{"id":11913,"date":"2011-05-09T19:15:58","date_gmt":"2011-05-09T19:15:58","guid":{"rendered":"https:\/\/chanhkien.org\/?p=11913"},"modified":"2025-05-12T10:27:46","modified_gmt":"2025-05-12T03:27:46","slug":"nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html","title":{"rendered":"T\u1eadn gi\u1ea3i \u00abC\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7\u00bb c\u1ee7a Nostradamus (13): \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-16149\" title=\"NostradamusProphecy\" alt=\"\" src=\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/NostradamusProphecy.jpg\" width=\"350\" height=\"519\" srcset=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/NostradamusProphecy.jpg 350w, https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/NostradamusProphecy-202x300.jpg 202w\" sizes=\"(max-width: 350px) 100vw, 350px\" \/><\/p>\n<p><strong>[Chanhkien.org]<\/strong><\/p>\n<p><strong>CH\u01af\u01a0NG II: Nh\u00ecn l\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ph\u1ea7n 4: \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II v\u00e0 v\u1ec1 sau<\/strong><\/p>\n<p><strong>A. Kh\u00fac d\u1ea1o \u0111\u1ea7u tr\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II<\/strong><\/p>\n<p><strong>Nh\u00e0 \u0111\u1ed9c t\u00e0i Franco c\u1ee7a T\u00e2y Ban Nha l\u1eadp nghi\u1ec7p<\/strong><\/p>\n<blockquote>\n<p><strong>C\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7 III, Kh\u1ed5 90<\/strong><\/p>\n<p>Nguy\u00ean v\u0103n ti\u1ebfng Ph\u00e1p:<\/p>\n<p><em>Le grand satyre &amp; Tygre d&#8217;Hycarnie,<br \/>\nDon pr\u00e9sent\u00e9 \u00e0 ceux de l&#8217;Ocean :<br \/>\nVn chef de classe ystra de Carmanie,<br \/>\nQui prendra terre au Tyrran Phocean.<\/em><\/p>\n<p>Ti\u1ebfng Anh:<\/p>\n<p><em>The great Satyr and Tiger of Hyrcania,<br \/>\nGift presented to those of the Ocean:<br \/>\nA fleet&#8217;s chief will set out from Carmania,<br \/>\nOne who will take land at the Tyrren Phocaean.<\/em><\/p>\n<p>Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t:<\/p>\n<p><em>Th\u1ea7n d\u00ea v\u0129 \u0111\u1ea1i v\u00e0 con h\u1ed5 c\u1ee7a Hyrcania,<br \/>\nM\u00f3n qu\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng:<br \/>\nT\u01b0 l\u1ec7nh h\u1ea1m \u0111\u1ed9i s\u1ebd xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb Carmania,<br \/>\nNg\u01b0\u1eddi s\u1ebd l\u1ea5y \u0111\u1ea5t t\u1ea1i Tyrren Phocaean.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>C\u00e2u \u0111\u1ea7u ti\u00ean b\u00e0i th\u01a1 n\u00e0y l\u00e0 m\u1eadt m\u00e3 th\u1eddi gian: Th\u1ea7n d\u00ea (<em>Satyr<\/em>) theo truy\u1ec1n thuy\u1ebft Hy L\u1ea1p l\u00e0 m\u1ed9t sinh v\u1eadt \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh th\u00fa, c\u00f3 s\u1eebng gi\u1ed1ng s\u1eebng tr\u00e2u; &#8220;Th\u1ea7n d\u00ea v\u0129 \u0111\u1ea1i&#8221; l\u00e0 ch\u1ec9 n\u0103m &#8220;\u1ea4t S\u1eedu&#8221;, trong \u0111\u00f3 &#8220;\u1ea4t&#8221; l\u00e0 &#8220;M\u1ed9c&#8221;, &#8220;S\u1eedu&#8221; l\u00e0 &#8220;tr\u00e2u&#8221;, t\u1ee9c n\u0103m 1925; &#8220;con h\u1ed5 c\u1ee7a Hyrcania&#8221; l\u00e0 ch\u1ec9 n\u0103m &#8220;H\u1ed5&#8221;, t\u1ee9c n\u0103m 1926 &#8220;B\u00ednh D\u1ea7n&#8221;. &#8220;Hyrcania&#8221; l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ec9nh c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Ba T\u01b0 c\u1ed5, n\u1eb1m \u1edf ph\u00eda \u0110\u00f4ng \u0110\u1ecba Trung H\u1ea3i; b\u00e0i th\u01a1 ti\u00ean tri n\u00e0y n\u00f3i v\u1ec1 cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh Morocco t\u1eeb n\u0103m 1920 \u0111\u1ebfn n\u0103m 1926 \u1edf ph\u00eda T\u00e2y \u0110\u1ecba Trung H\u1ea3i; trong \u0111\u00f3 T\u00e2y Ban Nha giao chi\u1ebfn v\u1edbi hai b\u1ed9 l\u1ea1c b\u1ea3n x\u1ee9 c\u1ee7a Morocco. N\u0103m 1921, khi chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u t\u1ea1i \u0111\u00e2y, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i T\u00e2y Ban Nha b\u1ecb t\u1ed5n th\u1ea5t l\u1edbn h\u01a1n, li\u00ean t\u1ee5c b\u1ecb qu\u00e2n b\u1ed9 l\u1ea1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u00e1p ch\u1ebf. \u0110\u1ebfn n\u0103m 1925, Ph\u00e1p gia nh\u1eadp chi\u1ebfn tranh, gi\u00fap b\u00ean T\u00e2y Ban Nha, nh\u1edd \u0111\u00f3 Ph\u00e1p v\u00e0 T\u00e2y Ban Nha gi\u00e0nh th\u1eafng l\u1ee3i v\u00e0o n\u0103m 1926; \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 &#8220;M\u00f3n qu\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng&#8221; \u1edf c\u00e2u th\u01a1 th\u1ee9 hai.<\/p>\n<p>C\u00e2u th\u1ee9 t\u01b0 b\u00e0i th\u01a1 ch\u1ec9 n\u0103m 1925, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Ph\u00e1p t\u1eeb h\u01b0\u1edbng Nam ti\u1ebfn c\u00f4ng b\u1ed9 l\u1ea1c Morocco. N\u0103m 1926, hai b\u1ed9 l\u1ea1c \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, v\u00e0 Ph\u00e1p l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t v\u00f9ng \u0111\u1ea5t l\u1edbn t\u1ea1i Morocco; v\u00f9ng \u0111\u1ea5t n\u00e0y tr\u1edf th\u00e0nh thu\u1ed9c \u0111\u1ecba c\u1ee7a Ph\u00e1p, c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 &#8220;Tyrren Phocaean&#8221;. C\u00e2u th\u1ee9 ba b\u00e0i th\u01a1 &#8220;T\u01b0 l\u1ec7nh h\u1ea1m \u0111\u1ed9i s\u1ebd xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb Carmania&#8221; l\u00e0 n\u00f3i v\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m 1925, T\u00e2y Ban Nha \u0111\u1ed5 b\u1ed9 l\u00ean m\u1ed9t c\u1ea3ng c\u1ee7a Morocco; \u0111\u1ebfn n\u0103m 1926 ho\u00e0n to\u00e0n gi\u00e0nh l\u1ea1i thu\u1ed9c \u0111\u1ecba T\u00e2y Morocco. &#8220;Carmania&#8221; v\u00e0 &#8220;Hyrcania&#8221; \u0111\u1ec1u l\u00e0 c\u00e1c t\u1ec9nh c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Ba T\u01b0 c\u1ed5 \u0111\u1ea1i, \u1edf \u0111\u00e2y ch\u1ec9 \u0111\u1ecba khu thu\u1ed9c Morocco, v\u1ec1 sau c\u1ea3ng n\u00e0y tr\u1edf th\u00e0nh qu\u00e2n c\u1ea3ng c\u1ee7a thu\u1ed9c \u0111\u1ecba Morocco. &#8220;T\u01b0 l\u1ec7nh h\u1ea1m \u0111\u1ed9i&#8221; xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i ai kh\u00e1c m\u00e0 ch\u00ednh l\u00e0 nh\u00e0 \u0111\u1ed9c t\u00e0i Franco c\u1ee7a T\u00e2y Ban Nha sau n\u00e0y. Trong chi\u1ebfn tranh Morocco l\u1ea7n th\u1ee9 hai, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i ch\u1ee7 l\u1ef1c T\u00e2y Ban Nha ch\u00ednh l\u00e0 &#8220;binh \u0111o\u00e0n l\u00ea d\u01b0\u01a1ng T\u00e2y Ban Nha&#8221; do Franco th\u1ed1ng l\u0129nh. Th\u00e1ng 9 n\u0103m 1925, l\u00e0n s\u00f3ng \u0111\u1ed5 b\u1ed9 \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00ean Morocco ch\u00ednh l\u00e0 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i c\u1ee7a Franco; sau \u0111\u00f3 Franco nh\u1eadm ch\u1ee9c To\u00e0n quy\u1ec1n thu\u1ed9c \u0111\u1ecba T\u00e2y Morocco. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 n\u01a1i ph\u00e1t t\u00edch c\u1ee7a Franco; &#8220;binh \u0111o\u00e0n l\u00ea d\u01b0\u01a1ng T\u00e2y Ban Nha&#8221; \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh qu\u00e2n \u0111\u1ed9i ch\u1ee7 l\u1ef1c c\u1ee7a Franco. N\u0103m 1936, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Franco xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb T\u00e2y Morocco v\u00e0 ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng cu\u1ed9c n\u1ed9i chi\u1ebfn T\u00e2y Ban Nha.<\/p>\n<p><strong>Mussolini ra \u0111\u1eddi v\u00e0 \u0111o\u1ea1t ch\u00ednh quy\u1ec1n<\/strong><\/p>\n<blockquote>\n<p><strong>C\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7 VII, Kh\u1ed5 32<\/strong><\/p>\n<p>Nguy\u00ean v\u0103n ti\u1ebfng Ph\u00e1p:<\/p>\n<p><em>Du mont Royal naistra d&#8217;vne casane,<br \/>\nQui caue, &amp; compte viendra tyranniser,<br \/>\nDresser copie de la marche Millane,<br \/>\nFauene, Florence d&#8217;or &amp; gens espuiser.<\/em><\/p>\n<p>Ti\u1ebfng Anh:<\/p>\n<p><em>From the bank of Montereale will be born one<br \/>\nwho bores and calculates becoming a tyrant.<br \/>\nTo raise a force in the marches of Milan,<br \/>\nto drain Faenza and Florence of gold and men.<\/em><\/p>\n<p>Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t:<\/p>\n<p><em>T\u1eeb b\u00ean b\u1edd Montereale s\u1ebd sinh ra m\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n<br \/>\nNg\u01b0\u1eddi lu\u1ed3n l\u00e1ch v\u00e0 t\u00ednh to\u00e1n tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t b\u1ea1o ch\u00faa.<br \/>\n\u0110\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng trong nh\u1eefng cu\u1ed9c h\u00e0nh qu\u00e2n c\u1ee7a Milan,<br \/>\n\u0110\u1ec3 l\u00e0m ki\u1ec7t qu\u1ec7 v\u00e0ng v\u00e0 \u0111\u00e0n \u00f4ng c\u1ee7a Faenza v\u00e0 Florence.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>B\u00e0i th\u01a1 n\u00e0y ch\u00ednh x\u00e1c l\u00e0 ti\u00ean tri v\u1ec1 s\u1ef1 ra \u0111\u1eddi v\u00e0 l\u1eadp nghi\u1ec7p c\u1ee7a nh\u00e0 \u0111\u1ed9c t\u00e0i \u00dd Mussolini trong \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II. C\u00e2u th\u01a1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean &#8220;T\u1eeb b\u00ean b\u1edd Montereale s\u1ebd sinh ra m\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n&#8221; l\u00e0 ti\u00ean tri v\u1ec1 n\u01a1i sinh c\u1ee7a Mussolini l\u00e0 b\u00ean b\u1edd s\u00f4ng Montone. N\u01b0\u1edbc \u00dd \u0111\u00fang l\u00e0 c\u00f3 s\u00f4ng Montone; \u0111\u00e2y l\u00e0 con s\u00f4ng \u1edf v\u00f9ng Romagna thu\u1ed9c mi\u1ec1n B\u1eafc n\u01b0\u1edbc \u00dd, kh\u1edfi ngu\u1ed3n t\u1eeb d\u00e3y Apennines v\u00e0 ch\u1ea3y qua Forl\u00ec, sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn Ravenna v\u00e0 tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ed5 ra bi\u1ec3n. Mussolini sinh ra t\u1ea1i Dovia di Predappio, m\u1ed9t th\u1ecb tr\u1ea5n nh\u1ecf thu\u1ed9c Forl\u00ec, v\u00f9ng Romagna, \u00dd v\u00e0o ng\u00e0y 29 th\u00e1ng 7 n\u0103m 1883. M\u1eb9 Mussolini l\u00e0 gi\u00e1o vi\u00ean, cha l\u00e0 th\u1ee3 r\u00e8n, c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng th\u00e0nh ph\u1ea7n t\u00edch c\u1ef1c \u1ee7ng h\u1ed9 ch\u1ee7 ngh\u0129a x\u00e3 h\u1ed9i. C\u00e2u th\u01a1 th\u1ee9 hai mi\u00eau t\u1ea3 m\u1ed9t c\u00e1ch h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a Mussolini: &#8220;Ng\u01b0\u1eddi lu\u1ed3n l\u00e1ch v\u00e0 t\u00ednh to\u00e1n tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t b\u1ea1o ch\u00faa&#8221;. &#8220;Lu\u1ed3n l\u00e1ch v\u00e0 t\u00ednh to\u00e1n&#8221; \u1edf \u0111\u00e2y theo ngh\u0129a b\u00f3ng, ch\u1ee9 kh\u00f4ng nh\u01b0 d\u1ecbch th\u1eb3ng t\u1eeb ti\u1ebfng Anh l\u00e0 &#8220;khoan v\u00e0 t\u00ednh&#8221;; nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y ng\u00f4n ng\u1eef kh\u1ea3i th\u1ecb c\u1ee7a Th\u1ea7n trong \u00abC\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7\u00bb l\u00e0 t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 v\u1edbi ti\u1ebfng H\u00e1n.<\/p>\n<p>C\u00e2u th\u01a1 th\u1ee9 ba ti\u00ean tri v\u1ec1 n\u01a1i l\u1eadp nghi\u1ec7p c\u1ee7a Mussolini l\u00e0 Milan: Th\u00e1ng 3 n\u0103m 1919, Mussolini th\u00e0nh l\u1eadp t\u1ed5 ch\u1ee9c &#8220;Chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u Ph\u00e1t-x\u00edt&#8221; t\u1ea1i Milan; n\u0103m 1921, \u00f4ng ta \u0111\u1ed5i t\u00ean t\u1ed5 ch\u1ee9c th\u00e0nh &#8220;\u0110\u1ea3ng Ph\u00e1t-x\u00edt Qu\u1ed1c gia \u00dd&#8221; v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh l\u00e3nh t\u1ee5 \u0111\u1ea3ng n\u00e0y. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi c\u00e2u th\u01a1 n\u00e0y c\u0169ng ho\u00e0n to\u00e0n chu\u1ea9n x\u00e1c khi ti\u00ean tri v\u1ec1 chi\u1ebfn d\u1ecbch &#8220;ti\u1ebfn v\u1ec1 La M\u00e3&#8221; (<em>March on Rome<\/em>) c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng Ph\u00e1t-x\u00edt \u00dd v\u00e0o th\u00e1ng 10 n\u0103m 1922, m\u00e0 c\u00e2u th\u01a1 m\u00f4 t\u1ea3 l\u00e0 &#8220;nh\u1eefng cu\u1ed9c h\u00e0nh qu\u00e2n c\u1ee7a Milan&#8221; (<em>marches of Milan<\/em>). \u0110\u00e2y l\u00e0 cu\u1ed9c h\u00e0nh qu\u00e2n t\u1eeb t\u1ed5ng b\u1ed9 qu\u00e2n ph\u00e1t-x\u00edt \u1edf Milan \u0111\u1ebfn Rome. N\u0103m 1922, \u0110\u1ea3ng Ph\u00e1t-x\u00edt c\u1ee7a Mussolini \u0111\u00e3 kh\u1ed1ng ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00f9ng b\u00ecnh nguy\u00ean Po c\u00f9ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u khu v\u1ef1c kh\u00e1c tr\u00ean to\u00e0n qu\u1ed1c. Ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 10, Mussolini ch\u1ec9 huy 30.000 qu\u00e2n ph\u00e1t-x\u00edt &#8220;\u00e1o \u0111en&#8221; ti\u1ebfn qu\u00e2n t\u1eeb Milan v\u1ec1 Rome, ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng b\u1ea1o lo\u1ea1n nh\u1eb1m \u0111o\u1ea1t ch\u00ednh quy\u1ec1n. \u0110\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba n\u1ed9i chi\u1ebfn, Qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng \u00dd \u0111\u00e3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m Benito Mussolini l\u00e0m Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng n\u1ed9i c\u00e1c v\u00e0o ng\u00e0y 29 th\u00e1ng 10. C\u00e2u th\u01a1 th\u1ee9 t\u01b0 l\u00e0 n\u00f3i s\u1ef1 \u0111\u1ed9c t\u00e0i ph\u00e1t-x\u00edt c\u1ee7a Mussolini \u0111\u00e3 d\u1eabn n\u01b0\u1edbc \u00dd v\u00e0o v\u1ef1c s\u00e2u tai h\u1ecda trong \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 ti\u00eau hao t\u00e0i nguy\u00ean v\u00e0 kinh t\u1ebf c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc \u00dd, n\u00f3 c\u00f2n ti\u00eau hao r\u1ea5t nhi\u1ec1u nh\u00e2n l\u1ef1c, v\u00e0 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u01a1ng vong c\u1ee7a trong \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II c\u1ee7a \u00dd l\u00e0 r\u1ea5t l\u1edbn, \u0111\u00fang l\u00e0 &#8220;l\u00e0m ki\u1ec7t qu\u1ec7 v\u00e0ng v\u00e0 \u0111\u00e0n \u00f4ng c\u1ee7a Faenza v\u00e0 Florence&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Mussolini h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 \u0111\u1ed9c t\u00e0i<\/strong><\/p>\n<blockquote>\n<p><strong>C\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7 VI, Kh\u1ed5 20<\/strong><\/p>\n<p>Nguy\u00ean v\u0103n ti\u1ebfng Ph\u00e1p:<\/p>\n<p><em>L&#8217;vnion fainste sera peu de duree<br \/>\nDes vns changes reformez la pluspart :<br \/>\nDans les vaisseaux sera gent enduree,<br \/>\nLors aura Rome vn nouueau Liepart.<\/em><\/p>\n<p>Ti\u1ebfng Anh:<\/p>\n<p><em>The feigned union will be of short duration,<br \/>\nSome changed most reformed:<br \/>\nIn the vessels people will be in suffering,<br \/>\nThen Rome will have a new Leopard.<\/em><\/p>\n<p>Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t:<\/p>\n<p><em>Li\u00ean hi\u1ec7p gi\u1ea3 s\u1ebd ch\u1ec9 trong th\u1eddi gian ng\u1eafn,<br \/>\nM\u1ed9t s\u1ed1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i, \u0111a s\u1ed1 c\u1ea3i c\u00e1ch:<br \/>\nNg\u01b0\u1eddi d\u00e2n s\u1ebd \u0111au \u0111\u1edbn trong nh\u1eefng con thuy\u1ec1n,<br \/>\nR\u1ed3i La M\u00e3 s\u1ebd c\u00f3 m\u1ed9t con b\u00e1o m\u1edbi.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>B\u00e0i th\u01a1 n\u00e0y ch\u00ednh l\u00e0 ti\u00ean tri sau khi \u0111o\u1ea1t ch\u00ednh quy\u1ec1n n\u0103m 1922, Mussolini theo h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ed9c t\u00e0i ch\u1ec9 trong m\u1ea5y n\u0103m ng\u1eafn ng\u1ee7i. C\u00e2u \u0111\u1ea7u ti\u00ean b\u00e0i th\u01a1 \u0111\u1ec1 c\u1eadp ch\u00ednh ph\u1ee7 ban \u0111\u1ea7u m\u00e0 Mussolini t\u1eadp h\u1ee3p l\u00e0 &#8220;Ch\u00ednh ph\u1ee7 Li\u00ean hi\u1ec7p C\u00e1nh h\u1eefu&#8221;, trong \u0111\u00f3 bao g\u1ed3m nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi theo ch\u1ee7 ngh\u0129a ph\u00e1t-x\u00edt, ch\u1ee7 ngh\u0129a qu\u1ed1c gia, \u0110\u1ea3ng T\u1ef1 do v\u00e0 \u0110\u1ea3ng Nh\u00e2n d\u00e2n. Tuy nhi\u00ean lo\u1ea1i li\u00ean minh n\u00e0y ch\u1ec9 l\u00e0 &#8220;gi\u1ea3&#8221;, m\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a Mussolini l\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng n\u1ec1n \u0111\u1ed9c t\u00e0i c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a ph\u00e1t-x\u00edt, do \u0111\u00f3 &#8220;Ch\u00ednh ph\u1ee7 Li\u00ean hi\u1ec7p C\u00e1nh h\u1eefu&#8221; n\u00e0y \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean &#8220;s\u1ebd ch\u1ec9 trong th\u1eddi gian ng\u1eafn&#8221;. C\u00e2u th\u1ee9 hai b\u00e0i th\u01a1 m\u00f4 t\u1ea3 Mussolini d\u00f9ng c\u00e1c lo\u1ea1i th\u1ee7 \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ec3 ph\u00e2n h\u00f3a v\u00e0 lo\u1ea1i b\u1ecf c\u00e1c ch\u00ednh \u0111\u1ea3ng kh\u00e1c, &#8220;M\u1ed9t s\u1ed1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i, \u0111a s\u1ed1 c\u1ea3i c\u00e1ch&#8221;, t\u1ee9c l\u00e0 h\u1ed1i l\u1ed9 v\u00e0 chuy\u1ec3n h\u00f3a m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn nh\u1ecf th\u00e0nh vi\u00ean ch\u00ednh ph\u1ee7 li\u00ean hi\u1ec7p \u0111\u1ec3 h\u1ecd tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi theo ch\u1ee7 ngh\u0129a ph\u00e1t-x\u00edt, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi lo\u1ea1i b\u1ecf v\u00e0 khai tr\u1eeb \u0111\u1ea1i b\u1ed9 ph\u1eadn \u0111\u1ea3ng ph\u00e1i kh\u00e1c trong ch\u00ednh ph\u1ee7 li\u00ean hi\u1ec7p. Th\u00e1ng 4 n\u0103m 1924, trong \u0111\u1ee3t \u0111\u1ea1i tuy\u1ec3n c\u1eed t\u1ea1i \u00dd, Mussolini li\u00ean k\u1ebft \u0110\u1ea3ng T\u1ef1 do v\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ea3ng ph\u00e1i kh\u00e1c th\u00e0nh &#8220;Li\u00ean minh Ch\u1ee7 ngh\u0129a Qu\u1ed1c gia&#8221;, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi th\u00f4ng qua b\u1ea1o l\u1ef1c kh\u1ee7ng b\u1ed1 v\u00e0 uy hi\u1ebfp c\u1eed tri \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00fang c\u1eed. Th\u00e1ng 6 n\u0103m \u1ea5y, Matteotti, l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Li\u00ean hi\u1ec7p Ch\u1ee7 ngh\u0129a X\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ec9 v\u00ec ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i Mussolini n\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng Ph\u00e1t-x\u00edt \u00e1m s\u00e1t. Ch\u00ednh ph\u1ee7 Mussolini b\u1ecb ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i, nh\u01b0ng s\u1ef1 b\u1ea1o h\u00e0nh c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a ph\u00e1t-x\u00edt \u0111\u00e3 d\u1eadp t\u1eaft nh\u1eefng ti\u1ebfng n\u00f3i b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng tr\u00ean to\u00e0n qu\u1ed1c. N\u0103m 1925, \u0110\u1ea3ng Nh\u00e2n d\u00e2n trong ch\u00ednh ph\u1ee7 li\u00ean hi\u1ec7p b\u1ecb Mussolini c\u1ea5m ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng, trong \u0111\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 \u00edt th\u00e0nh vi\u00ean \u0111i theo ch\u1ee7 ngh\u0129a ph\u00e1t-x\u00edt. Ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i \u0110\u1ea3ng T\u1ef1 do, th\u00ec nh\u1eefng l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ee7a \u0111\u1ea3ng n\u00e0y ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i Mussolini tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u00e1m s\u00e1t; v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ea3ng T\u1ef1 do trong n\u1ed9i c\u00e1c, ngo\u00e0i m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn nh\u1ecf chuy\u1ec3n ra ngo\u00e0i, th\u00ec ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i ly khai. \u0110\u1ebfn th\u00e1ng 8 n\u0103m 1925, Mussolini tr\u1edf th\u00e0nh Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng ki\u00eam B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng Ngo\u1ea1i giao, B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng Chi\u1ebfn tranh, B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng H\u1ea3i qu\u00e2n, v\u00e0 B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng H\u00e0ng kh\u00f4ng D\u00e2n d\u1ee5ng. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, n\u0103m 1925, tr\u01b0\u1edbc L\u1ec5 Gi\u00e1ng sinh m\u1ed9t ng\u00e0y, n\u01b0\u1edbc \u00dd th\u00f4ng qua m\u1ed9t lu\u1eadt, trong \u0111\u00f3 Mussolini tr\u1edf th\u00e0nh &#8220;Nguy\u00ean th\u1ee7 Qu\u1ed1c gia&#8221;; &#8220;Nguy\u00ean th\u1ee7 Qu\u1ed1c gia&#8221; kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m tr\u01b0\u1edbc Ngh\u1ecb vi\u1ec7n, v\u00e0 Ngh\u1ecb vi\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f3 quy\u1ec1n b\u00e3i mi\u1ec5n &#8220;Nguy\u00ean th\u1ee7 Qu\u1ed1c gia&#8221;. Nh\u01b0 v\u1eady, c\u00e2u th\u1ee9 t\u01b0 b\u00e0i th\u01a1 ti\u00ean tri n\u00f3i, &#8220;R\u1ed3i La M\u00e3 s\u1ebd c\u00f3 m\u1ed9t con b\u00e1o m\u1edbi&#8221; th\u00ec &#8220;con b\u00e1o&#8221; \u1edf \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 ch\u1ec9 &#8220;Nguy\u00ean th\u1ee7 Qu\u1ed1c gia&#8221; ph\u00e1t-x\u00edt Mussolini hung \u00e1c; \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u00e2u n\u00e0y c\u0169ng h\u00e0m ch\u1ee9a m\u1eadt m\u00e3 th\u1eddi gian. N\u0103m 1926, Mussolini tr\u1edf th\u00e0nh &#8220;Nguy\u00ean th\u1ee7 Qu\u1ed1c gia&#8221;; n\u0103m 1926 l\u00e0 n\u0103m &#8220;B\u00ednh D\u1ea7n&#8221;, ch\u00ednh l\u00e0 n\u0103m &#8220;H\u1ed5&#8221;. C\u00f2n c\u00e2u th\u01a1 th\u1ee9 ba ti\u00ean tri r\u1eb1ng s\u1ef1 th\u1ed1ng tr\u1ecb ph\u00e1t-x\u00edt c\u1ee7a Mussolini s\u1ebd khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u00dd ph\u1ea3i ch\u1ecbu &#8220;\u0111au \u0111\u1edbn trong nh\u1eefng con thuy\u1ec1n&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Li\u00ean minh gi\u1eefa Ph\u00e1t-x\u00edt \u00dd v\u00e0 \u0110\u1ee9c Qu\u1ed1c X\u00e3<\/strong><\/p>\n<blockquote>\n<p><strong>C\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7 IX, Kh\u1ed5 3<\/strong><\/p>\n<p>Nguy\u00ean v\u0103n ti\u1ebfng Ph\u00e1p:<\/p>\n<p><em>La magna vaqua \u00e0 Rauenne grand trouble,<br \/>\nConduicts par quinze enserrez \u00e0 Fornase :<br \/>\nA Rome naistra deux monstres \u00e0 teste double,<br \/>\nSang, feu, deluge, les plus grands \u00e0 l&#8217;espase.<\/em><\/p>\n<p>Ti\u1ebfng Anh:<\/p>\n<p><em>The &#8220;great cow&#8221; at Racenna in great trouble,<br \/>\nLed by fifteen shut up at Fornase:<br \/>\nAt Rome there will be born two double-headed monsters,<br \/>\nBlood, fire, flood, the greatest ones in space.<\/em><\/p>\n<p>Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t:<\/p>\n<p><em>&#8220;Con b\u00f2 c\u00e1i l\u1edbn&#8221; t\u1ea1i Racenna trong r\u1eafc r\u1ed1i l\u1edbn,<br \/>\nB\u1ecb d\u1eabn d\u1eaft b\u1edfi s\u1ef1 c\u00e2m l\u1eb7ng th\u1ee9 15 t\u1ea1i Fornase:<br \/>\nT\u1ea1i La M\u00e3, hai con qu\u00e1i v\u1eadt hai \u0111\u1ea7u s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra,<br \/>\nM\u00e1u, l\u1eeda, l\u0169, nh\u1eefng th\u1ee7 l\u0129nh t\u1ea1i kh\u00f4ng trung.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>B\u00e0i th\u01a1 ti\u00ean tri n\u00e0y n\u00f3i v\u1ec1 n\u0103m 1938, Ph\u00e1t-x\u00edt \u00dd v\u00e0 \u0110\u1ee9c Qu\u1ed1c X\u00e3 li\u00ean minh v\u1edbi nhau; \u0111\u1ed3ng th\u1eddi, n\u00f3 c\u0169ng ti\u00ean tri v\u1ec1 s\u1ef1 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a li\u00ean minh Ph\u00e1t-x\u00edt \u0111\u1ed1i v\u1edbi n\u01b0\u1edbc \u00dd v\u00e0 k\u1ebft c\u1ee5c th\u1ea5t b\u1ea1i c\u1ee7a Mussolini.<\/p>\n<p>Hai c\u00e2u \u0111\u1ea7u b\u00e0i th\u01a1 l\u00e0 m\u1eadt m\u00e3 th\u1eddi gian: &#8220;Racenna&#8221; l\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ecba Gi\u00e1o ho\u00e0ng t\u1ea1i \u00dd, l\u00e0 trung t\u00e2m ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a \u00dd m\u00e0 nhi\u1ec1u l\u1eddi ti\u00ean tri trong \u00abC\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7\u00bb \u0111\u1ec1 c\u1eadp t\u1edbi. &#8220;Con b\u00f2 c\u00e1i l\u1edbn&#8221; ch\u1ec9 n\u0103m 1937, t\u1ee9c n\u0103m &#8220;\u0110inh S\u1eedu&#8221;, n\u0103m con &#8220;Tr\u00e2u&#8221;; &#8220;trong r\u1eafc r\u1ed1i l\u1edbn&#8221;, m\u1ed9t m\u1eb7t ch\u1ec9 \u00dd s\u1ebd g\u1eb7p r\u1eafc r\u1ed1i l\u1edbn v\u00e0o n\u0103m 1937, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng n\u00f3i \u0111i\u1ec1u n\u00e0y k\u1ebft th\u00fac v\u00e0o n\u0103m con &#8220;Tr\u00e2u&#8221; 1937. Trong c\u00e2u th\u01a1 th\u1ee9 hai, &#8220;th\u1ee9 15&#8221; bi\u1ec3u th\u1ecb &#8220;n\u0103m th\u1ee9 15&#8221; trong m\u1ed9t gi\u00e1p 60 n\u0103m c\u1ee7a N\u00f4ng l\u1ecbch Trung Qu\u1ed1c, t\u1ee9c n\u0103m &#8220;M\u1eadu D\u1ea7n&#8221;; n\u0103m 1938 ch\u00ednh l\u00e0 n\u0103m &#8220;M\u1eadu D\u1ea7n&#8221;. &#8220;Fornase&#8221; l\u00e0 t\u00ean m\u1ed9t h\u00f2n \u0111\u1ea3o nh\u1ecf; &#8220;B\u1ecb d\u1eabn d\u1eaft b\u1edfi s\u1ef1 c\u00e2m l\u1eb7ng th\u1ee9 15 t\u1ea1i Fornase&#8221; c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 v\u00e0o n\u0103m 1938, Mussolini v\u00e0 Hitler li\u00ean minh v\u1edbi nhau, khi\u1ebfn n\u01b0\u1edbc \u00dd tr\u1edf n\u00ean c\u00f4 l\u1eadp v\u1edbi c\u00e1c qu\u1ed1c gia Ch\u00e2u \u00c2u kh\u00e1c nh\u01b0 m\u1ed9t \u201ch\u00f2n \u0111\u1ea3o\u201d.