{"id":26748,"date":"2020-10-25T05:16:19","date_gmt":"2020-10-25T05:16:19","guid":{"rendered":"https:\/\/chanhkien.org\/?p=26748"},"modified":"2025-05-12T10:21:29","modified_gmt":"2025-05-12T03:21:29","slug":"thuc-tinh-1-chuyen-dong-cua-vat-chat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chanhkien.org\/2020\/10\/thuc-tinh-1-chuyen-dong-cua-vat-chat.html","title":{"rendered":"Th\u1ee9c t\u1ec9nh (1): Chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t"},"content":{"rendered":"<p><b>[ChanhKien.org]<\/b><\/p>\n<p>&#8220;Thi\u1ec7n \u00c1c h\u1eefu b\u00e1o&#8221; l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ea7ng Ph\u00e1p l\u00fd c\u1ee7a Tr\u1eddi, c\u0169ng l\u00e0 quy lu\u1eadt v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn x\u00e3 h\u1ed9i nh\u00e2n lo\u1ea1i. Ph\u1eadt gi\u00e1o trong qu\u00e1 kh\u1ee9 c\u00f3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn r\u1eb1ng ch\u00fang ta t\u1ed3n t\u1ea1i trong thi\u00ean th\u1ec3 n\u00e0y c\u00f3 [t\u1ed3n t\u1ea1i] hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng &#8220;L\u1ee5c \u0111\u1ea1o lu\u00e2n h\u1ed3i c\u00f9ng nghi\u1ec7p l\u1ef1c lu\u00e2n b\u00e1o\u201d, k\u1ef3 th\u1ef1c, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y v\u1eabn lu\u00f4n t\u1ed3n t\u1ea1i [m\u1ed9t c\u00e1ch] ch\u00e2n th\u1eadt \u0111\u1ed1i v\u1edbi [c\u00e1c] sinh m\u1ec7nh trong t\u1ea7ng th\u1ee9 n\u00e0y, ch\u1ec9 l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng tin m\u00e0 th\u00f4i. T\u1eeb tr\u00ean c\u0103n b\u1ea3n m\u00e0 gi\u1ea3ng, v\u0169 tr\u1ee5 l\u00e0 do Ph\u00e1p (Thi\u00ean l\u00fd) c\u1ea5u th\u00e0nh, m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 s\u1ea3n v\u1eadt c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5, nh\u01b0 v\u1eady Ph\u00e1p v\u0169 tr\u1ee5 c\u0169ng c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ebf \u01b0\u1edbc \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u00e2n lo\u1ea1i. Ch\u1ec9 l\u00e0, khi ti\u1ebfn nh\u1eadp v\u00e0o th\u1eddi k\u1ef3 m\u1ea1t Ph\u00e1p, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i th\u1ef1c s\u1ef1 &#8220;tin t\u01b0\u1edfng&#8221; l\u00e0 d\u1ee5c v\u1ecdng v\u00e0 quy\u1ec1n l\u1ef1c nh\u1eb1m chi ph\u1ed1i v\u1eadt ch\u1ea5t, trong \u0111\u00f3 bao g\u1ed3m c\u1ea3 m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00f4n gi\u00e1o, con ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i tr\u1edf n\u00ean kh\u00f4ng c\u00f2n ti\u1ebfp t\u1ee5c tin v\u00e0o y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5 \u0111\u1ed1i v\u1edbi sinh m\u1ec7nh, con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng h\u1ec1 ki\u00eang d\u00e8 m\u00e0 theo \u0111u\u1ed5i m\u1ecdi truy c\u1ea7u c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n h\u1ecd. &#8220;B\u1ea3n t\u00ednh&#8221; c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t khi b\u1ecb mai m\u1ed9t, th\u00ec s\u1ebd t\u00f9y theo d\u1ee5c v\u1ecdng c\u1ee7a th\u00e2n x\u00e1c m\u00e0 kh\u1ed1ng ch\u1ebf x\u00e3 h\u1ed9i, t\u1eeb \u0111\u00f3 xung \u0111\u1ed9t s\u1ebd n\u1ea3y sinh, ng\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi xem nhau nh\u01b0 k\u1ebb th\u00f9; \u0111\u1ed3ng th\u1eddi, con ng\u01b0\u1eddi d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 chi ph\u1ed1i c\u1ee7a t\u00e2m tham, s\u1ebd th\u1ed5i ph\u1ed3ng \u1ea3o t\u01b0\u1edfng cho r\u1eb1ng [th\u00f4ng qua vi\u1ec7c] kh\u1ed1ng ch\u1ebf k\u1ef9 thu\u1eadt s\u1ebd c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng sinh t\u1ed3n c\u1ee7a t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 b\u1ea3n th\u00e2n m\u00ecnh; nh\u01b0 v\u1eady s\u1ebd c\u1eaft \u0111\u1ee9t m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 \u0111\u1ea1o ngh\u0129a gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean; m\u00e2u thu\u1eabn x\u00e3 h\u1ed9i s\u1ebd ng\u00e0y c\u00e0ng s\u00e2u s\u1eafc, trong khi c\u00e1c b\u00ean l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i l\u1eabn nhau m\u00e0 t\u00edch l\u0169y &#8220;nghi\u1ec7p l\u1ef1c&#8221; c\u00e0ng l\u00fac c\u00e0ng l\u1edbn, khi nh\u1eefng &#8220;T\u1ed9i nghi\u1ec7p&#8221; n\u00e0y t\u1eeb trong vi quan ti\u1ebfn nh\u1eadp v\u00e0o b\u1ec1 m\u1eb7t m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng v\u1eadt ch\u1ea5t \u0111\u00e3 b\u1ea1i ho\u1ea1i, bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a n\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i thi\u00ean tai nh\u00e2n h\u1ecda, ch\u00ednh l\u00e0 k\u1ebft c\u1ea5u v\u1ed1n c\u00f3 c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t s\u1eafp b\u1ecb gi\u1ea3i th\u1ec3. B\u1edfi v\u00ec sinh m\u1ec7nh l\u00e0 \u0111ang t\u1ef1 l\u1ef1a ch\u1ecdn, trong qu\u00e1 tr\u00ecnh bi\u1ec3u hi\u1ec7n t\u1ef1 ng\u00e3 m\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n r\u1eddi xa kh\u1ecfi Ph\u00e1p (Thi\u00ean L\u00fd), con ng\u01b0\u1eddi n\u1ebfu kh\u00f4ng t\u1ef1 bi\u1ebft, con ng\u01b0\u1eddi n\u1ebfu kh\u00f4ng [t\u1ef1] tr\u1ecb th\u00ec Tr\u1eddi s\u1ebd tr\u1ecb! \u0110\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 tr\u1ea1ng th\u00e1i bi\u1ec3u hi\u1ec7n ra c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i nh\u00e2n lo\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc m\u1ed7i l\u1ea7n v\u1eadn \u0111\u1ed9ng v\u1eadt ch\u1ea5t ti\u1ebfn v\u00e0o th\u1eddi k\u1ef3 cu\u1ed1i c\u1ea7n ph\u1ea3i gi\u1ea3i th\u1ec3. B\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a V\u1eadt c\u1ef1c t\u1ea5t ph\u1ea3n th\u1ef1c ra ch\u00ednh l\u00e0 chuy\u1ec3n bi\u1ebfn thay \u0111\u1ed5i t\u00ednh ch\u1ea5t b\u00ean trong c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t, c\u00f2n \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u00e2n lo\u1ea1i m\u00e0 n\u00f3i th\u00ec ch\u00ednh l\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7n [\u0111i t\u1eeb] &#8220;T\u00f4n s\u00f9ng \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n, h\u01b0\u1edbng thi\u1ec7n, h\u00e0nh thi\u1ec7n&#8221; cho \u0111\u1ebfn &#8220;Thi\u1ec7n \u00e1c, ch\u00ednh t\u00e0 b\u1ea5t ph\u00e2n, b\u1ea5t c\u1ed1&#8221;, bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i ch\u00ednh l\u00e0 t\u1eeb \u201cH\u00e0i h\u00f2a, tr\u1eadt t\u1ef1, \u0111\u1ed3ng t\u1ed3n&#8221; cho \u0111\u1ebfn &#8220;H\u1ed7n lo\u1ea1n, v\u00f4 tr\u1eadt t\u1ef1, \u0111\u1ea5u tranh th\u1ecbnh h\u00e0nh&#8221;, \u0111i k\u00e8m theo \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi ng\u00e0y c\u00e0ng suy tho\u00e1i, v.v. Cho n\u00ean nh\u1eefng s\u1ef1 vi\u1ec7c tr\u00ean th\u1ebf gian li\u1ec1n bi\u1ec3u hi\u1ec7n ra qu\u00e1 tr\u00ecnh &#8220;Th\u00e0nh, tr\u1ee5, ho\u1ea1i, di\u1ec7t&#8221;. N\u00f3i v\u1ec1 s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i gi\u1eefa [c\u00e1c] k\u1ef7 nguy\u00ean [c\u1ee7a] nh\u00e2n lo\u1ea1i, k\u1ef3 th\u1ef1c ch\u00ednh l\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh \u201c\u0111\u00e0o th\u1ea3i\u201d v\u00e0 \u201ct\u00e2n sinh\u201d c\u1ee7a sinh m\u1ec7nh v\u00e0 v\u1eadt ch\u1ea5t, nh\u00e2n lo\u1ea1i ch\u00ednh l\u00e0 t\u1eebng \u0111\u1ee3t t\u1eebng \u0111\u1ee3t [nh\u1eefng] qu\u1ea7n th\u1ec3 sinh m\u1ec7nh lu\u00e2n phi\u00ean [thay nhau] tu\u1ea7n ho\u00e0n.<\/p>\n<p>Quy lu\u1eadt bi\u1ebfn ho\u00e1 c\u1ee7a v\u1eadn \u0111\u1ed9ng v\u1eadt ch\u1ea5t l\u00e0 do s\u1ef1 d\u1eabn d\u1eaft c\u1ee7a \u201cT\u00ednh ch\u1ea5t\u201d, m\u00e0 c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 \u201ct\u00ednh ch\u1ea5t\u201d c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t ch\u00ednh l\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a nh\u00e2n t\u00e2m. V\u00e0o th\u1eddi k\u1ef3 vi\u1ec5n c\u1ed5, n\u1ed9i h\u00e0m tinh th\u1ea7n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o n\u00ean b\u1edfi nh\u1eadn th\u1ee9c c\u1ee7a v\u0103n ho\u00e1 truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ed5 x\u01b0a \u0111\u1ed1i v\u1edbi thi\u00ean th\u1ec3 h\u1ed3ng \u0111\u1ea1i v\u00e0 thi\u00ean l\u00fd ch\u00ednh l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n th\u1ef1c s\u1ef1 duy tr\u00ec s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i \u201c\u0110\u1ea1o Ngh\u0129a\u201d trong x\u00e3 h\u1ed9i. K\u1ef3 th\u1ef1c, n\u1ed9i h\u00e0m \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi truy\u1ec1n th\u1ed1ng ch\u00ednh l\u00e0 v\u0103n minh m\u00e0 sinh m\u1ec7nh cao t\u1ea7ng (Th\u1ea7n) trong v\u0169 tr\u1ee5 truy\u1ec1n c\u1ea5p cho con ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t c\u00e1ch h\u1ec7 th\u1ed1ng, nh\u1eefng ti\u00eau chu\u1ea9n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t \u0111\u1ecbnh n\u00ean c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5 \u0111\u1ed1i v\u1edbi sinh m\u1ec7nh n\u01a1i \u0111\u00e2y. Ch\u00ednh t\u00edn \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u201cTh\u1ea7n\u201d v\u00e0 s\u1ef1 truy c\u1ea7u ph\u1ea9m ch\u1ea5t tinh th\u1ea7n cao th\u01b0\u1ee3ng trong k\u1ebft c\u1ea5u t\u01b0 duy c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn lu\u00f4n l\u00e0 ch\u1ee7 tuy\u1ebfn (vai tr\u00f2 ch\u1ee7 \u0111\u1ea1o) qu\u00e1n xuy\u1ebfn th\u1ebf gi\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi, trong qu\u00e1 tr\u00ecnh n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a \u201c\u0110\u1ea1o \u0110\u1ee9c\u201d m\u00e0 n\u00f3 mang \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed5 bi\u1ebfn trong x\u00e3 h\u1ed9i, th\u00ec \u201c\u0110\u1ea1o Ngh\u0129a\u201d t\u1ea1i th\u1ebf gian c\u0169ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i \u1ed5n \u0111\u1ecbnh. Nh\u01b0 v\u1eady, nh\u00e2n lo\u1ea1i trong qu\u00e1 tr\u00ecnh \u201cTh\u00e0nh, Tr\u1ee5\u201d, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c duy tr\u00ec \u1edf m\u1ed9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i cao. \u1ede th\u1eddi k\u1ef3 n\u00e0y, b\u1ea5t lu\u1eadn l\u00e0 \u1edf ph\u01b0\u01a1ng t\u00e2y hay ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f4ng, con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u1edf trong tr\u1ea1ng th\u00e1i &#8220;b\u00e1n tu h\u00e0nh&#8221;, con ng\u01b0\u1eddi d\u00e0nh s\u1ef1 quan t\u00e2m v\u00e0o vi\u1ec7c truy c\u1ea7u nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u cao nh\u00e3 ti\u1ebft th\u00e1o v\u00e0 thi\u1ec7n d\u1ee5ng tr\u00ed hu\u1ec7 c\u1ee7a t\u1ef1 nhi\u00ean, truy c\u1ea7u s\u1ef1 c\u1ed9ng h\u01b0\u1edfng v\u1ec1 tinh th\u1ea7n gi\u1eefa con ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi nhau cho \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c c\u00f9ng nhau sinh s\u1ed1ng ho\u00e0 h\u1ee3p, bi\u1ebft ti\u1ebft ch\u1ebf t\u00ednh l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng v\u00e0 tham lam, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecbu kh\u1ed5, con ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 th\u1ec3 ti\u00eau tr\u1eeb \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u &#8220;Nghi\u1ec7p l\u1ef1c&#8221;, d\u1ee5c v\u1ecdng v\u1ec1 v\u1eadt ch\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecd x\u00e1c th\u1ef1c \u00edt h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. Ng\u01b0\u1eddi &#8220;th\u1ef1c tu&#8221; \u0111\u1ec1 cao ph\u1ea9m ch\u1ea5t c\u1ee7a t\u1ef1 th\u00e2n tr\u00ean [ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n] tinh th\u1ea7n, s\u1ebd d\u1ea7n d\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ec3 h\u1ed9i v\u00e0 c\u00e2u th\u00f4ng v\u1edbi v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 tinh th\u1ea7n, c\u00f3 nh\u1eadn th\u1ee9c r\u1ed9ng l\u1edbn h\u01a1n v\u1ec1 t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 v\u0169 tr\u1ee5, t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00e0ng th\u00eam ki\u00ean \u0111\u1ecbnh v\u00e0o ch\u00ednh t\u00edn c\u1ee7a m\u00ecnh. Nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u00e0 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng si\u00eau v\u01b0\u1ee3t con ng\u01b0\u1eddi trong v\u0103n h\u00f3a tu luy\u1ec7n t\u1ea1i th\u1ebf gian, s\u1ef1 ch\u00e2n th\u00e0nh v\u00e0 quy\u1ebft t\u00e2m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi tu h\u00e0nh \u0111\u1ed1i v\u1edbi &#8220;\u0110\u1ea1o Ngh\u0129a&#8221;, nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng th\u1ef1c t\u1ebf x\u1ea3 th\u00e2n v\u00ec ngh\u0129a bi\u1ec3u hi\u1ec7n ra h\u00e0nh vi cao th\u01b0\u1ee3ng, l\u00e0 nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3m ho\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng, tr\u1edf th\u00e0nh tr\u1ee5 c\u1ed9t v\u00e0 h\u00ecnh m\u1eabu tinh th\u1ea7n t\u1ed1t \u0111\u1eb9p cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn, duy tr\u00ec thi\u1ec7n ni\u1ec7m c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ni\u1ec1m tin ch\u00e2n ch\u00ednh gi\u00fap x\u00e3 h\u1ed9i an \u0111\u1ecbnh ngay ch\u00ednh.