;nh &#273;&#7889;i l&#7853;p v&#7899;i thuy&#7871;t ti&#7871;n h&oacute;a t&#7893;ng h&#7907;p, l&#7841;i c&ograve;n &#273;&#7889;i l&#7853;p v&#7899;i ch&#7911; ngh&#297;a t&acirc;n Darwin, v&#7843; l&#7841;i, thuy&#7871;t &ldquo;ch&#7885;n l&#7885;c t&#7921; nhi&ecirc;n&rdquo; m&agrave; Darwin &#273;&#432;a ra th&igrave; hi&#7879;n nay c&#361;ng &#273;ang v&#7845;p ph&#7843;i tranh lu&#7853;n r&#7845;t l&#7899;n. Ngo&agrave;i ra, n&#7871;u ti&#7871;n h&oacute;a l&agrave; do &#7843;nh h&#432;&#7903;ng c&#7911;a c&aacute;c y&#7871;u t&#7889; m&ocirc;i tr&#432;&#7901;ng th&igrave; ch&#7911; ngh&#297;a t&acirc;n Lamarck c&agrave;ng &#273;&#7889;i l&#7853;p v&#7899;i c&aacute;c thuy&#7871;t kh&aacute;c c&#7911;a thuy&#7871;t ti&#7871;n h&oacute;a. &#272;i&#7873;u g&acirc;y tranh c&atilde;i nh&#7845;t l&agrave; &ldquo;c&acirc;y ph&#7843; h&#7879;&rdquo; ti&#7871;n h&oacute;a, c&#259;n c&#7913; v&agrave;o c&acirc;y ph&#7843; h&#7879; &#273;&#7875; ti&#7871;n h&agrave;nh c&aacute;c nghi&ecirc;n c&#7913;u sinh h&#7885;c ph&acirc;n t&#7917; nghi&ecirc;m t&uacute;c l&#7841;i &#273;&#432;a ra c&aacute;c k&#7871;t qu&#7843; c&#7921;c k&#7923; h&#7895;n lo&#7841;n, tr&#7921;c ti&#7871;p ph&#7911; &#273;&#7883;nh ch&iacute;nh n&oacute;. (V&iacute; d&#7909; khi c&aacute;c nh&agrave; khoa h&#7885;c gi&#7843;i tr&igrave;nh t&#7921; gen c&#7911;a vi khu&#7849;n v&agrave; vi khu&#7849;n c&#7893; ph&aacute;t hi&#7879;n ra r&#7857;ng c&acirc;y ph&#7843; h&#7879; theo tr&igrave;nh t&#7921; RNA c&oacute; th&#7875; g&#7907;i &yacute; r&#7857;ng lo&agrave;i A c&oacute; quan h&#7879; h&#7885; h&agrave;ng g&#7847;n v&#7899;i lo&agrave;i B h&#417;n lo&agrave;i C, nh&#432;ng t&#7915; tr&igrave;nh t&#7921; DNA l&#7841;i &#273;&#432;a ra k&#7871;t lu&#7853;n ng&#432;&#7907;c l&#7841;i). Cu&#7897;c tranh lu&#7853;n v&#7873; ngu&#7891;n g&#7889;c nh&acirc;n lo&#7841;i v&#7851;n kh&ocirc;ng c&oacute; h&#7891;i k&#7871;t.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/C77B8866-ED96-44B6-91D1-3C3BC4C4A844.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-30896\" src=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/C77B8866-ED96-44B6-91D1-3C3BC4C4A844.png\" alt=\"\" width=\"474\" height=\"220\" srcset=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/C77B8866-ED96-44B6-91D1-3C3BC4C4A844.png 474w, https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/C77B8866-ED96-44B6-91D1-3C3BC4C4A844-300x139.png 300w\" sizes=\"(max-width: 474px) 100vw, 474px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Lamarck cho r&#7857;ng c&aacute;c c&aacute; th&#7875; m&#7845;t &#273;i nh&#7919;ng &#273;&#7863;c &#273;i&#7875;m m&agrave; ch&uacute;ng kh&ocirc;ng s&#7917; d&#7909;ng v&agrave; ph&aacute;t tri&#7875;n nh&#7919;ng &#273;&#7863;c &#273;i&#7875;m m&agrave; ch&uacute;ng th&#432;&#7901;ng s&#7917; d&#7909;ng, &#273;&#7863;c &#273;i&#7875;m c&#7911;a con m&#7865; s&#7869; &#273;&#432;&#7907;c truy&#7873;n l&#7841;i cho th&#7871; h&#7879; con ch&aacute;u. Darwin, k&#7871; th&#7915;a Lamarck, tin v&agrave;o ch&#7885;n l&#7885;c t&#7921; nhi&ecirc;n, nh&#7919;ng c&aacute; th&#7875; n&agrave;o th&iacute;ch nghi h&#417;n v&#7899;i &aacute;p l&#7921;c ch&#7885;n l&#7885;c c&#7911;a m&ocirc;i tr&#432;&#7901;ng s&#7889;ng s&#7869; &#273;&#7875; l&#7841;i nhi&#7873;u con ch&aacute;u h&#417;n nh&#7919;ng c&aacute; th&#7875; k&eacute;m th&iacute;ch nghi h&#417;n. (Mendel &#273;&atilde; ch&#7913;ng minh c&#7843; Lamarck v&agrave; Darwin &#273;&#7873;u sai qua &#273;&#7883;nh lu&#7853;t di truy&#7873;n c&#7911;a &ocirc;ng, ch&#7913;ng t&#7887; r&#7857;ng c&aacute;c &#273;&#7863;c t&iacute;nh m&#7899;i gi&agrave;nh &#273;&#432;&#7907;c kh&ocirc;ng chuy&#7875;n giao cho c&aacute;c th&#7871; h&#7879; n&#7889;i ti&#7871;p, v&igrave; ch&uacute;ng kh&ocirc;ng h&#7873; l&agrave;m thay &#273;&#7893;i c&aacute;c gen). (Ngu&#7891;n &#7843;nh: Wikimedia)<\/p>\n<p><b>5.2 Thuy&#7871;t ti&#7871;n h&oacute;a tr&#7903; th&agrave;nh c&#417; s&#7903; l&yacute; lu&#7853;n c&#7911;a ch&#7911; ngh&#297;a ch&#7911;ng t&#7897;c (ph&acirc;n bi&#7879;t ch&#7911;ng t&#7897;c) v&agrave; ch&#7911; ngh&#297;a b&agrave;nh tr&#432;&#7899;ng (ch&#7911; ngh&#297;a th&#7921;c d&acirc;n)<\/b><\/p>\n<p>B&#7843;n th&acirc;n l&yacute; thuy&#7871;t lu&#7853;t t&aacute;i di&#7877;n h&igrave;nh th&aacute;i (cho r&#7857;ng s&#7921; ph&aacute;t tri&#7875;n ph&ocirc;i thai c&#7911;a m&#7897;t lo&agrave;i l&#7863;p l&#7841;i c&aacute;c giai &#273;o&#7841;n ph&aacute;t tri&#7875;n c&#7911;a t&#7893; ti&ecirc;n) v&#7889;n &#273;&atilde; sai r&#7891;i, c&agrave;ng ph&aacute;t tri&#7875;n ti&#7871;p l&#7841;i c&agrave;ng &#273;i ng&#432;&#7907;c l&#7841;i v&#7899;i &ldquo;&#272;&#7841;o&rdquo;. Ti&#7871;p thu &#7843;nh h&#432;&#7903;ng t&#7915; &ldquo;thuy&#7871;t c&#7841;nh tranh sinh t&#7891;n&rdquo; c&#7911;a Thomas Malthus, Darwin &#273;&atilde; s&aacute;ng t&#7841;o ra thuy&#7871;t ti&#7871;n h&oacute;a &ldquo;ch&#7885;n l&#7885;c t&#7921; nhi&ecirc;n, k&#7867; th&iacute;ch nghi m&#7899;i t&#7891;n t&#7841;i&rdquo;, &#273;&#7871;n ng&agrave;y nay th&igrave; c&#7841;nh tranh &#273;&atilde; tr&#7903; th&agrave;nh t&iacute;n ng&#432;&#7905;ng c&#7911;a x&atilde; h&#7897;i. Em h&#7885; c&#7911;a Darwin l&agrave; Francis Galton l&#7841;i d&#7921;a v&agrave;o thuy&#7871;t ti&#7871;n h&oacute;a &#273;&#7875; t&#7841;o ra &ldquo;ch&#7911; ngh&#297;a ch&#7911;ng t&#7897;c&rdquo; (ni&#7873;m tin cho r&#7857;ng m&#7897;t nh&oacute;m ng&#432;&#7901;i n&agrave;o &#273;&oacute; th&igrave; &#432;u vi&#7879;t h&#417;n c&aacute;c nh&oacute;m kh&aacute;c), &#273;&#432;&#7907;c ph&#7893; bi&#7871;n r&#7897;ng r&atilde;i t&#7841;i &#272;&#7913;c. Ernst Haeckel l&agrave; m&#7897;t h&#7885;c gi&#7843; c&oacute; uy t&iacute;n &#7903; &#272;&#7913;c, ng&#432;&#7901;i &#273;&atilde; &#273;&#7873; ra lu&#7853;t t&aacute;i di&#7877;n h&igrave;nh th&aacute;i, c&#361;ng l&#7841;i l&agrave; ng&#432;&#7901;i theo ch&#7911; ngh&#297;a ch&#7911;ng t&#7897;c, cho r&#7857;ng ng&#432;&#7901;i &#272;&#7913;c l&agrave; d&acirc;n t&#7897;c cao c&#7845;p nh&#7845;t, th&#432;&#7907;ng &#273;&#7859;ng nh&#7845;t, c&aacute;c d&acirc;n t&#7897;c kh&aacute;c &#273;&#7873;u l&agrave; h&#7841; c&#7845;p. Quan &#273;i&#7875;m c&#7911;a Haeckel c&oacute; &#7843;nh h&#432;&#7903;ng s&acirc;u s&#7855;c t&#7899;i Hitler. [1]<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/625052F1-3DEF-49F4-A35D-68E8DD5C69E5.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-30897\" src=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/625052F1-3DEF-49F4-A35D-68E8DD5C69E5.png\" alt=\"\" width=\"472\" height=\"277\" srcset=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/625052F1-3DEF-49F4-A35D-68E8DD5C69E5.png 472w, https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/625052F1-3DEF-49F4-A35D-68E8DD5C69E5-300x176.png 300w\" sizes=\"(max-width: 472px) 100vw, 472px\" \/><\/a><\/p>\n<p>L&yacute; thuy&#7871;t &ldquo;ch&#7911;ng t&#7897;c th&#432;&#7907;ng &#273;&#7859;ng&rdquo; l&agrave; con &#273;&#7867; c&#7911;a h&#7885;c thuy&#7871;t Darwin v&#7873; X&atilde; h&#7897;i (Social-Darwinist Ideology) v&#7899;i vi&#7879;c &aacute;p d&#7909;ng nguy&ecirc;n l&yacute; &#273;&#7845;u tranh sinh t&#7891;n trong th&#7871; gi&#7899;i t&#7921; nhi&ecirc;n c&#7911;a Darwin v&agrave;o x&atilde; h&#7897;i lo&agrave;i ng&#432;&#7901;i: Trong qu&aacute; tr&igrave;nh ti&#7871;n ho&aacute;, th&ocirc;ng qua qu&aacute; tr&igrave;nh &#273;&#7845;u tranh sinh t&#7891;n, ch&#7911;ng t&#7897;c n&agrave;o th&ocirc;ng minh h&#417;n, kho&#7867; m&#7841;nh h&#417;n, th&iacute;ch nghi v&#7899;i m&ocirc;i tr&#432;&#7901;ng t&#7889;t h&#417;n s&#7869; l&agrave; ch&#7911;ng t&#7897;c c&oacute; quy&#7873;n t&#7891;n t&#7841;i; ch&#7911;ng t&#7897;c n&agrave;o d&#7889;t n&aacute;t, &#7889;m y&#7871;u, k&eacute;m th&iacute;ch nghi v&#7899;i m&ocirc;i tr&#432;&#7901;ng s&#7869; b&#7883; &#273;&agrave;o th&#7843;i. Hitler v&agrave; &#272;&#7913;c Qu&#7889;c X&atilde; tin t&#432;&#7903;ng m&#7897;t c&aacute;ch m&ugrave; qu&aacute;ng r&#7857;ng ng&#432;&#7901;i &#272;&#7913;c l&agrave; ch&#7911;ng t&#7897;c thu&#7847;n khi&#7871;t v&agrave; c&oacute; &#273;&#7883;a v&#7883; cao h&#417;n t&#7845;t c&#7843; c&aacute;c d&acirc;n t&#7897;c kh&aacute;c, v&igrave; v&#7853;y c&oacute; quy&#7873;n th&#7889;ng tr&#7883; th&#7871; gi&#7899;i.<\/p>\n<p><b>5.3 Thuy&#7871;t ti&#7871;n h&oacute;a g&acirc;y ra t&aacute;c h&#7841;i c&#7921;c l&#7899;n &#273;&#7889;i v&#7899;i to&agrave;n x&atilde; h&#7897;i<\/b><\/p>\n<p>Darwin t&#7915;ng n&oacute;i r&#7857;ng gi&#7843; thuy&#7871;t c&#7911;a m&igrave;nh l&agrave; &ldquo;Th&aacute;nh kinh c&#7911;a ma v&#432;&#417;ng&rdquo;, l&#7901;i n&agrave;y r&otilde; r&agrave;ng l&agrave; nh&#7855;m v&agrave;o C&#417; &#272;&#7889;c gi&aacute;o. D&#432;&#7899;i ng&#7885;n c&#7901; khoa h&#7885;c, thuy&#7871;t ti&#7871;n h&oacute;a khi&#7871;n r&#7845;t nhi&#7873;u ng&#432;&#7901;i t&#7915; b&#7887; &ldquo;thuy&#7871;t s&aacute;ng th&#7871;&rdquo; (Th&#7847;n s&aacute;ng t&#7841;o ra th&#7871; gi&#7899;i) trong t&ocirc;n gi&aacute;o, b&#7855;t &#273;&#7847;u t&#7915; trong t&acirc;m kh&ocirc;ng c&ograve;n tin v&agrave;o t&ocirc;n gi&aacute;o. Con ng&#432;&#7901;i &#273;&atilde; kh&ocirc;ng c&ograve;n tin thi&#7879;n &aacute;c h&#7919;u b&aacute;o, mu&#7889;n g&igrave; l&agrave;m n&#7845;y, kh&ocirc;ng c&ograve;n ki&ecirc;ng n&#7875; g&igrave; n&#7919;a.