{"id":24900,"date":"2016-10-12T03:09:20","date_gmt":"2016-10-12T03:09:20","guid":{"rendered":"http:\/\/chanhkien.org\/?p=24900"},"modified":"2025-05-31T03:54:04","modified_gmt":"2025-05-30T20:54:04","slug":"loat-bai-nhan-thuc-ve-vu-tru-chan-thuc-2-nhan-thuc-ve-thoi-gian","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chanhkien.org\/2016\/10\/loat-bai-nhan-thuc-ve-vu-tru-chan-thuc-2-nhan-thuc-ve-thoi-gian.html","title":{"rendered":"Lo\u1ea1t b\u00e0i nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 v\u0169 tr\u1ee5 ch\u00e2n th\u1ef1c (2): Nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 th\u1eddi gian"},"content":{"rendered":"<p><strong>[ChanhKien.org]&nbsp;<\/strong>Th&#7901;i gian l&agrave; g&igrave;? S&#7921; kh&aacute;c nhau gi&#7919;a qu&aacute; kh&#7913;, hi&#7879;n t&#7841;i v&agrave; t&#432;&#417;ng lai ph&#7843;i ch&#259;ng ch&#7881; l&agrave; &#7843;o gi&aacute;c &#259;n s&acirc;u v&agrave;o ti&#7873;m th&#7913;c? T&#7841;i sao th&#7901;i gian lu&ocirc;n chuy&#7875;n &#273;&#7897;ng h&#432;&#7899;ng v&#7873; t&#432;&#417;ng lai? Th&#7901;i gian c&oacute; &#273;i&#7875;m b&#7855;t &#273;&#7847;u v&agrave; &#273;i&#7875;m k&#7871;t th&uacute;c kh&ocirc;ng? M&#7901;i c&aacute;c b&#7841;n &#273;&#7885;c b&agrave;i vi&#7871;t n&agrave;y &#273;&#7875; t&igrave;m&nbsp; c&acirc;u tr&#7843; l&#7901;i.<\/p>\n<p>B&acirc;y gi&#7901; l&agrave; m&#7845;y gi&#7901;? C&acirc;u h&#7887;i n&agrave;y c&oacute; l&#7869; m&#7895;i c&aacute; nh&acirc;n &#273;&#7873;u c&oacute; th&#7875; tr&#7843; l&#7901;i &#273;&#432;&#7907;c. Th&#7901;i gian tr&ocirc;i qua v&ugrave;n v&#7909;t, ng&agrave;y th&aacute;ng nh&#432; thoi &#273;&#432;a, ng&agrave;y v&agrave; &#273;&ecirc;m, &aacute;nh s&aacute;ng v&agrave; b&oacute;ng t&#7889;i &#273;an xen nhau, ai c&#361;ng c&#7843;m th&#7845;y r&#7845;t quen thu&#7897;c v&#7899;i th&#7901;i gian. Nh&#432;ng n&#7871;u thay &#273;&#7893;i c&acirc;u h&#7887;i m&#7897;t ch&uacute;t, th&#7901;i gian l&agrave; g&igrave;? C&oacute; l&#7869; r&#7845;t nhi&#7873;u ng&#432;&#7901;i s&#7869; c&#7843;m th&#7845;y m&ocirc;ng lung.<\/p>\n<p>T&#7915; x&#432;a &#273;&#7871;n nay, con ng&#432;&#7901;i &#273;&atilde; ph&aacute;t minh ra nhi&#7873;u ph&#432;&#417;ng ph&aacute;p v&agrave; d&#7909;ng c&#7909; &#273;&#7875; &#273;o l&#432;&#7901;ng, t&iacute;nh to&aacute;n th&#7901;i gian, t&#7915; &#273;&#7891;ng h&#7891; c&aacute;t, &#273;&#7891;ng h&#7891; m&#7863;t tr&#7901;i, &#273;&#7891;ng h&#7891; &#273;&#7883;nh v&#7883; thi&ecirc;n th&#7875; (c&ograve;n g&#7885;i l&agrave; thi&ecirc;n nghi), cho t&#7899;i &#273;&#7891;ng h&#7891; c&#417; kh&iacute;, &#273;&#7891;ng h&#7891; th&#7841;ch anh, &#273;&#7897; ch&iacute;nh x&aacute;c c&#7911;a c&aacute;c thi&#7871;t b&#7883; &#273;o th&#7901;i gian c&oacute; &#273;&#7897; c&agrave;ng ng&agrave;y c&agrave;ng cao. H&#7897;i ngh&#7883; to&agrave;n th&#7875; v&#7873; C&acirc;n &#273;o &#273;&atilde; &#273;&#432;a ra ph&#432;&#417;ng ph&aacute;p d&ugrave;ng t&#7847;n s&#7889; dao &#273;&#7897;ng c&#7911;a nguy&ecirc;n t&#7917; cesium &#273;&#7875; &#273;o l&#432;&#7901;ng th&#7901;i gian, v&igrave; v&#7853;y &#273;&#7891;ng h&#7891; nguy&ecirc;n t&#7917; cesium c&#7911;a Vi&#7879;n ti&ecirc;u chu&#7849;n v&agrave; k&#297; thu&#7853;t Qu&#7889;c gia Hoa K&#7923; (NIST, tr&#432;&#7899;c kia NBS) &#273;&atilde; tr&#7903; th&agrave;nh c&ocirc;ng c&#7909; &#273;o th&#7901;i gian ch&iacute;nh x&aacute;c nh&#7845;t tr&ecirc;n th&#7871; gi&#7899;i v&#7899;i sai s&#7889; ch&#7881; c&oacute; 1 gi&acirc;y trong 100 tri&#7879;u n&#259;m. Nh&#432;ng d&ugrave; cho vi&#7879;c &#273;o l&#432;&#7901;ng th&#7901;i gian c&oacute; ch&iacute;nh x&aacute;c &#273;&#7871;n m&#7913;c &#273;&#7897; n&agrave;o &#273;i n&#7919;a th&igrave; c&#361;ng kh&ocirc;ng th&#7875; &#273;&#7897;ng ch&#7841;m &#273;&#7871;n b&#7843;n ch&#7845;t c&#7911;a th&#7901;i gian. Cho d&ugrave; t&#7845;t c&#7843; c&aacute;c &#273;&#7891;ng h&#7891; tr&ecirc;n th&#7871; gi&#7899;i &#273;&#7873;u ng&#7915;ng ho&#7841;t &#273;&#7897;ng th&igrave; th&#7901;i gian v&#7851;n c&#7913; tr&ocirc;i &#273;i kh&ocirc;ng ng&#7915;ng ngh&#7881;. &ldquo;Th&#7879; gi&#7843; nh&#432; t&#432; phu! B&#7845;t x&#7843; tr&uacute; d&#7841;!&rdquo; (Th&#7901;i gian tr&ocirc;i &#273;i nh&#432; n&#432;&#7899;c ch&#7843;y kh&ocirc;ng k&#7875; ng&agrave;y &#273;&ecirc;m &ndash; tr&iacute;ch Lu&#7853;n Ng&#7919;, Kh&#7893;ng T&#7917;).<\/p>\n<p>Th&#7901;i gian nh&#432; d&ograve;ng n&#432;&#7899;c ch&#7843;y, d&ograve;ng ch&#7843;y th&#7901;i gian kh&ocirc;ng bao gi&#7901; ng&#7915;ng ngh&#7881;, t&#7915;ng kho&#7843;nh kh&#7855;c v&#7909;t qua r&#7845;t nhanh. H&#417;n n&#7919;a chuy&#7875;n &#273;&#7897;ng c&#7911;a th&#7901;i gian d&#432;&#7901;ng nh&#432; lu&ocirc;n h&#432;&#7899;ng v&#7873; m&#7897;t h&#432;&#7899;ng, &#273;&oacute; l&agrave; ch&#7843;y &#273;&#7871;n t&#432;&#417;ng lai, n&oacute; kh&ocirc;ng th&#7875; b&#7883; t&#7841;m d&#7915;ng c&#361;ng kh&ocirc;ng th&#7875; quay ng&#432;&#7907;c l&#7841;i.&nbsp; &ldquo;Th&#7901;i gian l&agrave; v&agrave;ng b&#7841;c, nh&#432;ng v&agrave;ng b&#7841;c c&#361;ng kh&ocirc;ng mua &#273;&#432;&#7907;c th&#7901;i gian&rdquo; c&acirc;u n&oacute;i n&agrave;y &#273;&atilde; m&ocirc; t&#7843; ch&iacute;nh x&aacute;c s&#7921; qu&yacute; gi&aacute; m&#7897;t &#273;i kh&ocirc;ng tr&#7903; l&#7841;i c&#7911;a th&#7901;i gian. L&#7901;i d&#7841;y c&#7911;a ng&#432;&#7901;i x&#432;a &ldquo;M&#7841;c &#273;&#7859;ng nh&agrave;n, b&#7841;ch li&#7877;u thi&#7875;u ni&ecirc;n &#273;&#7847;u, kh&ocirc;ng bi thi&#7871;t!&rdquo; v&#7851;n vang v&#7885;ng b&ecirc;n tai (B&agrave;i th&#417; M&atilde;n giang h&#7891;ng, Nh&#7841;c Phi). Ch&uacute;ng ta treo th&#7901;i gian tr&ecirc;n t&#432;&#7901;ng, &#273;eo th&#7901;i gian tr&ecirc;n tay, ch&uacute;ng ta d&#7921;a v&agrave;o th&#7901;i gian &#273;&#7875; s&#7855;p x&#7871;p k&#7871; ho&#7841;ch h&agrave;ng ng&agrave;y. Xu&acirc;n sinh, h&#7841; tr&#432;&#7903;ng, thu thu, &#273;&ocirc;ng t&agrave;ng, d&#432;&#7901;ng nh&#432; th&#7901;i gian &#273;ang kh&#7889;ng ch&#7871; t&#7845;t c&#7843;. V&#7853;y th&igrave; th&#7901;i gian r&#7889;t cu&#7897;c l&agrave; g&igrave;? C&aacute;c nh&agrave; khoa h&#7885;c &#273;&atilde; ph&#7843;i b&#7845;t l&#7921;c m&agrave; th&#7889;t l&ecirc;n r&#7857;ng: Ch&uacute;ng ta ho&agrave;n to&agrave;n ch&#432;a l&yacute; gi&#7843;i &#273;&#432;&#7907;c b&#7845;t k&#7923; ph&#432;&#417;ng di&#7879;n n&agrave;o c&#7911;a th&#7901;i gian c&#7843;.<\/p>\n<p>Theo Newton, th&#7901;i gian l&agrave; m&#7897;t t&iacute;nh ch&#7845;t v&#297;nh h&#7857;ng b&#7845;t bi&#7871;n c&#7911;a v&#361; tr&#7909;. Th&#7901;i gian lu&ocirc;n tr&ocirc;i &#273;i v&#7899;i t&#7889;c &#273;&#7897; kh&ocirc;ng &#273;&#7893;i v&agrave; kh&ocirc;ng b&#7883; thay &#273;&#7893;i b&#7903;i b&#7845;t c&#7913; s&#7921; v&#7853;t g&igrave;. Nh&#7919;ng m&ocirc; t&#7843; c&#7911;a Newton v&#7873; th&#7901;i gian r&#7845;t ph&ugrave; h&#7907;p v&#7899;i nh&#7919;ng th&#7875; nghi&#7879;m tr&#7921;c gi&aacute;c c&#7911;a con ng&#432;&#7901;i, tuy nhi&ecirc;n, Einstein l&#7841;i ch&#7881; ra r&#7857;ng m&ocirc; t&#7843; nh&#432; v&#7853;y v&#7851;n ch&#432;a ch&iacute;nh x&aacute;c. Einstein ph&aacute;t hi&#7879;n th&#7901;i gian c&oacute; th&#7875; chuy&#7875;n &#273;&#7897;ng v&#7899;i v&#7853;n t&#7889;c kh&aacute;c nhau, t&#7913;c l&agrave; kh&ocirc;ng c&oacute; c&aacute;i g&#7885;i l&agrave; th&#7901;i gian ti&ecirc;u chu&#7849;n c&#7911;a v&#361; tr&#7909;, v&agrave; trong v&#361; tr&#7909; t&#7891;n t&#7841;i c&aacute;c th&#7901;i gian kh&aacute;c nhau. N&oacute;i m&#7897;t c&aacute;ch c&#7909; th&#7875;, m&#7895;i ng&#432;&#7901;i &#273;&#7873;u c&oacute; th&#7901;i gian c&#7911;a ri&ecirc;ng m&igrave;nh, th&#7901;i gian c&#7911;a m&#7895;i ng&#432;&#7901;i l&#7841;i v&#7853;n h&agrave;nh v&#7899;i t&#7889;c &#273;&#7897; kh&aacute;c nhau. Ph&aacute;t hi&#7879;n c&#7911;a Einstein &#273;&atilde; ph&#7911; &#273;&#7883;nh ho&agrave;n to&agrave;n nh&#7919;ng l&yacute; gi&#7843;i c&#7911;a Newton v&#7873; th&#7871; gi&#7899;i hi&#7879;n th&#7921;c c&#361;ng &#273;&atilde; l&#7853;t &#273;&#7893; ho&agrave;n to&agrave;n nh&#7919;ng nh&#7853;n th&#7913;c tr&#7921;c gi&aacute;c c&#7911;a ch&uacute;ng ta v&#7873; th&#7901;i gian.<\/p>\n<p>Einstein &#273;&atilde; ph&aacute;t hi&#7879;n ra r&#7857;ng gi&#7919;a s&#7921; d&#7883;ch chuy&#7875;n c&#7911;a kh&ocirc;ng gian v&agrave; s&#7921; d&#7883;ch chuy&#7875;n c&#7911;a th&#7901;i gian c&oacute; m&#7889;i li&ecirc;n h&#7879; c&#7921;c k&#7923; tinh x&#7843;o v&agrave; s&acirc;u xa. N&oacute;i m&#7897;t c&aacute;ch &#273;&#417;n gi&#7843;n, n&#7871;u s&#7921; chuy&#7875;n &#273;&#7897;ng trong kh&ocirc;ng t&#259;ng l&ecirc;n th&igrave; t&#7889;c &#273;&#7897; th&#7901;i gian l&#7841;i gi&#7843;m &#273;i. Ph&aacute;t hi&#7879;n n&agrave;y &#273;&atilde; cho th&#7845;y s&#7921; v&#7853;n chuy&#7875;n c&#7911;a th&#7901;i gian &#273;&#7889;i v&#7899;i m&#7895;i ng&#432;&#7901;i l&agrave; c&oacute; s&#7921; kh&aacute;c bi&#7879;t, ch&#7881; c&oacute; &#273;i&#7873;u s&#7921; sai kh&aacute;c n&agrave;y l&#7841;i c&oacute; bi&#7875;u hi&#7879;n c&#7921;c k&#7923; nh&#7887; trong cu&#7897;c s&#7889;ng h&#7857;ng ng&agrave;y c&#7911;a ch&uacute;ng ta n&ecirc;n ch&uacute;ng ta kh&ocirc;ng c&#7843;m th&#7845;y &#273;&#432;&#7907;c. Nh&#432;ng &#273;&#7889;i v&#7899;i h&#7879; th&#7889;ng &#273;&#7883;nh v&#7883; to&agrave;n c&#7847;u &#273;&#432;&#7907;c s&#7917;d&#7909;ng r&#7897;ng r&atilde;i hi&#7879;n nay th&igrave; n&oacute; l&#7841;i c&oacute; &#7843;nh h&#432;&#7903;ng r&#7845;t r&otilde; r&#7879;t. Do t&#7889;c &#273;&#7897; chuy&#7875;n &#273;&#7897;ng c&#7911;a c&aacute;c v&#7879; tinh c&oacute; s&#7917; d&#7909;ng h&#7879; th&#7889;ng &#273;&#7883;nh v&#7883; to&agrave;n c&#7847;u l&agrave; r&#7845;t cao, n&ecirc;n h&#7879; th&#7889;ng &#273;&#7883;nh v&#7883; to&agrave;n c&#7847;u c&#7847;n ph&#7843;i x&eacute;t &#273;&#7871;n &#7843;nh h&#432;&#7903;ng c&#7911;a s&#7921; di chuy&#7875;n t&#7889;c &#273;&#7897; cao n&agrave;y &#273;&#7889;i v&#7899;i th&#7901;i gian, n&#7871;u kh&ocirc;ng s&#7869; d&#7851;n &#273;&#7871;n sai s&#7889; trong to&agrave;n b&#7897; h&#7879; th&#7889;ng. S&#7921; gi&atilde;n n&#7903; c&#7911;a th&#7901;i gian th&#7853;t s&#7921; c&oacute; t&#7891;n t&#7841;i ch&#7913; kh&ocirc;ng ph&#7843;i ch&#7881; l&agrave; suy ngh&#297; ch&#7911; quan &#273;i&ecirc;n r&#7891; c&#7911;a m&#7897;t nh&agrave; to&aacute;n h&#7885;c n&agrave;o &#273;&oacute;.