<\/p>\n<p>Sau khi s\u1ef1 tham lam v\u00e0 d\u1ee5c v\u1ecdng c\u00f9ng v\u1edbi mong mu\u1ed1n ki\u1ec3m so\u00e1t v\u1eadt ch\u1ea5t d\u1ea7n d\u1ea7n ti\u1ebfn nh\u1eadp v\u00e0o con ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd khi\u1ebfn t\u00ednh ch\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecd d\u1ea7n ph\u00e1t sinh bi\u1ebfn ho\u00e1. Nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 &#8220;khoa h\u1ecdc th\u1ef1c ch\u1ee9ng&#8221; \u0111\u01b0a v\u00e0o th\u1ebf gi\u1edbi nh\u00e2n lo\u1ea1i th\u1ef1c ch\u1ea5t ch\u00ednh l\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt v\u00e0 s\u1ef1 c\u1ea1nh tranh, m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u0103n b\u1ea3n l\u00e0 \u0111\u1ec3 tr\u1ee5c l\u1ee3i, kh\u00f4ng c\u00f3 n\u1ec1n t\u1ea3ng v\u00e0 ch\u1ebf \u01b0\u1edbc c\u1ee7a v\u0103n ho\u00e1 hay ph\u1ea9m h\u1ea1nh \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, d\u1ea7n d\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i th\u1ebf gi\u1edbi tinh th\u1ea7n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb m\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh kh\u00e1c, m\u00e0 l\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c c\u1ee7a n\u1ed9i t\u00e2m c\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng [tr\u1edf n\u00ean] &#8220;v\u1eadt ch\u1ea5t ho\u00e1&#8221;, khi\u1ebfn con ng\u01b0\u1eddi ng\u00e0y c\u00e0ng l\u00fan s\u00e2u v\u00e0o s\u1ef1 ch\u1ea5p tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ec3 nghi\u1ec7m v\u00e0 c\u1ea3m gi\u00e1c c\u1ee7a ng\u0169 quan. Con ng\u01b0\u1eddi nh\u1ea5t m\u1ef1c truy c\u1ea7u k\u1ef9 thu\u1eadt b\u1ec1 m\u1eb7t c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi b\u00ean ngo\u00e0i, s\u00f9ng b\u00e1i v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 s\u1ef1 h\u01b0\u1edfng th\u1ee5, k\u1ef3 th\u1ef1c ch\u00ednh l\u00e0 bu\u00f4ng b\u1ecf \u0111i s\u1ef1 t\u00ecm t\u00f2i v\u00e0 y\u00eau c\u1ea7u \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u00ed \u1ea9n c\u1ee7a t\u1ef1 th\u00e2n (th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 tinh th\u1ea7n). Nh\u01b0 v\u1eady, con ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 l\u00e0 b\u00f2 l\u1ebft tr\u00ean s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n k\u1ef9 thu\u1eadt m\u00e0 h\u00ecnh th\u00e0nh n\u00ean m\u1ed9t ch\u00fat nh\u1eadn th\u1ee9c \u00edt \u1ecfi v\u1ec1 m\u1eb7t tinh th\u1ea7n \u0111\u1ed1i v\u1edbi bi\u1ec3u t\u01b0\u1edbng tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t, \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 to\u00e0n b\u1ed9 tinh th\u1ea7n m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb &#8220;khoa h\u1ecdc th\u1ef1c ch\u1ee9ng&#8221;. Trong qu\u00e1 tr\u00ecnh th\u00fac gi\u1ee5c con ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7u danh tr\u1ee5c l\u1ee3i, con ng\u01b0\u1eddi c\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u1ed1ng ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ee5c v\u1ecdng c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh, quan ni\u1ec7m h\u00e0nh \u00e1c v\u00e0 nh\u1eefng xung \u0111\u1ed9ng nguy\u00ean th\u1ee7y c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3, t\u01b0 duy bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i th\u1ea5p k\u00e9m t\u1ef1a nh\u01b0 m\u1ed9t lo\u00e0i &#8220;th\u00fa&#8221; \u0111ang suy ngh\u0129 v\u00e0 x\u1eed l\u00fd c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 xung quanh n\u00f3, t\u00ednh ch\u1ea5t \u0111\u1ea5u tranh \u0111\u1ee7 c\u1ea3 m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n. B\u1ea3n t\u00ednh c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi khi b\u1ecb m\u00ea m\u1ea5t, th\u00ec c\u0169ng c\u1eaft \u0111\u1ee9t \u0111i con \u0111\u01b0\u1eddng gi\u00fap con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1 cao ph\u1ea9m ch\u1ea5t sinh m\u1ec7nh t\u1eeb &#8220;Ph\u00e1p&#8221; v\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o b\u1ea3n t\u00ednh m\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c v\u00e0 li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi v\u0169 tr\u1ee5. K\u1ef3 th\u1ef1c, v\u0169 tr\u1ee5 qu\u00e1 l\u1edbn, t\u1eeb nh\u1eadn th\u1ee9c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i v\u1ec1 &#8220;v\u1eadt ch\u1ea5t t\u1ed1i&#8221; ([ph\u1ea7n] v\u0169 tr\u1ee5 ch\u01b0a bi\u1ebft \u0111\u1ebfn) m\u00e0 n\u00f3i, v\u0169 tr\u1ee5 m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 kh\u00e1m ph\u00e1 th\u00f4ng qua m\u1ecdi m\u1eb7t c\u1ee7a c\u00f4ng ngh\u1ec7 c\u0169ng ch\u01b0a \u0111\u1ebfn 10%, h\u01a1n 90% c\u00f2n l\u1ea1i c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5 ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 th\u00f4ng qua l\u00fd lu\u1eadn v\u00e0 t\u00ednh \u0111o\u00e1n \u0111\u1ec3 suy \u0111o\u00e1n ra s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a n\u00f3. M\u1eaft c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, tai c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi c\u1ed9ng th\u00eam c\u01a1 quan x\u00fac gi\u00e1c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 th\u0103m d\u00f2 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c lo\u1ea1i &#8220;\u00e1nh s\u00e1ng, \u00e2m thanh&#8221; v\u1edbi b\u01b0\u1edbc s\u00f3ng kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng n\u1ebfu \u0111\u1ee9ng t\u1ea1i [t\u1ea7m v\u00f3c] v\u0169 tr\u1ee5 m\u00e0 nh\u00ecn ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u1ef1c k\u1ef3 h\u1ea1n ch\u1ebf, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng ph\u1ea3i n\u00f3i r\u1eb1ng \u201cv\u1eadt ch\u1ea5t c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e2n chia v\u00f4 h\u1ea1n\u201d hay sao? V\u1eady th\u00ec c\u00f2n c\u00f3 bao nhi\u00eau \u201c\u00e2m thanh, \u00e1nh s\u00e1ng\u201d [\u1edf m\u1ee9c] vi quan h\u01a1n, h\u1ed3ng quan h\u01a1n? Trong c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng th\u1eddi gian nhanh, ch\u1eadm kh\u00e1c nhau, kh\u00e1c bi\u1ec7t r\u1ea5t l\u1edbn v\u00e0 v\u00f4 c\u00f9ng v\u00f4 t\u1eadn, c\u00f3 l\u1ebd d\u00f9ng h\u1ebft kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ea3 m\u1ed9t \u0111\u1eddi ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00e1ch n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn th\u1ee9c h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ph\u1ea7n \u201cn\u1ed9i dung\u201d th\u1ef1c ch\u1ea5t c\u1ee7a \u201c\u00e1nh s\u00e1ng\u201d, m\u00e0 c\u00f3 nh\u1eefng lo\u1ea1i \u00e1nh s\u00e1ng l\u00e0 m\u1eaft ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt c\u00f4ng ngh\u1ec7 hi\u1ec7n c\u00f3 c\u0103n b\u1ea3n [c\u0169ng] kh\u00f4ng th\u1ec3 thu nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c to\u00e0n b\u1ed9 bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t trong v\u0169 tr\u1ee5 \u0111\u00e2y? V\u00ec v\u1eady nh\u1eefng th\u1ee9 \u201cv\u1eadt ch\u1ea5t t\u1ed1i\u201d \u0111\u1ed1i v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 n\u00f3i c\u00f3 l\u1ebd n\u00f3 bao h\u00e0m c\u1ea3 m\u1ed9t s\u1ed1 ch\u00e2n t\u01b0\u1edbng m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi mong mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u r\u00f5.<\/p>\n<p>K\u1ef3 th\u1ef1c, nh\u00ecn m\u1ed9t c\u00e1ch l\u00fd t\u00ednh, c\u0169ng kh\u00f4ng kh\u00f3 \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta ph\u00e1t hi\u1ec7n ra, nh\u1eadn th\u1ee9c c\u1ee7a khoa h\u1ecdc th\u1eddi k\u1ef3 n\u00e0y c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 sinh m\u1ec7nh \u0111\u1ec1u l\u00e0 r\u1ea5t h\u1ea1n ch\u1ebf.<\/p>\n<p>Trong c\u1ed1t l\u00f5i c\u1ee7a v\u0103n h\u00f3a truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u00f3 bao h\u00e0m n\u1ed9i h\u00e0m c\u1ee7a &#8220;tu luy\u1ec7n&#8221;, c\u00f3 m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn v\u1eabn lu\u00f4n n\u00f3i v\u1ec1 v\u0169 tr\u1ee5, ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng nh\u1eadn th\u1ee9c n\u00e0y \u0111\u1ee9ng t\u1ea1i t\u1ea7ng th\u1ee9c cao h\u01a1n, xa h\u01a1n, [khi\u1ebfn] con ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m th\u1ea5y kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u00ecnh dung n\u1ed5i, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 v\u00ec con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng hi\u1ec3u bi\u1ebft \u0111\u1ed1i v\u1edbi &#8220;Ch\u1ee7&#8221; c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n v\u00e0 c\u1ea3nh gi\u1edbi tu luy\u1ec7n, kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00edn t\u00e2m m\u00e0 t\u1ea1o th\u00e0nh nh\u01b0 v\u1eady, m\u00e0 \u0111\u00e2y l\u1ea1i l\u00e0 nh\u1eefng n\u1ed9i dung kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu trong v\u0103n ho\u00e1 truy\u1ec1n th\u1ed1ng. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y, ch\u00fang ta h\u00e3y thay \u0111\u1ed5i g\u00f3c \u0111\u1ed9 m\u00e0 nh\u00ecn nh\u1eadn l\u1ea1i m\u1edbi v\u1ec1 v\u0169 tr\u1ee5. V\u0169 tr\u1ee5 m\u00e0 ch\u00fang ta t\u1ed3n t\u1ea1i, chi\u1ec3u theo nh\u1eadn th\u1ee9c hi\u1ec7n c\u00f3, \u0111\u1ea1i kh\u00e1i \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua 13,7 t\u1ef7 n\u0103m l\u1ecbch s\u1eed, l\u1ea7n v\u0103n minh l\u1ea7n n\u00e0y c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i \u0111\u1ebfn nay m\u1edbi kho\u1ea3ng n\u0103m ng\u00e0n n\u0103m, \u0111o\u1ea1n l\u1ecbch s\u1eed m\u00e0 nh\u00e2n lo\u1ea1i \u0111i qua \u1ea5y, \u0111\u1ee9ng t\u1ea1i v\u0169 tr\u1ee5 m\u00e0 nh\u00ecn r\u1ed1t cu\u1ed9c l\u00e0 kh\u00e1i ni\u1ec7m g\u00ec? N\u1ebfu nh\u01b0 v\u00ed m\u1ed9t \u0111\u1eddi ng\u01b0\u1eddi (60 n\u0103m) nh\u01b0 s\u1ed1 tu\u1ed5i c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5, th\u00ec l\u1ecbch s\u1eed ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i (10.000 n\u0103m) so v\u1edbi s\u1ed1 tu\u1ed5i c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5 (13,7 t\u1ef7 n\u0103m), ch\u00ednh l\u00e0 gi\u1ed1ng nh\u01b0 h\u00e0i nhi v\u1eeba m\u1edbi ra \u0111\u1eddi, \u0111\u1ebfn th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y ch\u1ec9 m\u1edbi c\u00f3 23 ph\u00fat m\u00e0 th\u00f4i, t\u1eeb v\u0169 tr\u1ee5 m\u00e0 nh\u00ecn ch\u1eb3ng qua ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf m\u00e0 th\u00f4i. \u0110\u00f3 m\u1edbi ch\u1ec9 l\u00e0 ch\u00fang ta \u0111\u1ee9ng tr\u00ean ph\u1ea1m vi nh\u1ecf c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5 \u0111\u1ec3 nh\u00ecn nh\u1eadn con ng\u01b0\u1eddi. K\u1ef3 th\u1ef1c, t\u1eeb kh\u00f4ng gian m\u00e0 nh\u00ecn c\u0169ng gi\u1ed1ng v\u1eady, l\u1ea5y h\u1ec7 ng\u00e2n h\u00e0 l\u00e0m v\u00ed d\u1ee5, \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u00fang ta m\u00e0 n\u00f3i \u0111\u00e3 l\u00e0 r\u1ea5t to l\u1edbn r\u1ed3i (\u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh c\u1ee7a D\u1ea3i Ng\u00e2n h\u00e0 l\u00e0 kho\u1ea3ng 100.000 n\u0103m \u00e1nh s\u00e1ng \u2248 kho\u1ea3ng c\u00e1ch \u00e1nh s\u00e1ng \u0111i qua 100.000 n\u0103m \u2248 chi\u1ec1u d\u00e0i c\u1ee7a 100 tri\u1ec7u km \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3i d\u00e0i ra 9,4 t\u1ef7 l\u1ea7n). Khoa h\u1ecdc k\u1ef9 thu\u1eadt hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n, Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t th\u1ef1c ra n\u1eb1m \u1edf l\u1edbp ngo\u00e0i c\u00f9ng c\u1ee7a h\u1ec7 ng\u00e2n h\u00e0, c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 bi\u00ean duy\u00ean, n\u1ebfu nh\u01b0 d\u00f9ng k\u1ef9 thu\u1eadt nhanh nh\u1ea5t hi\u1ec7n nay c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i (V\u1eadn t\u1ed1c v\u0169 tr\u1ee5 c\u1ea5p ba), r\u1eddi kh\u1ecfi v\u00f9ng bi\u00ean duy\u00ean n\u00e0y c\u0169ng c\u1ea7n h\u01a1n 200 tri\u1ec7u n\u0103m th\u1eddi gian, h\u1ec7 ng\u00e2n h\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u00e2n lo\u1ea1i m\u00e0 n\u00f3i l\u00e0 m\u1ed9t kh\u00e1i ni\u1ec7m nh\u01b0 v\u1eady. N\u1ebfu nh\u01b0 \u0111em c\u01a1 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi (160cm) v\u00ed nh\u01b0 k\u00edch th\u01b0\u1edbc h\u1ec7 ng\u00e2n h\u00e0 c\u1ee7a ch\u00fang ta, k\u00edch th\u01b0\u1edbc c\u1ee7a h\u1ec7 m\u1eb7t tr\u1eddi (\u0110\u01b0\u1eddng k\u00ednh \u2248 2 n\u0103m \u00e1nh s\u00e1ng) c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 ph\u1ea1m vi c\u1ee7a m\u1ed9t t\u1ebf b\u00e0o trong c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi (30\u00b5m), m\u00e0 Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t (12.000 km) trong h\u1ec7 ng\u00e2n h\u00e0 ch\u00ednh l\u00e0 t\u1ef1a nh\u01b0 l\u1edbn b\u1eb1ng 1\/50 tri\u1ec7u c\u1ee7a m\u1ed9t vi khu\u1ea9n nh\u1ecf (1\u00b5m) trong c\u01a1 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi, n\u00f3 gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t \u201ch\u1ea1t\u201d gi\u1eefa nguy\u00ean t\u1eed v\u00e0 \u0111i\u1ec7n t\u1eed. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 to\u00e0n b\u1ed9 nh\u1eefng g\u00ec con ng\u01b0\u1eddi ch\u00fang ta \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua: t\u1ed3n t\u1ea1i trong [h\u01a1n] 20 ph\u00fat v\u00e0 d\u1ef1a tr\u00ean n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u01a1 s\u1edf c\u1ee7a m\u1ed9t h\u1ea1t &#8220;l\u1ea1p t\u1eed&#8221; m\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c b\u1ea3n th\u00e2n v\u00e0 v\u0169 tr\u1ee5. M\u00e0 h\u1ec7 ng\u00e2n h\u00e0 ch\u00fang ta \u0111ang \u1edf k\u1ef3 th\u1ef1c c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t \u201cl\u1ea1p t\u1eed\u201d tinh h\u1ec7 r\u1ea5t nh\u1ecf trong v\u0169 tr\u1ee5, ch\u00ednh l\u00e0 khoa h\u1ecdc nh\u00e2n lo\u1ea1i hi\u1ec7n nay \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra v\u1eabn c\u00f2n r\u1ea5t nhi\u1ec1u thi\u00ean h\u00e0 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh h\u01a1n 100 tri\u1ec7u n\u0103m \u00e1nh s\u00e1ng (Kho\u1ea3ng c\u00e1ch \u00e1nh s\u00e1ng t\u1eeb 100 tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn 1 t\u1ef7 n\u0103m), t\u00ecnh hu\u1ed1ng ch\u00e2n th\u1eadt ch\u00ednh l\u00e0, n\u1ebfu nh\u01b0 \u0111em h\u1ec7 ng\u00e2n h\u00e0 m\u00e0 ch\u00fang ta \u0111ang \u1edf \u0111\u1eb7t v\u00e0o trong \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t h\u1ea1t c\u00e1t gi\u1eefa d\u00f2ng s\u00f4ng &#8220;Nile&#8221;, m\u00e0 \u0111\u00e2y v\u1eabn kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 thi\u00ean th\u1ec3 l\u1edbn nh\u1ea5t m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh c\u1ee7a thi\u00ean th\u1ec3 l\u1edbn nh\u1ea5t v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 10 t\u1ef7 n\u0103m \u00e1nh s\u00e1ng (Kho\u1ea3ng c\u00e1ch \u00e1nh s\u00e1ng \u0111i qua trong 10 t\u1ef7 n\u0103m). V\u00ec v\u1eady, \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ea1i n\u00e3o b\u1ecb phong b\u1ebf tr\u00ed hu\u1ec7 m\u00e0 n\u00f3i, s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n trong 20 ph\u00fat v\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u0169 tr\u1ee5 \u0111\u00e3 l\u1edbn \u0111\u1ebfn m\u1ee9c con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00e1ch n\u00e0o t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c, to l\u1edbn \u0111\u1ebfn n\u1ed7i khi\u1ebfn ch\u00fang ta ho\u00e0i nghi nh\u1eadn th\u1ee9c n\u00f4ng c\u1ea1n c\u1ee7a khoa h\u1ecdc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u0111\u1ed1i v\u1edbi sinh m\u1ec7nh, v\u0169 tr\u1ee5 k\u1ef3 th\u1ef1c l\u00e0 r\u1ed9ng l\u1edbn m\u00eanh m\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady&#8230;&#8230;. T\u1eeb h\u1ed3ng quan m\u00e0 nh\u00ecn, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nh\u1eefng thi\u00ean th\u1ec3 gi\u1ed1ng v\u1edbi thi\u00ean th\u1ec3 nh\u01b0 h\u1ec7 ng\u00e2n h\u00e0 ch\u00fang ta (nh\u00ecn t\u1eeb xa c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t h\u1ea1t l\u1ea1p t\u1eed) m\u00e0 c\u00e1c k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng thi\u00ean v\u0103n \u01b0\u1edbc t\u00ednh v\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f3 kho\u1ea3ng g\u1ea7n 200 t\u1ef7, n\u1ebfu \u0111em so s\u00e1nh, kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1eefa c\u00e1c h\u1ec7 ng\u00e2n h\u00e0 (l\u1ea1p t\u1eed) so v\u1edbi k\u00edch th\u01b0\u1edbc l\u1edbn nh\u1ecf c\u1ee7a ch\u00ednh n\u00f3 th\u00ec v\u1eabn c\u00f2n l\u00e0 r\u1ea5t xa, n\u1ebfu \u0111em nh\u1eefng h\u1ea1t &#8220;l\u1ea1p t\u1eed&#8221; tr\u00ean kh\u1eafp v\u0169 tr\u1ee5 nh\u01b0 v\u1eady t\u1eadp h\u1ee3p l\u1ea1i th\u00ec b\u1ec1 m\u1eb7t v\u1eadt ch\u1ea5t c\u1ea5u th\u00e0nh c\u1ee7a ch\u00fang s\u1ebd l\u00e0 g\u00ec? Thi\u00ean th\u1ec3 b\u00ean ngo\u00e0i nh\u1eefng &#8220;l\u1ea1p t\u1eed&#8221; m\u00e0 ch\u00fang ta nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e0y th\u00ec ch\u00fang l\u1ea1i l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? C\u00f3 l\u1ebd, ng\u01b0\u1eddi ta ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng th\u00f4i &#8230;&#8230;;<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, t\u1eeb vi quan m\u00e0 nh\u00ecn t\u1ebf b\u00e0o th\u00e2n th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi, ng\u01b0\u1eddi ta cho r\u1eb1ng ch\u00fang \u0111ang \u201cS\u1ed1ng\u201d, c\u00f3 kho\u1ea3ng h\u01a1n 40 ng\u00e0n t\u1ef7 c\u1ea5u tr\u00fac t\u1ebf b\u00e0o d\u1ea1ng h\u1ea1t trong c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi (40 ng\u00e0n t\u1ef7 h\u1ec7 m\u1eb7t tr\u1eddi gi\u1ed1ng nh\u01b0 t\u1ebf b\u00e0o th\u00ec s\u1ebd t\u1ea1o th\u00e0nh nh\u1eefng g\u00ec?), nh\u01b0 v\u1eady, m\u1ed9t t\u1ebf b\u00e0o l\u1ea1i l\u00e0 do bao nhi\u00eau h\u1ea1t &#8220;l\u1ea1p t\u1eed&#8221; t\u1ea1o th\u00e0nh? C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i c\u00f3 kho\u1ea3ng 1 ng\u00e0n \u0111\u1ebfn 10 ng\u00e0n t\u1ef7 h\u1ea1t &#8220;l\u1ea1p t\u1eed&#8221; c\u1ea5p nguy\u00ean t\u1eed c\u1ea5u th\u00e0nh m\u1ed9t t\u1ebf b\u00e0o. Ch\u00fang ta bi\u1ebft r\u1eb1ng, nguy\u00ean t\u1eed l\u00e0 do h\u1ea1t nh\u00e2n nguy\u00ean t\u1eed v\u00e0 \u0111i\u1ec7n t\u1eed c\u1ea5u th\u00e0nh, nh\u01b0 v\u1eady, trong c\u00e1c &#8220;l\u1ea1p t\u1eed&#8221; c\u1ea5u th\u00e0nh nguy\u00ean t\u1eed gi\u1ed1ng nh\u01b0 &#8220;l\u1ea1p t\u1eed tr\u00e1i \u0111\u1ea5t (h\u1ea1t electron)&#8221; l\u1ea1i c\u00f3 bao nhi\u00eau h\u1ea1t? Tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t c\u1ee7a \u201ch\u1ea1t l\u1ea1p t\u1eed gi\u1ed1ng v\u1edbi h\u1ea1t l\u1ea1p t\u1eed tr\u00e1i \u0111\u1ea5t\u201d (h\u1ea1t electron) s\u1ebd c\u00f3 g\u00ec? L\u1ea1i h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn c\u00e0ng vi quan h\u01a1n n\u1eefa s\u1ebd c\u00f3 g\u00ec?&#8230;&#8230;.. \u0110\u1ed1i v\u1edbi ch\u00fang ta m\u00e0 n\u00f3i \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u00f4 c\u00f9ng v\u00f4 t\u1eadn! L\u00fac \u0111\u00f3 b\u1ed9 n\u00e3o c\u1ea5u t\u1ea1o b\u1edfi c\u00e1c ph\u00e2n t\u1eed s\u1ebd gi\u1ed1ng nh\u01b0 b\u1ecb \u0111\u1ee9t \u0111i m\u1ed9t s\u1ee3i d\u00e2y th\u1ea7n kinh, t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u n\u1ed5i, t\u01b0 duy d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 b\u1ecb \u0111\u1ee9t \u0111o\u1ea1n, \u0111\u00e2y l\u00e0 b\u1edfi v\u00ec nh\u1eadn th\u1ee9c t\u1ea1i vi quan v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf ra, c\u1ea3nh gi\u1edbi kh\u00e1c nhau c\u00f3 c\u00e1c sinh m\u1ec7nh kh\u00e1c nhau v\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c c\u1ee7a c\u1ea3nh gi\u1edbi \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>&#8220;Khoa h\u1ecdc th\u1ef1c ch\u1ee9ng&#8221; k\u1ef3 th\u1ef1c l\u00e0 c\u00f3 khi\u1ebfm khuy\u1ebft. S\u1edf d\u0129 n\u00f3i n\u00f3 c\u1ea3n tr\u1edf nh\u00e2n lo\u1ea1i l\u00e0 b\u1edfi v\u00ec \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng tinh th\u1ea7n c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 ch\u00fa tr\u1ecdng v\u00e0o khoa h\u1ecdc \u201cc\u00f4ng ngh\u1ec7 s\u1ea3n xu\u1ea5t v\u00e0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u1eadt ch\u1ea5t\u201d, n\u00f3 kh\u00f4ng n\u00e2ng cao n\u1ed9i h\u00e0m ph\u1ea9m ch\u1ea5t tinh th\u1ea7n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng y\u00eau c\u1ea7u \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3, c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00e1ch n\u00e0o thay \u0111\u1ed5i t\u1ea7ng th\u1ee9 c\u1ee7a sinh m\u1ec7nh. Nh\u1eadn th\u1ee9c s\u00e2u h\u01a1n m\u1ed9t ch\u00fat c\u1ee7a &#8220;Khoa h\u1ecdc th\u1ef1c ch\u1ee9ng&#8221; l\u00e0 \u0111\u1ebfn t\u1eeb nh\u1eefng kh\u00e1m ph\u00e1 \u0111\u1ed1i v\u1edbi vi m\u00f4 v\u00e0 v\u0129 m\u00f4 c\u1ee7a n\u00f3, tuy nhi\u00ean n\u00f3 c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c c\u1ee7a \u201c\u00e1nh s\u00e1ng v\u00e0 \u00e2m thanh&#8221; th\u0103m d\u00f2 \u0111\u01b0\u1ee3c trong h\u01a1n 20 ph\u00fat \u0111\u00f3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn r\u1ea5t n\u00f4ng, th\u1eadm ch\u00ed ch\u1ec9 l\u00e0 r\u1ea5t nh\u1ecf c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi ph\u00e2n t\u1eed b\u1ec1 m\u1eb7t, \u0111\u1ed1i v\u1edbi nghi\u00ean c\u1ee9u vi quan [th\u00ec] ch\u1ec9 gi\u1edbi h\u1ea1n t\u1ea1i m\u1ed9t &#8220;\u0111i\u1ec3m&#8221; (h\u1ea1t), \u0111\u1ed1i v\u1edbi vi\u1ec7c kh\u00e1m ph\u00e1 &#8220;L\u0129nh v\u1ef1c \u00fd th\u1ee9c, tinh th\u1ea7n&#8221; c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec c\u1ea3. &#8220;Khoa h\u1ecdc th\u1ef1c ch\u1ee9ng&#8221; kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec n\u00f3 qu\u00e1 cao, m\u00e0 ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i b\u1edfi v\u00ec &#8220;ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng tinh th\u1ea7n&#8221; c\u1ee7a n\u00f3 qu\u00e1 th\u1ea5p m\u1edbi n\u00ean m\u1edbi phong k\u00edn nh\u1eadn th\u1ee9c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 v\u0169 tr\u1ee5, c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 n\u00f3i, c\u1ea3nh gi\u1edbi kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 cao l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec kh\u00f4ng c\u00e1ch khai kh\u1edfi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed9 ph\u1eadn vi quan c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. N\u1ebfu nh\u01b0 trong \u0111\u1ea7u tr\u00e0n ng\u1eadp nh\u1eefng h\u01b0\u1edfng th\u1ee5 v\u1eadt ch\u1ea5t, v\u00e0 c\u00e1c d\u1ea1ng quan h\u1ec7 m\u00e2u thu\u1eabn nh\u01b0 vui v\u00e0 bu\u1ed3n, v\u00e0 khi nh\u1eefng v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 tinh th\u1ea7n \u1edf t\u1ea7ng di\u1ec7n ph\u00e2n t\u1eed chi\u1ebfm c\u1ee9 to\u00e0n b\u1ed9 n\u00e3o b\u1ed9, th\u00ec nh\u1eadn th\u1ee9c c\u1ee7a h\u1ecd s\u1ebd b\u1ecb phong b\u1ebf b\u1edfi nh\u1eefng th\u1ee9 \u0111\u00f3, \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u0169 tr\u1ee5 b\u00ean ngo\u00e0i n\u00f3 th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00e1ch n\u00e0o c\u1ea3m th\u1ee5 v\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c. Khi \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng tai n\u1ea1n b\u1ea5t ng\u1edd, trong kho\u1ea3nh kh\u1eafc \u0111\u00f3, khi m\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ch\u1ea5p tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u1ed1ng ch\u1ebf n\u00e3o b\u1ed9, con ng\u01b0\u1eddi gi\u1ed1ng nh\u01b0 [v\u1eeba] t\u1ec9nh d\u1eady, c\u00e1c b\u1ed9 ph\u1eadn [v\u1ed1n] b\u1ecb phong b\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf ra, s\u1ebd bi\u1ec3u hi\u1ec7n ra nh\u1eadn th\u1ee9c t\u1ea1i nh\u1eefng t\u1ea7ng th\u1ee9 th\u00e2m s\u00e2u, c\u1ea3m th\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 nhi\u00ean. Khi c\u1ea3nh gi\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1 th\u0103ng l\u00ean tr\u00ean, th\u00ec nh\u1eefng s\u1ef1 v\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn s\u1ebd c\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng l\u1edbn, t\u01b0 duy, t\u00e2m tr\u00ed, ho\u00e0i b\u00e3o, t\u1ea7m nh\u00ecn c\u0169ng s\u1ebd thay \u0111\u1ed5i, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u1ea1i gi\u1ed1ng nh\u01b0 dung l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a b\u1ed9 n\u00e3o \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf ra, nh\u01b0 chi\u1ebfc ch\u00eca kh\u00f3a m\u1edf ra nh\u1eefng l\u0129nh v\u1ef1c m\u1edbi, nh\u1eadn th\u1ee9c v\u01b0\u1ee3t qua kh\u1ecfi c\u1ea3nh gi\u1edbi ph\u00e2n t\u1eed c\u00e0ng nhi\u1ec1u, th\u00ec nh\u1eefng khu v\u1ef1c v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf ra trong \u0111\u1ea7u n\u00e3o s\u1ebd c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c khai m\u1edf. C\u0169ng l\u00e0 n\u00f3i, &#8220;nh\u1eadn th\u1ee9c&#8221; ch\u00ednh l\u00e0 ch\u00eca kh\u00f3a khai m\u1edf \u0111\u1ea1i n\u00e3o v\u00e0 c\u00e2u th\u00f4ng v\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 v\u0169 tr\u1ee5. V\u00ec v\u1eady, m\u1ee9c \u0111\u1ed9 khai m\u1edf n\u00e3o b\u1ed9 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi &#8220;Tu \u0110\u1ea1o&#8221; v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng l\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nhau, khu v\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf ra trong n\u00e3o b\u1ed9 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng ch\u00ednh l\u00e0 c\u1ea5p cho con ng\u01b0\u1eddi sinh s\u1ed1ng, m\u00e0 \u1edf t\u1ea7ng th\u1ee9 th\u00e2m s\u00e2u h\u01a1n xa h\u01a1n l\u1ea1i c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a \u0111\u1eb7c th\u00f9, t\u1ea1i vi quan s\u1ebd \u0111em \u0111\u1ebfn nh\u1eadn th\u1ee9c m\u1edbi cho con ng\u01b0\u1eddi. V\u00ec v\u1eady, khoa h\u1ecdc cao c\u1ea5p th\u1ef1c s\u1ef1 ch\u00ednh l\u00e0 ch\u00fa tr\u1ecdng v\u00e0o vi\u1ec7c t\u00ecm t\u00f2i h\u1ecdc v\u1ea5n v\u1ec1 &#8220;sinh m\u1ec7nh v\u00e0 tinh th\u1ea7n&#8221;, \u0111\u00e2y v\u1eeba kh\u1edbp l\u00e0 n\u1ed9i h\u00e0m trung t\u00e2m c\u1ee7a v\u0103n minh truy\u1ec1n th\u1ed1ng, m\u00e0 nh\u1eefng n\u1ed9i h\u00e0m n\u00e0y ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng trong vi\u1ec7c duy tr\u00ec \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c v\u00e0 s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n \u1ed5n \u0111\u1ecbnh v\u1eadt ch\u1ea5t c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i.