<\/p>\n<p>Thuy&#7871;t ti&#7871;n h&oacute;a kh&ocirc;ng ch&#7881; d&#7851;n d&#7855;t to&agrave;n b&#7897; l&#297;nh v&#7921;c sinh v&#7853;t h&#7885;c &#273;i sai &#273;&#432;&#7901;ng m&agrave; c&ograve;n khi&#7871;n c&aacute;c l&#297;nh v&#7921;c nh&#432; t&acirc;m l&yacute; h&#7885;c, lu&acirc;n l&yacute; h&#7885;c v&agrave; tri&#7871;t h&#7885;c c&#361;ng &#273;i sai &#273;&#432;&#7901;ng, khi&#7871;n cho v&#259;n minh nh&acirc;n lo&#7841;i ph&aacute;t tri&#7875;n l&#7879;ch l&#7841;c. N&oacute; mang &#273;&#7871;n hi&#7875;m h&#7885;a ti&#7873;m t&agrave;ng cho n&#7873;n v&#259;n minh nh&acirc;n lo&#7841;i, khi&#7871;n ng&#432;&#7901;i ta nh&igrave;n th&#7845;y m&agrave; kinh h&#7891;n, ch&iacute;nh l&agrave;: n&oacute; khi&#7871;n con ng&#432;&#7901;i nh&igrave;n nh&#7853;n t&ocirc;n gi&aacute;o, &#273;&#7841;o &#273;&#7913;c, thi&#7879;n &aacute;c l&agrave; tr&ograve; l&#7915;a g&#7841;t, t&#7915; &#273;&oacute; h&#7911;y ho&#7841;i ch&#7889;n n&#432;&#417;ng t&#7921;a tinh th&#7847;n v&agrave; s&#7921; &#432;&#7899;c ch&#7871; c&#7911;a &#273;&#7841;o &#273;&#7913;c c&#7911;a con ng&#432;&#7901;i; n&oacute; rao gi&#7843;ng k&#7867; m&#7841;nh &#259;n th&#7883;t k&#7867; y&#7871;u, k&#7867; th&iacute;ch nghi m&#7899;i t&#7891;n t&#7841;i, trong c&#7841;nh tranh s&#7917; d&#7909;ng c&aacute;c lo&#7841;i th&#7911; &#273;o&#7841;n ph&aacute;t tri&#7875;n b&#7843;n th&acirc;n; n&oacute; khi&#7871;n con ng&#432;&#7901;i tin r&#7857;ng nh&#7919;ng th&#7913; bi&#7871;n d&#7883; ph&#7843;n truy&#7873;n th&#7889;ng, &#273;i ng&#432;&#7907;c l&#7841;i xu h&#432;&#7899;ng c&oacute; th&#7875; d&#7851;n &#273;&#7871;n nh&#7919;ng k&#7871;t qu&#7843; ti&#7871;n h&oacute;a h&#417;n v&agrave; t&#7889;t h&#417;n; n&oacute; khi&#7871;n con ng&#432;&#7901;i tin r&#7857;ng nh&acirc;n lo&#7841;i l&agrave; con ch&aacute;u c&#7911;a &#273;&#7897;ng v&#7853;t, l&agrave;m cho con ng&#432;&#7901;i tin r&#7857;ng b&#7843;n t&iacute;nh c&#7911;a con ng&#432;&#7901;i c&oacute; ngu&#7891;n g&#7889;c t&#7915; &#273;&#7897;ng v&#7853;t. T&acirc;m l&yacute; h&#7885;c T&acirc;y ph&#432;&#417;ng c&ograve;n ti&#7871;n th&ecirc;m m&#7897;t b&#432;&#7899;c ph&aacute;t tri&#7875;n n&#7919;a th&agrave;nh: b&#7843;n t&iacute;nh c&#259;n b&#7843;n nh&#7845;t c&#7911;a con ng&#432;&#7901;i l&agrave; d&#7909;c v&#7885;ng, th&#7853;m ch&iacute; c&ograve;n cho &#273;&oacute; l&agrave; b&#7843;n t&iacute;nh ti&#7871;n h&oacute;a nh&#7845;t, khi&#7871;n cho c&aacute;c r&agrave;o c&#7843;n gi&uacute;p nh&acirc;n lo&#7841;i &#7913;c ch&#7871; ham mu&#7889;n v&#7853;t ch&#7845;t, g&igrave;n gi&#7919; &#273;&#7841;o &#273;&#7913;c &#273;&atilde; b&#7883; g&#7905; b&#7887; tr&ecirc;n c&#417; s&#7903; khoa h&#7885;c, c&aacute;c h&igrave;nh th&#7913;c tuy&ecirc;n truy&#7873;n ph&oacute;ng t&uacute;ng b&#7841;i ho&#7841;i &#273;&#7847;y r&#7851;y trong x&atilde; h&#7897;i. C&aacute;c nh&acirc;n t&#7889; b&#7841;i ho&#7841;i n&agrave;y th&#7849;m th&#7845;u v&agrave;o h&#7871;t th&#7843;y m&#7885;i th&#7913; trong x&atilde; h&#7897;i nh&acirc;n lo&#7841;i ng&agrave;y nay, &acirc;m th&#7847;m th&uacute;c &#273;&#7849;y &#273;&#7841;o &#273;&#7913;c nh&acirc;n lo&#7841;i tr&#432;&#7907;t d&#7889;c.<\/p>\n<p>Con ng&#432;&#7901;i m&#7897;t l&ograve;ng mu&#7889;n &ldquo;ti&#7871;n h&oacute;a&rdquo;, ph&aacute;t tri&#7875;n b&#7843;n th&acirc;n, m&#7897;t m&#7863;t v&#7915;a ph&oacute;ng t&uacute;ng b&#7843;n th&acirc;n theo t&#432; t&#432;&#7903;ng &ldquo;ti&#7871;n h&oacute;a&rdquo;, m&#7863;t kh&aacute;c l&#7841;i ph&#7843;i sinh t&#7891;n trong nh&#7919;ng lo l&#7855;ng v&agrave; c&#7841;nh tranh gay g&#7855;t do c&aacute;i g&#7885;i l&agrave; &ldquo;ti&#7871;n h&oacute;a&rdquo; t&#7841;o n&ecirc;n, n&ecirc;n c&agrave;ng ng&agrave;y c&agrave;ng t&#7921; t&#432; &iacute;ch k&#7927;. Khi d&#7909;c v&#7885;ng &iacute;ch k&#7927; kh&ocirc;ng &#273;&#432;&#7907;c th&#7887;a m&atilde;n th&igrave; c&aacute;c h&agrave;nh vi v&ocirc; &#273;&#7841;o &#273;&#7913;c v&agrave; ph&#7841;m t&#7897;i c&agrave;ng ng&agrave;y c&agrave;ng nghi&ecirc;m tr&#7885;ng. Con ng&#432;&#7901;i &#273;&atilde; &#273;&aacute;nh m&#7845;t s&#7921; c&#7843;m th&ocirc;ng v&agrave; t&iacute;n nhi&#7879;m v&#7899;i ng&#432;&#7901;i kh&aacute;c, m&#7845;t &#273;i c&#7843;m gi&aacute;c an to&agrave;n trong x&atilde; h&#7897;i, l&#7845;y vinh quang v&agrave; h&#432;&#7903;ng th&#7909; nh&#7845;t th&#7901;i &#273;&aacute;nh &#273;&#7893;i v&#7899;i nh&#7919;ng &#273;i&#7873;u kh&ocirc;ng th&#7875; v&atilde;n h&#7891;i: &#273;&#7841;o &#273;&#7913;c ti&ecirc;u vong, t&acirc;m l&yacute; m&eacute;o m&oacute;, ham mu&#7889;n v&#7853;t ch&#7845;t b&agrave;nh tr&#432;&#7899;ng, c&#7841;nh tranh kh&ocirc;ng ng&#7915;ng ngh&#7881;, x&atilde; h&#7897;i ph&acirc;n h&oacute;a d&#7883; d&#7841;ng, t&agrave;i nguy&ecirc;n c&#7841;n ki&#7879;t, m&ocirc;i tr&#432;&#7901;ng &ocirc; nhi&#7877;m, v.v&hellip;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/76F68583-20FD-441C-916D-300143115A22.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-30898\" src=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/76F68583-20FD-441C-916D-300143115A22.png\" alt=\"\" width=\"472\" height=\"320\" srcset=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/76F68583-20FD-441C-916D-300143115A22.png 472w, https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/76F68583-20FD-441C-916D-300143115A22-300x203.png 300w\" sizes=\"(max-width: 472px) 100vw, 472px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Trong quan ni&#7879;m &ldquo;ch&#7885;n l&#7885;c t&#7921; nhi&ecirc;n, k&#7867; th&iacute;ch nghi m&#7899;i t&#7891;n t&#7841;i&rdquo; c&#7911;a thuy&#7871;t ti&#7871;n h&oacute;a, &ldquo;sinh t&#7891;n&rdquo; d&#432;&#7901;ng nh&#432; l&agrave; &yacute; ngh&#297;a duy nh&#7845;t cho s&#7921; t&#7891;n t&#7841;i c&#7911;a sinh m&#7879;nh v&agrave; &ldquo;c&#7841;nh tranh&rdquo; l&agrave; b&#7843;n ch&#7845;t c&#7911;a sinh t&#7891;n. Nh&#432;ng th&#7917; &#273;i v&agrave;o r&#7915;ng m&agrave; xem, c&aacute;c c&agrave;nh c&acirc;y &#273;&#7873;u nh&#432;&#7901;ng nhau, c&agrave;nh l&aacute; &#273;&#7873;u ph&aacute;t tri&#7875;n l&ecirc;n kh&ocirc;ng trung, c&agrave;nh n&#7885; ch&egrave;n c&agrave;nh kia r&#7845;t &iacute;t&hellip; (&#7842;nh Wikipedia)<\/p>\n<p>Nh&agrave; di truy&#7873;n h&#7885;c New Zealand l&agrave; Michael Denton trong cu&#7889;n s&aacute;ch <i>Ti&#7871;n H&oacute;a: M&#7897;t l&yacute; thuy&#7871;t trong kh&#7911;ng ho&#7843;ng<\/i> (Evolution: A Theory in Crisis) &#273;&atilde; th&#7859;ng th&#7855;n n&oacute;i: &ldquo;Thuy&#7871;t ti&#7871;n h&oacute;a c&#7911;a Darwin l&agrave; l&#7901;i n&oacute;i d&#7889;i l&#7899;n nh&#7845;t th&#7871; k&#7927; 20&rdquo;. D&#432;&#7899;i &#7843;nh h&#432;&#7903;ng c&#7911;a l&#7901;i n&oacute;i d&#7889;i r&#7857;ng con ng&#432;&#7901;i c&oacute; ngu&#7891;n g&#7889;c &#273;&#7897;ng v&#7853;t, &#273;&atilde; d&#7851;n con ng&#432;&#7901;i &#273;&#7871;n v&#7913;t b&#7887; &#432;&#7899;c th&uacute;c c&#7911;a &#273;&#7841;o &#273;&#7913;c, ph&aacute;t tri&#7875;n d&#7909;c v&#7885;ng &iacute;ch k&#7927; ngo&agrave;i t&#7847;m ki&#7875;m so&aacute;t, t&#7841;o ra m&#7897;t l&#7883;ch s&#7917; l&#7847;m l&#7841;c.<\/p>\n<p><b>5.4 T&agrave;i li&#7879;u tham kh&#7843;o<\/b><\/p>\n<p>[1] [Th&#7909;y S&#297;] Hs&uuml;, Kenneth J., &ldquo;Ba sai l&#7847;m c&#7911;a Darwin&rdquo; (Darwin&rsquo;s three mistakes), World Science, 1987: 4, 12-14<\/p>\n<p><b>6. L&#7901;i k&#7871;t<\/b><\/p>\n<p>B&#7841;n th&acirc;n m&#7871;n, d&ugrave; b&#7841;n &#273;&#7885;c l&#432;&#7899;t qua hay &#273;&#7885;c k&#7929;, cu&#7889;i c&ugrave;ng khi l&#7853;t &#273;&#7871;n trang n&agrave;y, c&#7843;m gi&aacute;c trong b&#7841;n c&oacute; l&#7869; &#273;&atilde; kh&aacute;c so v&#7899;i l&#7847;n &#273;&#7847;u ti&ecirc;n b&#7841;n &#273;&#7885;c l&#7901;i t&#7921;a c&#7911;a b&agrave;i vi&#7871;t n&agrave;y. B&#7841;n c&oacute; th&#7875; b&#7883; ch&#7845;n &#273;&#7897;ng, c&#361;ng c&oacute; th&#7875; kinh ng&#7841;c, b&#7841;n c&oacute; th&#7875; c&#7843;m th&#7845;y nghi ho&#7863;c, c&#361;ng c&oacute; th&#7875; ph&#7851;n n&#7897;. Nh&#432;ng v&ocirc; lu&#7853;n b&#7841;n c&#7843;m th&#7845;y th&#7871; n&agrave;o ch&uacute;ng t&ocirc;i &#273;&#7873;u c&oacute; th&#7875; hi&#7875;u v&agrave; c&#7843;m th&ocirc;ng v&#7899;i b&#7841;n; b&#7845;t k&#7875; b&#7841;n c&#7843;m th&#7845;y th&#7871; n&agrave;o, ch&uacute;ng t&ocirc;i &#273;&#7873;u c&oacute; th&#7875; kh&#7859;ng &#273;&#7883;nh v&#7899;i b&#7841;n r&#7857;ng: b&#7841;n th&#7853;t may m&#7855;n!<\/p>\n<p>Ch&uacute;ng t&ocirc;i t&#7915;ng l&agrave; t&iacute;n &#273;&#7891; c&#7911;a thuy&#7871;t ti&#7871;n h&oacute;a, c&oacute; ng&#432;&#7901;i &#273;&atilde; tin v&agrave;o thuy&#7871;t ti&#7871;n h&oacute;a 30 &ndash; 40 n&#259;m. Ch&uacute;ng t&ocirc;i t&#7915; nh&#7887; &#273;&atilde; tin, c&#361;ng l&agrave; v&igrave; ho&agrave;n c&#7843;nh l&uacute;c b&#7845;y gi&#7901; kh&ocirc;ng c&oacute; &#273;i&#7873;u ki&#7879;n so s&aacute;nh ph&acirc;n bi&#7879;t, v&#7853;y n&ecirc;n &#273;&atilde; xem n&oacute; l&agrave; ch&acirc;n l&yacute; khoa h&#7885;c ch&iacute;nh x&aacute;c nh&#7845;t. Sau n&agrave;y &#273;&#432;&#7907;c ti&#7871;p x&uacute;c v&#7899;i c&aacute;c b&aacute;o c&aacute;o v&agrave; s&aacute;ch v&#7903; nghi&ecirc;n c&#7913;u theo c&aacute;c quan &#273;i&#7875;m kh&aacute;c nhau, ch&uacute;ng t&ocirc;i m&#7899;i t&#7921; m&igrave;nh suy x&eacute;t m&#7897;t c&aacute;ch &#273;&#7897;c l&#7853;p, m&#7899;i ph&aacute;t hi&#7879;n ra &ldquo;t&iacute;n ng&#432;&#7905;ng ki&ecirc;n &#273;&#7883;nh&rdquo; c&#7911;a b&#7843;n th&acirc;n tr&#432;&#7899;c &#273;&acirc;y b&#7845;t qu&aacute; ch&#7881; l&agrave; &#7871;ch ng&#7891;i &#273;&aacute;y gi&#7871;ng. Trong tr&#259;m m&#7889;i c&#7843;m x&uacute;c l&#7851;n l&#7897;n th&igrave; n&#7893;i b&#7853;t l&ecirc;n l&agrave; c&#7843;m gi&aacute;c r&#7857;ng ch&uacute;ng t&ocirc;i th&#7853;t may m&#7855;n! B&#7903;i v&igrave; cho d&ugrave; ch&uacute;ng t&ocirc;i &#273;&atilde; t&#7915;ng m&ecirc; l&#7841;c bao l&acirc;u, ch&uacute;ng t&ocirc;i cu&#7889;i c&ugrave;ng c&#361;ng tho&aacute;t ra r&#7891;i.