<\/p>\n<p>Kh&ocirc;ng ch&#7881; s&#7921; chuy&#7875;n &#273;&#7897;ng l&agrave; c&oacute; th&#7875; l&agrave;m cho th&#7901;i gian gi&atilde;n n&#7903;, Einstein c&ograve;n ph&aacute;t hi&#7879;n ra tr&#7885;ng l&#7921;c c&#361;ng c&oacute; th&#7875; l&agrave;m cho th&#7901;i gian ch&#7853;m l&#7841;i. Einstein &#273;&atilde; li&ecirc;n k&#7871;t th&#7901;i gian v&#7899;i kh&ocirc;ng gian &#273;&#7875; t&#7841;o ra kh&aacute;i ni&#7879;m th&#7871; gi&#7899;i kh&ocirc;ng gian &ndash; th&#7901;i gian 4 chi&#7873;u (g&#7885;i t&#7855;t l&agrave; &ldquo;th&#7901;i-kh&ocirc;ng&rdquo;), &ocirc;ng ph&aacute;t hi&#7879;n r&#7857;ng v&#7853;t th&#7875; c&oacute; tr&#7885;ng l&#432;&#7907;ng kh&#7893;ng l&#7891; c&oacute; th&#7875; u&#7889;n cong th&#7901;i-kh&ocirc;ng &#7903; m&#7897;t m&#7913;c &#273;&#7897; r&#7845;t l&#7899;n, n&oacute; kh&ocirc;ng ch&#7881; u&#7889;n cong kh&ocirc;ng gian m&agrave; c&ograve;n u&#7889;n cong &#273;&#432;&#7907;c th&#7901;i gian. Do lo&#7841;i u&#7889;n cong th&#7901;i-kh&ocirc;ng n&agrave;y, n&ecirc;n th&#7901;i gian &#7903; tr&ecirc;n &#273;&#7881;nh v&agrave; d&#432;&#7899;i t&#7847;ng m&#7897;t c&#7911;a c&ugrave;ng m&#7897;t t&ograve;a nh&agrave; 30 l&#7841;i kh&aacute;c nhau, th&#7901;i gian &#7903; t&#7847;ng m&#7897;t s&#7869; ch&#7853;m h&#417;n m&#7897;t ch&uacute;t, d&ugrave; l&agrave; s&#7921; sai kh&aacute;c v&#7873; th&#7901;i gian n&agrave;y r&#7845;t nh&#7887; nh&#432;ng ch&uacute;ng ta v&#7851;n c&oacute; th&#7875; &#273;o &#273;&#432;&#7907;c.<\/p>\n<p>Trong th&#7871; gi&#7899;i th&#7901;i-kh&ocirc;ng 4 chi&#7873;u c&#7911;a Einstein, m&#7895;i m&#7897;t c&aacute; th&#7875; di chuy&#7875;n &#273;&#7873;u c&oacute; th&#7901;i gian ho&#7863;c &ldquo;th&#7901;i kh&#7855;c&rdquo; kh&aacute;c nhau. N&#7871;u nh&#432; ch&#7909;p l&#7841;i t&#7845;t c&#7843; c&aacute;c s&#7921; vi&#7879;c trong to&agrave;n b&#7897; v&#361; tr&#7909; x&#7843;y ra trong nh&aacute;y m&#7855;t r&#7891;i t&#7853;p h&#7907;p l&#7841;i th&agrave;nh m&#7897;t b&#7913;c &#7843;nh &#273;&#7897;ng, b&#7903;i v&igrave; m&#7895;i c&aacute; th&#7875; di &#273;&#7897;ng c&oacute; th&#7901;i gian ho&#7863;c &ldquo;th&#7901;i kh&#7855;c&rdquo; kh&aacute;c nhau n&ecirc;n b&#7841;n s&#7869; ph&aacute;t hi&#7879;n th&#7845;y trong b&#7913;c &#7843;nh n&agrave;y &#273;&#7873;u c&oacute; t&#7891;n t&#7841;i qu&aacute; kh&#7913;, hi&#7879;n t&#7841;i v&agrave; t&#432;&#417;ng lai. &#272;&uacute;ng nh&#432; Einstein &#273;&atilde; n&oacute;i: &ldquo;S&#7921; kh&aacute;c bi&#7879;t gi&#7919;a qu&aacute; kh&#7913;, hi&#7879;n t&#7841;i v&agrave; t&#432;&#417;ng lai ch&#7881; l&agrave; m&#7897;t lo&#7841;i &aacute;o gi&aacute;c &#259;n s&acirc;u v&agrave;o ti&#7873;m th&#7913;c&rdquo;. Trong cu&#7889;n s&aacute;ch &ldquo;&#272;i&#7875;m k&#7871;t th&uacute;c c&#7911;a th&#7901;i gian&rdquo; (The End of Time), t&aacute;c gi&#7843; l&#7841;i cho r&#7857;ng th&#7901;i gian kh&ocirc;ng t&#7891;n t&#7841;i, c&#7843;m gi&aacute;c v&#7873; th&#7901;i gian tr&ocirc;i &#273;i l&agrave; do b&#7897; n&atilde;o c&#7911;a ch&uacute;ng ta t&#7841;o ra khi n&oacute; x&#7917; l&yacute; b&#7913;c &#7843;nh &#273;&#7897;ng n&agrave;y.<\/p>\n<p>M&#7895;i kh&#7855;c, m&#7895;i gi&acirc;y c&#7911;a th&#7901;i gian &#273;&#7873;u &#273;&atilde; t&#7891;n t&#7841;i, &#273;&acirc;y ch&iacute;nh l&agrave; k&#7871;t qu&#7843; nghi&ecirc;n c&#7913;u v&#7873; th&#7901;i gian c&#7911;a c&aacute;c nh&agrave; khoa h&#7885;c hi&#7879;n &#273;&#7841;i. C&oacute; v&#7867; nh&#432; k&#7871;t qu&#7843; d&#7851;n &#273;&#7871;n do n&#7895; l&#7921;c v&agrave; quy&#7871;t s&aacute;ch c&#7911;a m&#7895;i c&aacute; nh&acirc;n &#273;&#7873;u &#273;&atilde; s&#7899;m &#273;&#432;&#7907;c &#273;&#7883;nh s&#7861;n &#7893;n th&#7887;a r&#7891;i, v&agrave; t&#7915; 13,7 t&#7881; n&#259;m tr&#432;&#7899;c, khi v&#361; tr&#7909; b&#7855;t &#273;&#7847;u h&igrave;nh th&agrave;nh th&igrave; k&#7871;t qu&#7843; c&#7911;a n&oacute; &#273;&atilde; &#273;&#432;&#7907;c &#273;&#7883;nh s&#7861;n r&#7891;i. C&oacute; th&#7853;t s&#7921; nh&#432; v&#7853;y kh&ocirc;ng? &nbsp;L&#7869; n&agrave;o s&#7921; tr&ocirc;i &#273;i c&#7911;a th&#7901;i gian m&agrave; ch&uacute;ng ta th&#7921;c s&#7921; c&#7843;m gi&aacute;c &#273;&#432;&#7907;c l&#7841;i ch&#7881; l&agrave; m&#7897;t &#7843;o gi&aacute;c th&ocirc;i sao?<\/p>\n<p>D&#7921;a tr&ecirc;n nh&#7853;n th&#7913;c v&#7873; th&#7901;i gian n&agrave;y, th&igrave; &ldquo;c&#7895; m&aacute;y th&#7901;i gian&rdquo; kh&ocirc;ng ch&#7881; c&ograve;n t&#7891;n t&#7841;i trong c&aacute;c b&#7897; phim khoa h&#7885;c vi&#7877;n t&#432;&#7903;ng, c&aacute;c nh&agrave; khoa h&#7885;c &#273;ang th&#7843;o lu&#7853;n l&agrave;m th&#7871; n&agrave;o &#273;&#7875; th&#7921;c hi&#7879;n chuy&#7871;n du h&agrave;nh v&#432;&#7907;t th&#7901;i gian tr&#7903; v&#7873; qu&aacute; kh&#7913; hay &#273;&#7871;n t&#432;&#417;ng lai. C&aacute;c nh&agrave; khoa h&#7885;c &#273;&atilde; ph&aacute;c th&#7843;o ra hai ph&#432;&#417;ng ph&aacute;p v&#432;&#7907;t th&#7901;i gian: M&#7897;t ph&#432;&#417;ng ph&aacute;p l&agrave; l&#7907;i d&#7909;ng t&iacute;nh ch&#7845;t &#273;&#7863;c th&ugrave; c&#7911;a l&#7921;c h&#7845;p d&#7851;n, d&#7921;a v&agrave;o thuy&#7871;t t&#432;&#417;ng &#273;&#7889;i r&#7897;ng, n&#7871;u l&#7921;c h&#7845;p d&#7851;n c&agrave;ng m&#7841;nh th&igrave; th&#7901;i gian s&#7869; tr&ocirc;i &#273;i c&agrave;ng ch&#7853;m. H&#7889; &#273;en &#273;&#432;&#7907;c h&igrave;nh th&agrave;nh khi m&#7897;t tinh th&#7875; kh&#7893;ng l&#7891; t&#7921; co r&uacute;t l&#7841;i v&agrave; c&oacute; s&#7861;n l&#7921;c h&#7845;p d&#7851;n r&#7845;t l&#7899;n. N&#7871;u nh&#432; c&oacute; th&#7875; du h&agrave;nh v&agrave;o h&#7889; &#273;en trong th&#7901;i gian ng&#7855;n kho&#7843;ng 1-2 gi&#7901; &#273;&#7891;ng h&#7891;, th&igrave; tr&ecirc;n Tr&aacute;i &#272;&#7845;t &#273;&atilde; qua m&#7845;y ch&#7909;c n&#259;m r&#7891;i, do &#273;&oacute; khi tr&#7903; l&#7841;i Tr&aacute;i &#272;&#7845;t th&igrave; ch&iacute;nh l&agrave; &#273;&atilde; &#273;i v&agrave;o Tr&aacute;i &#272;&#7845;t c&#7911;a t&#432;&#417;ng lai. Ph&#432;&#417;ng ph&aacute;p th&#7913; hai &#273;&oacute; l&agrave; l&#7907;i d&#7909;ng l&#7895; s&acirc;u kh&ocirc;ng gian (Wormhole hay C&#7847;u Einstein-Rosen). L&#7895; s&acirc;u n&agrave;y gi&#7889;ng nh&#432; m&#7897;t lo&#7841;i con &#273;&#432;&#7901;ng t&#7855;t c&#7911;a th&#7901;i-kh&ocirc;ng, n&oacute; c&oacute; th&#7875; li&ecirc;n k&#7871;t m&#7897;t ph&#7847;n th&#7901;i-kh&ocirc;ng v&#7899;i th&#7901;i-kh&ocirc;ng s&#7899;m h&#417;n n&oacute;, gi&#7889;ng nh&#432; m&#7897;t con &#273;&#432;&#7901;ng v&#432;&#7907;t th&#7901;i gian, ch&#7881; c&#7847;n v&agrave;o l&#7895; s&acirc;u th&igrave; c&oacute; th&#7875; tr&#7903; v&#7873; qu&aacute; kh&#7913;. C&aacute;c nh&agrave; khoa h&#7885;c v&#7851;n &#273;ang th&#7843;o lu&#7853;n v&#7873; nh&#7919;ng m&acirc;u thu&#7851;n c&#7911;a lo&#7841;i xuy&ecirc;n th&#7901;i gian n&agrave;y, v&iacute; d&#7909; nh&#432; hi&#7879;n t&#432;&#7907;ng b&#7841;n c&oacute; th&#7875; g&#7863;p &#273;&#432;&#7907;c ch&iacute;nh b&#7843;n th&acirc;n m&igrave;nh trong qu&aacute; kh&#7913; ho&#7863;c l&#7883;ch s&#7917; c&oacute; th&#7875; b&#7883; thay &#273;&#7893;i. Tr&ecirc;n th&#7921;c t&#7871;, vi&#7879;c v&#432;&#7907;t th&#7901;i gian tuy m&#7899;i ch&#7881; l&agrave; gi&#7843; t&#432;&#7903;ng khoa h&#7885;c, nh&#432;ng n&oacute; l&agrave; gi&#7843; t&#432;&#7903;ng khoa do c&aacute;c nh&agrave; khoa h&#7885;c &#273;&#432;a ra.<\/p>\n<p>Xu&acirc;n h&#7841; thu &#273;&ocirc;ng, b&#7889;n m&ugrave;a thay &#273;&#7893;i tu&#7847;n ho&agrave;n. Nh&#7919;ng tr&#7843;i nghi&#7879;m h&agrave;ng ng&agrave;y c&#7911;a ch&uacute;ng ta &#273;&atilde; n&oacute;i cho ch&uacute;ng ta r&#7857;ng th&#7901;i gian ch&#7881; c&oacute; th&#7875; lu&ocirc;n tr&ocirc;i v&#7873; ph&iacute;a tr&#432;&#7899;c. T&#7841;i sao th&#7901;i gian l&#7841;i lu&ocirc;n h&#432;&#7899;ng &#273;&#7871;n t&#432;&#417;ng lai? C&oacute; th&#7875; &#273;&#7843;o ng&#432;&#7907;c &#273;&#7875; tr&ocirc;i ng&#432;&#7907;c v&#7873; qu&aacute; kh&#7913; kh&ocirc;ng? C&aacute;c &#273;&#7883;nh lu&#7853;t v&#7853;t l&yacute; h&#7885;c d&ugrave;ng c&aacute;c ph&#432;&#417;ng tr&igrave;nh to&aacute;n h&#7885;c &#273;&#7875; mi&ecirc;u t&#7843; t&#7845;t c&#7843; c&aacute;c s&#7921; v&#7853;t, trong &#273;a s&#7889; c&aacute;c ph&#432;&#417;ng tr&igrave;nh d&ugrave;ng &#273;&#7875; m&ocirc; t&#7843; v&#361; tr&#7909; m&agrave; ch&uacute;ng ta c&oacute; th&#7875; nh&#7853;n th&#7913;c &#273;&#432;&#7907;c xung quanh m&igrave;nh, kh&ocirc;ng c&oacute; ph&#432;&#417;ng tr&igrave;nh n&agrave;o m&ocirc; t&#7843; h&#432;&#7899;ng chuy&#7875;n &#273;&#7897;ng c&#7911;a th&#7901;i gian. D&ugrave; th&#7901;i gian tr&ocirc;i v&#7873; ph&iacute;a tr&#432;&#7899;c hay v&#7873; ph&iacute;a sau, th&igrave; nh&#7919;ng ph&#432;&#417;ng tr&igrave;nh n&agrave;y v&#7851;n r&#7845;t h&#7907;p l&yacute;. T&#7913;c l&agrave;, t&#7915; g&oacute;c &#273;&#7897; v&#7853;t l&yacute; h&#7885;c m&agrave; x&eacute;t th&igrave; th&#7901;i gian c&oacute; th&#7875; &#273;&#7843;o ng&#432;&#7907;c, nh&#432;ng t&#7915; hi&#7879;n th&#7921;c m&agrave; x&eacute;t th&igrave; th&#7901;i gian l&#7841;i kh&ocirc;ng th&#7875; &#273;&#7843;o ng&#432;&#7907;c &#273;&#432;&#7907;c. &#272;&#7875; gi&#7843;i th&iacute;ch hi&#7879;n t&#432;&#7907;ng n&agrave;y, c&aacute;c nh&agrave; khoa h&#7885;c &#273;&atilde; s&#7917; d&#7909;ng ph&#432;&#417;ng tr&igrave;nh Boltzmann &#273;&#7875; gi&#7843;i th&iacute;ch &yacute; ngh&#297;a c&#7911;a th&#7889;ng k&ecirc; vi quan v&#7899;i Entropy.<\/p>\n<p>Entropy l&agrave; m&#7897;t ch&#7881; ti&ecirc;u &#273;o l&#432;&#7901;ng t&iacute;nh ng&#7851;u nhi&ecirc;n v&agrave; &#273;&#7897; h&#7895;n &#273;&#7897;nc&#7911;a m&#7897;t h&#7879; th&#7889;ng. Ph&#432;&#417;ng tr&igrave;nh Boltzmann &#273;&atilde; cho ch&uacute;ng ta bi&#7871;t, m&#7885;i v&#7853;t trong v&#361; tr&#7909; &#273;&#7873;u t&#7915; tr&#7841;ng th&aacute;i c&oacute; tr&#7853;t t&#7921; chuy&#7875;n sang tr&#7841;ng th&aacute;i v&ocirc; tr&#7853;t t&#7921; m&#7897;t c&aacute;ch t&#7921; ph&aacute;t, v<strong>&agrave; v&#7899;i s&#7921; d&#7883;ch chuy&#7875;n ng&agrave;y c&agrave;ng t&#259;ng c&#7911;a th&#7901;i gian<\/strong><strong> th&igrave; n&oacute; c&#361;ng gia t&#259;ng<\/strong><strong>,<\/strong> <strong>h&#432;&#7899;ng &#273;i c&#7911;a th&#7901;i gian l&#7841;i quy&#7871;t &#273;&#7883;nh<\/strong><strong> b&#7903;i<\/strong><strong> xu th&#7871; c&#7911;a t&#7921; nhi&ecirc;n, theo &#273;&oacute; khi th&#7901;i gian tr&ocirc;i &#273;i, nh&#7919;ng v&#7853;t ch&#7845;t c&agrave;ng tr&#7903; n&ecirc;n h&#7895;n lo&#7841;n. <\/strong>D&#7921;a tr&ecirc;n thuy&#7871;t v&#7909; n&#7893; Big bang, trong kho&#7843;ng kh&#7855;c tr&#432;&#7899;c khi x&#7843;y ra v&#7909; n&#7893;, t&#7913;c kh&#7903;i &#273;i&#7875;m d&#7851;n &#273;&#7871;n v&#7909; n&#7893;, l&agrave; b&#7855;t ngu&#7891;n t&#7915; kh&#7903;i &#273;&#7847;u c&oacute; tr&#7853;t t&#7921; v&#7899;i entropy r&#7845;t th&#7845;p. V&#7909; n&#7893; l&#7899;n c&oacute; tr&#7853;t t&#7921; cao, trong t&#7845;t c&#7843; c&aacute;c hi&#7879;n t&#432;&#7907;ng th&igrave; c&oacute; l&#7869; &#273;&acirc;y l&agrave; hi&#7879;n t&#432;&#7907;ng c&oacute; tr&#7853;t t&#7921; nh&#7845;t. T&#7845;t c&#7843; c&aacute;c s&#7921; vi&#7879;c x&#7843;y ra sau &#273;&oacute;, d&#7847;n d&#7847;n tr&#7903; n&ecirc;n h&#7895;n lo&#7841;n. N&oacute;i c&aacute;ch kh&aacute;c, ch&iacute;nh v&#7909; n&#7893; l&#7899;n &#273;&atilde; quy&#7871;t &#273;&#7883;nh h&#432;&#7899;ng tr&ocirc;i c&#7911;a th&#7901;i gian, t&#7845;t c&#7843; c&aacute;c s&#7921; vi&#7879;c ph&aacute;t sinh sau &#273;&oacute; c&oacute; th&#7875; ch&#7881; l&agrave; ch&#7883;u t&aacute;c &#273;&#7897;ng c&#7911;a m&#7897;t lo&#7841;i l&#7921;c &#273;&#7849;y, khi&#7871;n n&oacute; c&agrave;ng tr&#7903; n&ecirc;n h&#7895;n lo&#7841;n h&#417;n so v&#7899;i 13,7 t&#7881; n&#259;m tr&#432;&#7899;c. Ph&#7843;i ch&#259;ng &#273;i&#7873;u n&agrave;y n&oacute;i l&ecirc;n r&#7857;ng m&#7897;t kho&#7843;ng kh&#7855;c &#273;&oacute; c&#7911;a v&#7909; n&#7893; c&oacute; th&#7875; l&agrave; kh&#7903;i &#273;i&#7875;m c&#7911;a th&#7901;i gian, v&#7853;y th&igrave; ph&#7843;i ch&#259;ng th&#7901;i gian c&#361;ng c&oacute; &#273;i&#7875;m k&#7871;t th&uacute;c?