<\/p>\n<p>Tr\u00ean nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u1ed1i v\u1edbi sinh m\u1ec7nh, nh\u1eadn th\u1ee9c m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb khoa h\u1ecdc hi\u1ec7n c\u00f3 c\u0169ng r\u1ea5t h\u1ea1n ch\u1ebf. Ng\u01b0\u1eddi ta cho r\u1eb1ng [\u0111\u1ea7u ti\u00ean] nh\u1eefng l\u1ea1p t\u1eed vi quan \u201ckh\u00f4ng c\u00f3 sinh m\u1ec7nh\u201d t\u1ed5 h\u1ee3p l\u1ea1i v\u1edbi nhau, [sau \u0111\u00f3] c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft c\u1ea5u t\u1ebf b\u00e0o [\u1edf ph\u1ea7n] b\u1ec1 m\u1eb7t, xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u00e2n tr\u1ea7n \u0111\u1ea1i t\u1ea1, th\u00ec m\u1edbi c\u00f3 sinh m\u1ec7nh. V\u00ec sao nh\u1eefng v\u1eadt ch\u1ea5t t\u1ef1a nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 sinh m\u1ec7nh l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 h\u00ecnh th\u00e0nh sinh m\u1ec7nh &#8220;s\u1ed1ng&#8221;? Con ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng khoa h\u1ecdc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng khi t\u00f4n gi\u00e1o gi\u1ea3ng ra th\u00ec l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1eeba nh\u1eadn, cho r\u1eb1ng b\u1ea3n th\u00e2n l\u00e0 sinh m\u1ec7nh duy nh\u1ea5t trong v\u0169 tr\u1ee5. V\u0169 tr\u1ee5 khai thi\u00ean t\u1ecbch \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn nay d\u00f9ng 13,7 t\u1ef7 n\u0103m l\u1ecbch s\u1eed l\u1ebd n\u00e0o ch\u1ec9 v\u00ec \u0111\u1ec3 s\u00e1ng t\u1ea1o ra m\u1ed9t t\u1ea7ng \u201cng\u01b0\u1eddi&#8221;? Ch\u1ec9 c\u00f3 con ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi &#8220;v\u0103n minh [trong] hai m\u01b0\u01a1i m\u1ea5y ph\u00fat&#8221;? Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, nh\u1eadn th\u1ee9c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i v\u1ec1 sinh m\u1ec7nh \u0111\u00e3 l\u1ec7ch d\u1eddi r\u1ea5t xa so v\u1edbi ch\u00e2n t\u01b0\u1edbng ch\u00e2n th\u1ef1c. Bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a &#8220;sinh m\u1ec7nh&#8221; trong v\u0169 tr\u1ee5 c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u, c\u01a1 s\u1edf c\u1ea5u th\u00e0nh n\u00ean &#8220;ngo\u1ea1i h\u00ecnh&#8221; c\u1ee7a sinh m\u1ec7nh c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nh\u01b0 h\u00ecnh d\u00e1ng c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i, do c\u00e1c sinh m\u1ec7nh \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 th\u00e0nh t\u1eeb c\u00e1c h\u1ea1t l\u1ea1p t\u1eed n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng th\u1ea5p nh\u01b0 &#8220;cacbon, hydro, oxy v\u00e0 nit\u01a1&#8221;. L\u1ea5y m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, &#8220;l\u1ea1p t\u1eed&#8221; trong v\u0169 tr\u1ee5 l\u00e0 kh\u00f4ng t\u00ednh \u0111\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c, theo nh\u01b0 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a khoa h\u1ecdc hi\u1ec7n nay th\u00ec c\u00e1c ng\u00f4i sao (c\u0169ng l\u00e0 c\u00e1c h\u1ea1t l\u1ea1p t\u1eed) v\u1edbi c\u00e1c k\u00edch th\u01b0\u1edbc n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn nh\u1ecf kh\u00e1c nhau c\u0169ng nhi\u1ec1u v\u00f4 s\u1ed1 k\u1ec3, nh\u01b0 v\u1eady quan h\u1ec7 k\u1ebft c\u1ea5u gi\u1eefa c\u00e1c ng\u00f4i sao n\u00e0y v\u1edbi nhau c\u0169ng l\u00e0 do &#8220;Ph\u00e1p&#8221; t\u1ea1o th\u00e0nh, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh. N\u1ebfu nh\u01b0 thay th\u1ebf h\u1ebft nh\u1eefng l\u1ea1p t\u1eed c\u01a1 s\u1edf c\u1ea5u th\u00e0nh n\u00ean con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u b\u1eb1ng c\u00e1c h\u1ea1t l\u1ea1p t\u1eed c\u00f3 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng nh\u01b0 c\u00e1c ng\u00f4i sao, th\u00ec \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u00f2n gi\u1ed1ng nh\u01b0 con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng? V\u00ec v\u1eady, c\u00e1c ch\u1ee7ng lo\u1ea1i sinh m\u1ec7nh c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 nh\u1eefng sinh m\u1ec7nh c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c gi\u1ed1ng nh\u01b0 con ng\u01b0\u1eddi, qu\u00fd v\u1ecb ch\u1eb3ng qua ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111ang [sinh] s\u1ed1ng trong th\u00e2n th\u1ec3 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u00e0 th\u00f4i. Sinh m\u1ec7nh c\u00f2n c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u h\u00ecnh th\u1ee9c bi\u1ec3u hi\u1ec7n, &#8220;l\u1ea1p t\u1eed&#8221; trong v\u0169 tr\u1ee5 c\u0169ng l\u00e0 sinh m\u1ec7nh, ch\u00fang tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ho\u00e1 h\u1ecdc v\u00e0 v\u1eadt l\u00fd m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn th\u1ee9c, t\u1eeb xa m\u00e0 nh\u00ecn th\u00ec Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ea1t &#8220;l\u1ea1p t\u1eed&#8221;, tuy nhi\u00ean n\u01b0\u1edbc tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u00e1u l\u01b0u th\u00f4ng trong c\u01a1 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi, t\u1ef1 b\u1ea3n th\u00e2n n\u00f3 c\u0169ng [\u0111ang t\u00e2n tr\u1ea7n] \u0111\u1ea1i t\u1ea1 (trao \u0111\u1ed5i ch\u1ea5t), t\u1ef1 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i v\u00e0 xoay v\u00f2ng theo chu k\u1ef3, [v\u1eady th\u00ec] ai \u0111ang duy tr\u00ec nh\u1eefng bi\u1ec3u hi\u1ec7n n\u00e0y? K\u1ef3 th\u1ef1c nguy\u00ean t\u1eed, \u0111i\u1ec7n t\u1eed c\u0169ng l\u00e0 \u0111ang c\u00f3 s\u1ef1 &#8220;trao \u0111\u1ed5i ch\u1ea5t&#8221;, ch\u00fang c\u0169ng l\u00e0 \u0111ang &#8220;s\u1ed1ng&#8221;, ch\u1ec9 l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn th\u1ee9c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u hi\u1ec7n tinh th\u1ea7n c\u1ee7a ch\u00fang, m\u00e0 v\u0103n ho\u00e1 truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 lu\u1eadn thu\u1eadt v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. Nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 khoa h\u1ecdc th\u1ef1c ch\u1ee9ng nh\u1eadn th\u1ee9c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec con ng\u01b0\u1eddi li\u1ec1n cho r\u1eb1ng ch\u00fang l\u00e0 m\u00ea t\u00edn. Trong v\u0169 tr\u1ee5, nh\u1eefng k\u1ebft c\u1ea5u to l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o th\u00e0nh n\u00ean t\u1eeb c\u00e1c ng\u00f4i sao v\u00e0 tinh h\u1ec7 c\u0169ng c\u00f3 sinh m\u1ec7nh nh\u01b0 th\u1ebf. Thuy\u1ebft ti\u1ebfn ho\u00e1 l\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i, c\u00f3 v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng v\u00f4 s\u1ed1 &#8220;l\u1ea1p t\u1eed&#8221; v\u00e0 t\u1ed5 h\u1ee3p h\u00ecnh th\u00e0nh t\u1eeb &#8220;l\u1ea1p t\u1eed&#8221;, ch\u00fang bao h\u00e0m v\u00f4 s\u1ed1 k\u1ebft c\u1ea5u v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i quan h\u1ec7 kh\u00e1c nhau, v\u00e0 c\u1ea3 nh\u1eefng k\u1ebft c\u1ea5u to l\u1edbn h\u01a1n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 h\u1ee3p th\u00e0nh, k\u1ebft c\u1ea5u to l\u1edbn h\u01a1n n\u1eefa h\u01a1n n\u1eefa, l\u1edbn \u0111\u1ebfn c\u1ee1 ngh\u00ecn t\u1ef7 [\u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean] kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u00ecnh th\u00e0nh theo thuy\u1ebft ti\u1ebfn ho\u00e1, n\u00f3 c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i &#8220;v\u00f4 \u00fd th\u1ee9c&#8221; m\u00e0 t\u1ed5 h\u1ee3p ng\u1eabu nhi\u00ean, v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 v\u1eadt ch\u1ea5t \u0111\u1ec1u l\u00e0 &#8220;Ph\u00e1p&#8221; t\u1ea1o th\u00e0nh. V\u00ec v\u1eady, Ph\u00e1p bao h\u00e0m l\u1ef1c \u01b0\u1edbc th\u00fac v\u00e0 y\u00eau c\u1ea7u \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 sinh m\u1ec7nh, m\u00e0 nh\u1eefng bi\u1ec3u hi\u1ec7n v\u00e0 n\u0103ng l\u1ef1c to l\u1edbn c\u1ee7a &#8220;Ph\u00e1p&#8221; t\u1ea1i c\u00e1c t\u1ea7ng th\u1ee9 kh\u00e1c nhau [l\u00e0] v\u01b0\u1ee3t xa kh\u1ecfi c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 ch\u00e2n t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5, &#8220;Ph\u00e1p&#8221; t\u1ef1a nh\u01b0 l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ec3 hi\u1ec7n c\u1ee7a tr\u00ed hu\u1ec7 v\u00e0 n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a sinh m\u1ec7nh cao t\u1ea7ng. Kh\u1ec9 c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u1ed5 ti\u00ean c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, ch\u00fang ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t ch\u1ee7ng \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c v\u0169 tr\u1ee5 s\u00e1ng t\u1ea1o n\u00ean m\u00e0 th\u00f4i. Trong t\u01b0\u01a1ng lai, \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ai c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ea3i qua giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y, v\u00e0 l\u1eafng nghe \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e2n t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Ph\u1eadt Ph\u00e1p, th\u00ec kh\u00e1i ni\u1ec7m v\u1ec1 sinh m\u1ec7nh c\u1ee7a h\u1ecd s\u1ebd c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn th\u1ee9c v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1edbi t\u1eeb \u0111\u1ea7u.<\/p>\n<p>Con ng\u01b0\u1eddi mong mu\u1ed1n d\u1ef1a v\u00e0o &#8220;Khoa h\u1ecdc k\u1ef9 thu\u1eadt&#8221; \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed9t ph\u00e1 c\u1ea3nh gi\u1edbi s\u1edf t\u1ea1i c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n, ho\u1eb7c l\u00e0 \u0111i nh\u1eadn th\u1ee9c bi\u1ec3u hi\u1ec7n h\u1ed3ng quan v\u00e0 vi quan c\u1ee7a &#8220;l\u1ea1p t\u1eed&#8221;, \u0111\u1ec1u r\u1ea5t kh\u00f3. Ngay c\u1ea3 khoa h\u1ecdc c\u00f4ng ngh\u1ec7 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i h\u00e0nh tinh [c\u0169ng] ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u1ebfn nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p nh\u1eadn th\u1ee9c, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 quan h\u1ec7 v\u1edbi t\u1ea7ng th\u1ee9 s\u1edf t\u1ea1i c\u1ee7a sinh m\u1ec7nh. \u0110\u1ed1i v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 n\u00f3i, th\u1ef1c ra con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 sinh m\u1ec7nh si\u00eau vi\u1ec7t kh\u1ecfi khoa h\u1ecdc k\u1ef9 thu\u1eadt c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i h\u00e0nh tinh, b\u1edfi v\u00ec con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m \u0111\u1eb7c th\u00f9 \u0111\u00f3 l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u1ed3n t\u1ea1i m\u1ed9t &#8220;b\u1ea3n t\u00ednh&#8221; c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn th\u1ee9c v\u00e0 c\u00e2u th\u00f4ng v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 [nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u] t\u1eeb h\u1ed3ng quan \u0111\u1ebfn vi quan trong v\u0169 tr\u1ee5, ch\u00ednh l\u00e0 [n\u00f3i] con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ef1a ch\u1ecdn m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng khoa h\u1ecdc k\u1ef9 thu\u1eadt kh\u00e1c. Trung Qu\u1ed1c c\u1ed5 \u0111\u1ea1i, c\u00f3 m\u1ed9t t\u01b0 t\u01b0\u1edfng g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;Thi\u00ean Nh\u00e2n h\u1ee3p nh\u1ea5t&#8221;, \u0110\u1ea1o gia cho r\u1eb1ng c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t v\u0169 tr\u1ee5, c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 v\u0169 tr\u1ee5 b\u00ean ngo\u00e0i v\u1eady, ch\u00fang c\u00e2u th\u00f4ng v\u1edbi nhau, m\u00e0 b\u1ea3n t\u00ednh l\u00e0m ch\u1ee7 th\u1ec3 c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi th\u1ee9. Ng\u01b0\u1eddi Trung Qu\u1ed1c c\u1ed5 \u0111\u1ea1i g\u1ecdi ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c nh\u1eadn th\u1ee9c v\u0169 tr\u1ee5 b\u1eb1ng c\u00e1ch gi\u00e1c ng\u1ed9 \u201cb\u1ea3n t\u00ednh\u201d l\u00e0 \u201ctu luy\u1ec7n\u201d, ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i g\u1ecdi l\u00e0 kh\u00ed c\u00f4ng, ng\u01b0\u1eddi trong x\u00e3 h\u1ed9i qu\u1ed1c t\u1ebf g\u1ecdi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 \u201ctu \u0111\u1ea1o s\u1ef9 &#8211; ng\u01b0\u1eddi tu \u0111\u1ea1o\u201d. \u0110\u1ea1o gia &#8220;tu