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng 10 n\u0103m 1936, \u00dd v\u00e0 \u0110\u1ee9c k\u00fd k\u1ebft &#8220;Hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc phe Tr\u1ee5c&#8221; kh\u00f4ng ch\u00ednh th\u1ee9c; \u0111\u1ebfn n\u0103m 1939, hai b\u00ean ch\u00ednh th\u1ee9c k\u00fd k\u1ebft hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc, v\u00e0 Mussolini g\u1ecdi &#8220;Hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc phe Tr\u1ee5c&#8221; l\u00e0 &#8220;Hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc S\u1eaft m\u00e1u&#8221;. Hai n\u01b0\u1edbc \u00dd v\u00e0 \u0110\u1ee9c \u0111\u00e3 c\u00f3 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng tri\u1ec3n khai h\u1ee3p t\u00e1c m\u1eadt thi\u1ebft c\u1ea3 tr\u00ean b\u00ecnh di\u1ec7n ngo\u1ea1i giao v\u00e0 qu\u00e2n s\u1ef1: N\u0103m 1936, \u00dd x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c Ethiopia, v\u00e0 c\u0169ng trong n\u0103m \u1ea5y, \u00dd v\u00e0 \u0110\u1ee9c c\u00f9ng ra s\u1ee9c gi\u00fap \u0111\u1ee1 t\u01b0\u1edbng Franco ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng n\u1ed9i chi\u1ebfn T\u00e2y Ban Nha, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ph\u00e1i &#8220;qu\u00e2n t\u00ecnh nguy\u1ec7n&#8221; t\u1edbi tr\u1ef1c ti\u1ebfp tham chi\u1ebfn. Th\u00e1ng 9 n\u0103m 1937, Mussolini vi\u1ebfng th\u0103m \u0110\u1ee9c. T\u1eeb n\u0103m 1937 \u0111\u1ebfn n\u0103m 1938, s\u1ef1 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Qu\u1ed1c X\u00e3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi n\u01b0\u1edbc \u00dd kh\u00f4ng ch\u1ec9 cu\u1ed9c h\u1ea1n trong n\u1ed7 l\u1ef1c chung v\u1ec1 qu\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 ngo\u1ea1i giao, m\u00e0 c\u00f2n b\u1eaft \u0111\u1ea7u trong l\u0129nh v\u1ef1c n\u1ed9i ch\u00ednh v\u00e0 kinh t\u1ebf; do \u0111\u00f3 c\u00e2u th\u01a1 th\u1ee9 ba m\u1edbi n\u00f3i: &#8220;T\u1ea1i La M\u00e3, hai con qu\u00e1i v\u1eadt hai \u0111\u1ea7u s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra&#8221;. N\u0103m 1938, Mussolini h\u1ecdc t\u1eadp to\u00e0n di\u1ec7n ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u1ed9i ch\u00ednh, kinh t\u1ebf v\u00e0 qu\u00e2n s\u1ef1 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Qu\u1ed1c X\u00e3; th\u1eadm ch\u00ed c\u00e1ch duy\u1ec7t binh &#8220;nghi\u00eam&#8221; c\u1ee7a qu\u00e2n \u0110\u1ee9c c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c Mussolini r\u1eadp khu\u00f4n theo, g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n La M\u00e3&#8221;. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi v\u00e0o n\u0103m 1938 t\u1ea1i \u00dd, Mussolini h\u1ecdc t\u1eadp \u0110\u1ee9c Qu\u1ed1c X\u00e3 ban b\u1ed1 &#8220;Hi\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng Ch\u1ee7ng t\u1ed9c&#8221; trong lu\u1eadt ph\u00e1p, c\u1ea5m ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i l\u00e0m vi\u1ec7c trong c\u00e1c ban ng\u00e0nh ch\u00ednh ph\u1ee7, c\u1ea5m ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Aryan k\u1ebft h\u00f4n. C\u00e2u th\u1ee9 t\u01b0 b\u00e0i th\u01a1 ti\u00ean tri r\u1eb1ng sau khi Ph\u00e1t-x\u00edt \u00dd v\u00e0 \u0110\u1ee9c Qu\u1ed1c X\u00e3 li\u00ean minh v\u1edbi nhau, nh\u00e2n d\u00e2n \u00dd trong \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II s\u1ebd ph\u1ea3i ch\u1ecbu c\u00e1c lo\u1ea1i tai n\u1ea1n &#8220;M\u00e1u, l\u1eeda, l\u0169&#8221;; c\u00f2n s\u1ed1 ph\u1eadn cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a Mussolini th\u00ec ch\u00ednh l\u00e0 &#8220;nh\u1eefng th\u1ee7 l\u0129nh t\u1ea1i kh\u00f4ng trung&#8221;. Th\u00e1ng 4 n\u0103m 1945, Mussolini b\u1ecb h\u00e0nh quy\u1ebft, thi th\u1ec3 \u00f4ng ta b\u1ecb treo tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 Milan \u0111\u1ec3 th\u1ecb ch\u00fang; l\u1eddi ti\u00ean tri qu\u1ea3 l\u00e0 phi th\u01b0\u1eddng chu\u1ea9n x\u00e1c.<\/p>\n<p><strong>T\u00e2y \u00c2u tr\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II, c\u0103n b\u1ec7nh truy\u1ec1n nhi\u1ec5m ch\u1ee7 ngh\u0129a ph\u00e1t-x\u00edt v\u00e0 chu\u1ea9n b\u1ecb chi\u1ebfn tranh<\/strong><\/p>\n<blockquote>\n<p><strong>C\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7 IX, Kh\u1ed5 55<\/strong><\/p>\n<p>Nguy\u00ean v\u0103n ti\u1ebfng Ph\u00e1p:<\/p>\n<p><em>L&#8217;horrible guerre qu&#8217;en Occident s&#8217;appre\u0192te!<br \/>\nL&#8217;an en\u0192uiuant viendra la pe\u0192tilence<br \/>\nSi fort terrible, que ieune, vieil, ne be\u0192te.<br \/>\nSang, feu, Mercu. Mars, Iupiter en France.<\/em><\/p>\n<p>Ti\u1ebfng Anh:<\/p>\n<p><em>The horrible war which is being prepared in the West,<br \/>\nThe following year will come the pestilence<br \/>\nSo very horrible that young, old, nor beast,<br \/>\nBlood, fire Mercury, Mars, Jupiter in France.<\/em><\/p>\n<p>Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t:<\/p>\n<p><em>Chi\u1ebfn tranh kh\u1ee7ng khi\u1ebfp \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng chu\u1ea9n b\u1ecb,<br \/>\nTrong n\u0103m sau, m\u1ed9t b\u1ec7nh d\u1ecbch truy\u1ec1n nhi\u1ec5m s\u1ebd \u0111\u1ebfn<br \/>\nTh\u1eadt khi\u1ebfp h\u00e3i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0, tr\u1ebb ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u00fa v\u1eadt,<br \/>\nM\u00e1u, l\u1eeda, Th\u1ee7y tinh, H\u1ecfa tinh, M\u1ed9c tinh t\u1ea1i Ph\u00e1p.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>B\u00e0i th\u01a1 n\u00e0y ti\u00ean tri v\u1ec1 Ch\u00e2u \u00c2u tr\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II, t\u1eeb n\u0103m 1936 \u0111\u1ebfn n\u0103m 1939; ch\u1ee7 ngh\u0129a ph\u00e1t-x\u00edt \u00dd v\u00e0 \u0110\u1ee9c t\u1ef1a nh\u01b0 b\u1ec7nh d\u1ecbch \u0111ang l\u01b0u h\u00e0nh, d\u1eabn t\u1edbi kh\u1edfi ph\u00e1t \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II. &#8220;Th\u1ee7y tinh, H\u1ecfa tinh, M\u1ed9c tinh t\u1ea1i Ph\u00e1p&#8221; trong c\u00e2u th\u01a1 th\u1ee9 t\u01b0 l\u00e0 m\u1eadt m\u00e3 th\u1eddi gian, trong \u0111\u00f3 &#8220;Th\u1ee7y tinh, H\u1ecfa tinh&#8221; ch\u1ec9 n\u0103m &#8220;B\u00ednh T\u00fd&#8221; thu\u1ed9c &#8220;H\u1ecfa Th\u1ee7y&#8221; theo Ng\u0169 H\u00e0nh, t\u1ee9c n\u0103m 1936; c\u00f2n &#8220;M\u1ed9c tinh t\u1ea1i Ph\u00e1p&#8221; l\u00e0 ch\u1ec9 &#8220;M\u1ed9c \u1edf trong Th\u1ed5&#8221;, t\u1ee9c n\u0103m &#8220;K\u1ef7 M\u00e3o&#8221; thu\u1ed9c &#8220;Th\u1ed5 M\u1ed9c&#8221; theo Ng\u0169 H\u00e0nh, t\u1ee9c n\u0103m 1939. &#8220;M\u00e1u, l\u1eeda &#8230; t\u1ea1i Ph\u00e1p&#8221; trong c\u00e2u th\u1ee9 t\u01b0 c\u0169ng \u00e1m ch\u1ec9 Ph\u00e1p l\u00e0 chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng ch\u00ednh t\u1ea1i Ch\u00e2u \u00c2u trong chi\u1ebfn tranh th\u1ebf gi\u1edbi l\u1ea7n th\u1ee9 hai.<\/p>\n<p>C\u00e2u th\u01a1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean &#8220;Chi\u1ebfn tranh kh\u1ee7ng khi\u1ebfp \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng chu\u1ea9n b\u1ecb&#8221; l\u00e0 ti\u00ean tri v\u1ec1 m\u1ea5y n\u0103m, t\u1eeb n\u0103m 1936 \u0111\u1ebfn n\u0103m 1939, hai n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c v\u00e0 \u00dd chu\u1ea9n b\u1ecb cho \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II. N\u0103m 1936, phe c\u00e1nh t\u1ea3 c\u1ee7a T\u00e2y Ban Nha gi\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eafng l\u1ee3i trong cu\u1ed9c t\u1ed5ng tuy\u1ec3n c\u1eed c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc C\u1ed9ng h\u00f2a, d\u1eabn t\u1edbi c\u00e1c cu\u1ed9c n\u1ed5i lo\u1ea1n trong n\u01b0\u1edbc; r\u1ea5t nhi\u1ec1u gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ecb thi\u00eau h\u1ee7y, b\u1ea1o l\u1ef1c xung \u0111\u1ed9t kh\u00f4ng ng\u1eebng; sau \u0111\u00f3 ch\u00ednh bi\u1ebfn c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i T\u00e2y Ban Nha ph\u00e1t sinh, d\u1eabn t\u1edbi n\u1ed9i chi\u1ebfn. \u0110\u1ee9c v\u00e0 \u00dd \u0111\u1ec1u ph\u00e1i qu\u00e2n sang gi\u00fap Franco l\u00e0m \u0111\u1ea3o ch\u00ednh, v\u00e0 v\u00ec th\u1ebf, n\u1ed9i chi\u1ebfn T\u00e2y Ban Nha \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh n\u01a1i \u0110\u1ee9c th\u1eed nghi\u1ec7m chi\u1ebfn thu\u1eadt v\u00e0 v\u0169 kh\u00ed chi\u1ebfn tranh. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, Li\u00ean X\u00f4 c\u0169ng ph\u00e1i qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111\u1ebfn gi\u00fap ch\u00ednh ph\u1ee7 C\u1ed9ng h\u00f2a, v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch l\u00e0 ki\u1ec3m nghi\u1ec7m hi\u1ec7u n\u0103ng chi\u1ebfn tranh c\u1ee7a xe t\u0103ng v\u00e0 phi c\u01a1; \u0111\u1ed5i l\u1ea1i ch\u00ednh ph\u1ee7 C\u1ed9ng h\u00f2a T\u00e2y Ban Nha \u0111em ph\u1ea7n l\u1edbn d\u1ef1 tr\u1eef v\u00e0ng c\u1ee7a T\u00e2y Ban Nha sang cho Li\u00ean X\u00f4. C\u00f2n sau n\u0103m 1937, vi\u1ec7n tr\u1ee3 qu\u00e2n s\u1ef1 c\u1ee7a Li\u00ean X\u00f4 \u0111\u00ecnh ch\u1ec9, ch\u1eb3ng qua l\u00e0 v\u00ec v\u00e0ng c\u1ee7a T\u00e2y Ban Nha \u0111\u00e3 c\u1ea1n s\u1ea1ch r\u1ed3i. C\u00e2u th\u01a1 th\u1ee9 hai &#8220;Trong n\u0103m sau, m\u1ed9t b\u1ec7nh d\u1ecbch truy\u1ec1n nhi\u1ec5m s\u1ebd \u0111\u1ebfn&#8221; kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 &#8220;b\u1ec7nh d\u1ecbch&#8221; th\u1eadt, m\u00e0 l\u00e0 so s\u00e1nh cu\u1ed9c ch\u1ea1y \u0111ua v\u0169 trang c\u1ee7a \u0110\u1ee9c v\u00e0 \u00dd trong n\u1ed9i chi\u1ebfn T\u00e2y Ban Nha v\u00e0 ch\u1ee7 ngh\u0129a ph\u00e1t-x\u00edt t\u1ef1a nh\u01b0 &#8220;b\u1ec7nh d\u1ecbch&#8221; \u0111ang ho\u00e0nh h\u00e0nh. &#8220;Trong n\u0103m sau&#8221; c\u1ee7a n\u0103m 1936 t\u1ee9c l\u00e0 n\u0103m 1937; v\u00e0o th\u00e1ng 1\/1937, Hitler \u0111\u00e3 ph\u00e1t bi\u1ec3u t\u1ea1i h\u1ed9i ngh\u1ecb, ch\u1ec9 r\u00f5: Hi\u1ec7n t\u1ea1i \u0111ang c\u00f3 m\u1ed9t &#8220;b\u1ec7nh d\u1ecbch&#8221; mu\u1ed1n bi\u1ebfn qu\u1ed1c gia ch\u00fang ta th\u00e0nh \u0111\u1ed1ng hoang t\u00e0n nh\u01b0 T\u00e2y Ban Nha, ch\u00ednh l\u00e0 &#8220;b\u1ec7nh d\u1ecbch&#8221; ch\u1ee7 ngh\u0129a c\u1ed9ng s\u1ea3n; \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 l\u00fd do \u0110\u1ee9c chu\u1ea9n b\u1ecb chi\u1ebfn tranh v\u00e0 c\u1ee7ng c\u1ed1 s\u1ef1 th\u1ed1ng tr\u1ecb trong n\u01b0\u1edbc. N\u0103m 1936, \u0110\u1ee9c v\u00e0 \u00dd k\u00fd k\u1ebft &#8220;Hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc phe Tr\u1ee5c&#8221;, r\u1ed3i cu\u1ed1i n\u0103m l\u1ea1i c\u00f9ng Nh\u1eadt k\u00fd k\u1ebft &#8220;Hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc ch\u1ed1ng Qu\u1ed1c t\u1ebf C\u1ed9ng s\u1ea3n&#8221;. Th\u00e1ng 11 n\u0103m 1937, Hitler tri\u1ec7u t\u1eadp h\u1ed9i ngh\u1ecb b\u00ed m\u1eadt, \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t ph\u1ea3i m\u1edf r\u1ed9ng kh\u00f4ng gian sinh t\u1ed3n c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c \u0110\u1ee9c. Th\u00e1ng 3 n\u0103m 1938, \u0110\u1ee9c th\u00f4n t\u00ednh \u00c1o; th\u00e1ng 9 n\u0103m 1938, \u0110\u1ee9c ch\u1ee7 tr\u00ec &#8220;Hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc M\u00fcnchen&#8221; ph\u00e2n chia Ti\u1ec7p Kh\u1eafc; th\u00e1ng 3 n\u0103m 1939, \u0110\u1ee9c chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng Hungary, tuy\u00ean b\u1ed1 Bohemia v\u00e0 Moravia l\u00e0 n\u01b0\u1edbc b\u1ecb b\u1ea3o h\u1ed9; th\u00e1ng 8 n\u0103m 1939, \u0110\u1ee9c v\u00e0 Li\u00ean X\u00f4 b\u00ed m\u1eadt k\u00fd k\u1ebft &#8220;Hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc b\u1ea5t t\u01b0\u01a1ng x\u00e2m&#8221; (c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 \u201cHi\u1ec7p \u01b0\u1edbc Molotov-Ribbentrop\u201d) v\u00e0 c\u00f9ng nhau l\u00ean k\u1ebf ho\u1ea1ch ph\u00e2n chia Ba Lan; ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 9, qu\u00e2n \u0110\u1ee9c x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c Ba Lan; ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 9, Anh v\u00e0 Ph\u00e1p tuy\u00ean chi\u1ebfn v\u1edbi \u0110\u1ee9c; ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 9, Li\u00ean X\u00f4 x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c Ba Lan t\u1eeb ph\u00eda \u0110\u00f4ng. Nh\u01b0 v\u1eady, t\u1eeb n\u0103m 1936 \u0111\u1ebfn n\u0103m 1939, \u0110\u1ee9c m\u1ed9t m\u1ef1c theo h\u01b0\u1edbng chi\u1ebfn tranh; \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 s\u1ef1 ho\u00e0nh h\u00e0nh c\u1ee7a &#8220;b\u1ec7nh d\u1ecbch&#8221; ph\u00e1t-x\u00edt trong m\u1ea5y n\u0103m li\u1ec1n. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y ch\u00ednh nh\u01b0 c\u00e2u n\u00f3i c\u1ee7a Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Anh Churchill khi c\u00f2n t\u1ea1i nhi\u1ec7m: Ch\u00fang ta ph\u1ea3i chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, ph\u1ea3i gi\u1ea3i c\u1ee9u c\u1ea3 th\u1ebf gi\u1edbi ra kh\u1ecfi c\u01a1n &#8220;d\u1ecbch b\u1ec7nh&#8221; b\u1ea1o ch\u00ednh c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a ph\u00e1t-x\u00edt.<\/p>\n<p><strong>B. Chi\u1ebfn tranh th\u1ebf gi\u1edbi l\u1ea7n th\u1ee9 hai<\/strong><\/p>\n<p><strong>Chi\u1ebfn tranh ch\u1edbp nho\u00e1ng c\u1ee7a qu\u00e2n \u0110\u1ee9c v\u00e0 \u0111\u1ea1i r\u00fat lui Dunkirk c\u1ee7a qu\u00e2n Anh<\/strong><\/p>\n<blockquote>\n<p><strong>C\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7 II, Kh\u1ed5 92<\/strong><\/p>\n<p>Nguy\u00ean v\u0103n ti\u1ebfng Ph\u00e1p:<\/p>\n<p><em>Feu, couleur d&#8217;or du ciel en terre veu,<br \/>\nFrapp\u00e9 du haut n&#8217;ay, fait cas merueilleux :<br \/>\nGrand meurtre humain, prinse du grand neueu,<br \/>\nMorts d&#8217;expectacles, eschapp\u00e9 l&#8217;orgueilleux.<\/em><\/p>\n<p>Ti\u1ebfng Anh:<\/p>\n<p><em>Fire color of gold from the sky seen on earth:<br \/>\nThe struck from on high, marvelous deed done:<br \/>\nGreat human murder: the nephew of the great one taken,<br \/>\nDeaths spectacular the proud one escaped.