<\/p>\n<p>&#272;&#7913;ng tr&ecirc;n c&#417; s&#7903; m&#7897;t s&#7921; th&#7853;t l&agrave; v&#361; tr&#7909; &#273;ang t&#259;ng t&#7889;c &#273;&#7897; gi&atilde;n n&#7903;, m&#7897;t l&yacute; lu&#7853;n cho r&#7857;ng cu&#7889;i c&ugrave;ng h&#7889; &#273;en s&#7869; chi ph&#7889;i c&#7843; v&#361; tr&#7909;, l&uacute;c &#273;&oacute; c&aacute;c tinh h&#7879; s&#7869; bi&#7871;n m&#7845;t v&agrave; ch&#7881; c&ograve;n s&oacute;t l&#7841;i c&aacute;c h&#7841;t l&#7841;p t&#7917; nh&#7887; ph&acirc;n t&aacute;n, bay l&#417; l&#7917;ng kh&#7855;p n&#417;i trong v&#361; tr&#7909;. Trong m&#7897;t t&#432;&#417;ng lai m&agrave; t&#7845;t c&#7843; &#273;&#7873;u suy t&agrave;n, b&#7845;t k&#7875; s&#7921; v&#7853;t n&agrave;o &#273;&#7871;n m&#7897;t m&#7913;c &#273;&#7897; n&agrave;o &#273;&oacute; s&#7869; tr&#7903; th&agrave;nh b&#7857;ng ph&#7859;ng, nh&#7861;n nh&#7909;i v&agrave; kh&ocirc;ng thay &#273;&#7893;i. Do kh&ocirc;ng c&oacute; thay &#273;&#7893;i n&ecirc;n s&#7869; kh&ocirc;ng th&#7875; c&oacute; m&#7897;t kh&aacute;i ni&#7879;m r&otilde; r&agrave;ng v&#7873; s&#7921; tr&ocirc;i &#273;i c&#7911;a th&#7901;i gian. N&#7871;u nh&#432; kh&ocirc;ng c&oacute; s&#7921; vi&#7879;c n&agrave;o x&#7843;y ra th&igrave; s&#7869; r&#7845;t kh&oacute; t&#432;&#7903;ng t&#432;&#7907;ng &#273;&#432;&#7907;c s&#7921; t&#7891;n t&#7841;i c&#7911;a th&#7901;i gian, th&#7853;m ch&iacute; c&ograve;n kh&ocirc;ng th&#7875; ph&acirc;n bi&#7879;t &#273;&#432;&#7907;c th&#7901;i gian tr&ocirc;i v&#7873; ph&iacute;a tr&#432;&#7899;c hay l&ugrave;i l&#7841;i ph&iacute;a sau. &#272;&#7871;n l&uacute;c &#273;&oacute;, th&#7901;i gian c&oacute; th&#7875; s&#7869; m&#7845;t &#273;i &yacute; ngh&#297;a t&#7891;n t&#7841;i c&#7911;a n&oacute;, c&oacute; th&#7875; &#273;&oacute; c&#361;ng s&#7869; l&agrave; &#273;i&#7875;m k&#7871;t th&uacute;c c&#7911;a th&#7901;i gian.<\/p>\n<p>Tr&ecirc;n &#273;&acirc;y l&agrave; nh&#7919;ng nh&#7853;n th&#7913;c c&#7911;a khoa h&#7885;c hi&#7879;n &#273;&#7841;i v&#7873; th&#7901;i gian. V&#7853;y s&#7921; tr&ocirc;i qua c&#7911;a th&#7901;i gian c&oacute; th&#7853;t ch&#7881; l&agrave; m&#7897;t &#7843;o gi&aacute;c hay kh&ocirc;ng? Qu&aacute; kh&#7913;, hi&#7879;n t&#7841;i v&agrave; t&#432;&#417;ng lai c&oacute; th&#7853;t s&#7921; c&ugrave;ng t&#7891;n t&#7841;i kh&ocirc;ng? Th&#7901;i gian c&oacute; th&#7853;t s&#7921; c&oacute; &#273;i&#7875;m k&#7871;t th&uacute;c kh&ocirc;ng? Nh&#7919;ng nh&#7853;n th&#7913;c n&agrave;y c&oacute; m&#7913;c &#273;&#7897; &#273;&aacute;ng tin c&#7853;y &#273;&#7871;n &#273;&acirc;u? Th&#7901;i gian c&oacute; th&#7875; t&#7921; ch&#7913;ng minh t&#7845;t c&#7843; &#273;i&#7873;u n&agrave;y hay kh&ocirc;ng?<\/p>\n<p>Ng&agrave;i L&yacute; H&#7891;ng Ch&iacute; &ndash; ng&#432;&#7901;i s&aacute;ng l&#7853;p <a class=\"lar-automated-link\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/chu-giai-tu-vung#phap_luan_dai_phap\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">Ph&aacute;p Lu&acirc;n &#272;&#7841;i Ph&aacute;p<\/a> &#273;&atilde; gi&#7843;ng v&agrave; ph&acirc;n t&iacute;ch r&#7845;t r&otilde; r&agrave;ng v&#7873; th&#7901;i gian trong c&aacute;c b&agrave;i gi&#7843;ng Ph&aacute;p c&#7911;a Ng&agrave;i, qua &#273;&oacute; c&oacute; l&#7869; m&#7885;i ng&#432;&#7901;i c&oacute; th&#7875; t&igrave;m &#273;&#432;&#7907;c &#273;&aacute;p &aacute;n cho c&acirc;u h&#7887;i th&#7901;i gian l&agrave; g&igrave;.<\/p>\n<blockquote><p><em>Trong v&#361; tr&#7909; t&#7915; l&#7899;n &#273;&#7871;n b&eacute;, t&#7915; vi quan v&ocirc; h&#7841;n &#273;&#7871;n ho&agrave;nh quan v&ocirc; h&#7841;n c&oacute; v&ocirc; s&#7889; c&aacute;c l&#7841;p t&#7917;, m&agrave; tr&ecirc;n m&#7895;i l&#7841;p t&#7917; &#273;&#7873;u c&oacute; m&#7897;t th&#7901;i gian &#273;&#7897;c l&#7853;p, m&#7895;i th&#7901;i gian &#273;&#7873;u nhanh ch&#7853;m kh&aacute;c nhau. M&agrave; &#7903; trong l&#7841;p t&#7917; v&#7899;i c&aacute;c th&#7871; gi&#7899;i l&#7899;n b&eacute; kh&aacute;c nhau do c&aacute;c l&#7841;p t&#7917; c&#7845;u th&agrave;nh n&ecirc;n [c&#361;ng] c&oacute; th&#7901;i gian; v&agrave; &#7903; trong l&#7841;p t&#7917; v&#7899;i thi&ecirc;n th&#7875; to l&#7899;n h&#417;n n&#7919;a c&#7845;u th&agrave;nh t&#7915; v&ocirc; s&#7889; l&#7841;p t&#7917; c&#361;ng c&oacute; th&#7901;i gian, to&agrave;n b&#7897; qu&#7847;n th&#7875; to l&#7899;n c&aacute;c l&#7841;p t&#7917; c&#7911;a c&aacute;c l&#7841;p t&#7917; c&ugrave;ng trong m&#7897;t t&#7847;ng l&#7841;i c&ograve;n c&oacute; th&#7901;i gian to l&#7899;n h&#417;n n&#7919;a. C&aacute;c th&#7901;i gian trong v&#361; tr&#7909; c&#361;ng gi&#7889;ng nh&#432; c&aacute;c sinh m&#7879;nh trong v&#361; tr&#7909; l&agrave; kh&ocirc;ng c&aacute;ch n&agrave;o &#273;&#7871;m xu&#7875;; ngo&agrave;i ra v&#361; tr&#7909; tr&ecirc;n t&#7893;ng th&#7875; c&#361;ng l&#7841;i c&oacute; m&#7897;t th&#7901;i gian t&#7893;ng th&#7875;, trong &#273;&oacute; c&oacute; v&ocirc; v&agrave;n v&ocirc; s&#7889; c&aacute;c th&#7901;i gian c&#7909; th&#7875; kh&#7903;i t&aacute;c d&#7909;ng trong c&aacute;c kh&ocirc;ng gian [kh&aacute;c nhau]; h&#7871;t th&#7843;y &#273;&#7873;u l&agrave; v&igrave; ph&#432;&#417;ng th&#7913;c t&#7891;n t&#7841;i c&#7911;a c&aacute;c ch&uacute;ng sinh t&#7841;i c&aacute;c kh&ocirc;ng gian kh&aacute;c nhau m&agrave; &#273;&#432;&#7907;c t&#7841;o ra. Nh&#432; v&#7853;y c&oacute; th&#7901;i gian c&#7911;a kh&ocirc;ng gian l&agrave; r&#7845;t nhanh, c&oacute; th&#7901;i gian c&#7911;a kh&ocirc;ng gian l&agrave; r&#7845;t ch&#7853;m. &#272;&oacute; l&agrave; &#273;i&#7873;u m&agrave; v&#7915;a r&#7891;i t&ocirc;i c&oacute; n&oacute;i v&#7873; s&#7921; nhanh ch&#7853;m c&#7911;a c&aacute;c kh&ocirc;ng gian; t&#7915; khi t&ocirc;i b&#7855;t &#273;&#7847;u gi&#7843;ng cho &#273;&#7871;n b&acirc;y gi&#7901;, th&igrave; c&oacute; kh&ocirc;ng gian c&oacute; th&#7901;i gian l&agrave; &#273;&#7891;ng b&#7897; v&#7899;i t&ocirc;i, c&oacute; kh&ocirc;ng gian &#273;&atilde; tr&#7843;i qua m&#7845;y ng&agrave;y li&#7873;n r&#7891;i, c&oacute; kh&ocirc;ng gian &#273;&atilde; tr&#7843;i qua h&agrave;ng bao nhi&ecirc;u v&#7841;n n&#259;m r&#7891;i, c&oacute; kh&ocirc;ng gian &#273;&atilde; tr&#7843;i qua h&agrave;ng m&#7845;y tr&#259;m tri&#7879;u n&#259;m, h&agrave;ng m&#7845;y t&#7927; n&#259;m r&#7891;i, n&oacute; nhanh &#273;&#7871;n nh&#432; v&#7853;y. B&#7903;i v&igrave; v&#361; tr&#7909; qu&aacute; to l&#7899;n, c&aacute;c l&#7841;p t&#7917; trong &#273;&oacute; l&agrave; vi quan v&ocirc; h&#7841;n, l&agrave; ho&agrave;nh quan v&ocirc; h&#7841;n, ch&uacute;ng &#273;&#7873;u c&oacute; t&#7891;n t&#7841;i th&#7901;i gian c&#7911;a t&#7921; b&#7843;n th&acirc;n. &nbsp;(<\/em><strong><em>Gi&#7843;ng Ph&aacute;p trong chuy&#7871;n &#273;i quanh B&#7855;c M&#7929; [2002])<\/em><\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p>T&#7915; nh&#7919;ng ph&acirc;n t&iacute;ch c&#7911;a ng&agrave;i L&yacute; H&#7891;ng Ch&iacute;, ch&uacute;ng ta c&oacute; th&#7875; th&#7845;y &#273;&#432;&#7907;c trong v&#361; tr&#7909; c&oacute; v&ocirc; s&#7889; v&ocirc; v&agrave;n th&#7901;i gian kh&ocirc;ng th&#7875; t&iacute;nh &#273;&#7871;m &#273;&#432;&#7907;c, trong t&#7893;ng th&#7875; v&#361; tr&#7909; c&ograve;n c&oacute; m&#7897;t th&#7901;i gian t&#7893;ng t&#7893;ng th&#7875;, nh&#432;ng th&#7901;i gian t&#7893;ng n&agrave;y th&igrave; khoa h&#7885;c c&#7911;a nh&acirc;n lo&#7841;i l&#7841;i kh&ocirc;ng c&aacute;ch n&agrave;o &#273;&#7897;ng ch&#7841;m &#273;&#7871;n &#273;&#432;&#7907;c, b&#7903;i v&igrave; n&oacute; kh&ocirc;ng t&#7891;n t&#7841;i trong th&#7901;i-kh&ocirc;ng c&#7911;a nh&acirc;n lo&#7841;i ch&uacute;ng ta. Trong tr&#432;&#7901;ng th&#7901;i gian n&agrave;y c&#7911;a ch&uacute;ng ta c&#361;ng c&oacute; &#273;i&#7875;m t&#432;&#417;ng t&#7921;. Xung quanh Tr&aacute;i &#272;&#7845;t c&oacute; m&#7897;t tr&#432;&#7901;ng th&#7901;i gian, &#273;&acirc;y l&agrave; th&#7901;i gian t&#7893;ng th&#7875; c&#7911;a t&#7845;t c&#7843; m&#7885;i s&#7921; v&#7853;t trong th&#7871; gian. D&#7921;a theo thuy&#7871;t t&#432;&#417;ng &#273;&#7889;i, khi m&#7885;i s&#7921; v&#7853;t &#273;ang &#7903; tr&#7841;ng th&aacute;i t&#297;nh, d&#7915;ng l&#7841;i th&igrave; th&#7901;i gian c&#7911;a ch&uacute;ng v&agrave; th&#7901;i gian t&#7893;ng th&#7875; n&agrave;y s&#7869; &#273;&#7891;ng nh&#7845;t v&#7899;i nhau. Nh&#432;ng khi ch&uacute;ng v&#7853;n &#273;&#7897;ng th&igrave; m&#7895;i s&#7921; v&#7853;t l&#7841;i c&oacute; th&#7901;i gian ri&ecirc;ng. Th&#7921;c ra t&igrave;nh hu&#7889;ng th&#7921;c t&#7871; l&#7841;i kh&aacute;c xa, kh&ocirc;ng &#273;&#417;n gi&#7843;n nh&#432; v&#7853;y. B&#7903;i v&igrave; t&#7847;ng th&#7913; v&agrave; c&#7843;nh gi&#7899;i kh&aacute;c nhau c&#7911;a m&#7895;i sinh m&#7879;nh, k&iacute;ch th&#432;&#7899;c l&#7899;n nh&#7887; v&agrave; k&#7871;t c&#7845;u kh&aacute;c nhau c&#7911;a c&aacute;c ph&acirc;n t&#7917; c&#7845;u th&agrave;nh n&ecirc;n v&#7841;n v&#7853;t tr&ecirc;n th&#7871; gian, n&ecirc;n s&#7869; t&#7841;o ra s&#7921; gi&aacute;n c&aacute;ch v&#7873; th&#7901;i gian kh&aacute;c nhau, ch&#7881; c&oacute; &#273;i&#7873;u khoa h&#7885;c hi&#7879;n &#273;&#7841;i ng&agrave;y nay v&#7851;n kh&ocirc;ng c&aacute;ch n&agrave;o nh&#7853;n th&#7913;c &#273;&#432;&#7907;c v&#7845;n &#273;&#7873; n&agrave;y.<\/p>\n<p>V&#7853;y th&#7901;i gian l&agrave; g&igrave;?