luy\u1ec7n&#8221; gi\u1ea3ng ph\u1ea3n b\u1ed5n quy ch\u00e2n, quay tr\u1edf v\u1ec1 b\u1ea3n t\u00ednh c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh, ch\u00ednh l\u00e0 m\u1edf ra m\u1ed9t c\u00e1nh c\u1eeda \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed9t ph\u00e1 nh\u1eadn th\u1ee9c c\u00e1c th\u1ee9 vi quan \u1edf c\u00e1c t\u1ea7ng th\u1ee9 kh\u00e1c nhau. C\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u sinh m\u1ec7nh m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 ch\u00e2n l\u00fd v\u00e0 ch\u00e2n t\u01b0\u1edbng trong v\u0169 tr\u1ee5 c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 v\u1eady, c\u0169ng s\u1ebd kh\u00f4ng b\u1edfi v\u00ec khoa h\u1ecdc nh\u00e2n lo\u1ea1i nh\u1eadn th\u1ee9c ch\u01b0a \u0111\u1ebfn th\u00ec [c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0] ch\u00fang kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i. \u201cTh\u1ea7n (Gi\u00e1c Gi\u1ea3)\u201d ch\u1ec9 l\u00e0 [c\u00f3 s\u1ef1] kh\u00e1c bi\u1ec7t qu\u00e1 l\u1edbn \u0111\u1ed1i v\u1edbi n\u1ed9i h\u00e0m c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, n\u0103ng l\u1ef1c l\u1edbn h\u01a1n m\u00e0 th\u00f4i nh\u01b0ng c\u0169ng tu\u00e2n th\u1ee7 theo thi\u00ean l\u00fd m\u00e0 h\u00e0nh s\u1ef1. C\u00e1c qu\u1ea7n th\u1ec3 sinh m\u1ec7nh kh\u00e1c nhau [th\u00ec] nh\u1eadn th\u1ee9c v\u00e0 ch\u00e2n t\u01b0\u1edbng Ph\u1eadt Ph\u00e1p m\u00e0 h\u1ecd ti\u1ebfp x\u00fac c\u0169ng kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>Trong x\u00e3 h\u1ed9i nh\u00e2n lo\u1ea1i, c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a khoa h\u1ecdc k\u1ef9 thu\u1eadt c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i h\u00e0nh tinh, nh\u1eefng khoa h\u1ecdc k\u1ef9 thu\u1eadt ngo\u00e0i h\u00e0nh tinh n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 si\u00eau vi\u1ec7t kh\u00f4ng gian, n\u00f3 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t th\u00e0nh tr\u00ec to l\u1edbn nh\u01b0 m\u1ed9t th\u00e0nh ph\u1ed1 tr\u00ean kh\u00f4ng trung, nh\u1eefng ai bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00ecnh hu\u1ed1ng n\u00e0y v\u1eabn lu\u00f4n nghi ho\u1eb7c kh\u00f3 hi\u1ec3u r\u1eb1ng v\u00ec sao khoa h\u1ecdc k\u1ef9 thu\u1eadt ngo\u00e0i h\u00e0nh tinh v\u01b0\u1ee3t xa kh\u1ecfi con ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i lu\u00f4n ph\u1ea3i l\u00e9n l\u00fat nh\u01b0 v\u1eady, chi\u1ec3u theo nh\u1eadn th\u1ee9c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, ai c\u00f3 k\u1ef9 thu\u1eadt qu\u00e2n s\u1ef1 m\u1ea1nh, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 cai tr\u1ecb v\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, t\u1ea1i sao h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng ho\u00e0ng hi\u1ec7n ra m\u00e0 l\u00e0m ch\u1ee7 h\u1ebft th\u1ea3y m\u1ecdi th\u1ee9 n\u01a1i \u0111\u00e2y? \u0110\u00f3 l\u00e0 b\u1edfi v\u00ec, trong v\u0169 tr\u1ee5 c\u00f2n c\u00f3 t\u1ed3n t\u1ea1i nh\u00e2n t\u1ed1 ch\u1ebf \u01b0\u1edbc ch\u00fang. C\u00f4ng ngh\u1ec7 m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi t\u00f4n s\u00f9ng l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ef1c s\u1ef1 m\u1ea1nh m\u1ebd, \u0111i\u1ec1u l\u1edbn m\u1ea1nh ch\u00e2n ch\u00ednh l\u00e0 &#8220;Ph\u00e1p&#8221; b\u1ea5t bi\u1ebfn \u0111ang \u0111o l\u01b0\u1eddng v\u00e0 \u01b0\u1edbc ch\u1ebf t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi sinh m\u1ec7nh v\u00e0 v\u1eadt ch\u1ea5t nh\u01b0ng con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y, kh\u00f4ng tin t\u01b0\u1edfng, m\u00e0 y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a &#8220;Ph\u00e1p&#8221; \u0111\u1ed1i v\u1edbi sinh m\u1ec7nh l\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh t\u01b0\u01a1ng lai c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a sinh m\u1ec7nh v\u00e0 s\u1ef1 h\u01b0ng suy c\u1ee7a v\u1eadn \u0111\u1ed9ng v\u1eadt ch\u1ea5t. Ch\u1ec9 l\u00e0 Ph\u00e1p c\u1ea5p cho sinh m\u1ec7nh s\u1ef1 &#8220;t\u1ef1 do&#8221; l\u1ef1a ch\u1ecdn, con ng\u01b0\u1eddi ch\u00ednh l\u00e0 \u1edf trong qu\u00e1 tr\u00ecnh n\u00e0y m\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7n ra \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng tinh th\u1ea7n c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng s\u1ef1 vi\u1ec7c \u0111\u00e3 l\u00e0m, cu\u1ed1i c\u00f9ng [s\u1ebd] \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi m\u1ed9t l\u1ea7n &#8220;Th\u1ea9m ph\u00e1n&#8221;. &#8220;Th\u1ea7n&#8221; m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi l\u00fd gi\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 l\u00fd gi\u1ea3i c\u1ee7a v\u0103n ho\u00e1 bi\u1ebfn d\u1ecb, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ebfn th\u1eddi k\u1ef3 c\u1eadn \u0111\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi ta cho r\u1eb1ng Th\u1ea7n (Gi\u00e1c Gi\u1ea3) l\u00e0 thay con ng\u01b0\u1eddi &#8220;Ti\u00eau tai, gi\u1ea3i n\u1ea1n&#8221;, cho r\u1eb1ng ch\u1ec9 c\u1ea7n th\u00e0nh k\u00ednh &#8220;c\u1ea7u&#8221; xin l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn Th\u1ea7n (Gi\u00e1c Gi\u1ea3), t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 \u00fd nguy\u1ec7n. Ng\u01b0\u1eddi Trung Qu\u1ed1c \u0111i ch\u00f9a ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111\u1ec1u l\u00e0 v\u00ec &#8220;ph\u00e1t t\u00e0i&#8221;, ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i cho r\u1eb1ng con ng\u01b0\u1eddi th\u1eddi c\u1ed5 x\u01b0a c\u0169ng l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady, k\u1ef3 th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t l\u00e0 r\u1ea5t l\u1edbn. Con ng\u01b0\u1eddi c\u1ed5 \u0111\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 qu\u00e1 nhi\u1ec1u &#8220;t\u01b0 d\u1ee5c&#8221; nh\u01b0 v\u1eady, nh\u01b0ng l\u1ea1i c\u00f3 truy c\u1ea7u \u0111\u1ed1i v\u1edbi &#8220;c\u1ea3nh gi\u1edbi&#8221; c\u1ee7a t\u1ef1 th\u00e2n, khi nh\u1eafc \u0111\u1ebfn [hai ch\u1eef] &#8220;tu h\u00e0nh&#8221; li\u1ec1n kh\u1edfi l\u00ean tinh th\u1ea7n tr\u00e0n \u0111\u1ea7y s\u1ef1 trang nghi\u00eam ch\u00ednh gi\u00e1c, c\u1ea3m th\u1ea5y r\u1ea5t th\u1ea7n th\u00e1nh. &#8220;Tu h\u00e0nh&#8221; l\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 hu\u1ec7 c\u0103n, ng\u1ed9 t\u00ednh v\u00e0 \u00fd ch\u00ed ki\u00ean c\u01b0\u1eddng. Ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn th\u1eddi c\u1eadn \u0111\u1ea1i, l\u1ec5 gi\u00e1o thay th\u1ebf cho truy\u1ec1n th\u1ed1ng, nh\u1eefng nh\u00e2n t\u00e2m \u1ea9n t\u00e0ng trong ch\u00f9a mi\u1ebfu thay th\u1ebf cho ch\u00ednh ni\u1ec7m tu h\u00e0nh, v\u0103n ho\u00e1 \u0111i\u1ec7n \u1ea3nh mang \u0111\u1ebfn cho con ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t nhi\u1ec1u nh\u1eadn th\u1ee9c sai l\u1ea7m. K\u1ef3 th\u1ef1c, n\u1ebfu suy ngh\u0129 c\u1ea9n th\u1eadn th\u00ec &#8220;Ti\u00eau tai, gi\u1ea3i n\u1ea1n, ph\u00e1t t\u00e0i&#8221; c\u0103n b\u1ea3n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u0103n ho\u00e1 m\u00e0 &#8220;Th\u1ea7n (Gi\u00e1c Gi\u1ea3)&#8221; truy\u1ec1n c\u1ea5p cho con ng\u01b0\u1eddi, l\u1eadt h\u1ebft t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c kinh \u0111i\u1ec3n t\u00f4n gi\u00e1o ch\u00ednh th\u1ed1ng c\u0103n b\u1ea3n l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 lo\u1ea1i h\u00e0m ngh\u0129a n\u00e0y! V\u00ec v\u1eady \u0111\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 v\u1ecdng ni\u1ec7m c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 th\u00f4i! &#8220;Ch\u00ednh Th\u1ea7n&#8221; trong t\u00f4n gi\u00e1o c\u0103n b\u1ea3n kh\u00f4ng qu\u1ea3n nh\u1eefng th\u1ee9 n\u00e0y. Tuy nhi\u00ean, trong kh\u00f4ng gian c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 th\u1ee9 linh tinh h\u1ed7n t\u1ea1p \u0111ang qu\u1ea3n, v\u00ec v\u1eady con ng\u01b0\u1eddi \u0111ang b\u00e1i l\u1ea1y nh\u1eefng th\u1ee9 n\u00e0y, n\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 lo\u1ea1i &#8220;d\u1ecbch v\u1ee5 c\u00f3 tr\u1ea3 ph\u00ed&#8221;, trong quan h\u1ec7 m\u1ed9t m\u1ea5t m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec \u0111i\u1ec1u th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00e1nh m\u1ea5t l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee9 c\u00f2n tr\u00e2n qu\u00fd h\u01a1n, k\u1ebft c\u1ee5c c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd c\u00e0ng th\u1ea3m h\u1ea1i. T\u1eeb bi c\u1ee7a Th\u1ea7n (Gi\u00e1c Gi\u1ea3) l\u00e0 c\u1ea5p cho b\u1ea3n t\u00ednh con ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng quay tr\u1edf v\u1ec1, gi\u00fap con ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u r\u00f5 nh\u1eefng nghi ho\u1eb7c v\u1ec1 c\u0103n nguy\u00ean c\u1ee7a &#8220;kh\u1ed5&#8221;, khi\u1ebfn con ng\u01b0\u1eddi gi\u00e1c ng\u1ed9, ng\u01b0\u1eddi tu luy\u1ec7n x\u00e1c th\u1ef1c l\u00e0 c\u00f3 Th\u1ea7n \u0111ang qu\u1ea3n, \u0111\u00e2y l\u00e0 t\u00ecnh hu\u1ed1ng th\u1ef1c t\u1ebf m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i kh\u00f4ng bi\u1ebft. M\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n kh\u00e1c, Th\u1ea7n (Gi\u00e1c Gi\u1ea3) t\u1eeb h\u1ed3ng quan \u0111ang ch\u1ebf \u01b0\u1edbc quan h\u1ec7 gi\u1eefa sinh m\u1ec7nh v\u1edbi nhau, b\u1ea3o h\u1ed9 nh\u00e2n lo\u1ea1i, \u1ed5n \u0111\u1ecbnh ho\u00e0n c\u1ea3nh sinh s\u1ed1ng c\u1ee7a c\u00e1c lo\u00e0i, n\u1ebfu kh\u00f4ng, c\u00f3 nhi\u1ec1u sinh m\u1ec7nh nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec s\u1edbm \u0111\u00e3 b\u1ecb r\u1ed1i tung l\u00ean r\u1ed3i.<\/p>\n<p>Con ng\u01b0\u1eddi ai ai c\u0169ng c\u00f3 m\u1eb7t &#8220;b\u1ea3n t\u00ednh&#8221;, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eeb tr\u00ean bi\u1ec3u hi\u1ec7n m\u00e0 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i g\u00ec l\u00e0 \u0111\u00fang, c\u00e1i g\u00ec l\u00e0 sai, nh\u01b0ng c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady m\u00e0 th\u00f4i. &#8220;B\u1ea3n t\u00ednh&#8221; b\u1ecb ch\u00f4n v\u00f9i trong &#8220;phi b\u1ea3n t\u00ednh&#8221; c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u00f4ng qua kh\u1ea3i ng\u1ed9 m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i ph\u00f3ng ra \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 gi\u00e1c ng\u1ed9 b\u1ea3n t\u00ednh l\u00e0 kh\u00f3 kh\u0103n tr\u00f9ng tr\u00f9ng. \u0110\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc d\u1ee5 ho\u1eb7c, ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng kh\u00f3 m\u00e0 t\u00ecm ra \u0111\u01b0\u1ee3c c\u0103n nguy\u00ean \u0111\u1ec3 gi\u1eef v\u1eefng ch\u00ednh ni\u1ec7m, nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 v\u00ec nh\u1eadn th\u1ee9c (ch\u00e2n t\u01b0\u1edbng) \u0111\u1ed1i v\u1edbi &#8220;ma t\u00ednh t\u01b0 t\u01b0\u1edfng&#8221; c\u1ee7a c\u1ea3m x\u00fac nh\u1ee5c th\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u0103ng hoa l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u0169ng kh\u00f4ng bi\u1ebft Ph\u00e1p m\u00f4n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1 cao. Kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebft c\u1ea5u t\u01b0 duy &#8220;T\u00e2m ph\u00e1p&#8221; c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh ma luy\u1ec7n, th\u00ec kh\u00f4ng c\u00e1ch n\u00e0o nh\u00ecn th\u1ea5y ho\u1eb7c nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u1ebfn th\u1ec3 hi\u1ec7n c\u1ee7a ch\u00e2n t\u01b0\u1edbng t\u1ea1i t\u1ea7ng th\u1ee9 c\u00e0ng cao, quan ni\u1ec7m kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i th\u00ec kh\u00f4ng c\u00e1ch n\u00e0o gi\u00e1c ng\u1ed9 trong c\u1ea3nh gi\u1edbi &#8220;m\u00ea&#8221; n\u00e0y. M\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea3i qua ma n\u1ea1n, \u0111au \u0111\u1edbn th\u1ed1ng kh\u1ed5, c\u00f3 th\u1ec3 b\u00ecnh t\u0129nh m\u00e0 suy ng\u1eabm v\u1ec1 nh\u00e2n sinh, \u0111\u00e3 t\u1eebng c\u1ea3m th\u00e1n s\u1ef1 v\u00f4 th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 s\u1ef1 tang th\u01b0\u01a1ng (\u0111\u1ed5i thay nh\u01b0 b\u00e3i b\u1ec3 n\u01b0\u01a1ng d\u00e2u) c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 t\u1eebng v\u1eadt l\u1ed9n, th\u1ea5t v\u1ecdng, t\u1eebng c\u1ed1 g\u1eafng lo\u1ea1i b\u1ecf nh\u1eefng th\u1ee9 qu\u1ea5y nhi\u1ec5u trong t\u00e2m v.v&#8230; , c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 t\u1eebng m\u1ed9t phen n\u1ed7 l\u1ef1c, mu\u1ed1n duy tr\u00ec b\u1ea3n t\u00ednh, ch\u1ec9 l\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 tu luy\u1ec7n c\u1ea5p cho con ng\u01b0\u1eddi. S\u1edf d\u0129 X\u00e3 h\u1ed9i nh\u00e2n lo\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 tu luy\u1ec7n l\u00e0 v\u00ec, ngo\u00e0i &#8220;b\u1ea3n t\u00ednh&#8221; ra th\u00ec nguy\u00ean nh\u00e2n c\u1ea5u th\u00e0nh n\u00ean con ng\u01b0\u1eddi ho\u00e0n ch\u1ec9nh c\u00f2n c\u00f3 t\u1ed3n t\u1ea1i &#8220;\u00fd th\u1ee9c