<\/p>\n<p>Ch&#7881; l&agrave; l&uacute;c &#273;&oacute; ch&uacute;ng t&ocirc;i tho&aacute;t ra kh&ocirc;ng &#273;&#417;n gi&#7843;n nh&#432; hi&#7879;n t&#7841;i. Ch&uacute;ng t&ocirc;i ph&#7843;i t&#7921; th&acirc;n t&igrave;m ki&#7871;m, t&#7921; m&igrave;nh suy ngh&#297;: s&#432;u t&#7847;m s&aacute;ch v&#7903; v&agrave; b&agrave;i vi&#7871;t v&#7899;i c&aacute;c quan &#273;i&#7875;m kh&aacute;c nhau, suy ngh&#297; h&#7871;t v&#7845;n &#273;&#7873; n&agrave;y t&#7899;i v&#7845;n &#273;&#7873; kh&aacute;c, nh&#7919;ng v&#7845;n &#273;&#7873; m&agrave; tr&#432;&#7899;c &#273;&acirc;y ch&#432;a t&#7915;ng suy x&eacute;t t&#7899;i. M&agrave; s&#7921; t&igrave;m t&ograve;i v&agrave; suy lu&#7853;n n&agrave;y th&#432;&#7901;ng mang theo c&#7843;m gi&aacute;c c&ocirc; &#273;&#417;n v&agrave; &aacute;p l&#7921;c t&acirc;m l&yacute;, b&#7903;i v&igrave; ch&uacute;ng t&ocirc;i kh&ocirc;ng bi&#7871;t r&#7889;t cu&#7897;c th&igrave; c&oacute; bao nhi&ecirc;u ng&#432;&#7901;i gi&#7889;ng nh&#432; ch&uacute;ng t&ocirc;i &#273;ang t&igrave;m con &#273;&#432;&#7901;ng ch&acirc;n l&yacute; trong s&#432;&#417;ng m&ugrave;, cu&#7889;i c&ugrave;ng th&igrave; c&oacute; bao nhi&ecirc;u ng&#432;&#7901;i &#273;&atilde; v&#432;&#7907;t qua &#273;&#432;&#7907;c m&ecirc; cung c&#7911;a thuy&#7871;t ti&#7871;n h&oacute;a. N&#7871;u nh&#432; l&uacute;c &#273;&oacute; c&oacute; ai &#273;&#432;a cho ch&uacute;ng t&ocirc;i m&#7897;t quy&#7875;n s&aacute;ch &#273;&#417;n gi&#7843;n r&otilde; r&agrave;ng nh&#432; th&#7871; n&agrave;y, ch&uacute;ng t&ocirc;i s&#7869; th&#7853;t s&#7921; vui m&#7915;ng bi&#7871;t bao, s&#7869; c&#7843;m k&iacute;ch bi&#7871;t bao! N&#7871;u nh&#432; l&uacute;c &#273;&oacute; c&oacute; ai th&acirc;n t&igrave;nh n&oacute;i v&#7899;i ch&uacute;ng t&ocirc;i r&#7857;ng: &ldquo;B&#7841;n kh&ocirc;ng c&ocirc; &#273;&#7897;c, ch&uacute;ng t&ocirc;i c&oacute; nhi&#7873;u ng&#432;&#7901;i &#273;&atilde; t&igrave;m &#273;&#432;&#7907;c &#273;&#432;&#7901;ng r&#7891;i!&rdquo; Ch&uacute;ng t&ocirc;i s&#7869; vui s&#432;&#7899;ng bi&#7871;t bao nhi&ecirc;u, s&#7869; &#273;&#432;&#7907;c kh&iacute;ch l&#7879; bi&#7871;t bao nhi&ecirc;u! &#272;&oacute; l&agrave; l&yacute; do t&#7841;i sao ch&uacute;ng t&ocirc;i n&oacute;i: B&#7841;n th&#7853;t may m&#7855;n! N&#7871;u b&#7841;n may m&#7855;n tho&aacute;t ra kh&#7887;i m&ecirc; cung ti&#7871;n h&oacute;a nh&#7901; &#273;&#7885;c cu&#7889;n s&aacute;ch nh&#7887; n&agrave;y, th&igrave; b&#7841;n c&ograve;n may m&#7855;n h&#417;n n&#7919;a!<\/p>\n<p>Khi b&#7841;n &#273;&#7885;c xong cu&#7889;n s&aacute;ch nh&#7887; n&agrave;y, b&#7841;n c&oacute; th&#7875; l&#7901; m&#7901; c&#7843;m th&#7845;y r&#7857;ng s&#432;&#417;ng m&ugrave; ti&#7871;n h&oacute;a &#273;ang tan bi&#7871;n, v&agrave; &#7843;o &#7843;nh v&#7873; s&#7921; ti&#7871;n h&oacute;a c&#7911;a c&aacute;c lo&agrave;i &#273;ang s&aacute;ng t&#7887;; h&oacute;a ra &ldquo;thuy&#7871;t ti&#7871;n h&oacute;a&rdquo;, c&aacute;i m&agrave; th&#432;&#7901;ng r&#7847;m r&#7897; thu h&uacute;t s&#7921; ch&uacute; &yacute; c&#7911;a m&#7885;i ng&#432;&#7901;i tr&ecirc;n s&acirc;n kh&#7845;u khoa h&#7885;c, ch&#7881; b&#7845;t qu&aacute; l&agrave; k&#7867; b&ugrave; nh&igrave;n m&#7841;o danh gi&#7843; khoa h&#7885;c! C&aacute;c lo&agrave;i kh&ocirc;ng ph&#7843;i l&agrave; do ti&#7871;n h&oacute;a m&agrave; th&agrave;nh, kh&#7881; v&agrave; ng&#432;&#7901;i ch&#432;a bao gi&#7901; l&agrave; th&acirc;n quy&#7871;n! Ai &#273;ang ti&#7871;n h&oacute;a &#273;&acirc;y? Th&#7853;t ra, ch&iacute;nh b&#7843;n th&acirc;n &ldquo;thuy&#7871;t ti&#7871;n h&oacute;a&rdquo; m&#7899;i l&agrave; th&#7913; duy nh&#7845;t v&#7897;i v&agrave;ng li&#7873;u l&#297;nh &ldquo;ti&#7871;n h&oacute;a&rdquo; tr&#432;&#7899;c nh&#7919;ng thay &#273;&#7893;i l&#7899;n c&#7911;a m&ocirc;i tr&#432;&#7901;ng khoa h&#7885;c, t&#7921; thay &#273;&#7893;i ch&iacute;nh n&oacute; &#273;&#7875; mong c&#7847;u &ldquo;k&#7867; th&iacute;ch nghi m&#7899;i t&#7891;n t&#7841;i&rdquo;! D&ugrave; &#273;&atilde; h&#417;n tr&#259;m n&#259;m kh&ocirc;ng ng&#7915;ng &ldquo;ti&#7871;n h&oacute;a&rdquo; nh&#432;ng t&#7899;i nay n&oacute; &#273;ang ph&#7843;i &#273;&#7889;i m&#7863;t v&#7899;i c&#7843;nh chi&#7873;u t&agrave;n &#7843;m &#273;&#7841;m, b&#7889;n ph&iacute;a bao v&acirc;y, t&aacute;m ph&#432;&#417;ng tuy&#7879;t l&#7897;, b&#7845;p b&ecirc;nh t&agrave;n l&#7909;i. B&#7843;n th&acirc;n thuy&#7871;t ti&#7871;n h&oacute;a kh&ocirc;ng th&#7875; &ldquo;ti&#7871;n h&oacute;a&rdquo; &#273;&#432;&#7907;c n&#7919;a th&igrave; c&ograve;n ai mu&#7889;n theo n&#7919;a &#273;&acirc;y?<\/p>\n<p>&#272;&#7897;t nhi&ecirc;n t&#7881;nh m&#7897;ng, b&#432;&#7899;c ra kh&#7887;i m&agrave;n s&#432;&#417;ng m&ugrave; c&#7911;a s&#7921; ti&#7871;n h&oacute;a, b&#7841;n &#273;&atilde; tr&uacute;t b&#7887; &#273;&#432;&#7907;c g&aacute;nh n&#7863;ng t&#432; t&#432;&#7903;ng r&#7891;i. H&atilde;y n&#7855;m l&#7845;y c&#417; h&#7897;i qu&yacute; gi&aacute; n&agrave;y &#273;&#7875; xem x&eacute;t l&#7841;i s&#7921; hi&#7875;u bi&#7871;t c&#7911;a b&#7841;n v&#7873; ch&acirc;n l&yacute; cu&#7897;c s&#7889;ng.<\/p>\n<p>Nh&#432; ch&uacute;ng ta &#273;&atilde; bi&#7871;t, hi&#7879;n nay ch&#7881; c&oacute; hai &#273;&aacute;p &aacute;n &#273;&#432;&#7907;c x&aacute;c &#273;&#7883;nh cho c&acirc;u h&#7887;i v&#7873; ngu&#7891;n g&#7889;c nh&acirc;n lo&#7841;i: thuy&#7871;t Th&#7847;n s&aacute;ng t&#7841;o th&#7871; gi&#7899;i v&agrave; thuy&#7871;t ti&#7871;n h&oacute;a. Ti&#7873;n nh&acirc;n n&oacute;i r&#7857;ng Th&#7847;n t&#7841;o ra con ng&#432;&#7901;i, h&#7853;u nh&acirc;n l&#7841;i n&oacute;i r&#7857;ng con ng&#432;&#7901;i t&#7915; &#273;&#7897;ng v&#7853;t c&#7845;p th&#7845;p ti&#7871;n h&oacute;a th&agrave;nh, &#273;&#7863;c bi&#7879;t l&agrave; kh&#7881; gi&#7889;ng con ng&#432;&#7901;i h&#417;n n&ecirc;n ch&iacute;nh l&agrave; t&#7893; ti&ecirc;n tr&#7921;c ti&#7871;p c&#7911;a con ng&#432;&#7901;i. N&#7871;u thuy&#7871;t ti&#7871;n h&oacute;a &#273;&atilde; th&#7845;t b&#7841;i r&#7891;i, v&#7853;y b&#7841;n ch&#7855;c ch&#7855;n ch&#7881; c&ograve;n m&#7897;t c&acirc;u tr&#7843; l&#7901;i duy nh&#7845;t: thuy&#7871;t Th&#7847;n s&aacute;ng t&#7841;o th&#7871; gi&#7899;i.<\/p>\n<p>Th&#7853;t ra, kh&ocirc;ng c&oacute; g&igrave; kh&oacute; l&yacute; gi&#7843;i trong vi&#7879;c Th&#7847;n t&#7841;o ra con ng&#432;&#7901;i. B&#7841;n ngh&#297; xem, con ng&#432;&#7901;i c&oacute; th&#7875; d&#7877; d&agrave;ng t&#7841;o ra ng&#432;&#7901;i m&aacute;y &ndash; l&agrave; nh&#7919;ng sinh m&#7879;nh th&#7845;p h&#417;n con ng&#432;&#7901;i. Th&igrave; t&#7841;i sao nh&#7919;ng sinh v&#7853;t cao h&#417;n con ng&#432;&#7901;i kh&ocirc;ng th&#7875; t&#7841;o ra con ng&#432;&#7901;i? Kh&ocirc;ng ph&#7843;i b&acirc;y gi&#7901; m&#7897;t s&#7889; nh&agrave; khoa h&#7885;c t&aacute;o b&#7841;o &#273;ang mu&#7889;n t&#7841;o ra con ng&#432;&#7901;i b&#7857;ng c&aacute;ch nh&acirc;n b&#7843;n v&ocirc; t&iacute;nh sao? N&#7871;u nh&#432; c&oacute; nh&#7919;ng sinh m&#7879;nh cao c&#7845;p nh&#432; Ph&#7853;t, &#272;&#7841;o, Th&#7847;n t&#7891;n t&#7841;i trong v&#361; tr&#7909; th&igrave; sao ch&uacute;ng ta c&oacute; th&#7875; kh&ocirc;ng tin r&#7857;ng nh&#7919;ng sinh m&#7879;nh cao c&#7845;p &#273;&oacute; &#273;&atilde; t&#7841;o ra con ng&#432;&#7901;i?<\/p>\n<p>Tr&ecirc;n th&#7921;c t&#7871;, m&acirc;u thu&#7851;n logic c&#7911;a thuy&#7871;t v&ocirc; th&#7847;n t&#7921; &#273;&#7863;t n&oacute; v&agrave;o m&#7897;t t&igrave;nh c&#7843;nh l&uacute;ng t&uacute;ng khi n&oacute; v&#7915;a kh&ocirc;ng th&#7875; b&aacute;c b&#7887; &#273;&#7889;i ph&#432;&#417;ng, v&#7915;a kh&ocirc;ng th&#7875; thuy&#7871;t ph&#7909;c b&#7843;n th&acirc;n. V&igrave; v&#7853;y, t&iacute;n ng&#432;&#7905;ng &ldquo;v&ocirc; th&#7847;n&rdquo; gi&#7889;ng nh&#432; m&#7897;t c&aacute;i c&acirc;y kh&ocirc;ng c&oacute; r&#7877;, v&ocirc; c&ugrave;ng y&#7871;u &#7899;t v&agrave; b&#7845;t l&#7921;c. K&#7871;t lu&#7853;n n&agrave;y &#273;&atilde; &#273;&#432;&#7907;c ch&#7913;ng th&#7921;c b&#7857;ng c&aacute;c th&iacute; nghi&#7879;m t&acirc;m l&yacute;, v&#7899;i c&#417; s&#7903; l&agrave;: n&#7871;u ng&#432;&#7901;i &ldquo;v&ocirc; th&#7847;n&rdquo; th&#7921;c s&#7921; kh&ocirc;ng tin v&agrave;o qu&#7927; th&#7847;n, &ldquo;trong l&ograve;ng kh&ocirc;ng c&oacute; ma&rdquo;, th&igrave; khi nh&igrave;n th&#7845;y b&#7845;t k&#7923; &#7843;o &#7843;nh gi&#7843; t&#432;&#7907;ng n&agrave;o trong b&#7845;t k&#7923; ho&agrave;n c&#7843;nh n&agrave;o c&#361;ng s&#7869; b&igrave;nh t&#297;nh nh&#432; kh&ocirc;ng, kh&ocirc;ng ng&#7841;c nhi&ecirc;n ho&#7843;ng s&#7907;. N&#7871;u nh&#432; b&#7873; ngo&agrave;i kh&ocirc;ng tin v&agrave;o Th&#7847;n, nh&#432;ng trong ti&#7873;m th&#7913;c l&#7841;i tin v&agrave;o Th&#7847;n th&igrave; s&#7869; ph&#7843;n &#7913;ng nh&#432; m&#7897;t ng&#432;&#7901;i h&#7919;u th&#7847;n khi &#273;&#7897;t nhi&ecirc;n nh&igrave;n th&#7845;y &#7843;o &#7843;nh gi&#7843; t&#432;&#7907;ng. K&#7871;t qu&#7843; th&iacute; nghi&#7879;m, c&oacute; m&#7897;t sinh vi&ecirc;n &#273;&#7841;i h&#7885;c tuy&ecirc;n b&#7889; kh&ocirc;ng tin qu&#7927; th&#7847;n &#273;ang ng&#7891;i tr&ecirc;n gi&#432;&#7901;ng th&igrave; b&#7883; m&#7897;t &ldquo;ng&#432;&#7901;i kh&ocirc;ng &#273;&#7847;u&rdquo; &#273;&#7897;t nhi&ecirc;n xu&#7845;t hi&#7879;n &#7903; c&#7917;a d&#7885;a ch&#7871;t ngay t&#7841;i ch&#7895;. N&#7871;u b&#7841;n c&#7843;m th&#7845;y r&#7857;ng s&#7889; l&#432;&#7907;ng th&iacute; nghi&#7879;m nh&#432; v&#7853;y kh&ocirc;ng &#273;&#7911; l&#7921;c lay chuy&#7875;n g&#7889;c r&#7877; c&#7911;a &ldquo;nh&#7919;ng ng&#432;&#7901;i v&ocirc; th&#7847;n&rdquo;, xin h&atilde;y xem m&#7897;t v&iacute; d&#7909; ch&#432;a t&#7915;ng c&oacute; sau &#273;&acirc;y: k&#7875; t&#7915; th&aacute;ng 5 n&#259;m 1992, ch&#7881; trong v&agrave;i n&#259;m, cu&#7889;n &ldquo;<a class=\"lar-automated-link\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/chu-giai-tu-vung#chuyen_phap_luan\" 28722 rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">Chuy&#7875;n Ph&aacute;p Lu&acirc;n<\/a>&rdquo; &#273;&atilde; khi&#7871;n &iacute;t nh&#7845;t h&agrave;ng ch&#7909;c tri&#7879;u ng&#432;&#7901;i cam t&acirc;m t&igrave;nh nguy&#7879;n t&#7915; b&#7887; &ldquo;thuy&#7871;t v&ocirc; th&#7847;n&rdquo;! Nhi&#7873;u ng&#432;&#7901;i trong s&#7889; h&#7885; &#273;&atilde; thay &#273;&#7893;i to&agrave;n b&#7897; th&#7871; gi&#7899;i quan c&#7911;a m&igrave;nh ch&#7881; sau m&#7897;t &#273;&ecirc;m. L&agrave;m sao &ldquo;thuy&#7871;t v&ocirc; th&#7847;n&rdquo; &#273;&#432;&#7907;c tuy&ecirc;n truy&#7873;n m&#7841;nh m&#7869; su&#7889;t 50 n&#259;m qua l&#7841;i c&oacute; th&#7875; b&#7883; &ldquo;h&#7911;y trong ch&#7889;c l&aacute;t&rdquo; tr&#432;&#7899;c m&#7897;t cu&#7889;n s&aacute;ch? N&#7871;u l&agrave; ch&acirc;n l&yacute; th&igrave; kh&ocirc;ng g&igrave; lay chuy&#7875;n &#273;&#432;&#7907;c, v&#7853;y t&#7841;i sao &ldquo;thuy&#7871;t v&ocirc; th&#7847;n&rdquo; l&#7841;i mong manh nh&#432; v&#7853;y?