<\/p>\n<blockquote><p><em>Trong thi&ecirc;n th&#7875; th&igrave; v&#7853;t ch&#7845;t m&ecirc;nh m&ocirc;ng n&agrave;o c&#361;ng &#273;&#7873;u l&agrave; Th&#7847;n. Nh&acirc;n lo&#7841;i nh&igrave;n nh&#7853;n r&#7857;ng &Ocirc;ng [Th&#7901;i Gian] l&agrave; m&#7897;t lo&#7841;i quan ni&#7879;m. M&#7863;t tr&#7901;i m&#7885;c l&ecirc;n, tr&#7901;i t&#7889;i, tr&#7901;i s&aacute;ng, n&agrave;o l&agrave; &#273;&#7891;ng h&#7891; &#273;ang ch&#7841;y, n&agrave;o l&agrave; v&#7853;t ch&#7845;t &#273;ang ph&aacute;t sinh bi&#7871;n d&#7883;, tr&aacute;i c&acirc;y khi tr&#7901;i n&oacute;ng r&#7845;t nhanh h&#7887;ng, c&#417;m m&agrave; kh&ocirc;ng &#259;n s&#7869; thiu, n&agrave;o l&agrave; c&acirc;y l&#432;&#417;ng th&#7921;c &#273;ang ch&iacute;n, n&agrave;o l&agrave; m&#7897;t n&#259;m c&oacute; b&#7889;n m&ugrave;a, h&#7871;t th&#7843;y h&#7879;t nh&#432; l&agrave; bi&#7875;u hi&#7879;n c&#7911;a [kh&aacute;i ni&#7879;m] th&#7901;i gian. Tin r&#7857;ng n&oacute; l&agrave; m&#7897;t lo&#7841;i kh&aacute;i ni&#7879;m. K&#7923; th&#7921;c &#273;&#7875; t&ocirc;i b&#7843;o ch&#432; v&#7883; r&#7857;ng h&#7871;t th&#7843;y nh&#7919;ng x&uacute;c ti&#7871;n &#7845;y, l&agrave; b&#7843;n th&acirc;n Th&#7901;i Gian &#273;ang n&#7855;m, &Ocirc;ng l&agrave; Th&#7847;n. Ngay c&#7843; m&#7863;t tr&#7901;i m&#7885;c l&ecirc;n, l&#7863;n xu&#7889;ng, t&#7889;c &#273;&#7897; Tr&aacute;i &#272;&#7845;t v&#7853;n chuy&#7875;n quanh M&#7863;t Tr&#7901;i th&#7843;y &#273;&#7873;u l&agrave; Th&#7901;i Gian t&#7841;o th&agrave;nh. <\/em><em>&nbsp;(<strong>Gi&#7843;ng Ph&aacute;p t&#7841;i Ph&aacute;p h&#7897;i c&aacute;c ph&#7909; &#273;&#7841;o vi&ecirc;n &#7903; Tr&#432;&#7901;ng Xu&acirc;n [1998])<\/strong><\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Th&#7901;i gian l&agrave; Th&#7847;n! S&#7921; v&#7853;n chuy&#7875;n c&#7911;a c&aacute;c thi&ecirc;n h&agrave; v&agrave; chu k&#7923; c&#7911;a sinh m&#7879;nh v.v. &#273;&#7873;u do Th&#7847;n Th&#7901;i gian th&uacute;c &#273;&#7849;y. Khoa h&#7885;c hi&#7879;n &#273;&#7841;i ng&agrave;y nay v&#7851;n mong mu&#7889;n t&igrave;m ra tung t&iacute;ch c&#7911;a Th&#7847;n, nh&#432;ng h&agrave;ng ng&agrave;y &#273;&#7889;i di&#7879;n v&#7899;i v&#7899;i Th&#7847;n Th&#7901;i gian m&agrave; l&#7841;i kh&ocirc;ng nh&#7853;n ra.<\/p>\n<p>Khoa h&#7885;c hi&#7879;n &#273;&#7841;i cho r&#7857;ng s&#7921; ph&acirc;n bi&#7879;t v&#7899;i qu&aacute; kh&#7913;, hi&#7879;n t&#7841;i v&agrave; t&#432;&#417;ng lai l&agrave; m&#7897;t lo&#7841;i &#7843;o gi&aacute;c, &#273;i&#7873;u n&agrave;y r&#7845;t g&#7847;n v&#7899;i l&yacute; h&#7871;t th&#7843;y trong v&#361; tr&#7909; &#273;&#7873;u c&oacute; &#273;&#7883;nh s&#7889; &#273;&#432;&#7907;c n&oacute;i &#273;&#7871;n trong c&aacute;c s&aacute;ch c&#7911;a <a class=\"lar-automated-link\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/chu-giai-tu-vung#phap_luan_dai_phap\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">Ph&aacute;p Lu&acirc;n &#272;&#7841;i Ph&aacute;p<\/a>, tuy nhi&ecirc;n v&#7873; b&#7843;n ch&#7845;t l&#7841;i c&oacute; s&#7921; kh&aacute;c bi&#7879;t.<\/p>\n<blockquote><p><em>V&#361; tr&#7909; h&#7871;t th&#7843;y &#273;&#7873;u c&oacute; &#273;&#7883;nh s&#7889;&rsquo; l&agrave; n&oacute;i v&#7873; ch&#7881;nh th&#7875; v&#361; tr&#7909;, t&#7927; nh&#432; Ph&aacute;p L&yacute; c&#361; &#273;&atilde; &#273;&#7883;nh ra &#273;&#7883;nh s&#7889; th&agrave;nh-tr&#7909;-ho&#7841;i-di&#7879;t c&#7911;a n&oacute; r&#7891;i, &#273;&oacute; l&agrave; h&#7841;n ch&#7871; v&#7873; tr&iacute; hu&#7879; c&#7911;a c&#7921;u Ph&aacute;p; &#273;&agrave;nh r&#7857;ng v&#361; tr&#7909; c&oacute; &#273;&#7883;nh s&#7889; c&#7911;a m&igrave;nh nh&#432; th&#7871;, &#273;&agrave;nh r&#7857;ng c&#259;n b&#7843;n c&#7911;a sinh m&#7879;nh c&#7909; th&#7875; l&agrave; c&oacute; quan h&#7879; v&#7899;i l&#7883;ch s&#7917; c&#7911;a n&oacute; {v&#361; tr&#7909;}, nh&#432;ng &#273;&atilde; n&oacute;i &#273;&#7871;n sinh m&#7879;nh n&agrave;o &#273;&oacute; th&igrave; v&#7883; &#7845;y l&agrave;m c&#7909; th&#7875; nh&#7919;ng g&igrave;, v&#7883; &#7845;y c&oacute; nghi&#7879;p l&#7921;c bao nhi&ecirc;u, v&#7883; &#7845;y ph&#7843;i ho&agrave;n tr&#7843;, nghi&#7879;p l&#7921;c c&#7911;a v&#7883; &#7845;y tr&#7903; n&ecirc;n l&#7899;n th&igrave; ph&#7843;i ti&ecirc;u hu&#7927;, th&igrave; &#273;&oacute; &#273;&#7873;u l&agrave; vi&#7879;c c&#7911;a ch&iacute;nh b&#7843;n th&acirc;n sinh m&#7879;nh &#273;&oacute;; m&#7897;t sinh m&#7879;nh t&#7921; n&oacute; &#273;i t&#7899;i b&#432;&#7899;c n&agrave;o, th&igrave; nh&#7919;ng c&aacute;i &#273;&oacute; v&#7873; c&#417; b&#7843;n kh&ocirc;ng &#7893;n &#273;&#7883;nh. Tuy nhi&ecirc;n ng&#432;&#7901;i ta c&oacute; th&#7875; th&ocirc;ng qua nh&#7919;ng g&igrave; sinh m&#7879;nh &#273;&oacute; l&agrave;m v&agrave; theo &#273;u&#7893;i, m&agrave; th&#7845;y &#273;&#432;&#7907;c b&#432;&#7899;c ti&#7871;p theo, b&#432;&#7899;c ti&#7871;p theo, b&#432;&#7899;c ti&#7871;p theo n&#7919;a c&#7911;a sinh m&#7879;nh &#7845;y trong v&#361; tr&#7909;, ngh&#297;a l&agrave;, khi ly khai kh&#7887;i ho&agrave;n c&#7843;nh kh&ocirc;ng gian th&#7901;i gian c&#7911;a v&#361; tr&#7909; n&agrave;y c&#7911;a ch&uacute;ng ta, khi &#7903; trong ho&agrave;n c&#7843;nh th&#7901;i gian kh&aacute;c th&igrave; c&oacute; th&#7875; th&#7845;y &#273;&#432;&#7907;c r&#7857;ng v&#7873; sau v&#7883; &#7845;y c&oacute; th&#7875; s&#7869; l&agrave;m g&igrave;, &#273;&oacute; c&#361;ng l&agrave; chi&#7875;u theo tr&#7841;ng th&aacute;i c&#7911;a v&#7883; &#7845;y h&ocirc;m nay m&agrave; k&eacute;o d&agrave;i ra cho &#273;&#7871;n b&#432;&#7899;c &#7845;y. N&#7871;u tr&#7841;ng th&aacute;i hi&#7879;n nay c&#7911;a v&#7883; &#7845;y &#273;&#7897;t nhi&ecirc;n bi&#7871;n [&#273;&#7893;i], th&#7871; th&igrave;, tr&#7841;ng th&aacute;i c&#7911;a b&#432;&#7899;c ti&#7871;p theo c&#361;ng s&#7869; bi&#7871;n [&#273;&#7893;i], do &#273;&oacute; nh&#7919;ng &#273;i&#7873;u n&agrave;y l&agrave; kh&ocirc;ng &#7893;n &#273;&#7883;nh. &#272;&#7883;nh s&#7889; t&#7893;ng th&#7875; c&#7911;a th&agrave;nh-tr&#7909;-ho&#7841;i c&#7911;a v&#361; tr&#7909; l&agrave; &#7893;n &#273;&#7883;nh. <\/em><em>(<strong>Gi&#7843;ng Ph&aacute;p t&#7841;i Ph&aacute;p h&#7897;i mi&#7873;n T&acirc;y M&#7929; qu&#7889;c n&#259;m 2004 &ndash; Gi&#7843;ng Ph&aacute;p t&#7841;i c&aacute;c n&#417;i V)<\/strong><\/em><\/p><\/blockquote>\n<p><strong><em>&nbsp;<\/em><\/strong><a class=\"lar-automated-link\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/chu-giai-tu-vung#phap_luan_dai_phap\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">Ph&aacute;p Lu&acirc;n &#272;&#7841;i Ph&aacute;p<\/a> c&ograve;n cho ch&uacute;ng ta bi&#7871;t lo&#7841;i &#273;&#7883;nh s&#7889; h&#7871;t th&#7843;y m&#7885;i th&#7913; trong v&#361; tr&#7909; l&agrave; &#273;&atilde; &#273;&#432;&#7907;c &#273;inh ra t&#7915; khi v&#361; tr&#7909; &#273;&#432;&#7907;c sinh ra:<\/p>\n<blockquote><p><em>&ldquo;Nh&#432; m&#7885;i ng&#432;&#7901;i &#273;&#7873;u bi&#7871;t trong l&#7883;ch s&#7917; qu&aacute; kh&#7913; v&#361; tr&#7909; h&#7877; c&#7843;nh gi&#7899;i n&agrave;o xu&#7845;t v&#7845;n &#273;&#7873;, kh&ocirc;ng c&ograve;n t&#7889;t n&#7919;a v&agrave; ph&#7843;i &#273;&agrave;o th&#7843;i, th&igrave; s&#7869; c&oacute; &#273;&#7841;i ki&#7871;p ti&#7875;u ki&#7871;p, &#273;&oacute; &#273;&#7873;u l&agrave; nh&#7919;ng vi&#7879;c trong qu&aacute; tr&igrave;nh c&#7911;a c&#7921;u v&#361; tr&#7909;, v&igrave; khi ki&#7871;n l&#7853;p v&#361; tr&#7909; &#7845;y l&agrave; ki&#7871;n l&#7853;p m&#7897;t c&aacute;ch &#273;&#7891;ng th&#7901;i t&#7915; &#273;&#7847;u t&#7899;i &#273;u&ocirc;i, &#273;&#7891;ng th&#7901;i &#273;&#7873;u c&oacute;, ch&#7881; l&agrave; bi&#7875;u hi&#7879;n c&#7911;a ch&uacute;ng sinh trong &#273;&oacute;, trong sinh m&#7879;nh &#273;&atilde; c&oacute; con &#273;&#432;&#7901;ng &#273;i t&#7915; &#273;&#7847;u ch&iacute; cu&#7889;i, t&#7921;a nh&#432; &#273;&#7873;u c&oacute; trong k&#7883;ch b&#7843;n v&#7853;y, con ng&#432;&#7901;i ch&#7881; l&agrave; di&#7877;n t&#7915; &#273;&#7847;u &#273;&#7871;n cu&#7889;i th&ocirc;i, ch&#7881; l&agrave; trong v&#361; tr&#7909; kh&#7893;ng l&#7891; c&oacute; th&#7901;i gian kh&aacute;c nhau, kh&ocirc;ng gian kh&aacute;c nhau, th&acirc;n &#7903; m&#7897;t kh&ocirc;ng gian ch&#7853;m th&igrave; c&oacute; th&#7875; th&#7845;y sinh m&#7879;nh &#7903; kh&ocirc;ng gian nhanh tr&#7843;i qua t&#7915;ng &#273;&#7901;i t&#7915;ng &#273;&#7901;i trong m&#7897;t ch&#7899;p m&#7855;t, th&#7853;m ch&iacute; c&oacute; th&#7875; th&#7845;y h&#7871;t c&#7843; qu&aacute; tr&igrave;nh c&#7911;a v&#361; tr&#7909; &#7845;y, v&igrave; n&oacute; &#273;&atilde; &#273;&#7891;ng th&#7901;i &#7903; &#273;&oacute; r&#7891;i. Ch&uacute;ng &#273;&#7873;u l&agrave; t&#7891;n t&#7841;i m&#7897;t c&aacute;ch &#273;&#7891;ng th&#7901;i, ch&#7881; l&agrave; th&#7901;i gian ph&acirc;n c&aacute;ch th&agrave;nh c&aacute;c th&#7901;i-kh&ocirc;ng kh&aacute;c nhau, c&aacute;c ho&agrave;n c&#7843;nh th&#7901;i gian kh&aacute;c nhau&rdquo;. (<\/em><strong><em>Gi&#7843;ng Ph&aacute;p t&#7841;i Ph&aacute;p h&#7897;i New York n&#259;m 2010) <\/em><\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p>&#272;&#7883;nh s&#7889; n&agrave;y t&#7891;n t&#7841;i gi&#7889;ng nh&#432; m&#7897;t k&#7883;ch b&#7843;n m&agrave; trong &#273;&oacute; qu&aacute; tr&igrave;nh c&#7911;a m&#7897;t sinh m&#7879;nh, qu&aacute; tr&igrave;nh c&#7911;a v&#361; tr&#7909; v&#7851;n ch&#432;a k&#7871;t th&uacute;c. K&#7883;ch b&#7843;n n&agrave;o &#273;&atilde; th&#7875; hi&#7879;n ra tr&iacute; hu&#7879; c&#7921;c h&#7841;n c&#7911;a Ph&aacute;p sinh ra v&#361; tr&#7909; n&agrave;y? Nh&#432;ng m&agrave; &#7903; trong m&#7897;t th&#7901;i-kh&ocirc;ng m&agrave; th&#7901;i gian tr&ocirc;i &#273;i r&#7845;t ch&#7853;m ho&#7863;c l&agrave; trong m&#7897;t th&#7901;i-kh&ocirc;ng kh&ocirc;ng c&oacute; kh&aacute;i ni&#7879;m th&#7901;i gian th&igrave; c&oacute; th&#7875; nh&igrave;n th&#7845;y &#273;&#432;&#7907;c &#7903; trong m&#7897;t th&#7901;i-kh&ocirc;ng n&#417;i th&#7901;i gian tr&ocirc;i nhanh to&agrave;n b&#7897; qu&aacute; tr&igrave;nh m&agrave; m&#7897;t sinh m&#7879;nh &#273;&atilde; &#273;i h&#7871;t th&#7853;m ch&iacute; l&agrave; nh&igrave;n th&#7845;y to&agrave;n b&#7897; qu&aacute; tr&igrave;nh c&#7911;a v&#361; tr&#7909;.<\/p>\n<p><a class=\"lar-automated-link\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/chu-giai-tu-vung#cong_nang\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">C&ocirc;ng n&#259;ng<\/a> t&uacute;c m&#7879;nh th&ocirc;ng m&agrave; ng&#432;&#7901;i ta th&#432;&#7901;ng nh&#7855;c &#273;&#7871;n ch&iacute;nh l&agrave; minh ch&#7913;ng cho vi&#7879;c h&#7871;t th&#7843;y m&#7885;i th&#7913; &#273;&#7873;u c&oacute; &#273;&#7883;nh s&#7889;.