<\/em><\/p>\n<p>Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t:<\/p>\n<p><em>\u00c1nh l\u1eeda v\u00e0ng t\u1eeb b\u1ea7u tr\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t:<br \/>\nB\u1ecb \u0111\u00e1nh t\u1eeb tr\u00ean cao, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng k\u1ef3 di\u1ec7u ho\u00e0n th\u00e0nh:<br \/>\nCu\u1ed9c gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi v\u0129 \u0111\u1ea1i: ch\u00e1u trai c\u1ee7a th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ecb b\u1eaft,<br \/>\nNh\u1eefng c\u00e1i ch\u1ebft ngo\u1ea1n m\u1ee5c, k\u1ebb ki\u00eau ng\u1ea1o ch\u1ea1y tr\u1ed1n.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>B\u00e0i th\u01a1 n\u00e0y ti\u00ean tri v\u00f4 c\u00f9ng chu\u1ea9n x\u00e1c v\u1ec1 t\u00ecnh th\u1ebf chi\u1ebfn tranh t\u1ea1i chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng Ph\u00e1p v\u00e0o giai \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ea7u \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II. C\u00e2u \u0111\u1ea7u ti\u00ean b\u00e0i th\u01a1, \u1edf m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n l\u00e0 m\u1eadt m\u00e3 th\u1eddi gian: &#8220;\u00c1nh l\u1eeda v\u00e0ng t\u1eeb b\u1ea7u tr\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t&#8221;, bi\u1ec3u th\u1ecb n\u0103m n\u00e0y l\u00e0 n\u0103m &#8220;Kim Th\u1ed5&#8221; (&#8220;v\u00e0ng&#8221; thu\u1ed9c Kim, &#8220;\u0111\u1ea5t&#8221; thu\u1ed9c Th\u1ed5); v\u00ec th\u1ebf th\u1eddi gian trong c\u00e2u n\u00e0y l\u00e0 n\u0103m 1940 &#8220;Canh Th\u00ecn&#8221;; \u1edf m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n kh\u00e1c, c\u00e2u n\u00e0y d\u1ef1 \u0111o\u00e1n phi th\u01b0\u1eddng chu\u1ea9n x\u00e1c chi\u1ebfn thu\u1eadt &#8220;t\u1ea5n c\u00f4ng ch\u1edbp nho\u00e1ng&#8221; c\u1ee7a \u0110\u1ee9c khi x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c Ph\u00e1p (nhanh nh\u01b0 ch\u1edbp v\u1eady). C\u00e2u th\u01a1 th\u1ee9 hai &#8220;B\u1ecb \u0111\u00e1nh t\u1eeb tr\u00ean cao, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng k\u1ef3 di\u1ec7u ho\u00e0n th\u00e0nh&#8221; m\u00f4 t\u1ea3 m\u1ed9t c\u00e1ch h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n \u0110\u1ee9c th\u1ef1c thi &#8220;chi\u1ebfn tranh ch\u1edbp nho\u00e1ng&#8221; v\u1edbi nh\u1eefng qu\u1ed1c gia \u1edf v\u00f9ng \u0111\u1ea5t th\u1ea5p t\u1ea1i Ch\u00e2u \u00c2u (B\u1ec9, H\u00e0 Lan v\u00e0 Luxembourg) v\u00e0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7u qu\u1ea3 kinh ng\u1ea1c, &#8220;h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng k\u1ef3 di\u1ec7u ho\u00e0n th\u00e0nh&#8221;; ch\u1eef &#8220;k\u1ef3 di\u1ec7u&#8221; \u1edf \u0111\u00e2y cho th\u1ea5y ngay c\u1ea3 qu\u00e2n \u0110\u1ee9c c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 tin \u0111\u01b0\u1ee3c. Ng\u00e0y 10 th\u00e1ng 5 n\u0103m 1940, ba t\u1eadp \u0111o\u00e0n qu\u00e2n A, B, C c\u1ee7a \u0110\u1ee9c l\u00e1ch qua ph\u00f2ng tuy\u1ebfn Maginot \u0111\u1ec3 x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c B\u1ec9, H\u00e0 Lan, Luxembourg r\u1ed3i \u0111\u1ebfn Ph\u00e1p. Nguy\u00ean k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a li\u00ean qu\u00e2n Anh-Ph\u00e1p l\u00e0 \u0111\u00f3ng t\u1ea1i ph\u00eda Nam v\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o ph\u00f2ng tuy\u1ebfn Maginot \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n qu\u00e2n \u0110\u1ee9c t\u1ea5n c\u00f4ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi d\u00f9ng qu\u00e2n ch\u1ee7 l\u1ef1c t\u1ea1i ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc t\u00e1c chi\u1ebfn v\u1edbi qu\u00e2n \u0110\u1ee9c; ch\u1eb3ng ng\u1edd \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 5, t\u1eadp \u0111o\u00e0n qu\u00e2n A c\u1ee7a \u0110\u1ee9c xuy\u00ean qua l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng ph\u00f2ng th\u1ee7 y\u1ebfu \u1edbt c\u1ee7a Ph\u00e1p t\u1ea1i Ardennes \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn v\u00e0o Ph\u00e1p; qu\u00e2n Ph\u00e1p t\u1ea1i v\u00f9ng n\u00fai Ardennes ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p h\u1eefu hi\u1ec7u \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi cu\u1ed9c t\u1eadp k\u00edch c\u1ee7a qu\u00e2n \u0110\u1ee9c. Xe t\u0103ng \u0110\u1ee9c v\u01b0\u1ee3t qua s\u00f4ng Maas, \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm v\u00f9ng tr\u1ecdng y\u1ebfu chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c Sedan \u1edf mi\u1ec1n Nam n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p. T\u1eadp \u0111o\u00e0n qu\u00e2n B c\u1ee7a \u0110\u1ee9c ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi l\u00ednh nh\u1ea3y d\u00f9 x\u00e2m nh\u1eadp H\u00e0 Lan, B\u1ec9, r\u1ed3i thu h\u00fat b\u1ed9 \u0111\u1ed9i ch\u1ee7 l\u1ef1c c\u1ee7a qu\u00e2n \u0110\u1ed3ng Minh Anh-Ph\u00e1p t\u1ea1i v\u00f9ng b\u00ecnh nguy\u00ean B\u1ec9, \u0111\u1ec3 t\u1eadp \u0111o\u00e0n qu\u00e2n A c\u00e0ng thu\u1eadn l\u1ee3i men theo v\u00f9ng B\u1eafc Ph\u00e1p ti\u1ebfn t\u1edbi b\u00ean s\u01b0\u1eddn b\u1ed9 \u0111\u1ed9i ch\u1ee7 l\u1ef1c c\u1ee7a li\u00ean qu\u00e2n Anh-Ph\u00e1p, t\u1ea1o th\u1ebf \u0111\u1ea1i bao v\u00e2y theo \u0111\u00fang k\u1ebf ho\u1ea1ch. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 5, s\u01b0 \u0111o\u00e0n thi\u1ebft gi\u00e1p \u0110\u1ee9c \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn eo bi\u1ec3n Manche, ch\u1ec9 c\u00e1ch Anh c\u00f3 50 d\u1eb7m. Ng\u00e0y 24 th\u00e1ng 5, b\u1ed9 \u0111\u1ed9i thi\u1ebft gi\u00e1p \u0110\u1ee9c \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn g\u1ea7n c\u1ea3ng bi\u1ec3n Dunkirk \u1edf mi\u1ec1n B\u1eafc n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p. Lo\u1ea1i &#8220;chi\u1ebfn tranh ch\u1edbp nho\u00e1ng&#8221; &#8220;k\u1ef3 di\u1ec7u&#8221; n\u00e0y b\u1ea3n th\u00e2n Hitler c\u0169ng gi\u1eadt m\u00ecnh kinh ng\u1ea1c, h\u1ebft th\u1ea3y m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u di\u1ec5n ra v\u00f4 c\u00f9ng thu\u1eadn l\u1ee3i. Tuy nhi\u00ean, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o an to\u00e0n, t\u1ed5ng ch\u1ec9 huy qu\u00e2n \u0110\u1ee9c \u0111\u00e3 ra m\u1ec7nh l\u1ec7nh ng\u1eebng ti\u1ebfn qu\u00e2n, k\u1ebft qu\u1ea3 \u0111\u1ec3 qu\u00e2n Anh c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i th\u1ef1c hi\u1ec7n cu\u1ed9c &#8220;\u0111\u1ea1i r\u00fat lui Dunkirk&#8221;, nh\u01b0 trong c\u00e2u th\u01a1 ti\u00ean tri n\u00f3i l\u00e0: &#8220;Nh\u1eefng c\u00e1i ch\u1ebft ngo\u1ea1n m\u1ee5c, k\u1ebb ki\u00eau ng\u1ea1o ch\u1ea1y tr\u1ed1n&#8221;. &#8220;K\u1ebb ki\u00eau ng\u1ea1o&#8221; \u1edf \u0111\u00e2y, c\u0169ng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi Anh th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 &#8220;ki\u00eau ng\u1ea1o&#8221;; qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Anh sau &#8220;Nh\u1eefng c\u00e1i ch\u1ebft ngo\u1ea1n m\u1ee5c&#8221; \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh cu\u1ed9c \u0111\u1ea1i r\u00fat qu\u00e2n t\u1ea1i Dunkirk. Anh qu\u1ed1c t\u1eadp trung c\u00e1c lo\u1ea1i thuy\u1ec1n l\u1edbn nh\u1ecf c\u00f3 \u0111\u1ed9ng c\u01a1 v\u00e0 h\u1ea1m \u0111\u1ed9i tu\u1ea7n d\u01b0\u01a1ng t\u1edbi Dunkirk; ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 5 b\u1eaft \u0111\u1ea7u r\u00fat \u0111\u00e1m qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ea7u ti\u00ean, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 6 \u0111\u00e3 c\u00f3 h\u01a1n 33 v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0o tho\u00e1t th\u00e0nh c\u00f4ng, trong \u0111\u00f3 23 v\u1ea1n l\u00e0 qu\u00e2n vi\u1ec5n chinh Anh; v\u00e0 m\u1eb7c d\u00f9 b\u1ecb th\u1ea5t l\u1ea1c m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn v\u1eadt t\u01b0 v\u00e0 v\u0169 kh\u00ed trang b\u1ecb, nh\u01b0ng to\u00e0n b\u1ed9 qu\u00e2n Anh \u0111\u00e3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3m k\u1ecbch. T\u1eeb g\u1ea7n 500 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, h\u1ebft th\u1ea3y nh\u1eefng s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Nostradamus ti\u00ean \u0111o\u00e1n v\u00f4 c\u00f9ng ch\u00ednh x\u00e1c.<\/p>\n<p>C\u00e2u th\u01a1 th\u1ee9 ba &#8220;Cu\u1ed9c gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi v\u0129 \u0111\u1ea1i: ch\u00e1u trai c\u1ee7a th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ecb b\u1eaft&#8221; l\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 qu\u00e2n \u0110\u1ee9c t\u1eeb &#8220;nh\u1eefng qu\u1ed1c gia \u1edf v\u00f9ng th\u1ea5p&#8221; t\u1ea1i Ch\u00e2u \u00c2u, v\u01b0\u1ee3t qua ph\u00f2ng tuy\u1ebfn Maginot \u0111\u1ec3 x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c Ph\u00e1p. &#8220;Nh\u1eefng qu\u1ed1c gia \u1edf v\u00f9ng th\u1ea5p&#8221; l\u00e0 B\u1ec9, H\u00e0 Lan v\u00e0 Luxembourg trong l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 v\u00f9ng thu\u1ed9c H\u00e0 Lan; tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00f9ng n\u00e0y ch\u1ee7 y\u1ebfu thu\u1ed9c Ph\u00e1p qu\u1ea3n l\u00fd, do v\u1eady b\u00e0i th\u01a1 d\u00f9ng ch\u1eef &#8220;ch\u00e1u trai&#8221; \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u \u00fd ngh\u0129a n\u00e0y. C\u1ea3 c\u00e2u &#8220;Cu\u1ed9c gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi v\u0129 \u0111\u1ea1i: ch\u00e1u trai c\u1ee7a th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ecb b\u1eaft&#8221; c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 qu\u00e2n \u0110\u1ee9c x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eabm m\u00e1u &#8220;nh\u1eefng qu\u1ed1c gia \u1edf v\u00f9ng th\u1ea5p&#8221; r\u1ed3i sau \u0111\u00f3 x\u00e2m nh\u1eadp Ph\u00e1p.<\/p>\n<p><strong>B\u1ea3o v\u1ec7 tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n v\u00e0 M\u1ef9 tham chi\u1ebfn<\/strong><\/p>\n<blockquote>\n<p><strong>C\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7 III, Kh\u1ed5 13<\/strong><\/p>\n<p>Nguy\u00ean v\u0103n ti\u1ebfng Ph\u00e1p:<\/p>\n<p><em>Par foudre en l&#8217;arche or &amp; argent fondu.<br \/>\nDes deux captifs l&#8217;vn l&#8217;autre mangera,<br \/>\nDe la cit\u00e9 le plus grand estendu,<br \/>\nQuand submergee la classe nagera.<\/em><\/p>\n<p>Ti\u1ebfng Anh:<\/p>\n<p><em>Through lightning in the arch gold and silver melted,<br \/>\nTwo captives will be eaten one by one:<br \/>\nThe greatest one of the city stretched out,<br \/>\nWhen submerged the fleet will swim.<\/em><\/p>\n<p>Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t:<\/p>\n<p><em>Qua tia ch\u1edbp trong m\u00e1i v\u00f2m, v\u00e0ng v\u00e0 b\u1ea1c tan ch\u1ea3y,<br \/>\nHai t\u00f9 binh s\u1ebd b\u1ecb \u0103n th\u1ecbt t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t:<br \/>\nNg\u01b0\u1eddi v\u0129 \u0111\u1ea1i nh\u1ea5t th\u00e0nh ph\u1ed1 dang r\u1ed9ng v\u00f2ng tay,<br \/>\nKhi h\u1ea1m \u0111\u1ed9i t\u00e0u ng\u1ea7m s\u1ebd xu\u1ea5t h\u00e0nh.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>B\u00e0i th\u01a1 ti\u00ean tri n\u00e0y n\u00f3i v\u1ec1 s\u1ef1 b\u1ea3o v\u1ec7 tuy\u1ebfn v\u1eadn chuy\u1ec3n giao th\u00f4ng tr\u00ean \u0110\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Anh v\u00e0 M\u1ef9 trong \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II, m\u00e0 sau \u0111\u00f3 m\u1edf r\u1ed9ng th\u00e0nh chi\u1ebfn tranh b\u1ea3o v\u1ec7 \u0110\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng, c\u0169ng nh\u01b0 t\u00ecnh hu\u1ed1ng tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau khi M\u1ef9 tham chi\u1ebfn. C\u00e2u th\u01a1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean h\u00e0m ch\u1ee9a m\u1eadt m\u00e3 th\u1eddi gian: &#8220;tia ch\u1edbp&#8221; thu\u1ed9c \u201cH\u1ecfa\u201d; &#8220;v\u00e0ng v\u00e0 b\u1ea1c tan ch\u1ea3y&#8221; bi\u1ec3u th\u1ecb \u0111\u00e2y l\u00e0 n\u0103m &#8220;H\u1ecfa kh\u1eafc Kim&#8221; theo Ng\u0169 H\u00e0nh, ch\u00ednh l\u00e0 n\u0103m 1941 &#8220;T\u00e2n T\u1ef5&#8221;. Ngo\u00e0i ra, &#8220;v\u00e0ng v\u00e0 b\u1ea1c tan ch\u1ea3y&#8221; theo \u00c2m D\u01b0\u01a1ng Ng\u0169 H\u00e0nh th\u00ec &#8220;Canh&#8221; Kim l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Kim \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u cho &#8220;v\u00e0ng&#8221;, &#8220;T\u1ef5&#8221; Kim l\u00e0 \u00c2m Kim \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u cho &#8220;b\u1ea1c&#8221;; nh\u01b0 v\u1eady c\u00e2u th\u01a1 n\u00e0y ti\u00ean tri s\u1ef1 ki\u1ec7n t\u1eeb n\u0103m 1940 &#8220;Canh Th\u00ecn&#8221; \u0111\u1ebfn n\u0103m 1941 &#8220;T\u00e2n T\u1ef5&#8221;.