c\u01a1 th\u1ec3&#8221;, \u0111\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7n nh\u00e2n t\u1ed1 ch\u00ednh ph\u1ee5 \u0111\u1ed3ng t\u1ea1i c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. Con ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn lu\u00f4n v\u1eadt l\u1ed9n trong m\u00e2u thu\u1eabn gi\u1eefa b\u1ea3n t\u00ednh v\u00e0 d\u1ee5c v\u1ecdng c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3, v\u00ec v\u1eady n\u00f3i c\u1ea3nh gi\u1edbi [s\u1edf t\u1ea1i] c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 &#8220;m\u00ea&#8221;, ch\u00ednh l\u00e0 ch\u1ec9 vi\u1ec7c con ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd nh\u1eadn ch\u1ecbu lo\u1ea1i m\u00ea ho\u1eb7c n\u00e0y. Tuy nhi\u00ean, [trong khi] m\u00e2u thu\u1eabn h\u00ecnh th\u00e0nh gi\u1eefa con ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi nhau, s\u1ebd c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y l\u1ef1a ch\u1ecdn t\u1eeb trong t\u00e2m c\u1ee7a h\u1ecd, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi m\u00e2u thu\u1eabn nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00e1c ng\u1ed9 hay kh\u00f4ng .v.v&#8230;. Qu\u00e1 kh\u1ee9 C\u01a1 \u0111\u1ed1c gi\u00e1o gi\u1ea3ng &#8220;Khi ai t\u00e1t m\u00e1 b\u00ean ph\u1ea3i c\u1ee7a con, h\u00e3y \u0111\u01b0a c\u1ea3 m\u00e1 b\u00ean tr\u00e1i cho h\u1ecd \u0111\u00e1nh&#8221;, c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 trong m\u00e2u thu\u1eabn c\u1ea7n xem &#8220;t\u00e2m&#8221; c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y mu\u1ed1n g\u00ec, &#8220;\u00dd ni\u1ec7m&#8221; kh\u1edfi l\u00ean nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? C\u1ea3nh gi\u1edbi \u1edf \u0111\u00e2u? C\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn y\u00eau c\u1ea7u v\u00e0 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 thu\u1ea7n khi\u1ebft c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi thi\u00ean qu\u1ed1c hay kh\u00f4ng? \u0110\u1ee9ng t\u1eeb g\u00f3c \u0111\u1ed9 n\u00e0y m\u00e0 nh\u00ecn, x\u00e3 h\u1ed9i nh\u00e2n lo\u1ea1i cung c\u1ea5p cho con ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ho\u00e0n c\u1ea3nh tu luy\u1ec7n, t\u1eeb trong tr\u1edf l\u1ef1c c\u1ee7a nh\u00e2n t\u1ed1 ph\u1ee5 di\u1ec7n m\u00e0 \u0111\u00e1nh th\u1ee9c m\u1eb7t ch\u00ednh di\u1ec7n c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n<p>T\u1ea5t c\u1ea3 v\u0103n minh truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ed5 x\u01b0a, cho d\u00f9 l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f4ng hay ph\u01b0\u01a1ng t\u00e2y, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ea7u ti\u00ean [c\u1ea7n] c\u1ea5p cho con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebft c\u1ea5u ch\u00ednh di\u1ec7n nh\u01b0 ch\u00e2n l\u00fd, ch\u00e2n t\u01b0\u1edbng &#8220;t\u00f2ng Thi\u1ec7n t\u1ed3n Ch\u00e2n&#8221; (b\u1ea3o t\u1ed3n s\u1ef1 ch\u00e2n th\u1eadt [ch\u00e2n t\u01b0\u1edbng] \u0111i theo s\u1ef1 thi\u1ec7n l\u01b0\u01a1ng), b\u1edfi v\u00ec \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng ngu\u1ed3n g\u1ed1c \u0111\u1ec3 gi\u00e1c ng\u1ed9 b\u1ea3n t\u00ednh. Th\u00f4ng qua h\u1ecdc t\u1eadp ph\u00eda ch\u00ednh di\u1ec7n, con ng\u01b0\u1eddi d\u1ea7n d\u1ea7n minh b\u1ea1ch ra m\u1eb7t ph\u1ee5 di\u1ec7n trong c\u1ea3m x\u00fac [c\u1ee7a] th\u00e2n th\u1ec3 l\u00e0 g\u00ec, nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u00e2n ch\u00ednh khi\u1ebfn t\u00ednh ch\u1ea5t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t hi\u1ec7n bi\u1ebfn ho\u00e1, hi\u1ec3u r\u00f5 nh\u1eefng nh\u00e2n qu\u1ea3 n\u00e0y, trong tu luy\u1ec7n d\u1ea7n d\u1ea7n bu\u00f4ng b\u1ecf nh\u1eefng th\u1ee9 b\u1ea5t h\u1ea3o, c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ed9i v\u00e0 c\u1ea3m ng\u1ed9 th\u00ec [s\u1ebd] gi\u00fap con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 nh\u1eefng l\u00fd gi\u1ea3i th\u00e2m s\u00e2u h\u01a1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi &#8220;Ph\u00e1p&#8221;. &#8220;Ch\u00ednh t\u00edn&#8221; t\u1ed3n t\u1ea1i \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, nh\u1eadn th\u1ee9c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1 cao l\u00ean r\u1ed3i, th\u00ec s\u1ebd c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea5t ph\u00e1 \u0111\u1ec3 ho\u00e1 gi\u1ea3i c\u00e1c lo\u1ea1i ma t\u00ednh v\u00e0 c\u1ea3m x\u00fac kh\u00f4ng t\u1ed1t trong \u00fd th\u1ee9c c\u01a1 th\u1ec3. N\u1ebfu nh\u01b0 con ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft n\u01b0\u01a1ng theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng m\u00e0 kh\u00f4ng ng\u1eebng \u0111\u1ec1 cao b\u1ea3n th\u00e2n, nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 \u0111\u00e3 \u1edf trong tu luy\u1ec7n r\u1ed3i. N\u1ec1n v\u0103n minh c\u1ed5 x\u01b0a c\u1ee7a Trung Hoa c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c uy\u00ean nguy\u00ean r\u1ea5t th\u00e2m s\u00e2u v\u1ec1 [v\u1ea5n \u0111\u1ec1] &#8220;tu luy\u1ec7n&#8221;, v\u0103n h\u00f3a Th\u1ea7n truy\u1ec1n t\u1ea1i \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 l\u01b0u l\u1ea1i r\u1ea5t nhi\u1ec1u nh\u1eefng \u0111\u1ea1o l\u00fd m\u00e0 n\u0103ng l\u1ef1c b\u1ed9 n\u00e3o c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng v\u1edbi t\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 c\u00e1c &#8220;kinh \u0111i\u1ec3n v\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c&#8221; v\u00e0 c\u00e2u chuy\u1ec7n tu luy\u1ec7n, c\u00f2n c\u00f3 &#8220;Th\u00e1i c\u1ef1c, h\u00e0 \u0111\u1ed3, l\u1ea1c th\u01b0, chu d\u1ecbch, b\u00e1t qu\u00e1i&#8221; v.v, ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o nh\u1eadn th\u1ee9c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 tinh th\u1ea7n, v\u0169 tr\u1ee5 cho \u0111\u1ebfn th\u1eddi kh\u00f4ng. V\u00ec v\u1eady, v\u00e0o th\u1eddi c\u1ed5 \u0111\u1ea1i khi m\u00e0 v\u0103n ho\u00e1 tu luy\u1ec7n v\u1eabn c\u00f2n th\u1ecbnh h\u00e0nh, ng\u01b0\u1eddi Trung Qu\u1ed1c th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 &#8220;\u0110\u1ea1o&#8221;, m\u1ed7i m\u1ed9t ngh\u1ec1 \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u1ed9t b\u1ed9 &#8220;ph\u1ea9m h\u1ea1nh tu t\u1eadp&#8221; c\u1ee7a ch\u00ednh n\u00f3, [\u0111i\u1ec1u n\u00e0y] \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 v\u0103n ho\u00e1 ng\u00e0nh ngh\u1ec1, th\u1ef1c ra ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3ng v\u1ec1 &#8220;x\u1ea3 th\u00e2n v\u00ec ngh\u0129a, nh\u1eefng g\u00ec n\u00ean l\u00e0m, nh\u1eefng g\u00ec kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m&#8221;, tr\u00ean bi\u1ec3u hi\u1ec7n ch\u00ednh l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi khi \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc l\u1ee3i \u00edch c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a m\u00ecnh hay kh\u00f4ng, \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 &#8220;\u0110\u1ea1o \u0111\u1ee9c&#8221; m\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1ebfn, th\u1eadm ch\u00ed ngay c\u1ea3 t\u00ean tr\u1ed9m c\u0169ng c\u00f3 y\u00eau c\u1ea7u \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u00ednh m\u00ecnh, trong l\u1ecbch s\u1eed t\u1eebng xu\u1ea5t hi\u1ec7n &#8220;Hi\u1ec7p \u0111\u1ea1o&#8221; (\u0111\u1ea1o t\u1eb7c h\u00e0o hi\u1ec7p) c\u00f3 l\u1ebd ch\u00ednh l\u00e0 t\u00ecnh hu\u1ed1ng n\u00e0y. Con ng\u01b0\u1eddi lu\u00f4n \u1edf trong lo\u1ea1i tr\u1ea1ng th\u00e1i th\u1ebf n\u00e0y, khi l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c bu\u00f4ng b\u1ecf t\u1ea1p ni\u1ec7m, t\u0129nh t\u00e2m v\u00e0 \u0111i\u1ec1u t\u1ee9c, con ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng sau m\u1ed9t ng\u00e0y l\u00e0m vi\u1ec7c s\u1ebd d\u00e0nh cho b\u1ea3n th\u00e2n m\u1ed9t kho\u1ea3ng th\u1eddi gian \u1edf m\u1ed9t m\u00ecnh, ho\u1eb7c \u0111\u1ea3 to\u1ea1 ho\u1eb7c h\u1ecdc thu\u1ed9c l\u00f2ng gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a th\u00e1nh hi\u1ec1n, l\u00e0m d\u1ecbu l\u1ea1i s\u1ef1 n\u00f3ng n\u1ea3y [trong ng\u00e0y]; c\u0169ng s\u1ebd t\u1ef1 suy ng\u1eabm l\u1ea1i b\u1ea3n th\u00e2n, \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu nh\u1eefng khi\u1ebfm khuy\u1ebft c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n v\u1edbi nh\u1eefng b\u1eadc ti\u1ec1n b\u1ed1i, con ng\u01b0\u1eddi [khi \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0] \u0111ang g\u00ecn gi\u1eef vinh di\u1ec7u v\u00e0 \u0111\u1ea1o ngh\u0129a c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n v\u00e0 ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a m\u00ecnh. N\u00f3i chung, ng\u01b0\u1eddi ta tin r\u1eb1ng th\u00f4ng qua vi\u1ec7c \u0111\u1ec1 cao ph\u1ea9m ch\u1ea5t \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c [s\u1ebd] c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00e1c ng\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 nh\u00e2n sinh, sinh m\u1ec7nh v\u00e0 v\u0169 tr\u1ee5, trong th\u1ebf gi\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi th\u00ec h\u1ecd coi nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a t\u00ecm c\u1ea7u c\u1ee7a sinh m\u1ec7nh v\u00e0 n\u1ed9i h\u00e0m ch\u00e2n ch\u00ednh l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi. Con ng\u01b0\u1eddi nh\u00ecn nh\u1eadn ph\u1ea9m ch\u1ea5t tinh th\u1ea7n quan tr\u1ecdng h\u01a1n v\u1eadt ch\u1ea5t, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i khi \u0111\u00e3 ti\u1ebfn v\u00e0o th\u1eddi k\u1ef3 m\u1ea1t Ph\u00e1p kh\u00f3 m\u00e0 l\u00fd gi\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c. K\u1ef3 th\u1ef1c, s\u1ef1 th\u0103ng hoa ph\u1ea9m ch\u1ea5t tinh th\u1ea7n c\u0169ng s\u1ebd \u0111em \u0111\u1ebfn cho nh\u00e2n lo\u1ea1i nh\u1eadn th\u1ee9c khoa h\u1ecdc m\u1edbi, t\u1ea1o n\u00ean tr\u1ea1ng th\u00e1i ph\u00e1t tri\u1ec3n kh\u00e1c trong x\u00e3 h\u1ed9i. X\u00e9t v\u1ec1 m\u1eb7t th\u1eddi gian, ng\u01b0\u1eddi Trung Qu\u1ed1c c\u1ed5 \u0111\u1ea1i \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u r\u00f5 n\u1eafm v\u1eefng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh hu\u1ed1ng &#8220;Ph\u01b0\u01a1ng sinh ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7t&#8221; (C\u00f3 sinh c\u00f3 di\u1ec7t), nh\u00ecn nh\u1eadn s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a sinh m\u1ec7nh trong [m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng] th\u1eddi gian l\u1edbn h\u01a1n; v\u1ec1 kh\u00f4ng gian, Ph\u1eadt gi\u00e1o n\u00f3i cho con ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft r\u1eb1ng &#8220;m\u1ed9t b\u00f4ng hoa l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi&#8221;, &#8220;trong m\u1ed9t h\u1ea1t c\u00e1t c\u00f3 t\u1ed3n t\u1ea1i tam thi\u00ean \u0111\u1ea1i thi\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi&#8221;. Con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u1edf trong nh\u1eadn th\u1ee9c to l\u1edbn n\u00e0y m\u00e0 nh\u00ecn nh\u1eadn ti\u1ebfn tr\u00ecnh sinh m\u1ec7nh v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a [s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i] c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eadt ch\u1ea5t \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u00e2n lo\u1ea1i, v\u00ec v\u1eady con ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3m th\u00e1n [v\u1ec1] s\u1ef1 nh\u1ecf b\u00e9 t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a t\u1ef1 th\u00e2n, duy tr\u00ec b\u1ea3n t\u00ednh khi\u00eam t\u1ed1n cho ch\u00ednh m\u00ecnh, nh\u00ecn th\u1ea5u s\u1ef1 ph\u00f9 phi\u1ebfm, m\u1edbi c\u00f3 t\u00e2m \u0111i t\u00ecm ki\u1ebfm m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng r\u1ed9ng l\u1edbn h\u01a1n v\u00e0 b\u1ea3n t\u00ednh thi\u1ec7n l\u01b0\u01a1ng, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 xem nh\u1eb9 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a danh l\u1ee3i \u0111\u1ebfn nh\u1eefng th\u1ee9 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t t\u1ea1i t\u1ea7ng th\u1ee9 x\u00e3 h\u1ed9i nh\u00e2n lo\u1ea1i n\u00e0y. V\u00ec v\u1eady, cho d\u00f9 l\u00e0 \u1edf ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f4ng hay ph\u01b0\u01a1ng t\u00e2y, m\u1ed9t s\u1ed1 khoa h\u1ecdc gia t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1edfi m\u1edf v\u00e0 c\u00f3 th\u00e0nh t\u1ef1u \u0111\u00e3 l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t b\u01b0\u1edbc v\u00e0o t\u00f4n gi\u00e1o, c\u0169ng b\u1edfi v\u00ec h\u1ecd ph\u00e1t hi\u1ec7n ra r\u1eb1ng, nh\u1eadn th\u1ee9c c\u1ee7a t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u1ed3ng quan v\u00e0 vi quan, v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 sinh m\u1ec7nh, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1nh c\u1eeda d\u1eabn \u0111\u1ebfn nh\u1eadn th\u1ee9c ch\u00e2n t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5, khi con ng\u01b0\u1eddi \u1edf trong &#8220;ch\u00ednh t\u00edn&#8221; v\u00e0 th\u00e2n th\u1ec3 n\u1ed7 l\u1ef1c th\u1ef1c h\u00e0nh &#8220;tu luy\u1ec7n&#8221;, th\u00ec m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 m\u1edf ra c\u00e1nh c\u1eeda \u0111\u00f3. M\u1ed9t khi h\u1ecd ti\u1ebfn v\u00e0o h\u1ecd s\u1ebd l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng ng\u1eebng \u0111\u1ec1 cao ch\u00ednh m\u00ecnh, khi b\u1ea3n t\u00ednh quy v\u1ecb th\u00ec \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i ph\u00f3ng ra l\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 tinh th\u1ea7n \u1edf t\u1ea7ng th\u1ee9 cao h\u01a1n, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111\u1ee9ng t\u1eeb g\u00f3c \u0111\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi tu luy\u1ec7n m\u00e0 gi\u1ea3ng.