<\/p>\n<blockquote><p><em>Sao l&#7841;i g&#7885;i l&agrave; &lsquo;t&uacute;c m&#7879;nh th&ocirc;ng&rsquo;? &#7844;y l&agrave; c&oacute; th&#7875; bi&#7871;t &#273;&#432;&#7907;c t&#432;&#417;ng lai v&agrave; qu&aacute; kh&#7913; c&#7911;a c&aacute; nh&acirc;n; l&#7899;n n&#7919;a th&igrave; c&oacute; th&#7875; bi&#7871;t &#273;&#432;&#7907;c s&#7921; th&#7883;nh suy c&#7911;a x&atilde; h&#7897;i; c&ograve;n l&#7899;n h&#417;n n&#7919;a th&igrave; c&oacute; th&#7875; th&#7845;y &#273;&#432;&#7907;c nh&#7919;ng quy lu&#7853;t bi&#7871;n ho&aacute; c&#7911;a to&agrave;n thi&ecirc;n th&#7875;; &#273;&oacute; ch&iacute;nh l&agrave; &lsquo;<a class=\"lar-automated-link\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/chu-giai-tu-vung#cong_nang\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">c&ocirc;ng n&#259;ng<\/a> t&uacute;c m&#7879;nh th&ocirc;ng&rsquo;. V&igrave; v&#7853;t ch&#7845;t chi&#7875;u theo quy lu&#7853;t nh&#7845;t &#273;&#7883;nh m&agrave; v&#7853;n &#273;&#7897;ng; trong kh&ocirc;ng gian &#273;&#7863;c th&ugrave;, b&#7845;t k&#7875; v&#7853;t th&#7875; n&agrave;o &#273;&#7873;u c&oacute; h&igrave;nh th&#7913;c t&#7891;n t&#7841;i trong r&#7845;t nhi&#7873;u kh&ocirc;ng gian kh&aacute;c. (B&agrave;i gi&#7843;ng th&#7913; hai &ndash; <a class=\"lar-automated-link\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/chu-giai-tu-vung#chuyen_phap_luan\" 28722 rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">Chuy&#7875;n Ph&aacute;p Lu&acirc;n<\/a>)<\/em><\/p>\n<p><em>Trong m&#7897;t kh&ocirc;ng gian &#273;&#7863;c &#273;&#7883;nh, ng&#432;&#7901;i ta l&agrave;m xong m&#7897;t vi&#7879;c g&igrave;, [v&iacute; d&#7909;] ng&#432;&#7901;i ta hu&#417; tay l&agrave;m m&#7897;t vi&#7879;c g&igrave;, t&#7845;t c&#7843; &#273;&#7873;u l&agrave; t&#7891;n t&#7841;i v&#7853;t ch&#7845;t; l&agrave;m vi&#7879;c g&igrave; th&igrave; c&#361;ng l&#432;u l&#7841;i m&#7897;t h&igrave;nh t&#432;&#7907;ng v&agrave; t&iacute;n t&#7913;c. T&#7841;i kh&ocirc;ng gian kh&aacute;c, n&oacute; l&agrave; b&#7845;t di&#7879;t, v&#297;nh vi&#7877;n t&#7891;n t&#7841;i &#7903; &#273;&oacute;, ng&#432;&#7901;i c&oacute; <a class=\"lar-automated-link\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/chu-giai-tu-vung#cong_nang\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">c&ocirc;ng n&#259;ng<\/a> nh&igrave;n m&#7897;t c&aacute;i l&agrave; th&#7845;y &#273;&#432;&#7907;c c&#7843;nh t&#432;&#7907;ng t&#7891;n t&#7841;i trong qu&aacute; kh&#7913;, n&ecirc;n hi&#7875;u bi&#7871;t li&#7873;n. (B&agrave;i gi&#7843;ng th&#7913; hai &ndash; <a class=\"lar-automated-link\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/chu-giai-tu-vung#chuyen_phap_luan\" 28722 rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">Chuy&#7875;n Ph&aacute;p Lu&acirc;n<\/a>)<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Trong [Kinh Th&aacute;nh] c&oacute; n&oacute;i v&#7873; ng&agrave;y ph&aacute;n quy&#7871;t, Th&#432;&#7907;ng &#273;&#7871; s&#7869; d&#7921;a v&agrave;o nh&#7919;ng l&#7901;i n&oacute;i v&agrave; h&agrave;nh vi c&#7911;a ng&#432;&#7901;i &#273;&oacute; trong qu&aacute; kh&#7913; &#273;&#7875; ph&aacute;n quy&#7871;t m&#7897;t ng&#432;&#7901;i. C&oacute; ng&#432;&#7901;i kh&ocirc;ng hi&#7875;u &#273;i&#7873;u &#273;&oacute;, h&#7885; cho r&#7857;ng nh&#7919;ng s&#7921; vi&#7879;c trong qu&aacute; kh&#7913; &#273;&atilde; qua &#273;i kh&ocirc;ng tr&#7903; l&#7841;i, th&#7921;c ra n&oacute; kh&ocirc;ng bi&#7871;n m&#7845;t, m&agrave; n&oacute; l&agrave; m&#7897;t lo&#7841;i t&#7891;n t&#7841;i v&#7853;t ch&#7845;t, n&oacute; t&#7891;n t&#7841;i trong m&#7897;t kh&ocirc;ng gian kh&aacute;c. Khi m&#7897;t ng&#432;&#7901;i ch&#7871;t &#273;i v&agrave; r&#7901;i kh&#7887;i th&#7871; gi&#7899;i n&agrave;y, h&#7885; s&#7869; nh&igrave;n th&#7845;y r&otilde; m&#7891;n m&#7897;t nh&#7919;ng l&#7901;i n&oacute;i v&agrave; h&agrave;nh vi trong to&agrave;n b&#7897; cu&#7897;c &#273;&#7901;i c&#7911;a h&#7885;.<\/p>\n<p>Ng&#432;&#7901;i c&oacute; <a class=\"lar-automated-link\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/chu-giai-tu-vung#cong_nang\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">c&ocirc;ng n&#259;ng<\/a> t&uacute;c m&#7879;nh th&ocirc;ng c&oacute; th&#7875; nh&igrave;n th&#7845;y qu&aacute; kh&#7913;, hi&#7879;n t&#7841;i v&agrave; t&#432;&#417;ng lai c&#7911;a m&#7897;t ng&#432;&#7901;i. M&#7897;t &#273;&#7901;i c&#7911;a con ng&#432;&#7901;i &#273;&atilde; s&#7899;m &#273;&#432;&#7907;c &#273;&#7883;nh tr&#432;&#7899;c r&#7891;i, ng&#432;&#7901;i ta th&#432;&#7901;ng n&oacute;i v&#7873; nghi&#7879;p l&#7921;c lu&acirc;n b&aacute;o, nh&acirc;n qu&#7843; b&aacute;o &#7913;ng, m&#7897;t &#273;&#7901;i c&#7911;a con ng&#432;&#7901;i ch&iacute;nh l&agrave; do sinh m&#7879;nh cao c&#7845;p h&#417;n &#273;&atilde; an b&agrave;i d&#7921;a theo nghi&#7879;p l&#7921;c c&#7911;a ng&#432;&#7901;i &#273;&oacute;. C&oacute; th&#7875; c&oacute; ng&#432;&#7901;i kh&ocirc;ng ch&#7845;p nh&#7853;n &#273;&#432;&#7907;c vi&#7879;c n&agrave;y, cho n&ecirc;n m&#7897;t &#273;&#7901;i c&#7911;a h&#7885; tranh &#273;&#7845;u ng&#432;&#7907;c xu&ocirc;i v&igrave; l&#7907;i &iacute;ch c&#7911;a b&#7843;n th&acirc;n. <a class=\"lar-automated-link\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/chu-giai-tu-vung#phap_luan_dai_phap\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">Ph&aacute;p Lu&acirc;n &#272;&#7841;i Ph&aacute;p<\/a> &#273;&atilde; gi&#7843;ng r&otilde; r&#7857;ng s&#7921; tranh &#273;&#7845;u n&agrave;y c&oacute; th&#7875; g&acirc;y ra h&#7853;u qu&#7843; x&#7845;u: &ldquo;<em>Th&#7921;c ra ph&#7845;n &#273;&#7845;u c&aacute; nh&acirc;n c&oacute; th&#7875; thay &#273;&#7893;i &#273;&#432;&#7907;c nh&#7919;ng th&#7913; nh&#7887; trong &#273;&#7901;i ng&#432;&#7901;i, m&#7897;t s&#7889; th&#7913; nh&#7887; th&ocirc;i; b&#7857;ng ph&#7845;n &#273;&#7845;u c&aacute; nh&acirc;n c&oacute; th&#7875; c&oacute; &#273;&#432;&#7907;c nh&#7919;ng thay &#273;&#7893;i &#7845;y. Nh&#432;ng ch&iacute;nh v&igrave; n&#7895; l&#7921;c c&#7843;i bi&#7871;n c&#7911;a ch&#432; v&#7883; m&agrave; c&oacute; th&#7875; ch&#7883;u nh&#7853;n nghi&#7879;p l&#7921;c; n&#7871;u kh&ocirc;ng th&#7871; th&igrave; kh&ocirc;ng t&#7891;n t&#7841;i v&#7845;n &#273;&#7873; t&#7841;o nghi&#7879;p, c&#361;ng kh&ocirc;ng t&#7891;n t&#7841;i v&#7845;n &#273;&#7873; l&agrave;m vi&#7879;c t&#7889;t [v&agrave;] l&agrave;m vi&#7879;c x&#7845;u. Khi ngoan c&#7889; l&agrave;m vi&#7879;c g&igrave; &#273;&oacute;, h&#7885; s&#7869; chi&#7871;m ti&#7879;n nghi c&#7911;a ng&#432;&#7901;i kh&aacute;c, h&#7885; l&agrave;m &#273;i&#7873;u x&#7845;u. Do &#273;&oacute; trong tu luy&#7879;n nh&#7855;c l&#7841;i [nhi&#7873;u l&#7847;n] r&#7857;ng c&#7847;n ph&#7843;i thu&#7853;n theo t&#7921; nhi&ecirc;n, &#273;&oacute; ch&iacute;nh l&agrave; &#273;&#7841;o l&yacute;; b&#7903;i v&igrave; ch&#432; v&#7883; qua n&#7895; l&#7921;c m&agrave; l&agrave;m h&#7841;i ng&#432;&#7901;i kh&aacute;c. Nguy&ecirc;n sinh m&#7879;nh c&#7911;a ch&#432; v&#7883; kh&ocirc;ng c&oacute; th&#7913; &#273;&oacute;, nh&#432;ng t&#7841;i x&atilde; h&#7897;i ch&#432; v&#7883; l&#7841;i &#273;&#432;&#7907;c nh&#7919;ng th&#7913; v&#7889;n thu&#7897;c v&#7873; ng&#432;&#7901;i kh&aacute;c; v&#7853;y l&agrave; ch&#432; v&#7883; &#273;&atilde; m&#7855;c n&#7907; ng&#432;&#7901;i ta r&#7891;i. (B&agrave;i gi&#7843;ng th&#7913; hai &ndash; <a class=\"lar-automated-link\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/chu-giai-tu-vung#chuyen_phap_luan\" 28722 rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">Chuy&#7875;n Ph&aacute;p Lu&acirc;n<\/a>)&rdquo; <\/em>Khi m&#7897;t ng&#432;&#7901;i t&#7841;o nghi&#7879;p th&igrave; s&#7869; mang &#273;&#7871;n nh&#7919;ng &#273;au kh&#7893;, kh&oacute; n&#7841;n trong cu&#7897;c &#273;&#7901;i c&#7911;a ch&iacute;nh m&igrave;nh. Trong Ph&#7853;t gi&aacute;o gi&#7843;ng l&#7909;c &#273;&#7841;o lu&acirc;n h&#7891;i, m&#7897;t ng&#432;&#7901;i ch&iacute;nh l&agrave; ph&#7843;i lu&acirc;n h&#7891;i b&#7891;i th&#432;&#7901;ng nghi&#7879;p n&#7907; trong nghi&#7879;p l&#7921;c lu&acirc;n b&aacute;o c&#7911;a l&#7909;c &#273;&#7841;o lu&acirc;n h&#7891;i.<\/p>\n<p>N&#417;i tr&#7903; v&#7873; cu&#7889;i c&ugrave;ng c&#7911;a &#273;&#7901;i ng&#432;&#7901;i c&oacute; th&#7875; &#273;&#432;&#7907;c thay &#273;&#7893;i b&#7903;i h&agrave;nh vi c&#7911;a ng&#432;&#7901;i &#273;&oacute;. <a class=\"lar-automated-link\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/chu-giai-tu-vung#phap_luan_dai_phap\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">Ph&aacute;p Lu&acirc;n &#272;&#7841;i Ph&aacute;p<\/a> &#273;&atilde; n&oacute;i r&otilde; hai lo&#7841;i t&igrave;nh hu&#7889;ng quy&#7871;t &#273;&#7883;nh n&#417;i tr&#7903; v&#7873; cu&#7889;i c&ugrave;ng c&#7911;a m&#7897;t sinh m&#7879;nh.<\/p>\n<blockquote><p><em>&ldquo;Ch&iacute;nh l&agrave; c&aacute; nh&acirc;n &#7845;y to&agrave;n l&agrave;m &#273;i&#7873;u x&#7845;u, kh&ocirc;ng &#273;i&#7873;u &aacute;c n&agrave;o m&agrave; kh&ocirc;ng l&agrave;m; v&#7883; &#7845;y c&oacute; th&#7875; thay &#273;&#7893;i &#273;&#432;&#7907;c cu&#7897;c &#273;&#7901;i c&#7911;a m&igrave;nh, nh&#432;ng v&#7883; &#7845;y s&#7869; &#273;&#432;&#417;ng &#273;&#7847;u v&#7899;i s&#7921; hu&#7927; di&#7879;t tri&#7879;t &#273;&#7875;. Ch&uacute;ng t&ocirc;i t&#7915; cao t&#7847;ng m&agrave; nh&igrave;n, th&#7845;y [khi] con ng&#432;&#7901;i ch&#7871;t r&#7891;i, [nh&#432;ng] nguy&ecirc;n th&#7847;n b&#7845;t di&#7879;t. Nguy&ecirc;n th&#7847;n b&#7845;t di&#7879;t l&agrave; sao? Ch&uacute;ng t&ocirc;i th&#7845;y r&#7857;ng sau khi ng&#432;&#7901;i ta ch&#7871;t, [th&igrave; x&aacute;c] ng&#432;&#7901;i &#7903; ch&#7889;n an ngh&#7881; kia, ch&#7859;ng qua ch&#7881; l&agrave; c&aacute;c t&#7871; b&agrave;o c&#7911;a th&acirc;n ng&#432;&#7901;i trong kh&ocirc;ng gian n&agrave;y c&#7911;a ch&uacute;ng ta m&agrave; th&ocirc;i. C&aacute;c t&#7893; ch&#7913;c t&#7871; b&agrave;o c&#7911;a n&#7897;i t&#7841;ng v&agrave; b&ecirc;n trong th&acirc;n th&#7875;, to&agrave;n b&#7897; th&acirc;n ng&#432;&#7901;i, v&agrave; t&#7915;ng t&#7871; b&agrave;o t&#7841;i kh&ocirc;ng gian n&agrave;y &#273;&#7873;u tho&aacute;t r&#417;i ra; c&ograve;n th&acirc;n th&#7875; t&#7841;i c&aacute;c kh&ocirc;ng gian kh&aacute;c nh&#432; ph&acirc;n t&#7917;, nguy&ecirc;n t&#7917;, proton, cho &#273;&#7871;n c&aacute;c v&#7853;t ch&#7845;t vi l&#7841;p th&agrave;nh ph&#7847;n nh&#7887; h&#417;n th&igrave; kh&ocirc;ng ch&#7871;t; ch&uacute;ng v&#7851;n &#7903; trong c&aacute;c kh&ocirc;ng gian kh&aacute;c, [ch&uacute;ng] v&#7851;n t&#7891;n t&#7841;i trong c&aacute;c kh&ocirc;ng gian vi quan. Nh&#432;ng &#273;i&#7873;u m&agrave; k&#7867; kh&ocirc;ng &#273;i&#7873;u &aacute;c n&agrave;o m&agrave; kh&ocirc;ng l&agrave;m s&#7869; &#273;&#432;&#417;ng &#273;&#7847;u ch&iacute;nh l&agrave; vi&#7879;c to&agrave;n b&#7897; t&#7871; b&agrave;o gi&#7843;i th&#7875; h&#7871;t, trong Ph&#7853;t gi&aacute;o g&#7885;i l&agrave; &lsquo;h&igrave;nh th&#7847;n to&agrave;n di&#7879;t.