<\/p>\n<p>C\u00e2u th\u01a1 th\u1ee9 hai &#8220;Hai t\u00f9 binh s\u1ebd b\u1ecb \u0103n th\u1ecbt t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t&#8221; ti\u00ean tri v\u1ec1 ng\u00e0y 9 th\u00e1ng 4 n\u0103m 1940, \u0110\u1ee9c chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng \u0110an M\u1ea1ch, v\u00e0 \u0110an M\u1ea1ch tr\u1edf th\u00e0nh &#8220;t\u00f9 binh&#8221; c\u1ee7a \u0110\u1ee9c. Tuy nhi\u00ean, \u0110an M\u1ea1ch \u1edf v\u00f2ng c\u1ef1c B\u1eafc \u0110\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng c\u00f2n c\u00f3 hai \u0111\u1ea3o l\u00e0 Iceland v\u00e0 Greenland, c\u0169ng nh\u01b0 qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Faroe; nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u1ea3o n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 v\u1ecb tr\u00ed chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t tr\u1ecdng y\u1ebfu tr\u00ean \u0110\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng, v\u00ec th\u1ebf sau khi \u0110\u1ee9c t\u1ea5n chi\u1ebfm ch\u00ednh qu\u1ed1c \u0110an M\u1ea1ch, th\u00ec Anh chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng Iceland v\u00e0 qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Faroe; \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 &#8220;Hai t\u00f9 binh s\u1ebd b\u1ecb \u0103n th\u1ecbt t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t&#8221;. Ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ea3o Greenland; l\u00fac \u1ea5y ch\u00ednh ph\u1ee7 \u0110an M\u1ea1ch ph\u00e1i m\u1ed9t \u0111\u1ea1i s\u1ee9 \u0111\u1ebfn M\u1ef9 \u0111\u00fang v\u00e0o ng\u00e0y \u0110\u1ee9c x\u00e2m chi\u1ebfm \u0110an M\u1ea1ch \u0111\u1ec3 k\u00fd k\u1ebft m\u1ed9t hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc cho ph\u00e9p qu\u00e2n \u0111\u1ed9i M\u1ef9 b\u1ea3o v\u1ec7 Greenland.<\/p>\n<p>C\u00e2u th\u01a1 th\u1ee9 ba &#8220;Ng\u01b0\u1eddi v\u0129 \u0111\u1ea1i nh\u1ea5t th\u00e0nh ph\u1ed1 dang r\u1ed9ng v\u00f2ng tay&#8221; kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 ng\u01b0\u1eddi, m\u00e0 l\u00e0 ch\u1ec9 &#8220;an to\u00e0n khu m\u1edf r\u1ed9ng c\u1ee7a M\u1ef9&#8221;; \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea1m vi b\u00e1n k\u00ednh nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh t\u1eeb th\u00e0nh ph\u1ed1 l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a M\u1ef9, New York, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda \u0110\u00f4ng ra bi\u1ec3n \u0110\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng. Trong &#8220;an to\u00e0n khu m\u1edf r\u1ed9ng c\u1ee7a M\u1ef9&#8221; n\u00e0y, h\u1ea3i qu\u00e2n M\u1ef9 c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1ed9i t\u00e0u h\u1ed9 t\u1ed1ng c\u00e1c thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb Ch\u00e2u \u00c2u; \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u1ee7a M\u1ef9 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o h\u1ed9 tuy\u1ebfn v\u1eadn t\u1ea3i tr\u00ean \u0110\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch qu\u1ed1c gia trung l\u1eadp. Sau khi chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng Ph\u00e1p, \u0110\u1ee9c thi\u1ebft l\u1eadp t\u1ea1i La Rochelle m\u1ed9t c\u0103n c\u1ee9 t\u00e0u ng\u1ea7m v\u00e0 t\u1ea5n c\u00f4ng c\u00e1c th\u01b0\u01a1ng thuy\u1ec1n tr\u00ean \u0110\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng. T\u1eeb th\u00e1ng 6 n\u0103m 1940 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 4 n\u0103m 1941, h\u1ea1m \u0111\u1ed9i t\u00e0u ng\u1ea7m \u0110\u1ee9c tr\u1ea3i qua &#8220;th\u1eddi gian h\u1ea1nh ph\u00fac th\u1ee9 nh\u1ea5t&#8221; (<em>First Happy Time<\/em>) tr\u00ean \u0110\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng; trong \u0111\u00f3 t\u1eeb th\u00e1ng 7 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 10 n\u0103m 1940, \u0111\u1ed9i t\u00e0u ng\u1ea7m h\u00ecnh ch\u1eef &#8220;U&#8221; \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh ch\u00ecm 217 thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i, v\u1edbi t\u1ed5ng t\u1ea3i tr\u1ecdng 150 v\u1ea1n t\u1ea5n. T\u1eeb th\u00e1ng 4 n\u0103m 1941 tr\u1edf v\u1ec1 sau, nh\u1edd gia t\u0103ng \u0111\u1ed9i t\u00e0u chi\u1ebfn h\u1ed9 t\u1ed1ng v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng phi c\u01a1 trang b\u1ecb ra-\u0111a s\u00f3ng ng\u1eafn ch\u1ed1ng t\u00e0u ng\u1ea7m, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ch\u1ed1ng t\u00e0u ng\u1ea7m c\u1ee7a qu\u00e2n \u0110\u1ed3ng Minh \u0111\u00e3 c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3; trong \u0111\u00f3 nh\u00e2n t\u1ed1 quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t ch\u00ednh l\u00e0 &#8220;an to\u00e0n khu m\u1edf r\u1ed9ng c\u1ee7a M\u1ef9&#8221;, v\u1edbi ph\u1ea1m vi h\u1ed9 t\u1ed1ng bao qu\u00e1t 2.300 h\u1ea3i l\u00fd t\u1eeb New York v\u1ec1 ph\u00eda \u0110\u00f4ng, ch\u1ec9 c\u00e1ch b\u1edd bi\u1ec3n Greenland do Anh chi\u1ebfm l\u0129nh 50 h\u1ea3i l\u00fd.<\/p>\n<p>C\u00e2u th\u01a1 th\u1ee9 t\u01b0 &#8220;Khi h\u1ea1m \u0111\u1ed9i t\u00e0u ng\u1ea7m s\u1ebd xu\u1ea5t h\u00e0nh&#8221; l\u00e0 ti\u00ean tri v\u1ec1 s\u1ef1 m\u1edf r\u1ed9ng c\u1ee7a &#8220;an to\u00e0n khu c\u1ee7a M\u1ef9&#8221; \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi t\u00e0u ng\u1ea7m \u0110\u1ee9c tr\u00ean \u0110\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng d\u1ef1 \u0111o\u00e1n s\u1ef1 uy hi\u1ebfp \u0111\u1ebfn t\u1eeb t\u00e0u ng\u1ea7m \u0110\u1ee9c v\u1eabn ch\u01b0a k\u1ebft th\u00fac. Th\u00e1ng 12 n\u0103m 1941, Nh\u1eadt B\u1ea3n b\u1ea5t ng\u1edd t\u1eadp k\u00edch Tr\u00e2n Tr\u00e2u C\u1ea3ng c\u1ee7a M\u1ef9, sau \u0111\u00f3 M\u1ef9 tuy\u00ean chi\u1ebfn v\u1edbi Nh\u1eadt B\u1ea3n, \u0110\u1ee9c tuy\u00ean chi\u1ebfn v\u1edbi M\u1ef9, khi\u1ebfn &#8220;an to\u00e0n khu c\u1ee7a M\u1ef9&#8221; m\u1ea5t t\u00e1c d\u1ee5ng b\u1ea3o h\u1ed9 trung l\u1eadp. T\u1eeb th\u00e1ng 1 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 8 n\u0103m 1942, h\u1ea1m \u0111\u1ed9i t\u00e0u ng\u1ea7m \u0110\u1ee9c l\u1ea1i tr\u1ea3i qua &#8220;th\u1eddi gian h\u1ea1nh ph\u00fac th\u1ee9 hai&#8221; (<em>Second Happy Time<\/em>); 22 t\u00e0u ng\u1ea7m c\u1ee7a \u0110\u1ee9c tr\u00ean \u0110\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh ch\u00ecm 609 thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i v\u1edbi t\u1ed5ng t\u1ea3i tr\u1ecdng l\u00ean t\u1edbi 310 v\u1ea1n t\u1ea5n.<\/p>\n<p><strong>H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng Frankton, nh\u1eefng chi\u1ebfc xu\u1ed3ng nh\u1ecf Anh qu\u1ed1c anh h\u00f9ng<\/strong><\/p>\n<blockquote>\n<p><strong>C\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7 II, Kh\u1ed5 61<\/strong><\/p>\n<p>Nguy\u00ean v\u0103n ti\u1ebfng Ph\u00e1p:<\/p>\n<p><em>Euge, Tamins, Gironde &amp; la Rochelle,<br \/>\nOsang Troien mort au port de la flesche,<br \/>\nDerriere le fleuue au fort mise l&#8217;eschelle,<br \/>\nPointes feu grand meurtre sus la breche.<\/em><\/p>\n<p>Ti\u1ebfng Anh:<\/p>\n<p><em>Bravo, ye of Thames, Gironde and La Rochelle:<br \/>\nO Trojan blood! Mars at the port of the arrow<br \/>\nBehind the river the ladder put to the fort,<br \/>\nPoints to fire great murder on the breach.<\/em><\/p>\n<p>Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t:<\/p>\n<p><em>Hoan h\u00f4, ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a Thames, Gironde v\u00e0 La Rochelle:<br \/>\n\u00d4 d\u00f2ng d\u00f5i T\u01a1-roa! H\u1ecfa tinh t\u1ea1i c\u1ea3ng m\u0169i t\u00ean<br \/>\nSau con s\u00f4ng, chi\u1ebfc thang h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00e1o \u0111\u00e0i,<br \/>\nNh\u1eefng \u0111\u1ed1m l\u1eeda, cu\u1ed9c gi\u1ebft ch\u00f3c v\u0129 \u0111\u1ea1i tr\u00ean k\u1ebd h\u1edf.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>\u1ede c\u00e2u th\u01a1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean, &#8220;Tamins&#8221; trong b\u1ea3n ti\u1ebfng Ph\u00e1p phi\u00ean d\u1ecbch ch\u00ednh x\u00e1c sang ti\u1ebfng Anh ph\u1ea3i l\u00e0 &#8220;Thames&#8221;, b\u1edfi v\u00ec ti\u1ebfng Ph\u00e1p c\u1ed5 g\u1ecdi s\u00f4ng Thames c\u1ee7a Anh l\u00e0 &#8220;Tamises&#8221;.<\/p>\n<p>B\u00e0i th\u01a1 n\u00e0y khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft c\u1ea3m th\u1ea5y th\u1eadt kinh ng\u1ea1c, b\u1edfi v\u00ec t\u1eeb 500 tr\u01b0\u1edbc, \u00abC\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7\u00bb \u0111\u00e3 ti\u00ean tri ch\u00ednh x\u00e1c nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n ph\u00e1t sinh trong \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II, \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u1ec9 v\u1ebbn v\u1eb9n 10 c\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u00e3 tham gia h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u1eadp k\u00edch Frankton (<em>Operation Frankton<\/em>) n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a H\u1ea3i qu\u00e2n Ho\u00e0ng gia Anh. Th\u00e1ng 12 n\u0103m 1942, 10 l\u00ednh bi\u1ec7t k\u00edch (<em>commando<\/em>) c\u1ee7a H\u1ea3i qu\u00e2n Ho\u00e0ng gia Anh, v\u1edbi 2 ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean m\u1ed9t chi\u1ebfc xu\u1ed3ng nh\u1ecf, \u0111\u00e3 ch\u00e8o ng\u01b0\u1ee3c d\u00f2ng h\u1ea3i l\u01b0u trong 5 \u0111\u00eam d\u01b0\u1edbi th\u1eddi ti\u1ebft l\u1ea1nh gi\u00e1 v\u00e0 v\u01b0\u1ee3t qua 81 d\u1eb7m Anh t\u1eeb c\u1eeda s\u00f4ng Gironde, c\u1eeda s\u00f4ng nguy hi\u1ec3m nh\u1ea5t Ch\u00e2u \u00c2u, \u0111\u1ec3 t\u1edbi c\u1ea3ng Bordeaux b\u1ecb qu\u00e2n \u0110\u1ee9c chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng. Cu\u1ed1i c\u00f9ng ch\u1ec9 c\u00f3 4 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c Bordeaux, \u0111\u00e1nh \u00fap c\u0103n c\u1ee9 ti\u1ebfp vi\u1ec7n c\u1ee7a qu\u00e2n \u0110\u1ee9c t\u1ea1i \u0111\u00e2y, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi anh h\u00f9ng tr\u1edf v\u1ec1 Anh qu\u1ed1c th\u00ec ch\u1ec9 c\u00f2n 2 ng\u01b0\u1eddi. H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng Frankton v\u1ec1 sau \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1ng th\u00e0nh phim, t\u00ean l\u00e0 &#8220;The Cockleshell Heroes&#8221;.<\/p>\n<p>Trong c\u00e2u th\u01a1 th\u1ee9 hai, &#8220;H\u1ecfa tinh t\u1ea1i c\u1ea3ng m\u0169i t\u00ean&#8221; l\u00e0 m\u1eadt m\u00e3 th\u1eddi gian. &#8220;M\u0169i t\u00ean&#8221; n\u1eb1m trong tay x\u1ea1 th\u1ee7 Sagittarius, \u1ee9ng v\u1edbi ch\u00f2m sao Nh\u00e2n M\u00e3, th\u1eddi gian t\u1eeb ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 11 \u0111\u1ebfn 20 th\u00e1ng 12, t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng &#8220;H\u1ee3i&#8221; v\u00e0 th\u00e1ng &#8220;T\u00fd&#8221; trong N\u00f4ng l\u1ecbch Trung Qu\u1ed1c, theo Ng\u0169 H\u00e0nh l\u00e0 thu\u1ed9c &#8220;Th\u1ee7y&#8221;; do v\u1eady &#8220;H\u1ecfa tinh t\u1ea1i c\u1ea3ng m\u0169i t\u00ean&#8221; l\u00e0 ch\u1ec9 n\u0103m &#8220;Nh\u00e2m Ng\u1ecd&#8221; thu\u1ed9c &#8220;Th\u1ee7y H\u1ecfa&#8221;, t\u1ee9c n\u0103m 1942. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng Frankton di\u1ec5n ra t\u1eeb ng\u00e0y 7 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 12, ch\u00ednh l\u00e0 trong th\u1eddi gian ch\u00f2m sao Nh\u00e2n M\u00e3; ngo\u00e0i ra, &#8220;H\u1ecfa tinh t\u1ea1i c\u1ea3ng m\u0169i t\u00ean&#8221; c\u0169ng ch\u1ec9 r\u00f5 \u0111\u00e2y l\u00e0 cu\u1ed9c \u0111\u1ed9t k\u00edch c\u1ef1 ly d\u00e0i \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t c\u1ea3ng bi\u1ec3n, t\u1ef1a nh\u01b0 &#8220;m\u0169i t\u00ean&#8221; v\u1eady. &#8220;Hoan h\u00f4, ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a Thames&#8221; trong c\u00e2u th\u01a1 th\u1ee9 nh\u1ea5t v\u00e0 &#8220;\u00d4 d\u00f2ng d\u00f5i T\u01a1-roa!&#8221; trong c\u00e2u th\u01a1 th\u1ee9 hai \u0111\u1ec1u l\u00e0 ca ng\u1ee3i s\u1ef1 anh h\u00f9ng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh bi\u1ec7t k\u00edch tham gia h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng n\u00e0y. &#8220;Gironde v\u00e0 La Rochelle&#8221; trong c\u00e2u th\u01a1 th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 ch\u1ec9 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb c\u1eeda s\u00f4ng Gironde; &#8220;La Rochelle&#8221; l\u00e0 c\u0103n c\u1ee9 t\u00e0u ng\u1ea7m c\u1ee7a \u0110\u1ee9c t\u1ea1i Ph\u00e1p, \u1edf \u0111\u00e2y \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u \u00fd ngh\u0129a nh\u1eefng l\u00ednh bi\u1ec7t k\u00edch \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1edf \u0111\u1ebfn c\u1eeda s\u00f4ng Gironde b\u1eb1ng t\u00e0u ng\u1ea7m Anh.<\/p>\n<p>C\u00e2u th\u01a1 th\u1ee9 ba &#8220;Sau con s\u00f4ng, chi\u1ebfc thang h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00e1o \u0111\u00e0i&#8221; ch\u00ednh l\u00e0 l\u1eddi ti\u00ean tri sinh \u0111\u1ed9ng nh\u1ea5t trong c\u1ea3 b\u00e0i th\u01a1; n\u00f3 m\u00f4 t\u1ea3 c\u1ea3nh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh bi\u1ec7t k\u00edch ch\u00e8o thuy\u1ec1n ng\u01b0\u1ee3c d\u00f2ng s\u00f4ng t\u1eeb c\u1eeda s\u00f4ng Gironde v\u1edbi qu\u00e3ng \u0111\u01b0\u1eddng 70 d\u1eb7m Anh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn c\u1ea3ng Bordeaux. T\u1ed1i ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 12 n\u0103m 1942, m\u1ed9t t\u00e0u ng\u1ea7m c\u1ee7a h\u1ea3i qu\u00e2n Anh d\u1eebng t\u1ea1i n\u01a1i c\u00e1ch c\u1eeda s\u00f4ng Gironde c\u1ee7a Ph\u00e1p 10 d\u1eb7m Anh, mang theo 6 chi\u1ebfc xu\u1ed3ng \u0111\u1ed9t k\u00edch c\u1ee1 nh\u1ecf (<em>Cockleshell Canoe<\/em>), tr\u00ean \u0111\u00f3 ch\u1edf thi\u1ebfu t\u00e1 28 tu\u1ed5i Major Hasler ch\u1ec9 huy 10 l\u00ednh bi\u1ec7t k\u00edch. Khi nh\u1eefng chi\u1ebfc xu\u1ed3ng \u0111\u1ed9t k\u00edch b\u1eaft \u0111\u1ea7u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb t\u00e0u ng\u1ea7m, th\u00ec m\u1ed9t chi\u1ebfc xu\u1ed3ng b\u1ecb h\u01b0 h\u1ea1i, do \u0111\u00f3 ch\u1ec9 c\u00f2n 5 chi\u1ebfc xu\u1ed3ng ch\u1edf 10 l\u00ednh bi\u1ec7t k\u00edch b\u1eaft \u0111\u1ea7u cu\u1ed9c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng; v\u00e0 b\u1edfi v\u00ec l\u00fac \u1ea5y h\u1ecd \u1edf c\u00e1ch c\u1eeda s\u00f4ng Gironde 10 d\u1eb7m Anh, n\u00ean m\u1edbi n\u00f3i &#8220;Sau con s\u00f4ng&#8221;. Ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 2 ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean m\u1ed9t chi\u1ebfc xu\u1ed3ng nh\u1ecf, l\u1ea1i ph\u1ea3i mang theo th\u1ee7y l\u00f4i n\u1eb7ng n\u1ec1, h\u1ecd \u0111\u00e3 ch\u00e8o xu\u1ed3ng gi\u1eefa s\u00f3ng to gi\u00f3 l\u1edbn \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn c\u1eeda s\u00f4ng Gironde, gi\u1eefa nh\u1eefng c\u01a1n gi\u00f3 l\u1ea1nh th\u1ea5u x\u01b0\u01a1ng v\u00e0o th\u00e1ng 12; h\u1ecd ph\u1ea3i ch\u00e8o 70 d\u1eb7m Anh b\u1eb1ng s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi, l\u1ea1i ph\u1ea3i xuy\u00ean qua t\u1ea7ng t\u1ea7ng l\u1edbp l\u1edbp bao v\u00e2y v\u00e0 h\u1ecfa l\u1ef1c c\u1ee7a ph\u00e1t-x\u00edt \u0110\u1ee9c, \u0111i\u1ec1u \u1ea5y \u0111\u00f2i h\u1ecfi s\u1ef1 can \u0111\u1ea3m phi th\u01b0\u1eddng. Sau khi xu\u1ea5t ph\u00e1t, 1 chi\u1ebfc xu\u1ed3ng nh\u1ecf b\u1ecb ch\u00ecm gi\u1eefa c\u01a1n s\u00f3ng; 2 l\u00ednh bi\u1ec7t k\u00edch ph\u1ea3i b\u01a1i v\u00e0o b\u1edd th\u00ec b\u1ecb ph\u00e1t-x\u00edt \u0110\u1ee9c b\u1eaft s\u1ed1ng r\u1ed3i sau \u0111\u00f3 b\u1eafn ch\u1ebft. M\u1ed9t chi\u1ebfc xu\u1ed3ng nh\u1ecf kh\u00e1c b\u1ecb l\u1eadt t\u1ea1i c\u1eeda s\u00f4ng, 2 l\u00ednh bi\u1ec7t k\u00edch \u0111\u00e3 hy sinh gi\u1eefa d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc l\u1ea1nh gi\u00e1. \u0110\u1ebfn khi v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00f4ng Gironde, th\u00ec l\u1ea1i m\u1ed9t chi\u1ebfc xu\u1ed3ng n\u1eefa b\u1ecb ch\u00ecm ngh\u1ec9m, 2 l\u00ednh bi\u1ec7t k\u00edch b\u01a1i l\u00ean b\u1edd; sau \u0111\u00f3 t\u1ea1i m\u1ed9t b\u1ec7nh vi\u1ec7n g\u1ea7n T\u00e2y Ban Nha, h\u1ecd b\u1ecb ph\u1ea3n b\u1ed9i v\u00e0 n\u1ed9p cho Gestapo c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Qu\u1ed1c X\u00e3. Cu\u1ed1i c\u00f9ng ch\u1ec9 c\u00f3 2 chi\u1ebfc xu\u1ed3ng nh\u1ecf ch\u1edf 4 l\u00ednh bi\u1ec7t k\u00edch \u0111\u1ebfn c\u1ea3ng Bordeaux. Trong qu\u00e1 tr\u00ecnh n\u00e0y, ban ng\u00e0y h\u1ecd l\u1ea9n tr\u1ed1n \u1edf b\u00e3i lau s\u1eady ven s\u00f4ng, \u0111\u1ebfn \u0111\u00eam th\u1ee7y tri\u1ec1u d\u00e2ng l\u00ean th\u00ec m\u1edbi h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. B\u1ed1n l\u00ednh bi\u1ec7t k\u00edch n\u00e0y g\u1ed3m thi\u1ebfu t\u00e1 Major Hasler, c\u1ed9ng s\u1ef1 h\u1ea1 s\u0129 th\u1ee7y binh Marine Sparks, h\u1ea1 s\u0129 \u0111\u00e1nh m\u00ecn Corporal Laver, v\u00e0 \u0111\u1ed3ng h\u1ea1 s\u0129 th\u1ee7y binh Marine Mills. L\u1ea1i n\u00f3i v\u1ec1 &#8220;Chi\u1ebfc thang h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00e1o \u0111\u00e0i&#8221; trong c\u00e2u th\u01a1 th\u1ee9 ba; &#8220;ph\u00e1o \u0111\u00e0i&#8221; (<em>fort<\/em>) \u1edf \u0111\u00e2y ch\u1ec9 &#8220;Blanquefort&#8221;, n\u01a1i \u0111\u00f3ng b\u1ed9 t\u01b0 l\u1ec7nh h\u1ea3i qu\u00e2n v\u00f9ng s\u1edf t\u1ea1i c\u1ee7a \u0110\u1ee9c t\u1ea1i Bordeaux; c\u00f2n &#8220;chi\u1ebfc thang&#8221; (<em>ladder<\/em>) \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 chi\u1ebfc thang th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, m\u00e0 l\u00e0 &#8220;thang c\u00e1&#8221; (<em>Fish ladder<\/em>). &#8220;Thang c\u00e1&#8221; l\u00e0 c\u1ea5u tr\u00fac th\u1ee7y l\u1ef1c xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1ea1i Ph\u00e1p 100 n\u0103m sau th\u1eddi Nostradamus, n\u1eb1m tr\u00ean ho\u1eb7c xung quanh m\u1ed9t b\u1edd c\u1ea3n nh\u00e2n t\u1ea1o, th\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 \u0111\u1eadp n\u01b0\u1edbc v\u00e0 \u0111\u1eadp ch\u00ecm, t\u1ea1o \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n cho s\u1ef1 di c\u01b0 t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a c\u00e1c lo\u00e0i c\u00e1, \u0111\u1ec3 ch\u00fang nh\u1ea3y l\u00ean t\u1eebng b\u1eadc m\u1ed9t khi b\u01a1i ng\u01b0\u1ee3c d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc. C\u00e2u th\u01a1 n\u00e0y d\u00f9ng &#8220;thang c\u00e1&#8221; \u0111\u1ec3 m\u00f4 t\u1ea3 r\u1ea5t h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng c\u1ea3nh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh bi\u1ec7t k\u00edch b\u01a1i thuy\u1ec1n ng\u01b0\u1ee3c d\u00f2ng s\u00f4ng v\u00e0o ban \u0111\u00eam, t\u1ef1a nh\u01b0 nh\u1eefng con c\u00e1 nh\u1ea3y l\u00ean t\u1eebng b\u1eadc m\u1ed9t trong &#8220;thang c\u00e1&#8221;; qu\u00e1 tr\u00ecnh ti\u1ebfn v\u1ec1 Bordeaux c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh n\u00e0y c\u0169ng nguy hi\u1ec3m nh\u01b0 v\u1eady. Kinh ng\u1ea1c h\u01a1n n\u1eefa l\u00e0 nh\u1eefng chi\u1ebfc xu\u1ed3ng tham gia cu\u1ed9c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng Frankton \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1eef &#8220;c\u00e1&#8221; (<em>Fish<\/em>) trong t\u00ean, ch\u00fang l\u00e0: Catfish (c\u00e1 tr\u00ea), Cuttlefish (m\u1ef1c), Crayfish (t\u00f4m), Cachalot (c\u00e1 nh\u00e0 t\u00e1ng), Coalfish (c\u00e1 tuy\u1ebft) v\u00e0 Conger (c\u00e1 ch\u00ecnh bi\u1ec3n); t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y Nostradamus ti\u00ean tri ch\u00ednh x\u00e1c \u0111\u1ebfn t\u1eebng chi ti\u1ebft nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o.<\/p>\n<p>C\u00e2u cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u00e0i th\u01a1 n\u00f3i v\u1ec1 chi\u1ebfn qu\u1ea3 c\u1ee7a h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng Frankton. &#8220;Nh\u1eefng \u0111\u1ed1m l\u1eeda&#8221; l\u00e0 m\u00f4 t\u1ea3 sau khi 4 l\u00ednh bi\u1ec7t k\u00edch \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c Bordeaux, h\u1ecd l\u00e9n \u0111\u1ebfn b\u1ebfn c\u1ea3ng qu\u00e2n \u0110\u1ee9c v\u00e0 ph\u00f3ng th\u1ee7y l\u00f4i v\u00e0o chi\u1ebfn h\u1ea1m \u0110\u1ee9c, ph\u00e1 h\u1ee7y 4 thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i v\u00e0 m\u1ed9t chi\u1ebfc t\u00e0u ng\u1ea7m. &#8220;Cu\u1ed9c gi\u1ebft ch\u00f3c v\u0129 \u0111\u1ea1i tr\u00ean k\u1ebd h\u1edf&#8221; l\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1eb7c d\u00f9 cu\u1ed9c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00f3 10 l\u00ednh bi\u1ec7t k\u00edch, nh\u01b0ng h\u1ecd \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u01b0\u1ee3c &#8220;k\u1ebd h\u1edf&#8221; trong h\u1ec7 th\u1ed1ng ph\u00f2ng th\u1ee7 c\u1ee7a qu\u00e2n \u0110\u1ee9c v\u00e0 t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t ti\u1ebfng vang &#8220;v\u0129 \u0111\u1ea1i&#8221;;\u00a0 l\u00f2ng d\u0169ng c\u1ea3m kh\u00f4ng g\u00ec s\u00e1nh n\u1ed5i c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u00e3 c\u1ed5 v\u0169 \u00fd ch\u00ed chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n hai n\u01b0\u1edbc Anh v\u00e0 Ph\u00e1p trong cu\u1ed9c chi\u1ebfn ch\u1ed1ng l\u1ea1i ch\u1ee7 ngh\u0129a ph\u00e1t-x\u00edt.<\/p>\n<p><strong>Th\u00e1ng 4 n\u0103m 1945, qu\u00e2n \u0110\u1ed3ng Minh gi\u00e0nh th\u1eafng l\u1ee3i trong \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II<\/strong><\/p>\n<blockquote>\n<p><strong>C\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7 III, Kh\u1ed5 11<\/strong><\/p>\n<p>Nguy\u00ean v\u0103n ti\u1ebfng Ph\u00e1p:<\/p>\n<p><em>Les armes battre au ciel longue saison,<br \/>\nL&#8217;arbre au milieu de la cit\u00e9 tomb\u00e9 :<br \/>\nVermine, rongne, glaiue en face tyfon,<br \/>\nLors le Monarque d&#8217;Hadrie succomb\u00e9.<\/em><\/p>\n<p>Ti\u1ebfng Anh:<\/p>\n<p><em>The arms to fight in the sky a long time,<br \/>\nThe tree in the middle of the city fallen:<br \/>\nSacred bough clipped, steel, in the face of the firebrand,<br \/>\nThen the monarch of Adria fallen.<\/em><\/p>\n<p>Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t:<\/p>\n<p><em>Tr\u1eadn chi\u1ebfn tr\u00ean b\u1ea7u tr\u1eddi trong m\u1ed9t th\u1eddi gian d\u00e0i,<br \/>\nC\u00e1i c\u00e2y \u1edf gi\u1eefa th\u00e0nh ph\u1ed1 \u0111\u1ed5 xu\u1ed1ng:<br \/>\nC\u00e0nh c\u00e2y th\u00e1nh b\u1ecb c\u1eaft r\u1eddi, g\u01b0\u01a1m tr\u01b0\u1edbc ng\u1ecdn \u0111u\u1ed1c,<br \/>\nV\u00e0 r\u1ed3i Qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Adria qu\u1ef5 ng\u00e3.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>B\u00e0i th\u01a1 n\u00e0y ti\u00ean tri v\u00f4 c\u00f9ng ch\u00ednh x\u00e1c th\u00e1ng 4 n\u0103m 1945, qu\u00e2n \u0110\u1ed3ng Minh gi\u00e0nh th\u1eafng l\u1ee3i trong \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II. C\u00e2u th\u01a1 th\u1ee9 ba l\u00e0 m\u1eadt m\u00e3 th\u1eddi gian cho b\u00e0i th\u01a1, trong \u0111\u00f3 &#8220;c\u00e0nh c\u00e2y&#8221; bi\u1ec3u th\u1ecb &#8220;M\u1ed9c, &#8220;g\u01b0\u01a1m&#8221; bi\u1ec3u th\u1ecb &#8220;Kim&#8221;, nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u00e2y l\u00e0 n\u0103m v\u1edbi Thi\u00ean can \u0110\u1ecba chi &#8220;Kim kh\u1eafc M\u1ed9c&#8221; theo Ng\u0169 H\u00e0nh, t\u1ee9c n\u0103m 1945 &#8220;\u1ea4t D\u1eadu&#8221;. Ngo\u00e0i ra, &#8220;c\u00e2y&#8221; l\u00e0 &#8220;M\u1ed9c&#8221;, &#8220;ng\u1ecdn \u0111u\u1ed1c&#8221; l\u00e0 &#8220;H\u1ecfa&#8221;, t\u1ee9c l\u00e0 th\u00e1ng &#8220;H\u1ecfa M\u1ed9c&#8221;; th\u00e1ng 3 n\u0103m 1945 l\u00e0 th\u00e1ng &#8220;K\u1ef7 M\u00e3o&#8221;, t\u1ee9c &#8220;H\u1ecfa M\u1ed9c&#8221; theo N\u00f4ng l\u1ecbch. C\u00e2u \u0111\u1ea7u ti\u00ean b\u00e0i th\u01a1 &#8220;Tr\u1eadn chi\u1ebfn tr\u00ean b\u1ea7u tr\u1eddi trong m\u1ed9t th\u1eddi gian d\u00e0i&#8221; l\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 tr\u1eadn \u0111\u1ea1i kh\u00f4ng chi\u1ebfn n\u0103m 1945. R\u1ea1ng s\u00e1ng ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 12 n\u0103m 1944, qu\u00e2n \u0110\u1ee9c b\u1eaft \u0111\u1ea7u chi\u1ebfn d\u1ecbch Ardennes; Hitler t\u1eadp trung t\u1ea1i Ardennes t\u1eadp \u0111o\u00e0n qu\u00e2n t\u0103ng thi\u1ebft gi\u00e1p SS s\u1ed1 6 b\u00ean trong 25 s\u01b0 \u0111o\u00e0n c\u1ee7a t\u1eadp \u0111o\u00e0n qu\u00e2n &#8220;B&#8221; (25 v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi), g\u1ed3m xe t\u0103ng v\u00e0 900 ph\u00e1o t\u1ef1 h\u00e0nh, d\u00f9ng ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t ph\u1ea3n k\u00edch \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n \u0110\u1ed3ng Minh t\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi B\u1ec9, H\u00e0 Lan; sau \u0111\u00f3 qu\u00e2n \u0110\u1ee9c \u0111\u1ed9t ph\u00e1 sau ph\u00f2ng tuy\u1ebfn qu\u00e2n M\u1ef9, ti\u1ebfn v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng s\u00f4ng Maas. \u0110\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea3n b\u01b0\u1edbc ti\u1ebfn qu\u00e2n \u0110\u1ee9c, li\u00ean qu\u00e2n Anh-M\u1ef9 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh k\u1ebf ho\u1ea1ch, d\u00f9ng kh\u00f4ng qu\u00e2n t\u1eadp k\u00edch \u0111\u1ea1i quy m\u00f4 \u0111\u1ed1i v\u1edbi qu\u00e2n \u0110\u1ee9c, cu\u1ed1i c\u00f9ng ng\u0103n c\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n \u0110\u1ee9c t\u1ea1i \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m c\u00e1ch s\u00f4ng Maas ch\u1ec9 4 km. Ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 1 n\u0103m 1945, qu\u00e2n \u0110\u1ee9c huy \u0111\u1ed9ng 1.000 phi c\u01a1, oanh t\u1ea1c tr\u1eadn \u0111\u1ecba v\u00e0 phi tr\u01b0\u1eddng qu\u00e2n \u0110\u1ed3ng Minh, ph\u00e1 h\u1ee7y 260 phi c\u01a1 c\u1ee7a qu\u00e2n \u0110\u1ed3ng Minh, ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng t\u1ea5n c\u00f4ng qu\u00e2n \u0110\u1ed3ng Minh t\u1ea1i Strasbourg. Ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 1, qu\u00e2n \u0110\u1ed3ng Minh chuy\u1ec3n sang ph\u1ea3n c\u00f4ng; ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 1, qu\u00e2n Li\u00ean X\u00f4 t\u1ea1i ph\u00eda \u0110\u00f4ng ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng cu\u1ed9c ph\u1ed1i h\u1ee3p ti\u1ebfn c\u00f4ng tr\u01b0\u1edbc th\u1eddi h\u1ea1n; Hitler bu\u1ed9c ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u qu\u00e2n t\u1eeb m\u1eb7t tr\u1eadn ph\u00eda T\u00e2y sang m\u1eb7t tr\u1eadn ph\u00eda \u0110\u00f4ng t\u00e1c chi\u1ebfn; qu\u00e2n \u0110\u1ed3ng Minh th\u1eeba c\u01a1 ti\u1ebfn qu\u00e2n c\u1ea5p t\u1ed1c. Ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 1, qu\u00e2n \u0110\u1ee9c b\u1ecb \u0111\u1ea9y lui tri\u1ec7t \u0111\u1ec3 v\u1ec1 tr\u1eadn \u0111\u1ecba ban \u0111\u1ea7u, chi\u1ebfn d\u1ecbch Ardennes k\u1ebft th\u00fac, qu\u00e2n \u0110\u1ee9c th\u1ea5t b\u1ea1i ho\u00e0n to\u00e0n t\u1ea1i m\u1eb7t tr\u1eadn ph\u00eda T\u00e2y.