<\/p>\n<p>&#272;&#7885;c gi&#7843; th&acirc;n m&#7871;n, t&#7841;i b&#432;&#7899;c th&#7913; nh&#7845;t trong vi&#7879;c t&igrave;m l&#7841;i ch&acirc;n l&yacute;, ch&uacute;ng t&ocirc;i m&#7901;i b&#7841;n &#273;&#7885;c k&#7929; cu&#7889;n <i><b>Ph&aacute;p Lu&acirc;n Ph&#7853;t Ph&aacute;p (Gi&#7843;ng Ph&aacute;p &#7903; Sydney)<\/b><\/i> do &ocirc;ng L&yacute; H&#7891;ng Ch&iacute; bi&ecirc;n so&#7841;n, trong &#273;&oacute; c&oacute; th&#7843;o lu&#7853;n chi ti&#7871;t v&#7873; v&#7845;n &#273;&#7873; ngu&#7891;n g&#7889;c lo&agrave;i ng&#432;&#7901;i.<\/p>\n<p>&ldquo;T&ocirc;i &#273;&atilde; t&#7915;ng gi&#7843;ng r&#7857;ng m&#7897;t nh&agrave; khoa h&#7885;c c&oacute; th&agrave;nh t&#7921;u, v&#7883; &#7845;y s&#7869; kh&ocirc;ng nh&#7853;n th&#7913;c m&#7897;t c&aacute;ch c&#7889; ch&#7845;p gi&#7889;ng nh&#432; nh&#7919;ng ng&#432;&#7901;i d&ugrave;ng t&igrave;nh c&#7843;m thay cho l&yacute; tr&iacute;: c&#7889; &#273;&#7883;nh khoa h&#7885;c hi&#7879;n &#273;&#7841;i v&agrave;o m&#7897;t c&aacute;i khung ch&#7871;t c&#7913;ng, v&agrave; cho r&#7857;ng nh&#7919;ng g&igrave; ngo&agrave;i khoa h&#7885;c th&#7921;c ch&#7913;ng &#273;&#7873;u kh&ocirc;ng ph&#7843;i l&agrave; khoa h&#7885;c. M&#7885;i ng&#432;&#7901;i th&#7917; ngh&#297; xem: Nh&#7919;ng th&#7913; m&agrave; nh&acirc;n lo&#7841;i ch&#432;a nh&#7853;n th&#7913;c &#273;&#432;&#7907;c, khi ch&uacute;ng ta c&oacute; th&#7875; nh&#7853;n th&#7913;c &#273;&#432;&#7907;c b&#7857;ng ph&#432;&#417;ng ph&aacute;p khoa h&#7885;c, th&igrave; n&oacute; c&oacute; ph&#7843;i l&agrave; khoa h&#7885;c kh&ocirc;ng? N&oacute; ch&#7859;ng ph&#7843;i &#273;&atilde; tr&#7903; th&agrave;nh khoa h&#7885;c r&#7891;i c&ograve;n g&igrave;. Nh&acirc;n lo&#7841;i l&agrave; &#273;ang kh&ocirc;ng ng&#7915;ng ho&agrave;n thi&#7879;n ch&iacute;nh m&igrave;nh, kh&ocirc;ng ng&#7915;ng nh&#7853;n th&#7913;c l&#7841;i m&#7899;i ch&iacute;nh m&igrave;nh, b&#7903;i v&#7853;y khoa h&#7885;c m&#7899;i c&oacute; th&#7875; ph&aacute;t tri&#7875;n, cu&#7889;i c&ugrave;ng th&#7921;c s&#7921; nh&#7853;n th&#7913;c &#273;&#432;&#7907;c v&#361; tr&#7909;. H&igrave;nh th&#7913;c ph&aacute;t tri&#7875;n c&#7911;a khoa h&#7885;c th&#7921;c ch&#7913;ng hi&#7879;n nay phi th&#432;&#7901;ng k&eacute;m, phi th&#432;&#7901;ng ch&#7853;m ch&#7841;p. Th&#7921;c s&#7921; gi&#7889;ng nh&#432; l&agrave; ng&#432;&#7901;i m&ugrave; s&#7901; voi, h&#7885; kh&ocirc;ng nh&#7853;n th&#7913;c &#273;&#432;&#7907;c h&igrave;nh th&#7913;c t&#7891;n t&#7841;i v&#7853;t ch&#7845;t c&#7911;a c&#7843; v&#361; tr&#7909;, kh&ocirc;ng nh&#7853;n th&#7913;c &#273;&#432;&#7907;c s&#7921; t&#7891;n t&#7841;i c&#7911;a &#273;&#7863;c t&iacute;nh v&#361; tr&#7909;. V&#7853;y m&agrave; h&#7885; s&#7901; th&#7845;y m&#7897;t &#273;i&#7875;m nh&#432;ng l&#7841;i cho &#273;&oacute; l&agrave; to&agrave;n b&#7897;. H&#7885; ch&#7881; s&#7901; &#273;&#432;&#7907;c c&aacute;i ch&acirc;n con voi, h&#7885; n&oacute;i: &lsquo;&#7890;, khoa h&#7885;c l&agrave; th&#7871; n&agrave;y, &#273;&acirc;y ch&iacute;nh l&agrave; khoa h&#7885;c th&#7853;t s&#7921; nh&#7853;n th&#7913;c &#273;&#432;&#7907;c sinh m&#7879;nh v&agrave; v&#7853;t ch&#7845;t&rsquo;. H&#7885; kh&ocirc;ng nh&igrave;n th&#7845;y c&#7843; con voi n&agrave;y l&agrave; nh&#432; th&#7871; n&agrave;o. V&igrave; v&#7853;y kh&ocirc;ng nh&#7853;n th&#7913;c &#273;&#432;&#7907;c v&#361; tr&#7909; l&agrave; do v&ocirc; s&#7889; th&#7901;i kh&ocirc;ng kh&aacute;c nhau c&#7845;u th&agrave;nh, kh&ocirc;ng nh&#7853;n th&#7913;c &#273;&#432;&#7907;c s&#7921; t&#7891;n t&#7841;i c&#7911;a nh&#7919;ng kh&ocirc;ng gian kh&aacute;c, sinh m&#7879;nh kh&aacute;c v&agrave; h&igrave;nh th&#7913;c v&#7853;t ch&#7845;t, t&#7915; &#273;&oacute; t&#7845;t c&#7843; &#273;&#7873;u b&#7883; nh&#7919;ng ng&#432;&#7901;i c&oacute; tr&iacute; &oacute;c &#273;&#417;n gi&#7843;n v&agrave; ngoan c&#7889; kia cho l&agrave; m&ecirc; t&iacute;n, &#273;&acirc;y ch&iacute;nh l&agrave; m&#7897;t nguy&ecirc;n nh&acirc;n ch&#7911; y&#7871;u nh&#7845;t khi&#7871;n cho &#273;&#7841;o &#273;&#7913;c nh&acirc;n lo&#7841;i ch&uacute;ng ta tr&#432;&#7907;t d&#7889;c. R&#7845;t nhi&#7873;u ng&#432;&#7901;i d&ugrave;ng c&aacute;i g&#7853;y khoa h&#7885;c &#273;&#7875; &#273;&aacute;nh v&agrave;o &#273;&#7913;c t&iacute;nh c&#7893; x&#432;a nh&#7845;t, b&#7843;n ch&#7845;t nh&#7845;t c&#7911;a con ng&#432;&#7901;i. Th&#7853;t nguy hi&#7875;m! Con ng&#432;&#7901;i kh&ocirc;ng c&oacute; &#273;&#7913;c, th&igrave; ch&#432; Th&#7847;n kh&ocirc;ng coi con ng&#432;&#7901;i l&agrave; con ng&#432;&#7901;i n&#7919;a. N&#7871;u Tr&#7901;i kh&ocirc;ng coi con ng&#432;&#7901;i l&agrave; con ng&#432;&#7901;i th&igrave; con ng&#432;&#7901;i s&#7869; b&#7883; &#273;&agrave;o th&#7843;i, ph&aacute;t tri&#7875;n l&#7841;i t&#7915; &#273;&#7847;u.&rdquo;<\/p>\n<p>&ldquo;C&oacute; ng&#432;&#7901;i ngh&#297; r&#7857;ng: nh&acirc;n lo&#7841;i ch&uacute;ng ta r&#7845;t ti&#7871;n b&#7897;, t&#7915; ng&#432;&#7901;i v&#432;&#7907;n ph&aacute;t tri&#7875;n &#273;&#7871;n ng&agrave;y h&ocirc;m nay &#273;&atilde; l&agrave; r&#7845;t huy ho&agrave;ng r&#7891;i! Nh&#432;ng t&ocirc;i b&#7843;o ch&#432; v&#7883; n&agrave;y: Th&#7901;i k&#7923; ti&#7873;n s&#7917; trong l&#7883;ch s&#7917;, m&#432;&#7901;i v&#7841;n n&#259;m tr&#432;&#7899;c, ho&#7863;c l&agrave; s&#7899;m h&#417;n, s&#7899;m h&#417;n n&#7919;a, m&atilde;i cho &#273;&#7871;n c&#7843; tr&#259;m tri&#7879;u n&#259;m tr&#432;&#7899;c, tr&ecirc;n tr&aacute;i &#273;&#7845;t n&agrave;y &#273;&atilde; lu&ocirc;n c&oacute; v&#259;n minh cao c&#7845;p t&#7891;n t&#7841;i, ch&#7859;ng qua l&agrave; &#273;&atilde; b&#7883; hu&#7927; ho&#7841;i trong c&aacute;c th&#7901;i k&#7923; kh&aacute;c nhau. T&#7841;i sao b&#7883; hu&#7927; ho&#7841;i? B&#7903;i v&igrave; n&oacute; ph&aacute;t tri&#7875;n v&#7873; m&#7863;t v&#7853;t ch&#7845;t r&#7845;t nhanh, ph&aacute;t tri&#7875;n v&#7873; m&#7863;t k&#7929; thu&#7853;t r&#7845;t nhanh, nh&#432;ng &#273;&#7841;o &#273;&#7913;c c&#7911;a n&oacute; kh&ocirc;ng theo k&#7883;p ho&#7863;c b&#7883; ph&aacute; ho&#7841;i. V&#7853;y n&ecirc;n kh&ocirc;ng &#273;&#7875; cho n&oacute; ti&#7871;p t&#7909;c t&#7891;n t&#7841;i, &#273;&atilde; hu&#7927; &#273;i r&#7891;i. D&ugrave;ng nh&#7853;n th&#7913;c khoa h&#7885;c hi&#7879;n &#273;&#7841;i m&agrave; gi&#7843;ng th&igrave; v&#7853;n &#273;&#7897;ng v&#7853;t ch&#7845;t l&agrave; c&oacute; quy lu&#7853;t, khi n&oacute; v&#7853;n &#273;&#7897;ng &#273;&#7871;n h&igrave;nh th&#7913;c nh&#7845;t &#273;&#7883;nh, n&oacute; t&#7845;t nhi&ecirc;n s&#7869; xu&#7845;t hi&#7879;n m&#7897;t h&igrave;nh th&#7913;c kh&aacute;c. V&iacute; d&#7909; tr&aacute;i &#273;&#7845;t trong khi v&#7853;n &#273;&#7897;ng trong v&#361; tr&#7909; n&agrave;y, kh&ocirc;ng ch&#7915;ng l&#7841;i b&#7883; tinh c&#7847;u n&agrave;o &#273;&oacute; va v&agrave;o. Cho d&ugrave; l&agrave; nguy&ecirc;n nh&acirc;n g&igrave;, th&igrave; c&aacute;c nh&agrave; khoa h&#7885;c hi&#7879;n nay th&#7921;c s&#7921; ph&aacute;t hi&#7879;n ra r&#7857;ng, tr&ecirc;n tr&aacute;i &#273;&#7845;t c&#7911;a ch&uacute;ng ta c&oacute; t&#7891;n t&#7841;i di t&iacute;ch c&#7911;a r&#7845;t nhi&#7873;u r&#7845;t nhi&#7873;u n&#7873;n v&#259;n minh c&#7893; x&#432;a, h&#417;n n&#7919;a nh&#7919;ng di t&iacute;ch v&#259;n minh n&agrave;y c&aacute;ch th&#7901;i gian hi&#7879;n t&#7841;i xa l&#7855;m, c&oacute; c&aacute;i l&agrave; t&#7915; m&#7845;y ch&#7909;c v&#7841;n n&#259;m tr&#432;&#7899;c, m&#7845;y tr&#259;m v&#7841;n n&#259;m tr&#432;&#7899;c, c&ograve;n c&oacute; c&aacute;i t&#7915; m&#7845;y ngh&igrave;n v&#7841;n n&#259;m tr&#432;&#7899;c. V&#259;n minh t&#7891;n t&#7841;i &#7903; m&#7895;i th&#7901;i k&#7923;, c&aacute;c di t&iacute;ch &#273;&#7875; l&#7841;i &#273;&#7873;u kh&ocirc;ng gi&#7889;ng nhau, &#273;&#7873;u kh&ocirc;ng ph&#7843;i l&agrave; th&#7913; c&#7911;a c&ugrave;ng m&#7897;t th&#7901;i, v&igrave; v&#7853;y m&#7897;t s&#7889; nh&agrave; khoa h&#7885;c &#273;ang nghi&ecirc;n c&#7913;u v&#7845;n &#273;&#7873; n&agrave;y. C&oacute; nh&agrave; khoa h&#7885;c &#273;&atilde; &#273;&#432;a ra m&#7897;t lu&#7853;n &#273;i&#7875;m th&#7871; n&agrave;y, n&oacute;i r&#7857;ng: C&oacute; t&#7891;n t&#7841;i v&#259;n minh ti&#7873;n s&#7917;, c&oacute; v&#259;n ho&aacute; ti&#7873;n s&#7917;, &#273;&acirc;y l&agrave; &#273;i&#7873;u c&aacute;c nh&agrave; khoa h&#7885;c n&oacute;i. V&#7853;y m&agrave; gi&#7899;i tu luy&#7879;n ch&uacute;ng ta nh&igrave;n th&#7845;y c&agrave;ng r&otilde; h&#417;n, r&otilde; r&agrave;ng l&agrave; tr&#432;&#7899;c n&#7873;n v&#259;n minh nh&acirc;n lo&#7841;i n&agrave;y c&#7911;a ch&uacute;ng ta, &#273;&atilde; t&#7891;n t&#7841;i r&#7845;t nhi&#7873;u r&#7845;t nhi&#7873;u l&#7847;n v&#259;n minh nh&acirc;n lo&#7841;i. Do &#273;&#7841;o &#273;&#7913;c c&#7911;a ch&uacute;ng b&#7841;i ho&#7841;i, &#273;&#432;&#417;ng nhi&ecirc;n &#273;i&#7873;u ch&uacute;ng t&ocirc;i nh&igrave;n th&#7845;y l&agrave; nh&#432; th&#7871;, sau &#273;&oacute; n&#7873;n v&#259;n minh &#273;&oacute; kh&ocirc;ng t&#7891;n t&#7841;i n&#7919;a. T&#7915; v&#259;n ho&aacute; Hy L&#7841;p c&#7893; &#273;&atilde; b&#7883; hu&#7927; di&#7879;t l&agrave; c&oacute; th&#7875; th&#7845;y nh&#7919;ng di tich v&#7873; h&#7911; ho&aacute; v&agrave; sa &#273;o&#7841; c&#7911;a nh&acirc;n lo&#7841;i th&#7901;i b&#7845;y gi&#7901;.