&rdquo; (B&agrave;i gi&#7843;ng th&#7913; hai &ndash; <a class=\"lar-automated-link\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/chu-giai-tu-vung#chuyen_phap_luan\" 28722 rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">Chuy&#7875;n Ph&aacute;p Lu&acirc;n<\/a>)<\/em><\/p>\n<p><em>C&ograve;n c&oacute; m&#7897;t c&aacute;ch c&oacute; th&#7875; cho ph&eacute;p con ng&#432;&#7901;i bi&#7871;n &#273;&#7893;i &#273;&#7901;i c&#7911;a h&#7885;; &#273;&acirc;y l&agrave; c&aacute;ch duy nh&#7845;t; ch&iacute;nh l&agrave; c&aacute; nh&acirc;n &#7845;y t&#7915; nay tr&#7903; &#273;i s&#7869; b&#432;&#7899;c tr&ecirc;n con &#273;&#432;&#7901;ng tu luy&#7879;n. V&#7853;y t&#7841;i sao &#273;i theo con &#273;&#432;&#7901;ng tu luy&#7879;n c&oacute; th&#7875; l&agrave;m bi&#7871;n &#273;&#7893;i &#273;&#7901;i ng&#432;&#7901;i c&#7911;a h&#7885;? Ai c&oacute; th&#7875; tu&#7923; ti&#7879;n [t&aacute;c] &#273;&#7897;ng &#273;&#7871;n &#273;i&#7873;u &#7845;y? B&#7903;i v&igrave; [khi] c&aacute; nh&acirc;n &#7845;y h&#7877; mu&#7889;n &#273;i theo &#273;&#432;&#7901;ng tu luy&#7879;n, &yacute; ni&#7879;m &#7845;y v&#7915;a m&#7899;i &#273;&#7897;ng, [th&igrave;] gi&#7889;ng nh&#432; &aacute;nh v&agrave;ng kim lo&eacute; s&aacute;ng, ch&#7845;n &#273;&#7897;ng m&#432;&#7901;i ph&#432;&#417;ng th&#7871; gi&#7899;i. Kh&aacute;i ni&#7879;m v&#361; tr&#7909; &#273;&#7889;i v&#7899;i Ph&#7853;t gia l&agrave; h&#7885;c thuy&#7871;t th&#7871; gi&#7899;i m&#432;&#7901;i ph&#432;&#417;ng. B&#7903;i v&igrave; [&#273;&#7913;ng] t&#7841;i sinh m&#7879;nh cao c&#7845;p m&agrave; x&eacute;t, th&igrave; sinh m&#7879;nh [&#273;&#7901;i] ng&#432;&#7901;i kh&ocirc;ng ph&#7843;i v&igrave; &#273;&#7875; l&agrave;m ng&#432;&#7901;i. H&#7885; cho r&#7857;ng sinh m&#7879;nh con ng&#432;&#7901;i l&agrave; [&#273;&#432;&#7907;c] s&#7843;n sinh trong kh&ocirc;ng gian v&#361; tr&#7909;, c&oacute; c&ugrave;ng t&iacute;nh ch&#7845;t v&#7899;i v&#361; tr&#7909;, l&agrave; l&#432;&#417;ng thi&#7879;n, l&agrave; c&#7845;u th&agrave;nh t&#7915; ch&#7911;ng v&#7853;t ch&#7845;t Ch&acirc;n Thi&#7879;n Nh&#7851;n. Nh&#432;ng h&#7885; c&#361;ng c&oacute; quan h&#7879; [mang] t&iacute;nh qu&#7847;n th&#7875;; trong qu&#7847;n th&#7875; khi h&#7885; ph&aacute;t sinh quan h&#7879; x&atilde; h&#7897;i, m&#7897;t s&#7889; bi&#7871;n &#273;&#7893;i kh&ocirc;ng c&ograve;n t&#7889;t n&#7919;a, do v&#7853;y b&#7883; r&#7899;t xu&#7889;ng d&#432;&#7899;i; t&#7841;i t&#7847;ng [d&#432;&#7899;i] &#7845;y h&#7885; c&#361;ng kh&ocirc;ng tr&#7909; l&#7841;i &#273;&#432;&#7907;c n&#7919;a, h&#7885; l&#7841;i bi&#7871;n th&agrave;nh t&#7879; h&#417;n n&#7919;a, h&#7885; l&#7841;i r&#7899;t th&ecirc;m m&#7897;t t&#7847;ng n&#7919;a; r&#7899;t, r&#7899;t, r&#7899;t m&atilde;i cu&#7889;i c&ugrave;ng r&#7899;t &#273;&#7871;n t&#7847;ng ng&#432;&#7901;i th&#432;&#7901;ng n&agrave;y.<\/em><\/p>\n<p><em>[R&#417;i r&#7899;t &#273;&#7871;n] t&#7847;ng n&agrave;y, c&aacute; nh&acirc;n &#7845;y n&ecirc;n b&#7883; hu&#7927; di&#7879;t, b&#7883; ti&ecirc;u hu&#7927;. Nh&#432;ng c&aacute;c &#272;&#7841;i Gi&aacute;c Gi&#7843; &#273;&atilde; xu&#7845;t ph&aacute;t t&#7915; t&acirc;m &#273;&#7841;i t&#7915; bi, m&agrave; &#273;&#7863;c c&aacute;ch t&#7841;o m&#7897;t ch&#7911;ng kh&ocirc;ng gian n&agrave;y, nh&#432; kh&ocirc;ng gian c&#7911;a x&atilde; h&#7897;i nh&acirc;n lo&#7841;i ch&uacute;ng ta. T&#7841;i kh&ocirc;ng gian n&agrave;y, h&#7885; &#273;&#432;&#7907;c c&#7845;p th&ecirc;m m&#7897;t nh&#7909;c th&acirc;n, th&ecirc;m m&#7897;t c&#7863;p m&#7855;t ch&#7881; nh&igrave;n &#273;&#432;&#7907;c v&#7853;t th&#7875; h&#7841;n cu&#7897;c trong kh&ocirc;ng gian v&#7853;t ch&#7845;t c&#7911;a ch&uacute;ng ta; c&#361;ng c&oacute; ngh&#297;a l&agrave; r&#417;i v&agrave;o [c&otilde;i] m&ecirc;, l&agrave;m cho h&#7885; kh&ocirc;ng nh&igrave;n th&#7845;y &#273;&#432;&#7907;c ch&acirc;n t&#432;&#7899;ng c&#7911;a v&#361; tr&#7909;; trong khi t&#7841;i c&aacute;c kh&ocirc;ng gian kh&aacute;c &#273;&#7873;u c&oacute; th&#7875; nh&igrave;n th&#7845;y &#273;&#432;&#7907;c. &#7902; trong [c&otilde;i] m&ecirc; &#7845;y, t&#7841;i tr&#7841;ng th&aacute;i &#7845;y, m&#7897;t c&#417; h&#7897;i th&#7871; n&agrave;y &#273;&#432;&#7907;c l&#432;u l&#7841;i cho h&#7885;. B&#7903;i v&igrave; &#7903; trong m&ecirc;, n&ecirc;n c&#361;ng l&agrave; kh&#7893; nh&#7845;t; c&oacute; mang th&acirc;n th&#7875; n&agrave;y, ch&iacute;nh l&agrave; ph&#7843;i ch&#7883;u kh&#7893;. Ng&#432;&#7901;i t&#7841;i kh&ocirc;ng gian n&agrave;y n&#7871;u c&oacute; th&#7875; quay tr&#7903; v&#7873; tr&ecirc;n, &#272;&#7841;o gia luy&#7879;n c&ocirc;ng gi&#7843;ng &lsquo;ph&#7843;n b&#7893;n quy ch&acirc;n&rsquo;, v&#7883; &#7845;y n&#7871;u mang t&acirc;m mu&#7889;n tu luy&#7879;n, ch&iacute;nh l&agrave; Ph&#7853;t t&iacute;nh xu&#7845;t hi&#7879;n, [th&igrave;] c&aacute;i t&acirc;m &#7845;y l&agrave; tr&acirc;n qu&yacute; nh&#7845;t, m&#7885;i ng&#432;&#7901;i s&#7869; gi&uacute;p &#273;&#7905; v&#7883; &#7845;y. Con ng&#432;&#7901;i &#7903; trong ho&agrave;n c&#7843;nh kh&#7893; nh&#432; th&#7871; n&agrave;y m&agrave; ch&#432;a b&#7883; m&ecirc; m&#7845;t, c&ograve;n mu&#7889;n quay tr&#7903; v&#7873;, do &#273;&oacute; m&#7885;i ng&#432;&#7901;i s&#7869; gi&uacute;p &#273;&#7905; v&#7883; &#7845;y, gi&uacute;p &#273;&#7905; m&#7897;t c&aacute;ch v&ocirc; &#273;i&#7873;u ki&#7879;n, vi&#7879;c g&igrave; c&#361;ng c&oacute; th&#7875; gi&uacute;p &#273;&#432;&#7907;c. T&#7841;i sao ch&uacute;ng t&ocirc;i c&oacute; th&#7875; v&igrave; ng&#432;&#7901;i tu luy&#7879;n m&agrave; l&agrave;m nh&#7919;ng s&#7921; vi&#7879;c n&agrave;y, nh&#432;ng kh&ocirc;ng th&#7875; l&agrave;m cho ng&#432;&#7901;i th&#432;&#7901;ng? &#272;&oacute; ch&iacute;nh l&agrave; &#273;&#7841;o l&yacute;. (B&agrave;i gi&#7843;ng th&#7913; hai &ndash; <a class=\"lar-automated-link\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/chu-giai-tu-vung#chuyen_phap_luan\" 28722 rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">Chuy&#7875;n Ph&aacute;p Lu&acirc;n<\/a>)<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>L&#7921;a ch&#7885;n s&#7921; th&#259;ng hoa tr&#7903; v&#7873; c&#7911;a sinh m&#7879;nh m&#7899;i l&agrave; l&#7921;a ch&#7885;n &#273;&uacute;ng &#273;&#7855;n nh&#7845;t trong cu&#7897;c &#273;&#7901;i. Trong s&#7889; c&aacute;c h&#7885;c vi&ecirc;n <a class=\"lar-automated-link\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/chu-giai-tu-vung#phap_luan_cong\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">Ph&aacute;p Lu&acirc;n C&ocirc;ng<\/a>, c&oacute; r&#7845;t nhi&#7873;u ng&#432;&#7901;i &#273;&atilde; t&#7915;ng m&#7855;c c&aacute;c b&#7879;nh nan y, b&#7883; b&#7879;nh vi&#7879;n kh&ocirc;ng ch&#7919;a &#273;&#432;&#7907;c &#273;&#432;a v&#7873; nh&agrave; ch&#7901; ch&#7871;t, nh&#432;ng khi h&#7885;c <a class=\"lar-automated-link\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/chu-giai-tu-vung#phap_luan_cong\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">Ph&aacute;p Lu&acirc;n C&ocirc;ng<\/a> th&igrave; t&#7845;t c&#7843; c&aacute;c b&#7879;nh t&#7853;t &#273;&atilde; kh&ocirc;ng c&aacute;nh m&agrave; bay. &#272;&oacute; l&agrave; b&#7903;i h&#7885; &#273;&atilde; l&#7921;a ch&#7885;n s&#7921; th&#259;ng hoa tr&#7903; v&#7873; c&#7911;a sinh m&#7879;nh, b&#432;&#7899;c tr&ecirc;n con &#273;&#432;&#7901;ng tu luy&#7879;n ch&acirc;n ch&iacute;nh, &#273;&oacute; l&agrave; duy&ecirc;n c&#7899; v&igrave; sao con &#273;&#432;&#7901;ng &#273;&#7901;i c&#7911;a h&#7885; &#273;&atilde; &#273;&#432;&#7907;c an b&agrave;i l&#7841;i t&#7915; &#273;&#7847;u.<\/p>\n<p>Khoa h&#7885;c hi&#7879;n &#273;&#7841;i cho r&#7857;ng l&yacute; do th&#7901;i gian ch&#7881; c&oacute; ti&#7871;n v&#7873; ph&iacute;a tr&#432;&#7899;c ch&#7913; kh&ocirc;ng th&#7875; quay ng&#432;&#7907;c l&#7841;i l&agrave; do k&#7871;t qu&#7843; c&#7911;a v&#7909; n&#7893; l&#7899;n &#273;&atilde; l&agrave;m m&#7885;i th&#7913; t&#7915; c&oacute; tr&#7853;t t&#7921; di&#7877;n h&oacute;a th&agrave;nh v&ocirc; tr&#7853;t t&#7921;. Th&#7921;c ra kh&ocirc;ng ph&#7843;i nh&#432; v&#7853;y, m&#7885;i th&#7913; trong v&#361; tr&#7909; &#273;&#7873;u ch&#7883;u s&#7921; chi ph&#7889;i c&#7911;a Ph&aacute;p l&yacute; v&#361; tr&#7909;. <a class=\"lar-automated-link\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/chu-giai-tu-vung#phap_luan_dai_phap\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">Ph&aacute;p Lu&acirc;n &#272;&#7841;i Ph&aacute;p<\/a> cho ch&uacute;ng ta bi&#7871;t Ph&aacute;p l&yacute; v&#361; tr&#7909; hi&#7879;n nay c&#7911;a ch&uacute;ng ta l&agrave; &ldquo;th&agrave;nh, tr&#7909;, ho&#7841;i, di&#7879;t, kh&ocirc;ng&rdquo;, 5 giai &#273;o&#7841;n n&agrave;y kh&ocirc;ng th&#7875; &#273;&#7843;o ng&#432;&#7907;c &#273;&#432;&#7907;c, kh&ocirc;ng th&#7875; thay &#273;&#7893;i th&#7913; t&#7921; &#273;&#432;&#7907;c, c&#361;ng kh&ocirc;ng th&#7875; t&#7841;m d&#7915;ng &#273;&#432;&#7907;c. Tuy nhi&ecirc;n, n&oacute; kh&ocirc;ng ng&#7915;ng l&#7863;p &#273;i l&#7863;p l&#7841;i.<\/p>\n<blockquote><p><em>&#272;&#7863;c t&iacute;nh g&igrave;, &#273;&oacute; l&agrave; &ldquo;th&agrave;nh-tr&#7909;-ho&#7841;i-di&#7879;t-kh&ocirc;ng&rdquo;, &#7845;y l&agrave; v&#361; tr&#7909; qu&aacute; kh&#7913;. V&#361; tr&#7909; r&#7845;t to l&#7899;n, khi &#7903; di&#7879;n t&iacute;ch nh&#7887; ho&#7863;c c&#7909;c b&#7897; xu&#7845;t hi&#7879;n ho&#7841;i-di&#7879;t th&igrave; [cho] t&#7841;c n&#7893; &#273;i, n&#7893; &#273;i r&#7891;i ch&iacute;nh l&agrave; &lsquo;kh&ocirc;ng&rsquo;. Sau khi &lsquo;kh&ocirc;ng&rsquo; th&igrave; v&#7853;t ch&#7845;t ch&uacute;ng v&#7851;n t&#7891;n t&#7841;i, Th&#7847;n s&#7869; l&#7907;i d&#7909;ng v&#7853;t ch&#7845;t t&#7917; vong &#7845;y &#273;&#7875; t&#7841;o l&#7841;i m&#7899;i ra t&#7847;ng v&#361; tr&#7909; &#7845;y m&#7897;t l&#7847;n m&#7899;i. Tr&#7841;ng th&aacute;i n&agrave;y so v&#7899;i &lsquo;t&acirc;n tr&#7847;n &#273;&#7841;i t&#7841;&rsquo; &#7903; th&acirc;n th&#7875; ng&#432;&#7901;i l&agrave; h&#7847;u nh&#432; phi th&#432;&#7901;ng t&#432;&#417;ng t&#7921;. V&#7853;y th&igrave; khi ph&#7841;m vi l&#7899;n h&#417;n m&agrave; c&oacute; v&#7845;n &#273;&#7873;, th&igrave; ph&#7841;m vi l&#7899;n h&#417;n c&#361;ng c&#7847;n t&#7841;c n&#7893; &#273;i, sau &#273;&oacute; l&#7841;i t&#7841;o ra c&aacute;c sinh m&#7879;nh m&#7899;i. <\/em><em>(<strong>Gi&#7843;ng Ph&aacute;p t&#7841;i Ph&aacute;p h&#7897;i qu&#7889;c t&#7871; New York 2004)<\/strong><\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Khi v&#361; tr&#7909; b&#432;&#7899;c sang giai &#273;o&#7841;n &ldquo;kh&ocirc;ng&rdquo; th&igrave; th&#7901;i gian c&#7911;a v&#361; tr&#7909; n&agrave;y c&#361;ng k&#7871;t th&uacute;c. M&#7897;t chu k&#7923; m&#7899;i b&#7855;t &#273;&#7847;u v&agrave; th&#7901;i gian m&#7899;i c&#361;ng b&#7855;t &#273;&#7847;u. Khoa h&#7885;c th&#7921;c ch&#7913;ng c&#7913; lu&ocirc;n nh&#7853;n th&#7913;c hi&#7879;n t&#432;&#7907;ng t&#7915; bi&#7875;u hi&#7879;n b&ecirc;n ngo&agrave;i c&#7911;a hi&#7879;n t&#432;&#7907;ng &#273;&oacute; ch&#7913; kh&ocirc;ng hi&#7875;u bi&#7871;t &#273;&#432;&#7907;c th&#7921;c ch&#7845;t ph&iacute;a sau n&oacute;. Khoa h&#7885;c th&#7921;c ch&#7913;ng quan s&aacute;t th&#7845;y &#273;&#432;&#7907;c b&#7857;ng ch&#7913;ng v&#7873; v&#7909; n&#7893; l&#7899;n tr&#432;&#7899;c khi c&oacute; v&#361; tr&#7909; n&agrave;y c&#7911;a ch&uacute;ng ta, li&#7873;n cho r&#7857;ng v&#361; tr&#7909; c&#7911;a ch&uacute;ng ta sinh ra &#273;&#432;&#7907;c do v&#7909; n&#7893; l&#7899;n &#273;&oacute;, v&#7909; n&#7893; l&#7899;n c&#361;ng &#273;&atilde; tr&#7903; th&agrave;nh kh&#7903;i &#273;i&#7875;m c&#7911;a th&#7901;i gian trong v&#361; tr&#7909; n&agrave;y c&#7911;a ch&uacute;ng ta. Th&#7921;c ra, v&#7909; n&#7893; l&#7899;n m&agrave; khoa h&#7885;c hi&#7879;n &#273;&#7841;i quan s&aacute;t &#273;&#432;&#7907;c &#273;&oacute; ch&iacute;nh l&agrave; &#273;i&#7875;m k&#7871;t th&uacute;c c&#7911;a v&#361; tr&#7909; c&#361;, t&#7913;c l&agrave; &#273;i&#7875;m k&#7871;t th&uacute;c c&#7911;a th&#7901;i gian c&#7911;a v&#361; tr&#7909; chu k&#7923; tr&#432;&#7899;c.