<\/p>\n<p>V\u0103n minh 5000 n\u0103m c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 mang \u0111\u1ebfn cho nh\u00e2n lo\u1ea1i n\u1ec1n v\u0103n ho\u00e1 r\u1ed9ng l\u1edbn c\u1ee7a thi\u00ean th\u1ec3, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng \u0111\u1eb7t \u0111\u1ecbnh th\u1ebf gi\u1edbi tinh th\u1ea7n cao th\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 ti\u00eau chu\u1ea9n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c ph\u1ed5 qu\u00e1t cho con ng\u01b0\u1eddi. Tr\u00ean bi\u1ec3u hi\u1ec7n, k\u1ef3 th\u1ef1c ch\u00ednh l\u00e0 [tam gi\u00e1o] &#8220;Th\u00edch, \u0110\u1ea1o, Nho&#8221;. Th\u00edch gi\u00e1o (Ph\u1eadt gi\u00e1o) gi\u00fap con ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn bi\u1ebft v\u1ec1 c\u00e1c v\u1ecb Th\u1ea7n v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a h\u1ecd, v\u1ec1 bi\u1ec3u hi\u1ec7n v\u00e0 c\u1ea3nh gi\u1edbi c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi tu luy\u1ec7n, v\u1ec1 t\u1ea7ng Thi\u00ean l\u00fd \u0111ang ch\u1ebf \u01b0\u1edbc nh\u00e2n lo\u1ea1i n\u00e0y, sinh m\u1ec7nh trong [t\u1ea7ng] Thi\u00ean l\u00fd n\u00e0y s\u1ebd tu\u1ea7n ho\u00e0n v\u00e0 lu\u00e2n h\u1ed3i ra sao; \u0110\u1ea1o gia \u0111em \u0111\u1ebfn cho con ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u1ed1i v\u1edbi &#8220;Th\u00e1i c\u1ef1c, \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, tu ch\u00e2n, v\u00f4 vi, thi\u00ean \u0111\u1ecba nh\u00e2n&#8221;; Nho gi\u00e1o th\u00ec d\u1ea1y con ng\u01b0\u1eddi &#8220;Nh\u00e2n l\u1ec5 ngh\u0129a tr\u00ed t\u00edn&#8221; (Ng\u0169 th\u01b0\u1eddng), d\u1ea1y con ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft &#8220;L\u1ec5 nh\u1ea1c x\u1ea1 ng\u1ef1 th\u01b0 s\u1ed1&#8221; (L\u1ee5c ngh\u1ec7). S\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng trong hai ch\u1eef &#8220;\u0110\u1ea1o Ngh\u0129a&#8221;, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ec1u tu\u00e2n theo n\u00f3, nh\u1eefng qu\u1ea7n th\u1ec3 sinh m\u1ec7nh kh\u00e1c nhau tu\u00e2n theo nh\u1eefng &#8220;Thi\u00ean l\u00fd&#8221; kh\u00e1c nhau, ch\u00e2n t\u01b0\u1edbng m\u00e0 h\u1ecd nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u0169ng kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0110\u1ea1o Ngh\u0129a ch\u1ebf \u01b0\u1edbc, s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n r\u1eddi xa \u0110\u1ea1o Ngh\u0129a ch\u00ednh l\u00e0 l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng v\u1eadt ch\u1ea5t, khi\u1ebfn ch\u00fang h\u1ee7 ho\u00e1 v\u00e0 t\u1ea5t y\u1ebfu s\u1ebd gi\u1ea3i th\u1ec3. V\u00ec v\u1eady, \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u00e2n lo\u1ea1i m\u00e0 gi\u1ea3ng, n\u1ebfu mu\u1ed1n bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u v\u01b0\u1ee3t qua kh\u1ecfi t\u1ea7ng th\u1ee9 v\u00e0 c\u1ea3nh gi\u1edbi c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i, nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u1ebfn ch\u00e2n t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t, hi\u1ec3u r\u00f5 bi\u1ec3u hi\u1ec7n hai m\u1eb7t ch\u00ednh ph\u1ee5 c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t, th\u00ec gi\u00e1c ng\u1ed9 &#8220;b\u1ea3n t\u00ednh&#8221; m\u1edbi l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u00e2u th\u00f4ng v\u00e0 nh\u1eadn bi\u1ebft tr\u1ef1c ti\u1ebfp nh\u1ea5t v\u1ec1 b\u00ed \u1ea9n c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5. Trong qu\u00e1 tr\u00ecnh t\u00ecm v\u1ec1 truy\u1ec1n th\u1ed1ng, kh\u00f4ng ng\u1eebng \u0111\u1ec1 cao b\u1ea3n th\u00e2n, th\u1ea3n nhi\u00ean bu\u00f4ng b\u1ecf nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u b\u1ea5t h\u1ea3o, th\u00ec \u01b0\u1edbc th\u00fac \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ea1i n\u00e3o s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m b\u1edbt, [con ng\u01b0\u1eddi khi \u0111\u00f3] s\u1ebd th\u1ec3 ng\u1ed9 v\u00e0 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra \u0111\u01b0\u1ee3c [nh\u1eefng] nh\u1eadn th\u1ee9c cao h\u01a1n, n\u1ebfu nh\u01b0 c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eeb tr\u00ean ph\u1ea9m ch\u1ea5t \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c kh\u00f4ng ng\u1eebng si\u00eau vi\u1ec7t kh\u1ecfi [s\u1ef1 ch\u1ebf \u01b0\u1edbc c\u1ee7a] thu\u1ed9c t\u00ednh c\u1ee7a sinh m\u1ec7nh, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 quay v\u1ec1 v\u00e0 ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi qu\u1ea7n th\u1ec3 sinh m\u1ec7nh cao h\u01a1n, nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c v\u0169 tr\u1ee5 to l\u1edbn h\u01a1n.<\/p>\n<p>T\u1eeb g\u00f3c \u0111\u1ed9 x\u00e3 h\u1ed9i nh\u00e2n lo\u1ea1i m\u00e0 gi\u1ea3ng, \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng tu luy\u1ec7n, th\u00ec c\u00e1ch g\u1ed1c r\u1ec5 \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a h\u1ecd, ch\u00ednh l\u00e0 c\u1ea7n gi\u1ea3i quy\u1ebft nh\u1eefng [\u0111i\u1ec1u] m\u00ea [ho\u1eb7c] c\u1ee7a h\u1ecd. Khi\u1ebfn cho h\u1ecd hi\u1ec3u r\u00f5 [quan h\u1ec7] gi\u1eefa &#8220;\u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 m\u1ea5t&#8221; v\u00e0 s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a &#8220;nh\u00e2n qu\u1ea3&#8221;, ch\u00ednh l\u00e0 c\u1ea7n gi\u1ea3i \u0111\u00e1p cho \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed1i v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c t\u1ed3n t\u1ea1i ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a n\u00f3 trong v\u0169 tr\u1ee5. Khi con ng\u01b0\u1eddi tin ch\u1eafc v\u00e0o &#8220;ti\u1ec1n nh\u00e2n h\u1eadu qu\u1ea3&#8221; (nguy\u00ean nh\u00e2n ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc [d\u1eabn t\u1edbi] h\u1eadu qu\u1ea3 ph\u00eda sau) v\u00e0 ti\u00eau chu\u1ea9n \u0111o l\u01b0\u1eddng t\u1ed1t x\u1ea5u, th\u00ec trong m\u00e2u thu\u1eabn m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea3n nhi\u00ean \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi h\u1ebft th\u1ea3y, n\u1ed9i t\u00e2m c\u00e2n b\u1eb1ng v\u00e0 b\u00ecnh t\u0129nh. \u0110\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 mong manh y\u1ebfu nh\u01b0\u1ee3c, b\u1edfi v\u00ec x\u00e3 h\u1ed9i nh\u00e2n lo\u1ea1i r\u1ea5t &#8220;m\u00ea&#8221;, \u201cm\u00ea\u201d \u1edf ch\u1ed7 con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00e1ch n\u00e0o th\u00f4ng qua khoa h\u1ecdc k\u1ef9 thu\u1eadt m\u00e0 nh\u00ecn th\u1ea5y v\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf gi\u1edbi thi\u00ean th\u1ec3 h\u1ed3ng \u0111\u1ea1i, &#8220;m\u00ea&#8221; \u1edf ch\u1ed7 \u00fd th\u1ee9c th\u00e2n th\u1ec3 ch\u1ea5p tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 tham lam \u0111\u1ed1i v\u1edbi &#8220;v\u1eadt [ch\u1ea5t]&#8221;, m\u00ea \u1edf ch\u1ed7 con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u00f4ng qua tu h\u00e0nh gian kh\u1ed5 li\u1ec7u c\u00f3 th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u0111\u1ec1 cao b\u1ea3n th\u00e2n v\u00e0 t\u1ea7ng th\u1ee9 sinh m\u1ec7nh hay kh\u00f4ng? V\u00ec v\u1eady, b\u1ea3n t\u00ednh kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o gi\u1ea3i ph\u00f3ng ra \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean s\u1ebd kh\u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n t\u1ed1 ch\u1ebf \u01b0\u1edbc sinh m\u1ec7nh v\u00e0 c\u00e1i &#8220;L\u00fd&#8221; ch\u00e2n ch\u00ednh \u0111ang quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t, m\u00e0 quan h\u1ec7 x\u00e3 h\u1ed9i h\u00ecnh th\u00e0nh trong s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t x\u00e1c th\u1ef1c c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m h\u1ee7 ho\u00e1 v\u00e0 \u0103n m\u00f2n con ng\u01b0\u1eddi, cho n\u00ean nh\u00e2n t\u00e2m m\u1edbi l\u00fac s\u00e1ng l\u00fac t\u1ed1i. Nh\u01b0 v\u1eady nh\u00ecn l\u1ea1i, s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n qu\u00e1 \u0111\u1ed9 c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t, hay t\u1ed1c \u0111\u1ed9 ph\u00e1t tri\u1ec3n qu\u00e1 nhanh c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh l\u00e0 m\u1ed9t vi\u1ec7c t\u1ed1t, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c kh\u00f4ng theo k\u1ecbp, trong s\u1ef1 dao \u0111\u1ed9ng \u0111\u00f3 [lu\u00f4n] t\u1ed3n t\u1ea1i v\u1ea5n \u0111\u1ec1 tin hay kh\u00f4ng tin \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u0103n minh c\u1ed5 x\u01b0a, [khi \u0111\u00f3] nh\u00e2n lo\u1ea1i s\u1ebd \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi nguy hi\u1ec3m c\u1ee7a s\u1ef1 h\u1ee7 h\u00f3a. \u0110\u1ed1i v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi trong c\u00e1c th\u1eddi k\u1ef3 kh\u00e1c nhau m\u00e0 n\u00f3i th\u00ec [c\u1ea7n] c\u00f3 v\u0103n ho\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 duy tr\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a h\u1ecd, ng\u01b0\u1eddi c\u00e0ng \u1edf trung t\u00e2m c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t th\u00ec y\u00eau c\u1ea7u [\u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u1ecd] l\u1ea1i c\u00e0ng cao, v\u00ec v\u1eady, trong x\u00e3 h\u1ed9i truy\u1ec1n th\u1ed1ng, thi\u00ean t\u1eed c\u00f3 v\u0103n h\u00f3a k\u1ebf th\u1eeba c\u1ee7a thi\u00ean t\u1eed, th\u1ea7n d\u00e2n c\u00f3 v\u0103n ho\u00e1 c\u1ee7a th\u1ea7n d\u00e2n, c\u00e1c ho\u00e0n c\u1ea3nh v\u0103n h\u00f3a t\u1ea1i c\u00e1c t\u1ea7ng th\u1ee9 kh\u00e1c nhau do truy\u1ec1n th\u1ed1ng s\u00e1ng t\u1ea1o n\u00ean \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean v\u00f4 c\u00f9ng quan tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 v\u1eady, khi Th\u00edch gi\u00e1o truy\u1ec1n xu\u1ea5t v\u00e0o 2500 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u00e3 n\u00f3i cho con ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft r\u1eb1ng khi \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 l\u00e0 [th\u1eddi k\u1ef3] &#8220;Ng\u0169 \u0111\u1ed9c \u00e1c th\u1ebf&#8221; r\u1ed3i. \u0110\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn l\u00e0 kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi vi\u1ec7c tr\u01b0\u1ee3t xu\u1ed1ng d\u1ed1c, nh\u00e2n t\u00e2m c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi h\u00f4m nay so v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 kh\u00e1c bi\u1ec7t l\u1edbn nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o r\u1ed3i. Bi\u1ebfn d\u1ecb c\u1ee7a nh\u00e2n t\u00e2m b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb trung t\u00e2m quy\u1ec1n l\u1ef1c th\u01b0\u1ee3ng t\u1ea7ng b\u00ean tr\u00ean ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111i xu\u1ed1ng c\u00e1c t\u1ea7ng di\u1ec7n kh\u00e1c nhau \u0111\u1ed3ng th\u1eddi bi\u1ec3u hi\u1ec7n n\u00f3 ra b\u1ec1 m\u1eb7t, th\u00fac \u0111\u1ea9y m\u1ed7i m\u1ed9t t\u1ea7ng, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ng\u1eebng xu\u1ea5t hi\u1ec7n nh\u1eefng bi\u1ebfn d\u1ecb v\u1ec1 v\u0103n ho\u00e1, nh\u1eefng th\u1ee9 r\u00e1c r\u01b0\u1edfi nh\u01b0: tham lam, gi\u1ea3o ho\u1ea1t x\u1ea3o quy\u1ec7t, ng\u1ee5y thi\u1ec7n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c gi\u1ea3, tham nh\u0169ng h\u1ee7 b\u1ea1i, k\u1ebft b\u00e8 \u0111\u1ea3ng m\u01b0u l\u1ee3i ri\u00eang, k\u1ebb l\u1eeba ng\u01b0\u1eddi d\u1ed1i, kh\u00e1t m\u00e1u, b\u1ea1o l\u1ef1c v\u00e0 \u0111\u1ea5u tranh .v.v&#8230;. nh\u1eefng th\u1ee9 c\u1eb7n b\u00e3 n\u00e0y thu\u1eadn theo l\u1ecbch s\u1eed m\u00e0 ti\u1ebfp di\u1ec5n, th\u00ec ch\u1ec9 kh\u00e1c nhau \u1edf m\u1ee9c \u0111\u1ed9 v\u00e0 ph\u1ea1m vi m\u00e0 th\u00f4i. Nh\u1eefng g\u00ec cu\u1ed1i c\u00f9ng h\u00ecnh th\u00e0nh n\u00ean th\u01b0\u1ee3ng t\u1ea7ng b\u00ean tr\u00ean ch\u00ednh l\u00e0 &#8220;quy\u1ec1n thu\u1eadt (th\u1ee7 \u0111o\u1ea1n quy\u1ec1n l\u1ef1c)&#8221;, con ng\u01b0\u1eddi r\u01a1i v\u00e0o m\u1ed9t lo\u1ea1i \u0111\u1ea5u tranh ch\u00ednh tr\u1ecb &#8220;ng\u01b0\u01a1i ch\u1ebft ta s\u1ed1ng&#8221;, \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u1ebfn con ng\u01b0\u1eddi