<\/p>\n<p>Trong c\u00e2u th\u01a1 th\u1ee9 ba, &#8220;tr\u01b0\u1edbc ng\u1ecdn \u0111u\u1ed1c&#8221; l\u00e0 ch\u1ec9 th\u1eddi gian tr\u01b0\u1edbc th\u00e1ng 3 &#8220;H\u1ecfa M\u1ed9c&#8221; K\u1ef7 M\u00e3o, t\u1ee9c th\u00e1ng 2 n\u0103m 1945. C\u00e2u th\u01a1 th\u1ee9 hai &#8220;C\u00e1i c\u00e2y \u1edf gi\u1eefa th\u00e0nh ph\u1ed1 \u0111\u1ed5 xu\u1ed1ng&#8221; l\u00e0 ti\u00ean tri v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m 1945, qu\u00e2n \u0110\u1ed3ng Minh ti\u1ebfn h\u00e0nh ph\u1ea3n c\u00f4ng to\u00e0n di\u1ec7n, ti\u1ebfn v\u00e0o l\u00e3nh th\u1ed5 \u0110\u1ee9c. &#8220;C\u00e1i c\u00e2y \u1edf gi\u1eefa th\u00e0nh ph\u1ed1&#8221; bi\u1ec3u th\u1ecb th\u00e1ng &#8220;Th\u1ed5 M\u1ed9c&#8221;, t\u1ee9c th\u00e1ng 2 n\u0103m 1945, th\u00e1ng &#8220;M\u1eadu D\u1ea7n&#8221;. T\u1eeb ng\u00e0y 1 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 2, qu\u00e2n \u0110\u1ed3ng Minh ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng chi\u1ebfn d\u1ecbch s\u00f4ng Rhine; kh\u00f4ng qu\u00e2n phe \u0110\u1ed3ng Minh t\u1eadp trung oanh t\u1ea1c tr\u1eadn \u0111\u1ecba ph\u00f2ng ng\u1ef1 v\u00e0 h\u1eadu ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n \u0110\u1ee9c \u1edf v\u00f9ng s\u00f4ng Rhine, khi\u1ebfn &#8220;C\u00e1i c\u00e2y \u1edf gi\u1eefa th\u00e0nh ph\u1ed1 \u0111\u1ed5 xu\u1ed1ng&#8221;. Ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 2, t\u1eadp \u0111o\u00e0n qu\u00e2n s\u1ed1 1 c\u1ee7a Canada chuy\u1ec3n sang ti\u1ebfn c\u00f4ng; ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 2 Canada chi\u1ebfm l\u1ea5y Clervaux. Qu\u00e2n \u0110\u1ee9c ph\u00e1 h\u1ee7y \u0111\u1eadp n\u01b0\u1edbc l\u1edbn s\u00f4ng Ruhr v\u00e0 m\u1edf c\u1eeda s\u00f4ng \u0111\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea3n \u0111\u1ee3t ti\u1ebfn c\u00f4ng c\u1ee7a t\u1eadp \u0111o\u00e0n qu\u00e2n s\u1ed1 9 c\u1ee7a M\u1ef9; \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 2, m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Ruhr h\u1ea1 th\u1ea5p, t\u1eadp \u0111o\u00e0n qu\u00e2n s\u1ed1 9 c\u1ee7a M\u1ef9 chuy\u1ec3n sang ti\u1ebfn c\u00f4ng, b\u0103ng qua s\u00f4ng; ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 3, qu\u00e2n M\u1ef9 v\u00e0 qu\u00e2n Canada g\u1eb7p nhau. Ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 4 n\u0103m 1945, qu\u00e2n Li\u00ean X\u00f4 v\u00e0 qu\u00e2n M\u1ef9 g\u1eb7p nhau t\u1ea1i Torgau. C\u00e2u th\u01a1 th\u1ee9 t\u01b0 &#8220;V\u00e0 r\u1ed3i Qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Adria qu\u1ef5 ng\u00e3&#8221; l\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 th\u00e1ng 4 n\u0103m 1945, \u00fd ch\u00ed \u0110\u1ee9c c\u1ee7a \u0110\u1ec7 tam \u0110\u1ebf qu\u1ed1c \u0111\u00e3 to\u00e0n to\u00e0n s\u1ee5p \u0111\u1ed5.<\/p>\n<p><strong>C. Sau \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II<\/strong><\/p>\n<p><strong>Chi\u1ebfn tranh v\u00e0 h\u00f2a b\u00ecnh<\/strong><\/p>\n<blockquote>\n<p><strong>C\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7 I, Kh\u1ed5 100<\/strong><\/p>\n<p>Nguy\u00ean v\u0103n ti\u1ebfng Ph\u00e1p:<\/p>\n<p><em>Long temps au ciel sera veu gris oyseau,<br \/>\nAupres de Dole &amp; de Tosquane terre,<br \/>\nTenant au bec vn verdoyant rameau<br \/>\nMourra tost grand, &amp; finira la guerre.<\/em><\/p>\n<p>Ti\u1ebfng Anh:<\/p>\n<p><em>For a long time a gray bird will be seen in the sky<br \/>\nnear D\u00f4le and the lands of Tuscany.<br \/>\nHe holds a flowering branch in his beak,<br \/>\nbut he dies too soon and the war ends.<\/em><\/p>\n<p>Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t:<\/p>\n<p><em>Con chim x\u00e1m s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y tr\u00ean b\u1ea7u tr\u1eddi m\u1ed9t l\u00fac l\u00e2u<br \/>\nG\u1ea7n D\u00f4le v\u00e0 nh\u1eefng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a Tuscany.<br \/>\nN\u00f3 ng\u1eadm trong m\u1ecf m\u1ed9t nh\u00e0nh hoa \u0111ang n\u1edf r\u1ed9,<br \/>\nNh\u01b0ng n\u00f3 ch\u1ebft qu\u00e1 s\u1edbm v\u00e0 chi\u1ebfn tranh k\u1ebft th\u00fac.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>B\u00e0i th\u01a1 n\u00e0y ch\u1ee7 y\u1ebfu ti\u00ean tri v\u1ec1 s\u1ef1 k\u1ebft th\u00fac chi\u1ebfn tranh th\u1ebf gi\u1edbi l\u1ea7n th\u1ee9 hai v\u00e0o n\u0103m 1945. &#8220;Con chim x\u00e1m&#8221; trong c\u00e2u th\u01a1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean cho th\u1ea5y \u0111\u00e2y l\u00e0 n\u0103m &#8220;D\u1eadu&#8221;, &#8220;nh\u00e0nh hoa \u0111ang n\u1edf r\u1ed9&#8221; trong c\u00e2u th\u01a1 th\u1ee9 hai bi\u1ec3u th\u1ecb Thi\u00ean can n\u0103m n\u00e0y l\u00e0 &#8220;M\u1ed9c&#8221;; v\u00ec th\u1ebf \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 n\u0103m 1945 &#8220;\u1ea4t D\u1eadu&#8221;. C\u00e2u th\u1ee9 t\u01b0 n\u00f3i v\u1ec1 &#8220;chi\u1ebfn tranh k\u1ebft th\u00fac&#8221; v\u00e0o n\u0103m 1945; c\u00e2u th\u1ee9 hai &#8220;G\u1ea7n D\u00f4le v\u00e0 nh\u1eefng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a Tuscany&#8221; cho th\u1ea5y cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh n\u00e0y ch\u1ee7 y\u1ebfu ph\u00e1t sinh tr\u00ean \u0111\u1ea5t Ch\u00e2u \u00c2u.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean kh\u00f4ng h\u1eb3n nh\u01b0 th\u1ebf: &#8220;Con chim x\u00e1m&#8221; bay l\u01b0\u1ee3n tr\u00ean b\u1ea7u tr\u1eddi xanh r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 chim b\u1ed3 c\u00e2u h\u00f2a b\u00ecnh; &#8220;trong m\u1ed9t l\u00fac l\u00e2u&#8221; t\u1ee9c l\u00e0 sau \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II, con ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n th\u1eddi gian h\u00f2a b\u00ecnh t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i d\u00e0i, \u0111\u00e2y c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 k\u1ef3 v\u1ecdng c\u1ee7a to\u00e0n nh\u00e2n lo\u1ea1i. &#8220;N\u00f3 ng\u1eadm trong m\u1ecf m\u1ed9t nh\u00e0nh hoa \u0111ang n\u1edf r\u1ed9&#8221; c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng sung t\u00fac, t\u1ef1 do v\u00e0 t\u1ed1t \u0111\u1eb9p; tuy nhi\u00ean &#8220;n\u00f3 ch\u1ebft qu\u00e1 s\u1edbm&#8221; l\u1ea1i khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta c\u1ea3m th\u00e1n tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 t\u1ea1m b\u1ee3 c\u1ee7a ki\u1ebfp nh\u00e2n sinh.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c c\u1ee7a t\u1ef1 do, t\u1ed1t \u0111\u1eb9p v\u00e0 v\u0129nh h\u1eb1ng \u1edf n\u01a1i \u0111\u00e2u? Xin c\u00e1c b\u1ea1n ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u1ecdc h\u1ebft cu\u1ed1n s\u00e1ch n\u00e0y, \u0111\u1ec3 l\u1eafng nghe l\u1eddi kh\u1ea3i th\u1ecb v\u00e0 k\u00eau g\u1ecdi c\u1ee7a Th\u1ea7n.<\/p>\n<p><strong>N\u1ed9i chi\u1ebfn Hy L\u1ea1p<\/strong><\/p>\n<blockquote>\n<p><strong>C\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7 I, Kh\u1ed5 83<\/strong><\/p>\n<p>Nguy\u00ean v\u0103n ti\u1ebfng Ph\u00e1p:<\/p>\n<p><em>La gent estrange diuisera butins<br \/>\nSaturne &amp; Mars son regard furieux,<br \/>\nHorrible strage aux Toscans &amp; Latins,<br \/>\nGrecs qui seront \u00e0 frapper curieux.<\/em><\/p>\n<p>Ti\u1ebfng Anh:<\/p>\n<p><em>The alien nation will divide the spoils.<br \/>\nSaturn in dreadful aspect in Mars.<br \/>\nDreadful and foreign to the Tuscans and Latins,<br \/>\nGreeks who will wish to strike.<\/em><\/p>\n<p>Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t:<\/p>\n<p><em>\u0110\u1ea5t n\u01b0\u1edbc xa l\u1ea1 s\u1ebd chia ch\u00e1c chi\u1ebfn l\u1ee3i ph\u1ea9m.<br \/>\nTh\u1ed5 tinh trong di\u1ec7n m\u1ea1o gh\u00ea s\u1ee3 t\u1ea1i H\u1ecfa tinh.<br \/>\n\u0110\u00e1ng s\u1ee3 v\u00e0 xa l\u1ea1 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Tuscan v\u00e0 Latin,<br \/>\nNh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Hy L\u1ea1p s\u1ebd mu\u1ed1n t\u1ea5n c\u00f4ng.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>B\u00e0i th\u01a1 ti\u00ean tri n\u00e0y ch\u00ednh l\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 n\u0103m 1946, chi\u1ebfn tranh t\u1ea1i Hy L\u1ea1p ph\u00e1t sinh; \u0111\u00e2y l\u00e0 Hy L\u1ea1p v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1946-1949. M\u1eadt m\u00e3 th\u1eddi gian b\u00e0i th\u01a1 n\u00e0y n\u1eb1m t\u1ea1i c\u00e2u th\u1ee9 hai &#8220;Th\u1ed5 tinh trong di\u1ec7n m\u1ea1o gh\u00ea s\u1ee3 t\u1ea1i H\u1ecfa tinh&#8221;, cho th\u1ea5y \u0111\u00e2y l\u00e0 n\u0103m &#8220;H\u1ecfa Th\u1ed5&#8221;, t\u1ee9c n\u0103m 1946 &#8220;B\u00ednh Tu\u1ea5t&#8221;.<\/p>\n<p>C\u00e2u th\u01a1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean &#8220;\u0110\u1ea5t n\u01b0\u1edbc xa l\u1ea1 s\u1ebd chia ch\u00e1c chi\u1ebfn l\u1ee3i ph\u1ea9m&#8221; l\u00e0 ti\u00ean tri r\u1eb1ng sau khi \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II k\u1ebft th\u00fac, M\u1ef9, Li\u00ean X\u00f4 v\u00e0 Anh t\u1ed5 ch\u1ee9c h\u1ed9i ngh\u1ecb Yalta, th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ph\u00e2n chia c\u00e1c th\u1ebf l\u1ef1c Ch\u00e2u \u00c2u sau chi\u1ebfn tranh, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 c\u00e1c qu\u1ed1c gia Ch\u00e2u \u00c2u t\u1eebng b\u1ecb \u0110\u1ee9c chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng; v\u00e0 c\u0103n c\u1ee9 th\u1ecfa thu\u1eadn trong h\u1ed9i ngh\u1ecb Yalta, Hy L\u1ea1p thu\u1ed9c ph\u1ea1m vi th\u1ebf l\u1ef1c Anh-M\u1ef9. Tuy nhi\u00ean trong qu\u00e1 tr\u00ecnh \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II, ch\u00ednh ph\u1ee7 v\u00e0 Qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng Hy L\u1ea1p \u0111\u1ec1u l\u01b0u vong t\u1ea1i n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i. Trong \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II, l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1ng c\u1ef1 trong n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a Hy L\u1ea1p ph\u00e2n th\u00e0nh hai b\u1ed9 ph\u1eadn: M\u1ed9t l\u00e0 &#8220;\u0110\u1ed3ng Minh D\u00e2n ch\u1ee7 Qu\u1ed1c gia Hy L\u1ea1p&#8221; do ch\u00ednh ph\u1ee7 l\u01b0u vong \u1ee7ng h\u1ed9, hai l\u00e0 &#8220;gi\u1ea3i ph\u00f3ng qu\u00e2n qu\u1ed1c gia Hy L\u1ea1p&#8221; do \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n Hy L\u1ea1p l\u1eadp ra, v\u00e0 c\u0103n c\u1ee9 ghi ch\u00e9p l\u1ecbch s\u1eed \u00abC\u00e1ch m\u1ea1ng Hy L\u1ea1p v\u00e0 n\u1ed9i chi\u1ebfn Hy L\u1ea1p\u00bb c\u1ee7a ch\u00ednh \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n Trung Qu\u1ed1c (\u0110CSTQ) th\u00ec: B\u1edfi v\u00ec \u201c\u0110\u1ed3ng Minh D\u00e2n ch\u1ee7\u201d tin r\u1eb1ng qu\u00e2n \u0110\u1ed3ng Minh s\u1ebd \u0111i qua Hy L\u1ea1p \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i ph\u00f3ng Nam \u00c2u, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi kh\u1ed1ng ch\u1ebf Hy L\u1ea1p sau khi qu\u00e2n \u0110\u1ee9c r\u00fat lui, v\u00ec th\u1ebf &#8220;m\u1eb7t tr\u1eadn gi\u1ea3i ph\u00f3ng nh\u00e2n d\u00e2n&#8221; \u0111\u00e3 l\u00ean \u00e1n &#8220;\u0110\u1ed3ng Minh D\u00e2n ch\u1ee7&#8221; c\u1ea5u k\u1ebft v\u1edbi gi\u1eb7c \u0111\u1ec3 b\u00e1n n\u01b0\u1edbc, m\u01b0u toan \u0111\u00e1nh c\u1eafp th\u00e0nh qu\u1ea3 th\u1eafng l\u1ee3i c\u1ee7a l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1ng c\u1ef1. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn h\u00ecnh th\u00e0nh th\u1ebf tam tranh gi\u1eefa &#8220;gi\u1ea3i ph\u00f3ng qu\u00e2n&#8221;, &#8220;\u0110\u1ed3ng Minh D\u00e2n ch\u1ee7&#8221; v\u00e0 qu\u00e2n \u0110\u1ee9c. D\u01b0\u1edbi s\u1ef1 gi\u00fap \u0111\u1ee1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Anh v\u00e0 ch\u00ednh ph\u1ee7 Hy L\u1ea1p t\u1ea1i Cairo, &#8220;\u0110\u1ed3ng Minh D\u00e2n ch\u1ee7&#8221; \u0111\u00e3 g\u00e2y ra xung \u0111\u1ed9t v\u00e0 bi\u1ebfn th\u00e0nh n\u1ed9i chi\u1ebfn. Th\u00e1ng 10 n\u0103m 1943, &#8220;gi\u1ea3i ph\u00f3ng qu\u00e2n&#8221; ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng t\u1ea5n c\u00f4ng &#8220;\u0110\u1ed3ng Minh D\u00e2n ch\u1ee7&#8221;. To\u00e0n Hy L\u1ea1p b\u1ecb k\u00e9o v\u00e0o n\u1ed9i chi\u1ebfn cho \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 2 n\u0103m 1944, d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Anh, hai b\u00ean ng\u1eebng b\u1eafn (Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh Plaka).