&rdquo;<\/p>\n<p>&ldquo;C&oacute; ng&#432;&#7901;i n&oacute;i: Ng&#432;&#7901;i ch&uacute;ng ta l&agrave; ti&#7871;n ho&aacute; t&#7915; ng&#432;&#7901;i v&#432;&#7907;n. Th&#7853;t ra t&ocirc;i n&oacute;i cho m&#7885;i ng&#432;&#7901;i bi&#7871;t, con ng&#432;&#7901;i ho&agrave;n to&agrave;n kh&ocirc;ng ph&#7843;i l&agrave; t&#7915; ng&#432;&#7901;i v&#432;&#7907;n ti&#7871;n ho&aacute; th&agrave;nh. L&yacute; lu&#7853;n m&agrave; Darwin &#273;&#432;a ra l&agrave;: Ng&#432;&#7901;i l&agrave; ti&#7871;n ho&aacute; t&#7915; ng&#432;&#7901;i v&#432;&#7907;n. Khi &ocirc;ng m&#7899;i &#273;&#432;a ra l&yacute; lu&#7853;n n&agrave;y, &ocirc;ng &#273;&atilde; r&#7845;t to gan l&#7899;n m&#7853;t. L&yacute; lu&#7853;n c&#7911;a &ocirc;ng c&oacute; v&ocirc; s&#7889; ch&#7895; s&#417; h&#7903;, kh&ocirc;ng ho&agrave;n thi&#7879;n, th&#7871; m&agrave; &#273;&#432;&#7907;c con ng&#432;&#7901;i ti&#7871;p nh&#7853;n, cho &#273;&#7871;n t&#7853;n h&ocirc;m nay. M&#7885;i ng&#432;&#7901;i th&#7917; ngh&#297; xem, qu&aacute; tr&igrave;nh ti&#7871;n ho&aacute; trung gian t&#7915; v&#432;&#7907;n th&agrave;nh ng&#432;&#7901;i m&agrave; &ocirc;ng &#273;&#432;a ra, m&#7897;t qu&aacute; tr&igrave;nh h&agrave;ng tr&#259;m ngh&igrave;n v&#7841;n n&#259;m, kh&ocirc;ng t&igrave;m th&#7845;y, kh&ocirc;ng c&oacute;. T&#7841;i sao kh&ocirc;ng t&#7891;n t&#7841;i ch&#7911;ng ng&#432;&#7901;i trung gian gi&#7919;a ng&#432;&#7901;i v&agrave; v&#432;&#7907;n? C&aacute;c v&#7853;t th&#7875; kh&aacute;c kh&ocirc;ng ch&#7881; l&agrave; ng&#432;&#7901;i, nh&#7919;ng &#273;&#7897;ng v&#7853;t ti&#7871;n ho&aacute; m&agrave; &ocirc;ng n&oacute;i kh&ocirc;ng h&#7873; c&oacute; qu&aacute; tr&igrave;nh trung gian. H&#417;n n&#7919;a t&#7841;i sao v&#7853;t ch&#7911;ng t&#7891;n t&#7841;i &#7903; Ch&acirc;u &Uacute;c kh&aacute;c v&#7899;i v&#7853;t ch&#7911;ng t&#7891;n t&#7841;i &#7903; c&aacute;c &#273;&#7841;i l&#7909;c kh&aacute;c? &Ocirc;ng &#7845;y &#273;&#7873;u kh&ocirc;ng gi&#7843;i th&iacute;ch &#273;&#432;&#7907;c. Thuy&#7871;t ti&#7871;n ho&aacute; v&ocirc; s&#7889; ch&#7895; s&#417; h&#7903; n&agrave;y th&#7871; m&agrave; &#273;&#432;&#7907;c con ng&#432;&#7901;i ti&#7871;p thu. Th&#7871; m&#7899;i k&#7923; l&#7841;!&rdquo;<\/p>\n<p>&ldquo;Th&#7853;t ra ch&uacute;ng t&ocirc;i th&#7845;y r&#7857;ng ng&#432;&#7901;i ho&agrave;n to&agrave;n kh&ocirc;ng ph&#7843;i l&agrave; t&#7915; ng&#432;&#7901;i v&#432;&#7907;n ti&#7871;n ho&aacute; th&agrave;nh, ch&#7881; l&agrave; m&#7895;i th&#7901;i k&#7923; l&#7841;i t&#7891;n t&#7841;i m&#7897;t ch&#7911;ng sinh v&#7853;t. Tr&ecirc;n Tr&aacute;i &#272;&#7845;t m&agrave; nh&acirc;n lo&#7841;i sinh t&#7891;n, c&aacute;c b&#7843;n kh&#7889;i &#273;&#7841;i l&#7909;c l&agrave; di chuy&#7875;n, l&agrave; bi&#7871;n &#273;&#7893;i, c&aacute;c nh&agrave; &#273;&#7883;a ch&#7845;t h&#7885;c g&#7885;i c&aacute;c v&ugrave;ng &#273;&#7845;t li&#7873;n nh&#432; Ch&acirc;u &Aacute;, Ch&acirc;u &Acirc;u, Ch&acirc;u M&#7929;, Nam M&#7929;, B&#7855;c M&#7929; l&agrave; b&#7843;n kh&#7889;i &#273;&#7841;i l&#7909;c. B&#7843;n kh&#7889;i &#273;&#7841;i l&#7909;c l&agrave; th&#432;&#7901;ng xuy&ecirc;n thay &#273;&#7893;i, n&#7873;n v&#259;n minh ph&iacute;a tr&ecirc;n r&#7891;i s&#7869; ch&igrave;m xu&#7889;ng &#273;&aacute;y n&#432;&#7899;c, v&#7853;y th&igrave; c&oacute; l&#7869; &#7903; nh&#7919;ng &#273;&#7841;i d&#432;&#417;ng kh&aacute;c s&#7869; tr&#7891;i l&ecirc;n m&#7897;t kh&#7889;i l&#7909;c &#273;&#7883;a, ch&iacute;nh l&agrave; kh&ocirc;ng ng&#7915;ng bi&#7871;n &#273;&#7893;i nh&#432; v&#7853;y. Hi&#7879;n nay ng&#432;&#7901;i ta c&#361;ng ph&aacute;t hi&#7879;n ra &#7903; d&#432;&#7899;i &#273;&aacute;y r&#7845;t nhi&#7873;u &#273;&#7841;i d&#432;&#417;ng nh&#432; Th&aacute;i B&igrave;nh D&#432;&#417;ng, &#272;&#7841;i T&acirc;y D&#432;&#417;ng, &#7844;n &#272;&#7897; D&#432;&#417;ng c&oacute; nh&#7919;ng ki&#7871;n tr&uacute;c &#273;&#7891; s&#7897; c&#7893; x&#432;a, &#273;&atilde; t&#7915;ng c&oacute; s&#7921; t&#7891;n t&#7841;i c&#7911;a n&#7873;n v&#259;n minh. Nh&#432;ng sau khi ki&#7875;m tra ph&aacute;t hi&#7879;n &#273;&#7873;u l&agrave; nh&#7919;ng th&#7913; t&#7891;n t&#7841;i t&#7915; m&#7845;y tr&#259;m ngh&igrave;n n&#259;m, m&#7845;y tri&#7879;u n&#259;m, v&agrave; nh&#7919;ng ni&ecirc;n &#273;&#7841;i xa h&#417;n, &iacute;t nh&#7845;t nh&acirc;n lo&#7841;i ch&uacute;ng ta hi&#7879;n nay &#273;&atilde; bi&#7871;t, trong m&#7845;y tr&#259;m ngh&igrave;n n&#259;m tr&#7903; l&#7841;i &#273;&acirc;y b&#7843;n kh&#7889;i &#273;&#7841;i l&#7909;c kh&ocirc;ng h&#7873; c&oacute; s&#7921; bi&#7871;n &#273;&#7893;i. V&#7853;y th&igrave; n&oacute; tr&#7847;m xu&#7889;ng d&#432;&#7899;i n&#432;&#7899;c t&#7915; khi n&agrave;o? Kh&#7859;ng &#273;&#7883;nh l&agrave; ph&#7843;i t&#7915; r&#7845;t s&#7899;m, m&#7845;y ch&#7909;c v&#7841;n n&#259;m tr&#432;&#7899;c ho&#7863;c l&agrave; l&acirc;u h&#417;n n&#7919;a &#273;&atilde; tr&#7847;m xu&#7889;ng d&#432;&#7899;i. V&igrave; v&#7853;y khi c&aacute;c b&#7843;n kh&#7889;i &#273;&#7841;i l&#7909;c kh&aacute;c nhau bi&#7871;n &#273;&#7893;i, v&#7853;t ch&#7911;ng b&ecirc;n tr&ecirc;n c&#361;ng kh&aacute;c nhau, ch&#7913; kh&ocirc;ng ph&#7843;i l&agrave; ti&#7871;n ho&aacute; m&agrave; th&agrave;nh. C&oacute; &#273;i&#7875;m t&#432;&#417;ng &#273;&#7891;ng ch&#7913; kh&ocirc;ng ph&#7843;i l&agrave; c&ugrave;ng m&#7897;t lo&#7841;i v&#7853;t ch&#7911;ng. Tuy&#7879;t &#273;&#7889;i kh&ocirc;ng ph&#7843;i!&rdquo;<\/p>\n<p>&ldquo;&#272;&#432;&#417;ng nhi&ecirc;n t&ocirc;i &#273;ang gi&#7843;ng Ph&#7853;t Ph&aacute;p, v&igrave; v&#7853;y kh&aacute;c v&#7899;i l&yacute; lu&#7853;n n&#417;i ng&#432;&#7901;i th&#432;&#7901;ng, ch&uacute;ng ta nh&#7853;n th&#7913;c cao h&#417;n, nh&#7853;n th&#7913;c v&#7873; nh&acirc;n lo&#7841;i m&#7897;t c&aacute;ch ch&acirc;n ch&iacute;nh. T&ocirc;i cho m&#7885;i ng&#432;&#7901;i bi&#7871;t r&#7857;ng con ng&#432;&#7901;i kh&ocirc;ng h&#7873; ti&#7871;n ho&aacute; t&#7915; v&#432;&#7907;n, m&agrave; l&agrave; sinh ra trong v&#361; tr&#7909;. M&#7885;i ng&#432;&#7901;i bi&#7871;t r&#7857;ng Trung Qu&#7889;c c&oacute; h&#7885;c thuy&#7871;t th&aacute;i c&#7921;c c&#7911;a &#272;&#7841;o gia. H&#7885;c thuy&#7871;t th&aacute;i c&#7921;c n&agrave;y gi&#7843;ng hai kh&iacute; &acirc;m d&#432;&#417;ng. Khi ch&#432;a sinh ra hai kh&iacute; &acirc;m d&#432;&#417;ng th&igrave; l&agrave; tr&#7841;ng th&aacute;i h&#7895;n &#273;&#7897;n, g&#7885;i l&agrave; v&ocirc; c&#7921;c. Sau &#273;&oacute; n&oacute; s&#7869; sinh ra th&aacute;i c&#7921;c, c&oacute; hai kh&iacute; &acirc;m d&#432;&#417;ng, sau &#273;&oacute; th&aacute;i c&#7921;c sinh ra v&#7841;n s&#7921; v&#7841;n v&#7853;t. &#272;&acirc;y l&agrave; l&yacute; lu&#7853;n c&#7911;a &#272;&#7841;o gia. T&ocirc;i th&#7845;y r&#7845;t khoa h&#7885;c. Th&#7921;c t&#7871; t&ocirc;i ph&aacute;t hi&#7879;n m&#7897;t t&igrave;nh hu&#7889;ng, &#273;&#432;&#417;ng nhi&ecirc;n &#273;&acirc;y kh&ocirc;ng ch&#7881; l&agrave; t&ocirc;i ph&aacute;t hi&#7879;n, v&#7853;t ch&#7845;t kh&#7893;ng l&#7891; trong v&#361; tr&#7909; trong v&#7853;n &#273;&#7897;ng s&#7869; sinh ra sinh m&#7879;nh. Ch&uacute;ng ta kh&ocirc;ng nh&igrave;n th&#7845;y v&#7853;t ch&#7845;t n&agrave;y, nh&#432;ng n&oacute; kh&ocirc;ng nh&#7845;t &#273;&#7883;nh l&agrave; kh&ocirc;ng t&#7891;n t&#7841;i. V&iacute; d&#7909; nh&#432; kh&ocirc;ng kh&iacute;, m&#7855;t ng&#432;&#7901;i kh&ocirc;ng nh&igrave;n th&#7845;y, c&oacute; ph&#7843;i n&oacute; kh&ocirc;ng t&#7891;n t&#7841;i kh&ocirc;ng? N&oacute; c&oacute; t&#7891;n t&#7841;i. Nh&#7919;ng v&#7853;t ch&#7845;t vi quan h&#417;n kh&ocirc;ng kh&iacute; c&oacute; hay kh&ocirc;ng? C&oacute; r&#7845;t nhi&#7873;u. Nh&#7919;ng v&#7853;t ch&#7845;t c&ograve;n vi quan h&#417;n nh&#7919;ng v&#7853;t ch&#7845;t vi quan h&#417;n c&#361;ng r&#7845;t nhi&#7873;u. T&#7841;i sao nh&#7919;ng v&#7853;t ch&#7845;t kh&#7893;ng l&#7891; n&agrave;y c&oacute; th&#7875; sinh t&#7891;n nh&#432; th&#7871;? Th&#7853;t ra &#273;&#7873;u l&agrave; s&#7921; t&#7891;n t&#7841;i c&#7911;a sinh m&#7879;nh. B&#7845;t c&#7913; v&#7853;t th&#7875; n&agrave;o c&#361;ng &#273;&#7873;u c&oacute; sinh m&#7879;nh, ch&#7881; l&agrave; kh&ocirc;ng bi&#7875;u hi&#7879;n &#7903; kh&ocirc;ng gian ng&#432;&#7901;i th&#432;&#7901;ng ch&uacute;ng ta, ch&#432; v&#7883; kh&ocirc;ng nh&igrave;n th&#7845;y s&#7921; t&#7891;n t&#7841;i sinh m&#7879;nh c&#7911;a n&oacute;. L&aacute;t n&#7919;a t&ocirc;i s&#7869; gi&#7843;ng t&#7841;i sao. B&#7845;t c&#7913; v&#7853;t th&#7875; n&agrave;o c&#361;ng c&oacute; sinh m&#7879;nh. D&#432;&#7899;i s&#7921; v&#7853;n &#273;&#7897;ng c&#7911;a v&#7853;t ch&#7845;t kh&#7893;ng l&#7891; s&#7869; sinh ra sinh m&#7879;nh, m&agrave; sinh m&#7879;nh n&agrave;y khi &#7903; t&#7847;ng th&#7913; cao h&#417;n th&igrave; &#273;a s&#7889; l&agrave; v&ocirc; h&igrave;nh, s&#7889; &iacute;t l&agrave; h&igrave;nh d&#7841;ng nh&acirc;n lo&#7841;i; ho&#7863;c l&agrave; h&igrave;nh d&#7841;ng c&#7911;a &#273;&#7897;ng v&#7853;t; ho&#7863;c l&agrave; h&igrave;nh d&#7841;ng c&#7911;a v&#7853;t ch&#7845;t; ho&#7863;c l&agrave; h&igrave;nh d&#7841;ng c&#7911;a th&#7921;c v&#7853;t.