ch\u00ednh l\u00e0 khi\u1ebfn cho con ng\u01b0\u1eddi tri\u1ec7t \u0111\u1ec3 m\u1ea5t \u0111i t\u00edn t\u00e2m v\u00e0o \u0110\u1ea1o Ngh\u0129a, t\u1eebng t\u1ea7ng t\u1eebng t\u1ea7ng m\u00e0 h\u1ee7y ho\u1ea1i nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng ng\u1eebng m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u1ebfn b\u1ec1 m\u1eb7t c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i. Khi \u0110\u1ea1o Ngh\u0129a kh\u00f4ng c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i, th\u00ec &#8220;ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng v\u00ec m\u00ecnh tr\u1eddi tru \u0111\u1ea5t di\u1ec7t&#8221; \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh bi\u1ec3u hi\u1ec7n cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a tr\u1ea1ng th\u00e1i tinh th\u1ea7n ph\u1ed5 bi\u1ebfn c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i v\u00e0 s\u1ef1 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t. Con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng th\u1ee9 thi\u00ean tai nh\u00e2n h\u1ecda li\u00ean ti\u1ebfp [l\u00e0 \u0111ang] t\u1ea5n c\u00f4ng v\u00e0o \u0111i\u1ec1u g\u00ec m\u00e0 \u0111\u1ebfn? Th\u1ef1c ra, v\u1eadt ch\u1ea5t \u0111\u00e3 b\u1ea1i ho\u1ea1i r\u1ed3i, \u0111i\u1ec1u m\u00e0 n\u00f3 \u0111\u1ed1i m\u1eb7t ch\u00ednh l\u00e0 gi\u1ea3i th\u1ec3, l\u00e0 \u0111\u00e0o th\u1ea3i \u0111\u1ed1i v\u1edbi sinh m\u1ec7nh. Th\u1eddi k\u1ef3 kh\u00e1c nhau, \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i kh\u00e1c nhau tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u00e1c Gi\u00e1c Gi\u1ea3 kh\u00e1c nhau \u0111\u1ebfn th\u1ebf gian, h\u1ed3ng truy\u1ec1n thi\u00ean l\u00fd v\u00e0 Ph\u1eadt Ph\u00e1p, Ph\u1eadt Ph\u00e1p c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u1ed9 con ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111em t\u00e2m Ph\u00e1p l\u01b0u l\u1ea1i cho th\u1ebf gi\u1edbi, c\u1ee9u v\u00e3n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i v\u00e0 ti\u00eau tr\u1eeb \u0111i m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn nghi\u1ec7p l\u1ef1c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. T\u1eeb g\u00f3c \u0111\u1ed9 x\u00e3 h\u1ed9i nh\u00e2n lo\u1ea1i m\u00e0 gi\u1ea3ng, ph\u00e1 ho\u1ea1i Ph\u1eadt Ph\u00e1p ch\u00ednh l\u00e0 ph\u00e1 ho\u1ea1i \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, s\u1ebd khi\u1ebfn cho con ng\u01b0\u1eddi b\u1edfi b\u1ea1i ho\u1ea1i nhanh ch\u00f3ng m\u00e0 g\u00e1nh ch\u1ecbu l\u01b0\u1ee3ng nghi\u1ec7p l\u1ef1c c\u1ef1 \u0111\u1ea1i, \u0111i\u1ec1u h\u1ecd \u0111\u1ed1i m\u1eb7t l\u00e0 s\u1ef1 b\u1ea1i ho\u1ea1i v\u00e0 \u0111\u00e0o th\u1ea3i to\u00e0n di\u1ec7n. V\u00ec v\u1eady, \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng sinh m\u1ec7nh t\u00e0 \u00e1c vu c\u00e1o cho ch\u00e2n l\u00fd c\u1ee7a Ph\u1eadt Ph\u00e1p v\u00e0 b\u1ee9c b\u1ea1i Ph\u1eadt Ph\u00e1p h\u1ed3ng truy\u1ec1n m\u00e0 n\u00f3i ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u00e3 t\u1ea1o n\u00ean t\u1ed9i \u00e1c to l\u1edbn c\u1ef1c \u0111\u1ea1i, tr\u1edf th\u00e0nh &#8220;tr\u1ecdng t\u1ed9i&#8221;, cu\u1ed1i c\u00f9ng h\u1ecd ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi s\u1ef1 s\u1ef1 ti\u00eau h\u1ee7y tri\u1ec7t \u0111\u1ec3 t\u1eeb &#8220;h\u00ecnh th\u1ec3&#8221; \u0111\u1ebfn &#8220;th\u1ea7n th\u1ee9c&#8221;, &#8220;h\u00ecnh Th\u1ea7n to\u00e0n di\u1ec7t&#8221; m\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o gi\u1ea3ng, \u0111\u00e2y m\u1edbi ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ed1ng kh\u1ed5 c\u1ee7a sinh m\u1ec7nh v\u00e0 l\u00e0 k\u1ebft th\u00fac v\u0129nh vi\u1ec5n cho th\u1ebf gi\u1edbi tinh th\u1ea7n [c\u1ee7a h\u1ecd].<\/p>\n<p>Th\u00e1nh gi\u1ea3 gi\u1ea3ng: &#8220;Ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 \u0111\u1ee9c, thi\u00ean tai nh\u00e2n h\u1ecda. \u0110\u1ea5t v\u00f4 \u0111\u1ee9c, v\u1ea1n v\u1eadt \u0111i\u00eau t\u00e0n. Tr\u1eddi v\u00f4 \u0110\u1ea1o, \u0111\u1ea5t n\u1ee9t tr\u1eddi s\u1eadp, th\u01b0\u01a1ng khung tr\u1ed1ng r\u1ed7ng. Ph\u00e1p Ch\u00ednh, c\u00e0n kh\u00f4n ch\u00ednh, sinh c\u01a1 b\u1eebng b\u1eebng, tr\u1eddi \u0111\u1ea5t \u1ed5n, Ph\u00e1p tr\u01b0\u1eddng t\u1ed3n.&#8221; (Tr\u00edch t\u1eeb &#8220;Tinh T\u1ea5n Y\u1ebfu Ch\u1ec9 &#8211; Ph\u00e1p Ch\u00ednh&#8221;)<\/p>\n<p>D\u1ecbch t\u1eeb:\u00a0<a class=\"external free\" href=\"http:\/\/www.zhengjian.org\/node\/261039\" rel=\"nofollow\">http:\/\/www.zhengjian.org\/node\/261039<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[ChanhKien.org] &#8220;Thi\u1ec7n \u00c1c h\u1eefu b\u00e1o&#8221; l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ea7ng Ph\u00e1p l\u00fd c\u1ee7a Tr\u1eddi, c\u0169ng l\u00e0 quy lu\u1eadt v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn x\u00e3 h\u1ed9i nh\u00e2n lo\u1ea1i. Ph\u1eadt gi\u00e1o trong qu\u00e1 kh\u1ee9 c\u00f3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn r\u1eb1ng ch\u00fang ta t\u1ed3n t\u1ea1i trong thi\u00ean th\u1ec3 n\u00e0y c\u00f3 [t\u1ed3n t\u1ea1i] hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng &#8220;L\u1ee5c \u0111\u1ea1o lu\u00e2n h\u1ed3i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[289],"class_list":["post-26748","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-khoa-hoc","tag-thuc-tinh"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Th\u1ee9c t\u1ec9nh (1): Chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/2020\/10\/thuc-tinh-1-chuyen-dong-cua-vat-chat.html\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Th\u1ee9c t\u1ec9nh (1): Chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[ChanhKien.org] &#8220;Thi\u1ec7n \u00c1c h\u1eefu b\u00e1o&#8221; l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ea7ng Ph\u00e1p l\u00fd c\u1ee7a Tr\u1eddi, c\u0169ng l\u00e0 quy lu\u1eadt v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn x\u00e3 h\u1ed9i nh\u00e2n lo\u1ea1i. Ph\u1eadt gi\u00e1o trong qu\u00e1 kh\u1ee9 c\u00f3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn r\u1eb1ng ch\u00fang ta t\u1ed3n t\u1ea1i trong thi\u00ean th\u1ec3 n\u00e0y c\u00f3 [t\u1ed3n t\u1ea1i] hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng &#8220;L\u1ee5c \u0111\u1ea1o lu\u00e2n h\u1ed3i [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/2020\/10\/thuc-tinh-1-chuyen-dong-cua-vat-chat.html\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-10-25T05:16:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-05-12T03:21:29+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Editor\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Editor\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"65 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2020\/10\/thuc-tinh-1-chuyen-dong-cua-vat-chat.html#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2020\/10\/thuc-tinh-1-chuyen-dong-cua-vat-chat.html\"},\"author\":{\"name\":\"Editor\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/815a8ddcbe05b998bbeba355c194560a\"},\"headline\":\"Th\u1ee9c t\u1ec9nh (1): Chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t\",\"datePublished\":\"2020-10-25T05:16:19+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-12T03:21:29+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2020\/10\/thuc-tinh-1-chuyen-dong-cua-vat-chat.html\"},\"wordCount\":12991,\"keywords\":[\"Th\u1ee9c t\u1ec9nh\"],\"articleSection\":[\"Khoa h\u1ecdc\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2020\/10\/thuc-tinh-1-chuyen-dong-cua-vat-chat.html\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2020\/10\/thuc-tinh-1-chuyen-dong-cua-vat-chat.html\",\"name\":\"Th\u1ee9c t\u1ec9nh (1): Chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\"},\"datePublished\":\"2020-10-25T05:16:19+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-12T03:21:29+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/815a8ddcbe05b998bbeba355c194560a\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2020\/10\/thuc-tinh-1-chuyen-dong-cua-vat-chat.html#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2020\/10\/thuc-tinh-1-chuyen-dong-cua-vat-chat.html\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2020\/10\/thuc-tinh-1-chuyen-dong-cua-vat-chat.html#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Th\u1ee9c t\u1ec9nh (1): Chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\",\"name\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"description\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/815a8ddcbe05b998bbeba355c194560a\",\"name\":\"Editor\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a7e351796c267be1e6120d3fd4e0fd9e37a5f397ee8fb5758ccfd748b3dd9907?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a7e351796c267be1e6120d3fd4e0fd9e37a5f397ee8fb5758ccfd748b3dd9907?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Editor\"},\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editor\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Th\u1ee9c t\u1ec9nh (1): Chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/chanhkien.org\/2020\/10\/thuc-tinh-1-chuyen-dong-cua-vat-chat.html","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Th\u1ee9c t\u1ec9nh (1): Chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","og_description":"[ChanhKien.org] &#8220;Thi\u1ec7n \u00c1c h\u1eefu b\u00e1o&#8221; l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ea7ng Ph\u00e1p l\u00fd c\u1ee7a Tr\u1eddi, c\u0169ng l\u00e0 quy lu\u1eadt v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn x\u00e3 h\u1ed9i nh\u00e2n lo\u1ea1i. Ph\u1eadt gi\u00e1o trong qu\u00e1 kh\u1ee9 c\u00f3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn r\u1eb1ng ch\u00fang ta t\u1ed3n t\u1ea1i trong thi\u00ean th\u1ec3 n\u00e0y c\u00f3 [t\u1ed3n t\u1ea1i] hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng &#8220;L\u1ee5c \u0111\u1ea1o lu\u00e2n h\u1ed3i [&hellip;]","og_url":"https:\/\/chanhkien.org\/2020\/10\/thuc-tinh-1-chuyen-dong-cua-vat-chat.html","og_site_name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","article_published_time":"2020-10-25T05:16:19+00:00","article_modified_time":"2025-05-12T03:21:29+00:00","author":"Editor","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Editor","Est. reading time":"65 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2020\/10\/thuc-tinh-1-chuyen-dong-cua-vat-chat.html#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2020\/10\/thuc-tinh-1-chuyen-dong-cua-vat-chat.html"},"author":{"name":"Editor","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/815a8ddcbe05b998bbeba355c194560a"},"headline":"Th\u1ee9c t\u1ec9nh (1): Chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t","datePublished":"2020-10-25T05:16:19+00:00","dateModified":"2025-05-12T03:21:29+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2020\/10\/thuc-tinh-1-chuyen-dong-cua-vat-chat.html"},"wordCount":12991,"keywords":["Th\u1ee9c t\u1ec9nh"],"articleSection":["Khoa h\u1ecdc"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2020\/10\/thuc-tinh-1-chuyen-dong-cua-vat-chat.html","url":"https:\/\/chanhkien.org\/2020\/10\/thuc-tinh-1-chuyen-dong-cua-vat-chat.html","name":"Th\u1ee9c t\u1ec9nh (1): Chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website"},"datePublished":"2020-10-25T05:16:19+00:00","dateModified":"2025-05-12T03:21:29+00:00","author":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/815a8ddcbe05b998bbeba355c194560a"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2020\/10\/thuc-tinh-1-chuyen-dong-cua-vat-chat.html#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2020\/10\/thuc-tinh-1-chuyen-dong-cua-vat-chat.html"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2020\/10\/thuc-tinh-1-chuyen-dong-cua-vat-chat.html#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/chanhkien.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Th\u1ee9c t\u1ec9nh (1): Chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website","url":"https:\/\/chanhkien.org\/","name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","description":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/815a8ddcbe05b998bbeba355c194560a","name":"Editor","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a7e351796c267be1e6120d3fd4e0fd9e37a5f397ee8fb5758ccfd748b3dd9907?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a7e351796c267be1e6120d3fd4e0fd9e37a5f397ee8fb5758ccfd748b3dd9907?s=96&d=mm&r=g","caption":"Editor"},"url":"https:\/\/chanhkien.org\/author\/editor"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26748","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26748"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26748\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26748"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26748"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26748"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}