<\/p>\n<p><strong>V&#361; tr&#7909; c&#7911;a ch&uacute;ng ta hi&#7879;n nay &#273;&atilde; &#273;i &#273;&#7871;n giai &#273;o&#7841;n &ldquo;di&#7879;t&rdquo;. Th&#7901;i k&#7923; &ldquo;M&#7841;t th&#7871;&rdquo; m&agrave; C&#417; &#273;&#7889;c gi&aacute;o n&oacute;i &#273;&#7871;n, th&#7901;i k&#7923; &ldquo;m&#7841;t Ph&aacute;p, m&#7841;t ki&#7871;p&rdquo; Ph&#7853;t gi&aacute;o n&oacute;i &#273;&#7871;n l&agrave; ch&#7881; th&#7901;i k&#7923; n&agrave;y c&#7911;a ch&uacute;ng ta. <\/strong><\/p>\n<blockquote><p><em>To&agrave;n b&#7897; v&#361; tr&#7909; hi&#7879;n nay &#273;&atilde; xu&#7845;t hi&#7879;n m&#7897;t bi&#7871;n &#273;&#7893;i r&#7845;t to l&#7899;n; m&#7895;i khi xu&#7845;t hi&#7879;n s&#7921; bi&#7871;n &#273;&#7893;i nh&#432; v&#7853;y, to&agrave;n b&#7897; c&aacute;c sinh m&#7879;nh c&#7911;a to&agrave;n v&#361; tr&#7909; &#273;&#7873;u [b&#7883;] x&#7917; [l&yacute;] hu&#7927; di&#7879;t, to&agrave;n b&#7897; &#273;&#7873;u [b&#7883;] &#273;&#7863;t v&agrave;o tr&#7841;ng th&aacute;i hu&#7927; di&#7879;t. M&#7895;i m&#7897;t khi ph&aacute;t sinh t&igrave;nh hu&#7889;ng nh&#432; v&#7853;y, th&igrave; &#273;&#7863;c t&iacute;nh t&#7891;n t&#7841;i t&#7915; tr&#432;&#7899;c trong v&#361; tr&#7909; v&agrave; v&#7853;t ch&#7845;t trong &#273;&oacute; &#273;&#7873;u c&#7847;n ph&#7843;i [b&#7883;] l&agrave;m cho n&#7893; tung; th&ocirc;ng th&#432;&#7901;ng &#273;&#7873;u b&#7883; n&#7893; ch&#7871;t h&#7871;t; tuy nhi&ecirc;n qua m&#7895;i l&#7847;n n&#7893; c&#361;ng kh&ocirc;ng c&oacute; s&#7841;ch h&#7871;t. Khi v&#361; tr&#7909; m&#7899;i &#273;&#432;&#7907;c nh&#7919;ng &#272;&#7841;i Gi&aacute;c Gi&#7843; c&#7921;c cao c&#7921;c cao ki&#7871;n t&#7841;o l&#7841;i m&#7899;i xong r&#7891;i, trong &#273;&oacute; v&#7851;n c&oacute; [c&ograve;n t&#7891;n t&#7841;i] m&#7897;t s&#7889; kh&ocirc;ng b&#7883; n&#7893; ch&#7871;t. C&aacute;c &#272;&#7841;i Gi&aacute;c Gi&#7843; ki&#7871;n t&#7841;o v&#361; tr&#7909; [m&#7899;i] n&agrave;y l&agrave; chi&#7875;u theo &#273;&#7863;c t&iacute;nh c&#7911;a b&#7843;n th&acirc;n m&igrave;nh, [theo] ti&ecirc;u chu&#7849;n c&#7911;a b&#7843;n th&acirc;n m&igrave;nh m&agrave; ki&#7871;n t&#7841;o v&#361; tr&#7909; &#7845;y; do &#273;&oacute; [so] v&#7899;i &#273;&#7863;c t&iacute;nh v&#361; tr&#7909; c&#7911;a th&#7901;i k&#7923; tr&#432;&#7899;c &#273;&oacute; c&oacute; nh&#7919;ng ch&#7895; b&#7845;t &#273;&#7891;ng. (B&agrave;i gi&#7843;ng th&#7913; n&#259;m &ndash; <a class=\"lar-automated-link\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/chu-giai-tu-vung#chuyen_phap_luan\" 28722 rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">Chuy&#7875;n Ph&aacute;p Lu&acirc;n<\/a>)<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>T&#7915; l&#7883;ch s&#7917; c&#7911;a Tr&aacute;i &#272;&#7845;t m&agrave; x&eacute;t, kh&ocirc;ng ph&#7843;i to&agrave;n b&#7897; sinh m&#7879;nh c&#7911;a Tr&aacute;i &#272;&#7845;t chu k&#7923; tr&#432;&#7899;c &#273;&#7873;u b&#7883; h&#7911;y di&#7879;t h&#7871;t, m&agrave; nh&#7919;ng sinh m&#7879;nh kh&ocirc;ng b&#7883; n&#7893; ch&#7871;t c&#361;ng kh&ocirc;ng ph&#7843;i l&agrave; ng&#7851;u nhi&ecirc;n. &#272;&oacute; l&agrave; nh&#7919;ng sinh m&#7879;nh c&#7921;c k&#7923; t&#7889;t c&#7911;a Tr&aacute;i &#272;&#7845;t chu k&#7923; tr&#432;&#7899;c, do &#273;&oacute; m&#7899;i &#273;&#432;&#7907;c l&#432;u l&#7841;i.<\/p>\n<blockquote><p><em>Do v&#7853;y [ng&#432;&#7901;i ta] nh&igrave;n nh&#7853;n r&#7857;ng nhi&#7873;u l&#7847;n v&#259;n minh nh&acirc;n lo&#7841;i g&#7863;p ph&#7843;i &#273;&#7907;t hu&#7927; di&#7879;t, ch&#7881; c&oacute; m&#7897;t s&#7889; &iacute;t ng&#432;&#7901;i s&#7889;ng s&oacute;t; sau &#273;&oacute; s&#7889;ng m&#7897;t cu&#7897;c s&#7889;ng nguy&ecirc;n thu&#7927;, d&#7847;n d&#7847;n sinh s&ocirc;i th&agrave;nh [x&atilde; h&#7897;i] nh&acirc;n lo&#7841;i m&#7899;i, ti&#7871;n v&agrave;o n&#7873;n v&#259;n minh m&#7899;i. Sau &#273;&oacute; l&#7841;i &#273;i &#273;&#7871;n hu&#7927; di&#7879;t, d&#7847;n d&#7847;n sinh s&ocirc;i th&agrave;nh nh&acirc;n lo&#7841;i m&#7899;i; n&oacute; &#273;&atilde; tr&#7843;i qua nh&#7919;ng chu k&#7923; bi&#7871;n &#273;&#7893;i nh&#432; th&#7871;. (B&agrave;i gi&#7843;ng th&#7913; nh&#7845;t &ndash; <a class=\"lar-automated-link\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/chu-giai-tu-vung#chuyen_phap_luan\" 28722 rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">Chuy&#7875;n Ph&aacute;p Lu&acirc;n<\/a>) <\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>M&#7897;t s&#7889; &iacute;t ng&#432;&#7901;i &#273;&#432;&#7907;c l&#432;u l&#7841;i &#273;&atilde; k&#7875; l&#7841;i cho th&#7871; h&#7879; sau nh&#7919;ng g&igrave; ch&iacute;nh b&#7843;n th&acirc;n h&#7885; &#273;&atilde; tr&#7843;i qua v&agrave; n&oacute; &#273;&atilde; tr&#7903; th&agrave;nh nh&#7919;ng c&acirc;u truy&#7879;n th&#7847;n tho&#7841;i &#273;&#432;&#7907;c l&#432;u truy&#7873;n t&#7915; th&#7871; h&#7879; n&agrave;y qua th&#7871; h&#7879; kh&aacute;c. S&#7921; v&#7853;n &#273;&#7897;ng c&#7911;a Tr&aacute;i &#272;&#7845;t v&agrave; nh&acirc;n lo&#7841;i ch&iacute;nh l&agrave; c&oacute; chu k&#7923; nh&#432; th&#7871;, nh&#432;ng &#273;&oacute; ch&#7859;ng qua ch&#7881; l&agrave; s&#7921; tu&#7847;n ho&agrave;n l&#7863;p l&#7841;i mang t&iacute;nh chu k&#7923; trong ph&#7841;m vi nh&#7887; c&#7911;a Ph&aacute;p l&yacute; v&#361; tr&#7909; c&#361; &nbsp;qu&aacute; kh&#7913; m&agrave; th&ocirc;i.<\/p>\n<p>V&#361; tr&#7909; m&#7899;i &#273;&#432;&#7907;c c&aacute;c Gi&aacute;c Gi&#7843; c&#7921;c cao c&#7921;c cao ki&#7871;n t&#7841;o l&#7841;i m&#7899;i s&#7869; c&oacute; &#273;&#7863;c t&iacute;nh v&agrave; Ph&aacute;p l&yacute; c&#7911;a v&#361; tr&#7909; m&#7899;i. V&#361; tr&#7909; c&#7911;a ch&uacute;ng ta hi&#7879;n nay &#273;ang tr&#7843;i qua c&aacute;c v&#7909; n&#7893; v&agrave; tr&ugrave;ng t&#7893;, S&aacute;ng Th&#7871; Ch&#7911; &#273;ang ki&#7871;n t&#7841;o l&#7841;i v&#361; tr&#7909; c&#7911;a ch&uacute;ng ta. V&#361; tr&#7909; m&#7899;i s&#7869; kh&ocirc;ng ti&#7871;p t&#7909;c b&#7883; chi ph&#7889;i b&#7903;i ph&aacute;p l&yacute; &ldquo;th&agrave;nh, tr&#7909;, ho&#7841;i, di&#7879;t, kh&ocirc;ng&rdquo; c&#7911;a v&#361; tr&#7909; c&#361; n&#7919;a.<\/p>\n<blockquote><p><em>V&#361; tr&#7909; t&#432;&#417;ng lai c&oacute; s&#7921; c&#7843;i bi&#7871;n v&#7873; ph&#432;&#417;ng di&#7879;n n&agrave;y, m&#7897;t khi &#273;&#7871;n l&uacute;c &lsquo;ho&#7841;i&rsquo; th&igrave; c&#7847;n vi&ecirc;n dung n&oacute;, canh t&acirc;n n&oacute;, khi&#7871;n n&oacute; bi&#7871;n th&agrave;nh t&#7889;t. &#272;&oacute; ch&iacute;nh l&agrave; kh&aacute;c v&#7899;i v&#361; tr&#7909; c&#361;.<\/em><em> (<strong>Gi&#7843;ng Ph&aacute;p t&#7841;i Ph&aacute;p h&#7897;i qu&#7889;c t&#7871; New York 2004) <\/strong><\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>V&#361; tr&#7909; m&#7899;i l&agrave; vi&ecirc;n dung, t&#7889;t &#273;&#7865;p kh&ocirc;ng g&igrave; s&aacute;nh b&#7857;ng, nh&#7919;ng ng&#432;&#7901;i c&oacute; th&#7875; b&#432;&#7899;c sang v&#361; tr&#7909; m&#7899;i qu&#7843; l&agrave; v&ocirc; c&ugrave;ng c&oacute; ph&uacute;c ph&#7853;n.<\/p>\n<p>B&#7841;n &#273;&atilde; chu&#7849;n b&#7883; s&#7861;n s&agrave;ng &#273;&#7875; b&#7855;t &#273;&#7847;u cho th&#7901;i gian m&#7899;i, ngh&ecirc;nh &#273;&oacute;n v&#361; tr&#7909; m&#7899;i hay ch&#432;a?!<\/p>\n<p>Ghi ch&uacute;<\/p>\n<p>Lo&#7841;t b&agrave;i n&agrave;y c&oacute; nhi&#7873;u ph&#7847;n tr&iacute;ch d&#7851;n n&#7897;i dung trong c&aacute;c b&agrave;i gi&#7843;ng Ph&aacute;p c&#7911;a Ng&agrave;i L&yacute; H&#7891;ng Ch&iacute;, ho&agrave;n to&agrave;n d&#7921;a tr&ecirc;n l&yacute; gi&#7843;i m&#7897;t chi&#7873;u v&agrave; l&yacute; gi&#7843;i h&#7841;n ch&#7871; c&#7911;a c&aacute; nh&acirc;n t&aacute;c gi&#7843;. Do &#273;&oacute; khi tr&iacute;ch d&#7851;n kh&oacute; tr&aacute;nh kh&#7887;i &#273;o&#7841;n ch&#432;&#417;ng th&#7911; ngh&#297;a. Nguy&ecirc;n t&aacute;c c&aacute;c b&agrave;i gi&#7843;ng c&#7911;a Ng&agrave;i L&yacute; H&#7891;ng Ch&iacute; c&oacute; n&#7897;i h&agrave;m th&acirc;m s&acirc;u v&agrave; r&#7897;ng l&#7899;n, c&aacute;c &#273;&#7897;c gi&#7843; quan t&acirc;m xin h&atilde;y &#273;&#7885;c c&aacute;c b&agrave;i gi&#7843;ng Ph&aacute;p nguy&ecirc;n v&#259;n c&#7911;a Ng&agrave;i L&yacute; H&#7891;ng Ch&iacute; &#273;&#432;&#7907;c &#273;&#259;ng t&#7843;i t&#7841;i trang web: http:\/\/phapluan.org.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>T&agrave;i li&#7879;u tr&iacute;ch d&#7851;n:<\/strong><\/p>\n<p>&#12304;1&#12305; <a href=\"https:\/\/vi.falundafa.org\/lectures\/200203L.html\">Gi&#7843;ng Ph&aacute;p trong chuy&#7871;n &#273;i quanh B&#7855;c M&#7929;<\/a> (2\/2002) &ndash; L&yacute; H&#7891;ng Ch&iacute;<\/p>\n<p>&#12304;2&#12305; <a href=\"https:\/\/vi.falundafa.org\/lectures\/19980726L.html\">Gi&#7843;ng Ph&aacute;p t&#7841;i Ph&aacute;p h&#7897;i c&aacute;c ph&#7909; &#273;&#7841;o vi&ecirc;n &#7903; Tr&#432;&#7901;ng Xu&acirc;n [1998] <\/a>&nbsp;&ndash; L&yacute; H&#7891;ng Ch&iacute;<\/p>\n<p>&#12304;3&#12305;<a href=\"http:\/\/phapluan.org\/jw\/kinh_van_20040228.html\">Gi&#7843;ng Ph&aacute;p t&#7841;i Ph&aacute;p h&#7897;i mi&#7873;n t&acirc;y M&#7929; qu&#7889;c 2004 [Los Angeles]<\/a> &ndash; L&yacute; H&#7891;ng Ch&iacute;<\/p>\n<p>&#12304;4&#12305; <a href=\"http:\/\/phapluan.org\/jw\/kinh_van_20100905.html\">Gi&#7843;ng Ph&aacute;p t&#7841;i Ph&aacute;p h&#7897;i New York n&#259;m 2010<\/a> &ndash; L&yacute; H&#7891;ng Ch&iacute;<\/p>\n<p>&#12304;5&#12305; <a href=\"http:\/\/phapluan.org\/book\/zfl_html\/index.html\">Chuy&#7875;n Ph&aacute;p Lu&acirc;n<\/a> &ndash; L&yacute; H&#7891;ng Ch&iacute;<\/p>\n<p>&#12304;6&#12305;<a href=\"http:\/\/phapluan.org\/jw\/kinh_van_20041121.html\">Gi&#7843;ng Ph&aacute;p t&#7841;i Ph&aacute;p h&#7897;i qu&#7889;c t&#7871; New York 2004<\/a> &ndash; L&yacute; H&#7891;ng Ch&iacute;<\/p>\n<p>T&agrave;i li&#7879;u tham kh&#7843;o:<\/p>\n<ul>\n<li>PBS-TV\/NOVA: &ldquo;The Fabric Of The Cosmos&rdquo; (Updated: November 2011).<\/li>\n<li>The Fabric of the Cosmos: Space, Time, and the Texture of Reality (2004). Alfred A. Knopf division, Random House, ISBY 0-375-41288-3<\/li>\n<li>Nguy&ecirc;n l&yacute; to&aacute;n h&#7885;c c&#7911;a tri&#7871;t h&#7885;c t&#7921; nhi&ecirc;n (xu&#7845;t b&#7843;n n&#259;m 2006), t&aacute;c gi&#7843; Newton, b&#7843;n d&#7883;ch ti&#7871;ng Trung c&#7911;a Tri&#7879;u Tr&#7845;n Giang, m&atilde; xu&#7845;t b&#7843;n ISBN 7-100-04513-4<\/li>\n<\/ul>\n<p>Xem ti&#7871;p <a href=\"http:\/\/chanhkien.org\/2017\/11\/loat-bai-nhan-thuc-ve-vu-tru-chan-thuc-3-nhan-thuc-ve-vu-tru.html\">Ph&#7847;n 3<\/a><\/p>\n<p>D&#7883;ch t&#7915;:<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.zhengjian.org\/2015\/12\/02\/149636.%E4%BA%94%E9%9B%86%E7%B3%BB%E5%88%97%E7%89%87-%E8%AE%A4%E8%AF%86%E7%9C%9F%E5%AE%9E%E7%9A%84%E5%AE%87%E5%AE%99%E4%B9%8B%E4%BA%8C%EF%BC%9A%E8%AE%A4%E8%AF%86%E6%97%B6%E9%97%B4.html\">http:\/\/www.zhengjian.org\/2015\/12\/02\/149<\/a><a href=\"http:\/\/www.zhengjian.org\/2015\/12\/02\/149636.%E4%BA%94%E9%9B%86%E7%B3%BB%E5%88%97%E7%89%87-%E8%AE%A4%E8%AF%86%E7%9C%9F%E5%AE%9E%E7%9A%84%E5%AE%87%E5%AE%99%E4%B9%8B%E4%BA%8C%EF%BC%9A%E8%AE%A4%E8%AF%86%E6%97%B6%E9%97%B4.html\">6<\/a><a href=\"http:\/\/www.zhengjian.org\/2015\/12\/02\/149636.