&rdquo;<\/p>\n<p>&ldquo;V&#7853;y th&igrave; t&#7841;i sao l&#7841;i &#273;&#7871;n b&#432;&#7899;c con ng&#432;&#7901;i n&agrave;y? B&#7903;i v&igrave; thu&#7903; ban s&#417; l&agrave; kh&ocirc;ng c&oacute; b&#432;&#7899;c con ng&#432;&#7901;i n&agrave;y. Sinh m&#7879;nh sinh ra d&#432;&#7899;i s&#7921; v&#7853;n &#273;&#7897;ng c&#7911;a v&#7853;t ch&#7845;t v&#361; tr&#7909; &#273;&#7873;u &#273;&#7891;ng ho&aacute; v&#7899;i &#273;&#7863;c t&iacute;nh v&#361; tr&#7909;, n&oacute;i c&aacute;ch kh&aacute;c h&#7885; l&agrave; &#273;&#7891;ng ho&aacute; v&#7899;i Ph&aacute;p L&yacute; n&agrave;y trong v&#361; tr&#7909;, &#273;&#7891;ng ho&aacute; v&#7899;i Ch&acirc;n-Thi&#7879;n-Nh&#7851;n, v&igrave; n&oacute; sinh ra t&#7915; Ch&acirc;n-Thi&#7879;n-Nh&#7851;n. V&#7853;y th&igrave; khi sinh m&#7879;nh n&agrave;y sinh ra nhi&#7873;u &#7903; kh&ocirc;ng gian cao t&#7847;ng, th&igrave; ho&agrave;n c&#7843;nh sinh t&#7891;n c&#7911;a h&#7885; b&egrave;n tr&#7903; n&ecirc;n ph&#7913;c t&#7841;p, h&#7885; c&oacute; h&igrave;nh th&#7913;c sinh t&#7891;n c&#7911;a x&atilde; h&#7897;i c&#7911;a h&#7885;. Ki&#7875;u nh&#432; x&atilde; h&#7897;i nh&acirc;n lo&#7841;i ch&uacute;ng ta, v&agrave; con ng&#432;&#7901;i c&#7847;n sinh t&#7891;n nh&#432; th&#7871; n&agrave;o, h&#7885; c&oacute; h&igrave;nh th&#7913;c x&atilde; h&#7897;i c&#7911;a h&#7885; t&#7891;n t&#7841;i. V&#7853;y th&igrave; khi h&#7885; c&oacute; h&igrave;nh th&#7913;c x&atilde; h&#7897;i c&#7911;a h&#7885;, nh&#7919;ng sinh m&#7879;nh n&agrave;y d&#7847;n d&#7847;n s&#7869; ph&aacute;t sinh bi&#7871;n &#273;&#7893;i, tr&#7903; n&ecirc;n ph&#7913;c t&#7841;p, c&oacute; v&#7883; s&#7869; s&#7843;n sinh t&#432; ni&#7879;m, xa r&#7901;i y&ecirc;u c&#7847;u c&#7911;a &#273;&#7863;c t&iacute;nh v&#361; tr&#7909; &#273;&#7889;i v&#7899;i sinh m&#7879;nh &#7903; t&#7847;ng &#273;&oacute;, nh&#432; th&#7871; v&#7883; &#7845;y kh&ocirc;ng th&#7875; &#7903; tr&ecirc;n c&#7843;nh gi&#7899;i n&agrave;y &#273;&#432;&#7907;c n&#7919;a, cho n&ecirc;n v&#7883; &#7845;y ch&#7881; c&oacute; th&#7875; r&#7899;t xu&#7889;ng d&#432;&#7899;i, r&#7899;t xu&#7889;ng t&#7847;ng th&#7845;p. V&#7853;y th&igrave; khi &#7903; t&#7847;ng th&#7845;p v&#7883; &#7845;y l&#7841;i kh&ocirc;ng t&#7889;t n&#7919;a th&igrave; v&#7883; &#7845;y ch&#7881; c&oacute; th&#7875; l&#7841;i r&#7899;t xu&#7889;ng. Sinh m&#7879;nh nh&#432; v&#7853;y qua nh&#7919;ng n&#259;m th&aacute;ng l&#7883;ch s&#7917; d&agrave;i l&acirc;u kh&ocirc;ng ng&#7915;ng bi&#7871;n th&agrave;nh kh&ocirc;ng t&#7889;t, d&#7847;n d&#7847;n r&#7899;t xu&#7889;ng t&#7915;ng t&#7847;ng kh&ocirc;ng gian, t&#7915;ng t&#7847;ng kh&ocirc;ng gian m&#7897;t, &#273;&#7871;n khi r&#7899;t xu&#7889;ng t&#7847;ng kh&ocirc;ng gian nh&acirc;n lo&#7841;i n&agrave;y. T&#7915; &#273;&oacute; s&#7889;ng cu&#7897;c s&#7889;ng th&#7845;p k&eacute;m, d&ugrave;ng h&igrave;nh th&#7913;c th&#7845;p k&eacute;m &#273;&#7875; sinh ra &#273;&#7901;i sau.&rdquo;<\/p>\n<p>&ldquo;Nh&#432;ng l&uacute;c m&#7899;i &#273;&#7847;u kh&ocirc;ng c&oacute; t&#7847;ng kh&ocirc;ng gian nh&acirc;n lo&#7841;i n&agrave;y. V&#7853;y th&igrave; nh&#7919;ng v&#7883; Gi&aacute;c Gi&#7843;, sinh m&#7879;nh cao c&#7845;p &#7845;y b&egrave;n mu&#7889;n t&#7841;o th&ecirc;m m&#7897;t kh&ocirc;ng gian cho con ng&#432;&#7901;i, t&#7841;o m&#7897;t kh&ocirc;ng gian &lsquo;m&ecirc;&rsquo; nh&#7845;t, xem m&#7897;t ch&uacute;t b&#7843;n t&iacute;nh n&agrave;y c&#7911;a con ng&#432;&#7901;i c&oacute; th&#7875; m&#7845;t &#273;i kh&ocirc;ng, xem h&#7885; c&ograve;n c&oacute; th&#7875; quay tr&#7903; v&#7873; kh&ocirc;ng. V&igrave; th&#7871; m&agrave; t&#7841;o ra kh&ocirc;ng gian nh&#432; th&#7871; n&agrave;y. Khi &#273;&oacute; l&agrave; c&#7845;p cho con ng&#432;&#7901;i, cho sinh m&#7879;nh m&#7897;t c&#417; h&#7897;i cu&#7889;i c&ugrave;ng, kh&ocirc;ng suy x&eacute;t qu&aacute; nhi&#7873;u v&#7845;n &#273;&#7873;. Nh&#432;ng sau &#273;&oacute; l&#7841;i ph&aacute;t hi&#7879;n kh&ocirc;ng gian n&agrave;y qu&aacute; &#273;&#7863;c th&ugrave;. B&#7903;i v&igrave; sinh v&#7853;t t&#7891;n t&#7841;i trong kh&ocirc;ng gian n&agrave;y kh&ocirc;ng nh&igrave;n th&#7845;y kh&ocirc;ng gian kh&aacute;c, kh&ocirc;ng nh&igrave;n th&#7845;y sinh m&#7879;nh c&#7911;a c&aacute;c kh&ocirc;ng gian kh&aacute;c. C&ograve;n &#7903; c&aacute;c kh&ocirc;ng gian kh&aacute;c trong v&#361; tr&#7909; &#273;&#7873;u c&oacute; th&#7875; nh&igrave;n th&#7845;y c&#7843;nh t&#432;&#7907;ng c&#7911;a kh&ocirc;ng gian kh&aacute;c. Sinh m&#7879;nh c&#7911;a b&#7845;t c&#7913; kh&ocirc;ng gian n&agrave;o th&igrave; th&acirc;n th&#7875; h&#7885; &#273;&#7873;u c&oacute; th&#7875; bay trong kh&ocirc;ng gian, phi&ecirc;u &#273;&atilde;ng qua l&#7841;i, sinh m&#7879;nh c&#7911;a b&#7845;t c&#7913; t&#7847;ng kh&ocirc;ng gian n&agrave;o h&#7885; &#273;&#7873;u c&oacute; th&#7875; bi&#7871;n l&#7899;n thu nh&#7887;. Hi&#7879;n nay c&aacute;c nh&agrave; khoa h&#7885;c cho r&#7857;ng: T&#432; duy c&#7911;a ng&#432;&#7901;i l&agrave; v&#7853;t ch&#7845;t, l&agrave; th&#7913; nh&#432; s&oacute;ng &#273;i&#7879;n v&#7853;y. &#272;&#432;&#417;ng nhi&ecirc;n ch&#432; v&#7883; th&#7915;a nh&#7853;n r&#7857;ng s&oacute;ng &#273;i&#7879;n l&agrave; v&#7853;t ch&#7845;t. Nh&#432;ng trong c&aacute;c kh&ocirc;ng gian kh&aacute;c ph&aacute;t hi&#7879;n ra r&#7857;ng, n&oacute; kh&ocirc;ng &#273;&#417;n gi&#7843;n nh&#432; th&#7871;. T&#432; t&#432;&#7903;ng con ng&#432;&#7901;i c&oacute; th&#7875; s&#7843;n sinh ra &#273;i&#7873;u m&agrave; ch&#432; v&#7883; t&#432;&#7903;ng t&#432;&#7907;ng, &#273;i&#7873;u m&agrave; ch&#432; v&#7883; t&#432;&#7903;ng t&#432;&#7907;ng c&oacute; th&#7875; tr&#7903; th&agrave;nh hi&#7879;n th&#7921;c. V&igrave; con ng&#432;&#7901;i kh&ocirc;ng c&oacute; n&#259;ng l&#432;&#7907;ng, n&ecirc;n n&oacute; v&#7915;a s&#7843;n sinh ra li&#7873;n t&#7843;n &#273;i m&#7845;t. Nh&#432;ng c&aacute;c &#272;&#7841;i Gi&aacute;c Gi&#7843;, thi&ecirc;n nh&acirc;n, sinh m&#7879;nh cao c&#7845;p c&oacute; n&#259;ng l&#432;&#7907;ng th&igrave; h&#7885; ngh&#297; &#273;i&#7873;u g&igrave; l&agrave; s&#7869; t&#7891;n t&#7841;i m&#7897;t c&aacute;ch h&#7871;t s&#7913;c th&#7921;c t&#7841;i. V&#7853;y ch&#432; v&#7883; mu&#7889;n c&aacute;i g&igrave;, th&igrave; theo suy ngh&#297; li&#7873;n sinh ra c&aacute;i &#273;&oacute;, v&igrave; v&#7853;y tr&#432;&#7899;c &#273;&acirc;y ng&#432;&#7901;i ta n&oacute;i: Ph&#7853;t mu&#7889;n g&igrave; &#273;&#432;&#7907;c n&#7845;y, &#273;&#7841;i t&#7921; t&#7841;i. Nh&#7919;ng sinh m&#7879;nh &#273;&oacute; &#273;&#7873;u t&#7891;n t&#7841;i nh&#432; th&#7871;. C&ograve;n nh&acirc;n lo&#7841;i b&#7883; &#273;&#7849;y &#273;&#7871;n kh&ocirc;ng gian n&agrave;y th&igrave; tr&#7903; th&agrave;nh t&#7891;n t&#7841;i th&#7871; n&agrave;y.&rdquo;<\/p>\n<p>&ldquo;M&#7885;i ng&#432;&#7901;i &#273;&#7873;u l&agrave; sinh ra t&#7915; thai m&#7865;, c&#7843;m th&#7845;y b&#7843;n th&acirc;n c&#361;ng kh&aacute; t&#7889;t. C&oacute; ng&#432;&#7901;i l&agrave;m &#259;n gi&#7887;i; c&oacute; ng&#432;&#7901;i l&agrave;m quan l&#7899;n; c&oacute; ng&#432;&#7901;i s&#7889;ng r&#7845;t t&#7921; t&#7841;i, li&#7873;n cho r&#7857;ng m&igrave;nh m&#7841;nh h&#417;n ng&#432;&#7901;i kh&aacute;c. Th&#7853;t ra ch&#432; v&#7883; c&#361;ng r&#7845;t kh&#7893;! B&#7903;i v&igrave; ch&#432; v&#7883; kh&ocirc;ng bi&#7871;t tr&#432;&#7899;c &#273;&acirc;y m&igrave;nh s&#7889;ng nh&#432; th&#7871; n&agrave;o. V&iacute; d&#7909;, b&#7903;i v&igrave; trong t&ocirc;n gi&aacute;o gi&#7843;ng: Con ng&#432;&#7901;i s&#7889;ng ch&iacute;nh l&agrave; kh&#7893;. T&#7841;i sao v&#7853;y? Khi ch&#432; v&#7883; sinh ra t&#7915; thai m&#7865;, ch&#432; v&#7883; li&#7873;n c&oacute; th&acirc;n th&#7875; v&#7853;t ch&#7845;t do c&aacute;c ph&acirc;n t&#7917; c&#7845;u th&agrave;nh. Trong kh&ocirc;ng gian kh&aacute;c h&#7885; kh&ocirc;ng c&oacute; t&#7847;ng th&acirc;n th&#7875; do ph&acirc;n t&#7917; c&#7845;u th&agrave;nh n&agrave;y, th&acirc;n th&#7875; b&#7873; m&#7863;t nh&#7845;t c&#7911;a h&#7885; l&agrave; do nguy&ecirc;n t&#7917; c&#7845;u th&agrave;nh. M&agrave; v&#7853;t ch&#7845;t b&#7873; m&#7863;t do ph&acirc;n t&#7917; c&#7845;u th&agrave;nh t&#7841;o ra kh&ocirc;ng gian n&agrave;y. K&#7875; c&#7843; nh&#7909;c th&#7875; c&#7911;a con ng&#432;&#7901;i c&#361;ng l&agrave; do ph&acirc;n t&#7917; c&#7845;u th&agrave;nh. Th&acirc;n th&#7875; do t&#7847;ng v&#7853;t ch&#7845;t n&agrave;y c&#7845;u th&agrave;nh, khi v&#7915;a sinh ra ch&#432; v&#7883; &#273;&atilde; c&oacute; nh&#7909;c th&#7875; n&agrave;y, cho ch&#432; v&#7883; m&#7897;t &#273;&ocirc;i m&#7855;t do ph&acirc;n t&#7917; c&#7845;u th&agrave;nh, ch&#432; v&#7883; kh&ocirc;ng nh&igrave;n th&#7845;y &#273;&#432;&#7907;c kh&ocirc;ng gian kh&aacute;c, v&igrave; v&#7853;y ch&#432; v&#7883; t&#7841;i c&otilde;i m&ecirc; n&agrave;y. V&#7853;y th&igrave; ch&#432; v&#7883; trong m&ecirc; kh&ocirc;ng nh&igrave;n th&#7845;y &#273;&#432;&#7907;c ch&acirc;n t&#432;&#7899;ng v&#361; tr&#7909;, ch&#432; v&#7883; th&#7917; n&oacute;i xem ch&#432; v&#7883; s&#7889;ng c&oacute; ph&#7843;i l&agrave; gi&#7889;ng nh&#432; ng&#7891;i trong gi&#7871;ng nh&igrave;n tr&#7901;i, b&#7843;n th&acirc;n s&#7889;ng &#273;&atilde; r&#7845;t &#273;&aacute;ng th&#432;&#417;ng r&#7891;i. H&#417;n n&#7919;a sau khi ng&#432;&#7901;i c&oacute; th&acirc;n th&#7875; n&agrave;y, th&acirc;n th&#7875; s&#7907; &#273;au, l&#7841;nh kh&ocirc;ng ch&#7883;u &#273;&#432;&#7907;c, n&oacute;ng kh&ocirc;ng ch&#7883;u &#273;&#432;&#7907;c, kh&aacute;t kh&ocirc;ng ch&#7883;u &#273;&#432;&#7907;c, ch&#432; v&#7883; &#273;i &#273;&#432;&#7901;ng m&#7879;t c&#361;ng kh&ocirc;ng ch&#7883;u &#273;&#432;&#7907;c, d&ugrave; sao c&#361;ng l&agrave; mang &#273;&#7871;n cho ch&#432; v&#7883; r&#7845;t nhi&#7873;u r&#7845;t nhi&#7873;u th&#7913; kh&ocirc;ng t&#7921; t&#7841;i, mang &#273;&#7871;n r&#7845;t nhi&#7873;u r&#7845;t nhi&#7873;u th&#7889;ng kh&#7893;. H&#417;n n&#7919;a c&ograve;n c&oacute; s&#7921; t&#7891;n t&#7841;i c&#7911;a sinh l&atilde;o b&#7879;nh t&#7917;, th&#432;&#7901;ng xuy&ecirc;n c&oacute; b&#7879;nh, ch&#432; v&#7883; c&#7843;m th&#7845;y ch&#432; v&#7883; s&#7889;ng r&#7845;t t&#7921; t&#7841;i, ch&#7859;ng qua ch&#432; v&#7883; c&#361;ng ch&#7881; l&agrave; s&#7889;ng trong &#273;au kh&#7893; kia m&agrave; m&#7841;nh h&#417;n nh&#7919;ng ng&#432;&#7901;i kh&aacute;c m&#7897;t ch&uacute;t, &#273;&#7905; &#273;au kh&#7893; h&#417;n m&#7897;t ch&uacute;t, th&igrave; ch&#432; v&#7883; li&#7873;n c&#7843;m th&#7845;y ch&#432; v&#7883; r&#7845;t t&#7921; t&#7841;i r&#7891;i. Con ng&#432;&#7901;i ch&iacute;nh l&agrave; sinh t&#7891;n nh&#432; th&#7871;, v&igrave; v&#7853;y con ng&#432;&#7901;i d&#7847;n d&#7847;n m&#7845;t &#273;i b&#7843;n t&iacute;nh ng&#432;&#7901;i trong ho&agrave;n c&#7843;nh sinh t&#7891;n n&agrave;y, c&agrave;ng ng&agrave;y c&agrave;ng kh&ocirc;ng tin v&agrave;o s&#7921; t&#7891;n t&#7841;i c&#7911;a Th&#7847;n, c&#7897;ng th&ecirc;m s&#7921; kh&ocirc;ng ho&agrave;n thi&#7879;n c&#7911;a khoa h&#7885;c th&#7921;c ch&#7913;ng, ng&#432;&#7901;i li&#7873;n m&#7845;t &#273;i ti&ecirc;u chu&#7849;n &#273;&#7841;o &#273;&#7913;c c&#7911;a ng&#432;&#7901;i, h&#7885; c&#361;ng s&#7869; b&#7883; tr&#432;&#7907;t xu&#7889;ng c&#7843;nh &#273;&#7883;a nguy hi&#7875;m nh&#7845;t.&rdquo;<\/p>\n<p>&ldquo;Nh&#432;ng x&atilde; h&#7897;i nh&acirc;n lo&#7841;i l&#7841;i c&oacute; m&#7897;t &#273;i&#7875;m t&#7889;t v&ocirc; c&ugrave;ng l&#7899;n: B&#7903;i v&igrave; v&#7883; &#7845;y kh&#7893;, n&ecirc;n v&#7883; &#7845;y c&oacute; th&#7875; tu luy&#7879;n. T&#7841;i sao Ph&#7853;t c&#7913; m&atilde;i l&agrave; Ph&#7853;t trong Ph&#7853;t gi&#7899;i? V&igrave; sao &Ocirc;ng kh&ocirc;ng th&#7875; &#273;&#7873; cao h&#417;n l&ecirc;n? B&#7891; T&aacute;t t&#7841;i sao kh&ocirc;ng tu th&agrave;nh Ph&#7853;t? C&aacute;c v&#7883; mu&#7889;n ch&#7883;u ch&uacute;t kh&#7893; c&#361;ng ch&#7859;ng t&igrave;m &#273;&#432;&#7907;c &#7903; &#273;&acirc;u. B&#7903;i v&igrave; v&#7883; &#7845;y c&oacute; th&#7875; ki&ecirc;n &#273;&#7883;nh v&#7899;i Ph&#7853;t t&iacute;nh c&#7911;a m&igrave;nh khi &#7903; trong m&ecirc; th&igrave; v&#7883; &#7845;y m&#7899;i c&oacute; th&#7875; tu. N&#7871;u nh&#432; v&#7883; &#7845;y &#7903; &#273;&oacute; kh&ocirc;ng c&oacute; m&ecirc;, v&#7883; &#7845;y c&aacute;i g&igrave; c&#361;ng nh&igrave;n th&#7845;y c&#7843;. C&aacute;i g&igrave; c&#361;ng nh&igrave;n th&#7845;y th&igrave; tu c&#361;ng kh&ocirc;ng t&iacute;nh. V&igrave; v&#7853;y tu tr&#432;&#7899;c, ng&#7897; tr&#432;&#7899;c, th&#7845;y sau. C&oacute; ng&#432;&#7901;i n&oacute;i &lsquo;t&ocirc;i nh&igrave;n th&#7845;y r&#7891;i, t&ocirc;i s&#7869; tu; t&ocirc;i kh&ocirc;ng th&#7845;y t&ocirc;i kh&ocirc;ng tu&rsquo;. N&#7871;u &#273;&#7875; m&#7885;i ng&#432;&#7901;i &#273;&#7873;u nh&igrave;n th&#7845;y th&igrave; x&atilde; h&#7897;i ng&#432;&#7901;i th&#432;&#7901;ng kh&ocirc;ng c&ograve;n l&agrave; x&atilde; h&#7897;i nh&acirc;n lo&#7841;i n&#7919;a, m&agrave; l&agrave; x&atilde; h&#7897;i ch&#432; Th&#7847;n. 100%, m&#7897;t ng&#432;&#7901;i c&#361;ng kh&ocirc;ng b&#7883; r&#7899;t xu&#7889;ng, ai c&#361;ng &#273;&#7873;u ph&#7843;i &#273;i tu, nh&#7919;ng k&#7867; th&#7853;p &aacute;c b&#7845;t x&aacute;, x&#7845;u xa &#273;&#7871;n &#273;&acirc;u &#273;&#7873;u &#273;i tu. Ch&#432; v&#7883; th&#7917; ngh&#297; xem &#273;&oacute; c&oacute; c&ograve;n l&agrave; x&atilde; h&#7897;i nh&acirc;n lo&#7841;i n&#7919;a kh&ocirc;ng? Ch&iacute;nh v&igrave; ng&#432;&#7901;i tr&#7903; n&ecirc;n kh&ocirc;ng t&#7889;t n&ecirc;n m&#7899;i r&#7899;t xu&#7889;ng n&#417;i n&agrave;y. Ch&#432; v&#7883; mu&#7889;n quay tr&#7903; v&#7873; th&igrave; ph&#7843;i c&oacute; hai y&#7871;u t&#7889;: m&#7897;t l&agrave; ch&#7883;u kh&#7893;, hai l&agrave; ng&#7897;. Ng&#7897;, Jesus gi&#7843;ng l&agrave; &lsquo;t&iacute;n&rsquo;, &#7903; ph&#432;&#417;ng &#272;&ocirc;ng gi&#7843;ng l&agrave; &lsquo;ng&#7897;&rsquo;. Ch&#432; v&#7883; m&#7845;t &#273;i nh&#7919;ng th&#7913; n&agrave;y, th&igrave; ch&#432; v&#7883; kh&ocirc;ng tu &#273;&#432;&#7907;c. Nh&#432;ng t&#7841;i sao c&#7913; tu l&agrave; con ng&#432;&#7901;i c&#7843;m th&#7845;y r&#7845;t kh&oacute; tu? Th&#7853;t ra tu luy&#7879;n kh&ocirc;ng kh&oacute;, kh&oacute; l&agrave; kh&oacute; &#7903; ch&#7895; t&acirc;m ng&#432;&#7901;i th&#432;&#7901;ng kh&ocirc;ng v&#7913;t b&#7887; &#273;&#432;&#7907;c. Trong l&#7883;ch s&#7917; kh&ocirc;ng c&oacute; n&oacute;i cho con ng&#432;&#7901;i Ph&#7853;t Ph&aacute;p l&agrave; g&igrave;. M&#7885;i ng&#432;&#7901;i &#273;&#7873;u coi &#273;i&#7873;u m&agrave; Ph&#7853;t Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni gi&#7843;ng l&agrave; Ph&#7853;t Ph&aacute;p mang t&iacute;nh h&#7879; th&#7889;ng. M&#7885;i ng&#432;&#7901;i ngh&#297; xem, v&#361; tr&#7909; v&#297; &#273;&#7841;i n&agrave;y r&#7845;t ho&agrave;n thi&#7879;n, r&#7845;t tr&iacute; tu&#7879;. Ph&#7853;t Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni ch&#7881; gi&#7843;ng m&#7897;t b&#7897; ph&#7853;n nh&#7887; c&#7911;a Ph&#7853;t L&yacute;, h&#417;n n&#7919;a Ph&#7853;t Th&iacute;ch Ca M&acirc;u Ni c&#361;ng kh&ocirc;ng gi&#7843;ng h&#7871;t t&#7845;t c&#7843; nh&#7919;ng &#273;i&#7873;u m&igrave;nh bi&#7871;t cho m&#7885;i ng&#432;&#7901;i, &Ocirc;ng ch&#7881; gi&#7843;ng nh&#7919;ng &#273;i&#7873;u con ng&#432;&#7901;i n&ecirc;n bi&#7871;t, v&igrave; v&#7853;y Ph&#7853;t Ph&aacute;p l&#432;u l&#7841;i cho con ng&#432;&#7901;i hi&#7879;n nay ch&#7881; l&agrave; m&#7897;t ph&#7847;n r&#7845;t nh&#7887;, m&#7897;t ph&#7847;n r&#7845;t nh&#7887; trong Ph&#7853;t Ph&aacute;p. T&ocirc;i v&#7915;a m&#7899;i gi&#7843;ng r&#7891;i, t&ocirc;i n&oacute;i t&ocirc;i l&#432;u l&#7841;i cho x&atilde; h&#7897;i nh&acirc;n lo&#7841;i r&#7845;t nhi&#7873;u th&#7913;, t&ocirc;i &#273;&atilde; l&agrave;m m&#7897;t vi&#7879;c m&agrave; ti&#7873;n nh&acirc;n t&#7915; tr&#432;&#7899;c t&#7899;i nay ch&#432;a t&#7915;ng l&agrave;m. Cu&#7889;n &laquo;<i><b><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/vi.falundafa.org\/book\/zfl_html\/index.html?v=bks04\" rel=\"nofollow\">Chuy&#7875;n Ph&aacute;p Lu&acirc;n<\/a><\/b><\/i>&raquo; m&agrave; t&ocirc;i vi&#7871;t, ng&ocirc;n ng&#7919; kh&ocirc;ng quy ph&#7841;m, b&#7903;i v&igrave; d&ugrave;ng ng&ocirc;n ng&#7919; quy ph&#7841;m hi&#7879;n &#273;&#7841;i kh&ocirc;ng th&#7875; bao h&agrave;m &#273;&#432;&#7907;c t&#7847;ng th&#7913; cao h&#417;n, n&#7897;i h&agrave;m l&#7899;n h&#417;n, cho n&ecirc;n t&ocirc;i d&ugrave;ng ph&#432;&#417;ng th&#7913;c kh&#7849;u ng&#7919; &#273;&#7875; vi&#7871;t.&rdquo; (Tr&iacute;ch d&#7851;n t&#7915; <i><b>Ph&aacute;p Lu&acirc;n Ph&#7853;t Ph&aacute;p &ndash; Gi&#7843;ng Ph&aacute;p t&#7841;i Ph&aacute;p h&#7897;i Sydney<\/b><\/i>, t&aacute;c gi&#7843; L&yacute; H&#7891;ng Ch&iacute;)<\/p>\n<p>N&#7871;u b&#7841;n mu&#7889;n hi&#7875;u bi&#7871;t to&agrave;n di&#7879;n h&#417;n v&#7873; nh&acirc;n th&#7875;, sinh m&#7879;nh v&agrave; v&#361; tr&#7909;, ch&uacute;ng t&ocirc;i khuy&ecirc;n b&#7841;n n&ecirc;n &#273;&#7885;c k&#7929; cu&#7889;n s&aacute;ch <i><b><a class=\"external text\" href=\"https:\/\/vi.falundafa.org\/book\/zfl_html\/index.html?v=bks04\" rel=\"nofollow\">Chuy&#7875;n Ph&aacute;p Lu&acirc;n<\/a><\/b><\/i> do &Ocirc;ng L&yacute; H&#7891;ng Ch&iacute; vi&#7871;t. N&#7871;u b&#7841;n th&#7921;c s&#7921; c&oacute; th&#7875; b&igrave;nh t&acirc;m, t&#297;nh tr&iacute; &#273;&#7885;c h&#7871;t cu&#7889;n s&aacute;ch n&agrave;y d&ugrave; ch&#7881; m&#7897;t l&#7847;n th&igrave; b&#7841;n l&agrave; ng&#432;&#7901;i may m&#7855;n nh&#7845;t!<\/p>\n<p>(H&#7871;t)<\/p>\n<p>D&#7883;ch t&#7915;: <a class=\"external free\" href=\"https:\/\/big5.zhengjian.org\/node\/16720\" rel=\"nofollow\">https:\/\/big5.zhengjian.org\/node\/16720<\/a><\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[ChanhKien.org] Ph&#7847;n 5 &ndash; T&aacute;c h&#7841;i to l&#7899;n c&#7911;a thuy&#7871;t ti&#7871;n h&oacute;a &#273;&#7889;i v&#7899;i x&atilde; h&#7897;i nh&acirc;n lo&#7841;i B&acirc;y gi&#7901; ch&uacute;ng ta s&#7869; xem x&eacute;t m&#7897;t ch&uacute;t v&#7873; t&aacute;c &#273;&#7897;ng ti&ecirc;u c&#7921;c c&#7911;a thuy&#7871;t ti&#7871;n h&oacute;a, ph&acirc;n t&iacute;ch ng&#7855;n g&#7885;n m&#7897;t ch&uacute;t s&#7921; h&#7895;n lo&#7841;n m&agrave; n&oacute; g&acirc;y ra trong l&#297;nh v&#7921;c sinh h&#7885;c v&agrave; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":30896,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[304,97],"tags":[420],"class_list":["post-30895","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-loat-bai","category-phan-tich-binh-luan","tag-thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Thuy\u1ebft Ti\u1ebfn H\u00f3a - Sai l\u1ea7m khoa h\u1ecdc l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i (Ph\u1ea7n 5) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/2023\/07\/thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5.html\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Thuy\u1ebft Ti\u1ebfn H\u00f3a - Sai l\u1ea7m khoa h\u1ecdc l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i (Ph\u1ea7n 5) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[ChanhKien.org] Ph&#7847;n 5 &ndash; T&aacute;c h&#7841;i to l&#7899;n c&#7911;a thuy&#7871;t ti&#7871;n h&oacute;a &#273;&#7889;i v&#7899;i x&atilde; h&#7897;i nh&acirc;n lo&#7841;i B&acirc;y gi&#7901; ch&uacute;ng ta s&#7869; xem x&eacute;t m&#7897;t ch&uacute;t v&#7873; t&aacute;c &#273;&#7897;ng ti&ecirc;u c&#7921;c c&#7911;a thuy&#7871;t ti&#7871;n h&oacute;a, ph&acirc;n t&iacute;ch ng&#7855;n g&#7885;n m&#7897;t ch&uacute;t s&#7921; h&#7895;n lo&#7841;n m&agrave; n&oacute; g&acirc;y ra trong l&#297;nh v&#7921;c sinh h&#7885;c v&agrave; [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/2023\/07\/thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5.html\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-07-23T23:26:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-05-30T07:21:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/C77B8866-ED96-44B6-91D1-3C3BC4C4A844.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"474\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"220\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"editor_n\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"editor_n\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"49 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2023\/07\/thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5.html#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2023\/07\/thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5.html\"},\"author\":{\"name\":\"editor_n\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"headline\":\"Thuy\u1ebft Ti\u1ebfn H\u00f3a &#8211; Sai l\u1ea7m khoa h\u1ecdc l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i (Ph\u1ea7n 5)\",\"datePublished\":\"2023-07-23T23:26:12+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-30T07:21:59+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2023\/07\/thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5.html\"},\"wordCount\":9887,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2023\/07\/thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5.html#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/C77B8866-ED96-44B6-91D1-3C3BC4C4A844.png\",\"keywords\":[\"Thuy\u1ebft Ti\u1ebfn H\u00f3a \u2013 Sai l\u1ea7m khoa h\u1ecdc\"],\"articleSection\":[\"Lo\u1ea1t b\u00e0i (Series)\",\"Ph\u00e2n t\u00edch b\u00ecnh lu\u1eadn\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2023\/07\/thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5.html\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2023\/07\/thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5.html\",\"name\":\"Thuy\u1ebft Ti\u1ebfn H\u00f3a - Sai l\u1ea7m khoa h\u1ecdc l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i (Ph\u1ea7n 5) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2023\/07\/thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5.html#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2023\/07\/thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5.html#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/C77B8866-ED96-44B6-91D1-3C3BC4C4A844.png\",\"datePublished\":\"2023-07-23T23:26:12+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-30T07:21:59+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2023\/07\/thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5.html#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2023\/07\/thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5.html\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2023\/07\/thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5.html#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/C77B8866-ED96-44B6-91D1-3C3BC4C4A844.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/C77B8866-ED96-44B6-91D1-3C3BC4C4A844.png\",\"width\":474,\"height\":220},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2023\/07\/thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5.html#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Thuy\u1ebft Ti\u1ebfn H\u00f3a &#8211; Sai l\u1ea7m khoa h\u1ecdc l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i (Ph\u1ea7n 5)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\",\"name\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"description\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085\",\"name\":\"editor_n\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"editor_n\"},\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Thuy\u1ebft Ti\u1ebfn H\u00f3a - Sai l\u1ea7m khoa h\u1ecdc l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i (Ph\u1ea7n 5) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/chanhkien.org\/2023\/07\/thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5.html","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Thuy\u1ebft Ti\u1ebfn H\u00f3a - Sai l\u1ea7m khoa h\u1ecdc l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i (Ph\u1ea7n 5) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","og_description":"[ChanhKien.org] Ph&#7847;n 5 &ndash; T&aacute;c h&#7841;i to l&#7899;n c&#7911;a thuy&#7871;t ti&#7871;n h&oacute;a &#273;&#7889;i v&#7899;i x&atilde; h&#7897;i nh&acirc;n lo&#7841;i B&acirc;y gi&#7901; ch&uacute;ng ta s&#7869; xem x&eacute;t m&#7897;t ch&uacute;t v&#7873; t&aacute;c &#273;&#7897;ng ti&ecirc;u c&#7921;c c&#7911;a thuy&#7871;t ti&#7871;n h&oacute;a, ph&acirc;n t&iacute;ch ng&#7855;n g&#7885;n m&#7897;t ch&uacute;t s&#7921; h&#7895;n lo&#7841;n m&agrave; n&oacute; g&acirc;y ra trong l&#297;nh v&#7921;c sinh h&#7885;c v&agrave; [&hellip;]","og_url":"https:\/\/chanhkien.org\/2023\/07\/thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5.html","og_site_name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","article_published_time":"2023-07-23T23:26:12+00:00","article_modified_time":"2025-05-30T07:21:59+00:00","og_image":[{"width":474,"height":220,"url":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/C77B8866-ED96-44B6-91D1-3C3BC4C4A844.png","type":"image\/png"}],"author":"editor_n","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"editor_n","Est. reading time":"49 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2023\/07\/thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5.html#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2023\/07\/thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5.html"},"author":{"name":"editor_n","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"headline":"Thuy\u1ebft Ti\u1ebfn H\u00f3a &#8211; Sai l\u1ea7m khoa h\u1ecdc l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i (Ph\u1ea7n 5)","datePublished":"2023-07-23T23:26:12+00:00","dateModified":"2025-05-30T07:21:59+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2023\/07\/thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5.html"},"wordCount":9887,"image":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2023\/07\/thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5.html#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/C77B8866-ED96-44B6-91D1-3C3BC4C4A844.png","keywords":["Thuy\u1ebft Ti\u1ebfn H\u00f3a \u2013 Sai l\u1ea7m khoa h\u1ecdc"],"articleSection":["Lo\u1ea1t b\u00e0i (Series)","Ph\u00e2n t\u00edch b\u00ecnh lu\u1eadn"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2023\/07\/thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5.html","url":"https:\/\/chanhkien.org\/2023\/07\/thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5.html","name":"Thuy\u1ebft Ti\u1ebfn H\u00f3a - Sai l\u1ea7m khoa h\u1ecdc l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i (Ph\u1ea7n 5) - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2023\/07\/thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5.html#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2023\/07\/thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5.html#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/C77B8866-ED96-44B6-91D1-3C3BC4C4A844.png","datePublished":"2023-07-23T23:26:12+00:00","dateModified":"2025-05-30T07:21:59+00:00","author":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2023\/07\/thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5.html#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2023\/07\/thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5.html"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2023\/07\/thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5.html#primaryimage","url":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/C77B8866-ED96-44B6-91D1-3C3BC4C4A844.png","contentUrl":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/C77B8866-ED96-44B6-91D1-3C3BC4C4A844.png","width":474,"height":220},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2023\/07\/thuyet-tien-hoa-sai-lam-khoa-hoc-lon-nhat-cua-nhan-loai-phan-5.html#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/chanhkien.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Thuy\u1ebft Ti\u1ebfn H\u00f3a &#8211; Sai l\u1ea7m khoa h\u1ecdc l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i (Ph\u1ea7n 5)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website","url":"https:\/\/chanhkien.org\/","name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","description":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/d39853a2b0e6235cdad43189e4cbd085","name":"editor_n","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/477cfe79ccaed8cd40df0d7aaa67e353ae2abbab5c5e604c00a2fa48794ede02?s=96&d=mm&r=g","caption":"editor_n"},"url":"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editorn"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30895","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30895"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30895\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30896"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30895"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30895"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30895"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}