%E4%BA%94%E9%9B%86%E7%B3%BB%E5%88%97%E7%89%87-%E8%AE%A4%E8%AF%86%E7%9C%9F%E5%AE%9E%E7%9A%84%E5%AE%87%E5%AE%99%E4%B9%8B%E4%BA%8C%EF%BC%9A%E8%AE%A4%E8%AF%86%E6%97%B6%E9%97%B4.html\">36.&#20116;&#38598;&#31995;&#21015;&#29255;-&#35748;&#35782;&#30495;&#23454;&#30340;&#23431;&#23449;&#20043;&#20108;&#65306;&#35748;&#35782;&#26102;&#38388;.html<\/a><\/p>\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[ChanhKien.org]&nbsp;Th&#7901;i gian l&agrave; g&igrave;? S&#7921; kh&aacute;c nhau gi&#7919;a qu&aacute; kh&#7913;, hi&#7879;n t&#7841;i v&agrave; t&#432;&#417;ng lai ph&#7843;i ch&#259;ng ch&#7881; l&agrave; &#7843;o gi&aacute;c &#259;n s&acirc;u v&agrave;o ti&#7873;m th&#7913;c? T&#7841;i sao th&#7901;i gian lu&ocirc;n chuy&#7875;n &#273;&#7897;ng h&#432;&#7899;ng v&#7873; t&#432;&#417;ng lai? Th&#7901;i gian c&oacute; &#273;i&#7875;m b&#7855;t &#273;&#7847;u v&agrave; &#273;i&#7875;m k&#7871;t th&uacute;c kh&ocirc;ng? M&#7901;i c&aacute;c b&#7841;n &#273;&#7885;c b&agrave;i vi&#7871;t n&agrave;y [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[304,84],"tags":[200],"class_list":["post-24900","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-loat-bai","category-vu-tru-hoc","tag-vu-tru-chan-thuc"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Lo\u1ea1t b\u00e0i nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 v\u0169 tr\u1ee5 ch\u00e2n th\u1ef1c (2): Nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 th\u1eddi gian - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/2016\/10\/loat-bai-nhan-thuc-ve-vu-tru-chan-thuc-2-nhan-thuc-ve-thoi-gian.html\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Lo\u1ea1t b\u00e0i nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 v\u0169 tr\u1ee5 ch\u00e2n th\u1ef1c (2): Nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 th\u1eddi gian - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[ChanhKien.org]&nbsp;Th&#7901;i gian l&agrave; g&igrave;? S&#7921; kh&aacute;c nhau gi&#7919;a qu&aacute; kh&#7913;, hi&#7879;n t&#7841;i v&agrave; t&#432;&#417;ng lai ph&#7843;i ch&#259;ng ch&#7881; l&agrave; &#7843;o gi&aacute;c &#259;n s&acirc;u v&agrave;o ti&#7873;m th&#7913;c? T&#7841;i sao th&#7901;i gian lu&ocirc;n chuy&#7875;n &#273;&#7897;ng h&#432;&#7899;ng v&#7873; t&#432;&#417;ng lai? Th&#7901;i gian c&oacute; &#273;i&#7875;m b&#7855;t &#273;&#7847;u v&agrave; &#273;i&#7875;m k&#7871;t th&uacute;c kh&ocirc;ng? M&#7901;i c&aacute;c b&#7841;n &#273;&#7885;c b&agrave;i vi&#7871;t n&agrave;y [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/2016\/10\/loat-bai-nhan-thuc-ve-vu-tru-chan-thuc-2-nhan-thuc-ve-thoi-gian.html\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-10-12T03:09:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-05-30T20:54:04+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"quychan\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"quychan\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"51 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2016\/10\/loat-bai-nhan-thuc-ve-vu-tru-chan-thuc-2-nhan-thuc-ve-thoi-gian.html#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2016\/10\/loat-bai-nhan-thuc-ve-vu-tru-chan-thuc-2-nhan-thuc-ve-thoi-gian.html\"},\"author\":{\"name\":\"quychan\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/f039890d84d17582c935890e882bd897\"},\"headline\":\"Lo\u1ea1t b\u00e0i nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 v\u0169 tr\u1ee5 ch\u00e2n th\u1ef1c (2): Nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 th\u1eddi gian\",\"datePublished\":\"2016-10-12T03:09:20+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-30T20:54:04+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2016\/10\/loat-bai-nhan-thuc-ve-vu-tru-chan-thuc-2-nhan-thuc-ve-thoi-gian.html\"},\"wordCount\":10152,\"keywords\":[\"Nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 v\u0169 tr\u1ee5 ch\u00e2n th\u1ef1c\"],\"articleSection\":[\"Lo\u1ea1t b\u00e0i (Series)\",\"V\u0169 tr\u1ee5 h\u1ecdc\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2016\/10\/loat-bai-nhan-thuc-ve-vu-tru-chan-thuc-2-nhan-thuc-ve-thoi-gian.html\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2016\/10\/loat-bai-nhan-thuc-ve-vu-tru-chan-thuc-2-nhan-thuc-ve-thoi-gian.html\",\"name\":\"Lo\u1ea1t b\u00e0i nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 v\u0169 tr\u1ee5 ch\u00e2n th\u1ef1c (2): Nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 th\u1eddi gian - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\"},\"datePublished\":\"2016-10-12T03:09:20+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-30T20:54:04+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/f039890d84d17582c935890e882bd897\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2016\/10\/loat-bai-nhan-thuc-ve-vu-tru-chan-thuc-2-nhan-thuc-ve-thoi-gian.html#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2016\/10\/loat-bai-nhan-thuc-ve-vu-tru-chan-thuc-2-nhan-thuc-ve-thoi-gian.html\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2016\/10\/loat-bai-nhan-thuc-ve-vu-tru-chan-thuc-2-nhan-thuc-ve-thoi-gian.html#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Lo\u1ea1t b\u00e0i nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 v\u0169 tr\u1ee5 ch\u00e2n th\u1ef1c (2): Nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 th\u1eddi gian\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\",\"name\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"description\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/f039890d84d17582c935890e882bd897\",\"name\":\"quychan\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/291fd00e18354de0898efb1cf78f02d71c82368b9adb14532cdee53087e55408?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/291fd00e18354de0898efb1cf78f02d71c82368b9adb14532cdee53087e55408?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"quychan\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/\"],\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/author\/quychan\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Lo\u1ea1t b\u00e0i nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 v\u0169 tr\u1ee5 ch\u00e2n th\u1ef1c (2): Nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 th\u1eddi gian - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/chanhkien.org\/2016\/10\/loat-bai-nhan-thuc-ve-vu-tru-chan-thuc-2-nhan-thuc-ve-thoi-gian.html","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Lo\u1ea1t b\u00e0i nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 v\u0169 tr\u1ee5 ch\u00e2n th\u1ef1c (2): Nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 th\u1eddi gian - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","og_description":"[ChanhKien.org]&nbsp;Th&#7901;i gian l&agrave; g&igrave;? S&#7921; kh&aacute;c nhau gi&#7919;a qu&aacute; kh&#7913;, hi&#7879;n t&#7841;i v&agrave; t&#432;&#417;ng lai ph&#7843;i ch&#259;ng ch&#7881; l&agrave; &#7843;o gi&aacute;c &#259;n s&acirc;u v&agrave;o ti&#7873;m th&#7913;c? T&#7841;i sao th&#7901;i gian lu&ocirc;n chuy&#7875;n &#273;&#7897;ng h&#432;&#7899;ng v&#7873; t&#432;&#417;ng lai? Th&#7901;i gian c&oacute; &#273;i&#7875;m b&#7855;t &#273;&#7847;u v&agrave; &#273;i&#7875;m k&#7871;t th&uacute;c kh&ocirc;ng? M&#7901;i c&aacute;c b&#7841;n &#273;&#7885;c b&agrave;i vi&#7871;t n&agrave;y [&hellip;]","og_url":"https:\/\/chanhkien.org\/2016\/10\/loat-bai-nhan-thuc-ve-vu-tru-chan-thuc-2-nhan-thuc-ve-thoi-gian.html","og_site_name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","article_published_time":"2016-10-12T03:09:20+00:00","article_modified_time":"2025-05-30T20:54:04+00:00","author":"quychan","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"quychan","Est. reading time":"51 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2016\/10\/loat-bai-nhan-thuc-ve-vu-tru-chan-thuc-2-nhan-thuc-ve-thoi-gian.html#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2016\/10\/loat-bai-nhan-thuc-ve-vu-tru-chan-thuc-2-nhan-thuc-ve-thoi-gian.html"},"author":{"name":"quychan","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/f039890d84d17582c935890e882bd897"},"headline":"Lo\u1ea1t b\u00e0i nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 v\u0169 tr\u1ee5 ch\u00e2n th\u1ef1c (2): Nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 th\u1eddi gian","datePublished":"2016-10-12T03:09:20+00:00","dateModified":"2025-05-30T20:54:04+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2016\/10\/loat-bai-nhan-thuc-ve-vu-tru-chan-thuc-2-nhan-thuc-ve-thoi-gian.html"},"wordCount":10152,"keywords":["Nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 v\u0169 tr\u1ee5 ch\u00e2n th\u1ef1c"],"articleSection":["Lo\u1ea1t b\u00e0i (Series)","V\u0169 tr\u1ee5 h\u1ecdc"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2016\/10\/loat-bai-nhan-thuc-ve-vu-tru-chan-thuc-2-nhan-thuc-ve-thoi-gian.html","url":"https:\/\/chanhkien.org\/2016\/10\/loat-bai-nhan-thuc-ve-vu-tru-chan-thuc-2-nhan-thuc-ve-thoi-gian.html","name":"Lo\u1ea1t b\u00e0i nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 v\u0169 tr\u1ee5 ch\u00e2n th\u1ef1c (2): Nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 th\u1eddi gian - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website"},"datePublished":"2016-10-12T03:09:20+00:00","dateModified":"2025-05-30T20:54:04+00:00","author":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/f039890d84d17582c935890e882bd897"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2016\/10\/loat-bai-nhan-thuc-ve-vu-tru-chan-thuc-2-nhan-thuc-ve-thoi-gian.html#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2016\/10\/loat-bai-nhan-thuc-ve-vu-tru-chan-thuc-2-nhan-thuc-ve-thoi-gian.html"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2016\/10\/loat-bai-nhan-thuc-ve-vu-tru-chan-thuc-2-nhan-thuc-ve-thoi-gian.html#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/chanhkien.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Lo\u1ea1t b\u00e0i nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 v\u0169 tr\u1ee5 ch\u00e2n th\u1ef1c (2): Nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 th\u1eddi gian"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website","url":"https:\/\/chanhkien.org\/","name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","description":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/f039890d84d17582c935890e882bd897","name":"quychan","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/291fd00e18354de0898efb1cf78f02d71c82368b9adb14532cdee53087e55408?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/291fd00e18354de0898efb1cf78f02d71c82368b9adb14532cdee53087e55408?s=96&d=mm&r=g","caption":"quychan"},"sameAs":["http:\/\/"],"url":"https:\/\/chanhkien.org\/author\/quychan"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24900","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24900"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24900\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24900"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24900"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24900"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}