&#8221; T\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y &#8220;gi\u1ea3i ph\u00f3ng qu\u00e2n&#8221; c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n Hy L\u1ea1p trong th\u1eddi gian chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng c\u1ee7a qu\u00e2n \u0110\u1ee9c \u0111\u00e3 gi\u1ebft h\u1ea1i c\u00e1c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1ng c\u1ef1 kh\u00e1c, \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u00e0nh vi H\u00e1n gian c\u1ee7a \u0110CSTQ trong th\u1eddi k\u1ef3 kh\u00e1ng Nh\u1eadt th\u1eadt y nh\u01b0 h\u1ec7t. Th\u00e1ng 10 n\u0103m 1944, qu\u00e2n \u0110\u1ee9c r\u00fat lui kh\u1ecfi Hy L\u1ea1p, v\u00e0 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o hi\u1ec7p ngh\u1ecb Yalta, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Anh v\u1ec1 danh ngh\u0129a t\u00e1c chi\u1ebfn v\u1edbi qu\u00e2n \u0110\u1ee9c \u0111\u1ed5 b\u1ed9 l\u00ean Hy L\u1ea1p, h\u1ed9 t\u1ed1ng ch\u00ednh ph\u1ee7 l\u01b0u vong tr\u1edf v\u1ec1 Athens. Th\u00e1ng 2 n\u0103m 1945, ch\u00ednh ph\u1ee7 Hy L\u1ea1p v\u00e0 \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n Hy L\u1ea1p \u0111\u00e3 k\u00fd k\u1ebft m\u1ed9t hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh, trong \u0111\u00f3 &#8220;gi\u1ea3i ph\u00f3ng qu\u00e2n&#8221; giao n\u1ed9p v\u0169 kh\u00ed v\u00e0 tuy\u00ean b\u1ed1 gi\u1ea3i t\u00e1n. Th\u00e1ng 3 n\u0103m 1946, Hy L\u1ea1p t\u1ed5 ch\u1ee9c tuy\u1ec3n c\u1eed Ngh\u1ecb vi\u1ec7n, v\u00e0 \u0110\u1ea3ng Nh\u00e2n d\u00e2n c\u1ee7a phe C\u1ed9ng h\u00f2a chi\u1ebfn th\u1eafng. C\u0169ng trong th\u00e1ng n\u00e0y, m\u1ed9t s\u1ed1 ph\u1ea7n t\u1eed \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n Hy L\u1ea1p \u0111\u00e3 t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1ea1o lo\u1ea1n v\u00e0 th\u00e0nh l\u1eadp &#8220;qu\u00e2n d\u00e2n ch\u1ee7 Hy L\u1ea1p&#8221;, n\u1ed9i chi\u1ebfn Hy L\u1ea1p n\u1ed5 ra. Tuy nhi\u00ean \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 12 n\u0103m 1947, tr\u01b0\u1edbc khi \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n Hy L\u1ea1p tuy\u00ean b\u1ed1 th\u00e0nh l\u1eadp ch\u00ednh ph\u1ee7 l\u00e2m th\u1eddi, \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n Hy L\u1ea1p v\u1eabn l\u00e0 ch\u00ednh \u0111\u1ea3ng h\u1ee3p ph\u00e1p t\u1ea1i Hy L\u1ea1p.<\/p>\n<p>C\u00e2u th\u01a1 th\u1ee9 ba &#8220;\u0110\u00e1ng s\u1ee3 v\u00e0 xa l\u1ea1 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Tuscan v\u00e0 Latin&#8221; l\u00e0 ch\u1ec9 Hy L\u1ea1p x\u01b0a nay v\u1eabn c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 t\u1ef1 nhi\u00ean v\u1edbi T\u00e2y \u00c2u; v\u00e0 n\u1ebfu nh\u01b0 \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n Hy L\u1ea1p gi\u00e0nh th\u1eafng l\u1ee3i trong cu\u1ed9c n\u1ed9i chi\u1ebfn Hy L\u1ea1p, th\u00ec Hy L\u1ea1p s\u1ebd bi\u1ebfn th\u00e0nh qu\u1ed1c gia thu\u1ed9c phe x\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a \u0110\u00f4ng \u00c2u. N\u1ebfu nh\u01b0 v\u1eady, li\u00ean h\u1ec7 gi\u1eefa Hy L\u1ea1p v\u1edbi c\u00e1c n\u01b0\u1edbc T\u00e2y \u00c2u s\u1ebd b\u1ecb c\u1eaft \u0111\u1ee9t, qu\u1ea3 th\u1ef1c l\u00e0 &#8220;\u0110\u00e1ng s\u1ee3 v\u00e0 xa l\u1ea1 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Tuscan v\u00e0 Latin&#8221;; \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Hy L\u1ea1p th\u00ec \u0111\u00fang l\u00e0 v\u00f4 c\u00f9ng \u0111\u00e1ng s\u1ee3, v\u00ec th\u1ebf c\u00e2u th\u01a1 cu\u1ed1i c\u00f9ng m\u1edbi n\u00f3i &#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Hy L\u1ea1p s\u1ebd mu\u1ed1n t\u1ea5n c\u00f4ng&#8221;. Th\u00e1ng 12 n\u0103m 1947, &#8220;qu\u00e2n d\u00e2n ch\u1ee7 Hy L\u1ea1p&#8221; th\u1ea5t b\u1ea1i trong cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng, ph\u1ea3i tr\u1edf th\u00e0nh d\u00e2n t\u1ef5 n\u1ea1n n\u00f4ng th\u00f4n &#8220;t\u1ea5n c\u00f4ng v\u00e0 ti\u00eau h\u1ee7y th\u00f4n trang&#8221;. \u0110\u1ebfn t\u1eadn n\u0103m 1949, qu\u00e2n d\u00e2n ch\u1ee7 Hy L\u1ea1p m\u1edbi b\u1ecb bu\u1ed9c ph\u1ea3i h\u1ea1 v\u0169 kh\u00ed.<\/p>\n<p><strong>N\u00e9m bom r\u1ea3i th\u1ea3m trong chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam<\/strong><\/p>\n<blockquote>\n<p><strong>C\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7 II, Kh\u1ed5 81<\/strong><\/p>\n<p>Nguy\u00ean v\u0103n ti\u1ebfng Ph\u00e1p:<\/p>\n<p><em>Par feu du Ciel la cit\u00e9 pres qu&#8217;aduste,<br \/>\nVrna menasse encor Ceucalion,<br \/>\nVexee Sardagne par la punique fuste,<br \/>\nApres que Libra lairra son Phaeton.<\/em><\/p>\n<p>Ti\u1ebfng Anh:<\/p>\n<p><em>Through fire from the sky the city almost burned:<br \/>\nThe Urn threatens Deucalion again:<br \/>\nSardinia vexed by the Punic foist,<br \/>\nAfter Libra will leave her Phaethon.<\/em><\/p>\n<p>Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t:<\/p>\n<p><em>Qua \u00e1nh l\u1eeda t\u1eeb b\u1ea7u tr\u1eddi, th\u00e0nh ph\u1ed1 g\u1ea7n nh\u01b0 b\u1ecb \u0111\u1ed1t ch\u00e1y:<br \/>\nC\u00e1i v\u1ea1c \u0111e d\u1ecda Deucalion l\u1ea7n n\u1eefa:<br \/>\nSardinia n\u1ed5i s\u00f3ng b\u1edfi Punic l\u00e9n l\u00fat \u0111\u01b0a v\u00e0o,<br \/>\nSau khi ch\u00f2m sao Thi\u00ean X\u1ee9ng s\u1ebd r\u1eddi Phaethon.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>B\u00e0i th\u01a1 n\u00e0y ti\u00ean tri v\u1ec1 nh\u1eefng n\u0103m 1970-1971, Vi\u1ec7t Nam t\u1ea1i b\u00e1n \u0111\u1ea3o \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 b\u1ecb kh\u00f4ng qu\u00e2n M\u1ef9 oanh t\u1ea1c, b\u1ecb t\u1eadp k\u00edch nh\u01b0 \u0111\u1ea1i h\u1ed3ng th\u1ee7y. C\u00e2u th\u1ee9 t\u01b0 b\u00e0i th\u01a1 l\u00e0 m\u1eadt m\u00e3 th\u1eddi gian: Ch\u00f2m sao Thi\u00ean X\u1ee9ng l\u00e0 v\u00e0o kho\u1ea3ng th\u1eddi gian 23 th\u00e1ng 9 \u0111\u1ebfn 22 th\u00e1ng 10 trong n\u0103m, \u0111o\u1ea1n th\u1eddi gian n\u00e0y ch\u1ee7 y\u1ebfu r\u01a1i v\u00e0o th\u00e1ng &#8220;Tu\u1ea5t&#8221; c\u1ee7a N\u00f4ng l\u1ecbch; ch\u00f2m sao Thi\u00ean X\u1ee9ng c\u00f3 sao b\u1ea3o h\u1ed9 l\u00e0 Kim tinh, do \u0111\u00f3 &#8220;Sau khi ch\u00f2m sao Thi\u00ean X\u1ee9ng s\u1ebd r\u1eddi Phaethon&#8221; ch\u00ednh l\u00e0 ch\u1ec9 sau n\u0103m &#8220;Canh Tu\u1ea5t&#8221; theo N\u00f4ng l\u1ecbch; n\u0103m 1970 ch\u00ednh l\u00e0 n\u0103m &#8220;Canh Tu\u1ea5t&#8221;. Chi\u1ebfn tranh trong n\u0103m n\u00e0y tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam, v\u00ec th\u1ebf &#8220;Sardinia&#8221; (t\u00ean m\u1ed9t h\u00f2n \u0111\u1ea3o c\u1ee7a \u00dd) trong c\u00e2u th\u01a1 th\u1ee9 ba l\u00e0 ch\u1ec9 b\u00e1n \u0111\u1ea3o \u0110\u00f4ng Nam \u00c1.<\/p>\n<p>C\u00e2u \u0111\u1ea7u ti\u00ean b\u00e0i th\u01a1 &#8220;Qua \u00e1nh l\u1eeda t\u1eeb b\u1ea7u tr\u1eddi, th\u00e0nh ph\u1ed1 g\u1ea7n nh\u01b0 b\u1ecb \u0111\u1ed1t ch\u00e1y&#8221; l\u00e0 ti\u00ean tri v\u1ec1 \u0111\u1ee3t \u0111\u1ea1i oanh t\u1ea1c c\u1ee7a M\u1ef9 \u0111\u1ed1i v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 Campuchia. Trong chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam, kh\u00f4ng qu\u00e2n M\u1ef9 \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n s\u1eed d\u1ee5ng chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng qu\u00e2n oanh t\u1ea1c \u0111\u1ea1i quy m\u00f4, trong \u0111\u00f3 l\u1edbn nh\u1ea5t l\u00e0 chi\u1ebfn d\u1ecbch h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng &#8220;Operation Menu&#8221; t\u1eeb th\u00e1ng 6 n\u0103m 1969 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 5 n\u0103m 1970. Ch\u1ec9 trong v\u00f2ng 14 th\u00e1ng, kh\u00f4ng qu\u00e2n M\u1ef9 \u0111\u00e3 r\u1ea3i 270 v\u1ea1n t\u1ea5n bom xu\u1ed1ng Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 Campuchia, c\u00f2n nhi\u1ec1u h\u01a1n t\u1ed5ng s\u1ed1 bom m\u00e0 qu\u00e2n \u0110\u1ed3ng Minh \u0111\u00e3 oanh t\u1ea1c trong \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II. C\u00f2n trong cu\u1ed9c t\u1ed5ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng Lam S\u01a1n (<em>Operation Lam Son 719<\/em>) v\u00e0 chi\u1ebfn d\u1ecbch Campuchia, kh\u00f4ng qu\u00e2n v\u00e0 l\u1ee5c qu\u00e2n c\u1ee7a M\u1ef9 \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh chi\u1ebfn thu\u1eadt oanh t\u1ea1c kh\u00f4ng bi\u1ebft bao nhi\u00eau l\u1ea7n. C\u00e2u th\u01a1 th\u1ee9 hai &#8220;C\u00e1i v\u1ea1c \u0111e d\u1ecda Deucalion l\u1ea7n n\u1eefa&#8221; l\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 n\u0103m 1971, Vi\u1ec7t Nam l\u1ea1i m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa ch\u1ecbu m\u1ed9t tr\u1eadn m\u01b0a bom g\u00e2y ra bi\u1ebft bao tai h\u1ecda &#8220;h\u1ecda v\u00f4 \u0111\u01a1n ch\u00ed&#8221;. Th\u00e1ng 8 n\u0103m 1971, m\u1ed9t tr\u1eadn m\u01b0a nh\u01b0 tr\u00fat n\u01b0\u1edbc x\u1ea3y ra \u1edf mi\u1ec1n B\u1eafc Vi\u1ec7t Nam; n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng H\u1ed3ng d\u00e2ng l\u00ean \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t, khi\u1ebfn \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u b\u1ecb c\u1eaft \u0111\u1ee9t l\u00e0m ba \u0111o\u1ea1n, nh\u1ea5n ch\u00ecm 250.000 ha \u0111\u1ea5t tr\u1ed3ng v\u00e0 khi\u1ebfn 2 tri\u1ec7u 700 ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi g\u1eb7p tai h\u1ecda.<\/p>\n<p>Hai ph\u1ea7n n\u00f3i v\u1ec1 chi\u1ebfn tranh trong &#8220;Ch\u01b0\u01a1ng II: Nh\u00ecn l\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed&#8221; n\u00e0y ch\u1ec9 t\u1eadp h\u1ee3p nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 ti\u00ean tri trong \u00abC\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7\u00bb ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 ai ph\u00e1 gi\u1ea3i v\u00e0 nh\u1eefng b\u00e0i n\u00f3i v\u1ec1 chi\u1ebfn tranh c\u1eadn \u0111\u1ea1i c\u0169ng nh\u01b0 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, trong \u0111\u00f3 bao g\u1ed3m nh\u1eefng l\u1eddi ti\u00ean tri v\u1ec1 \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II. Do s\u1ef1 gi\u1edbi h\u1ea1n v\u1ec1 th\u1eddi gian v\u00e0 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 trong cu\u1ed1n s\u00e1ch n\u00e0y, t\u00f4i ch\u1ec9 ph\u00e1 gi\u1ea3i nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1eadt m\u00e3 th\u1eddi gian r\u00f5 r\u00e0ng ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 to\u00e0n b\u1ed9; n\u1ebfu c\u00f3 h\u1ee9ng th\u00fa, xin c\u00e1c b\u1ea1n tham kh\u1ea3o ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ph\u00e2n t\u00edch th\u1eddi gian v\u00e0 \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a t\u00f4i \u0111\u1ec3 t\u1ef1 ti\u1ebfn h\u00e0nh ph\u00e1 gi\u1ea3i. Nh\u1eefng l\u1eddi ti\u00ean tri c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 \u0111\u1ebfn chi\u1ebfn tranh c\u1ee7a \u0110CSTQ, v\u00ed d\u1ee5 chi\u1ebfn tranh Tri\u1ec1u Ti\u00ean, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y \u1edf m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c sau.<\/p>\n<p>D\u1ecbch t\u1eeb:<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/zhengjian.org\/zj\/articles\/2008\/1\/2\/50180.html\">http:\/\/zhengjian.org\/zj\/articles\/2008\/1\/2\/50180.html<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[Chanhkien.org] CH\u01af\u01a0NG II: Nh\u00ecn l\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed Ph\u1ea7n 4: \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II v\u00e0 v\u1ec1 sau A. Kh\u00fac d\u1ea1o \u0111\u1ea7u tr\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II Nh\u00e0 \u0111\u1ed9c t\u00e0i Franco c\u1ee7a T\u00e2y Ban Nha l\u1eadp nghi\u1ec7p C\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7 III, Kh\u1ed5 90 Nguy\u00ean v\u0103n ti\u1ebfng Ph\u00e1p: Le grand satyre &amp; Tygre d&#8217;Hycarnie, Don pr\u00e9sent\u00e9 \u00e0 ceux [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[11,105],"tags":[131],"class_list":["post-11913","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bai-chon-loc","category-tay-phuong-du-ngon","tag-cac-the-ky"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>T\u1eadn gi\u1ea3i \u00abC\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7\u00bb c\u1ee7a Nostradamus (13): \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"T\u1eadn gi\u1ea3i \u00abC\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7\u00bb c\u1ee7a Nostradamus (13): \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[Chanhkien.org] CH\u01af\u01a0NG II: Nh\u00ecn l\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed Ph\u1ea7n 4: \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II v\u00e0 v\u1ec1 sau A. Kh\u00fac d\u1ea1o \u0111\u1ea7u tr\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II Nh\u00e0 \u0111\u1ed9c t\u00e0i Franco c\u1ee7a T\u00e2y Ban Nha l\u1eadp nghi\u1ec7p C\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7 III, Kh\u1ed5 90 Nguy\u00ean v\u0103n ti\u1ebfng Ph\u00e1p: Le grand satyre &amp; Tygre d&#8217;Hycarnie, Don pr\u00e9sent\u00e9 \u00e0 ceux [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2011-05-09T19:15:58+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-05-12T03:27:46+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/NostradamusProphecy.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"350\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"519\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"theherald\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"theherald\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"65 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html\"},\"author\":{\"name\":\"theherald\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b\"},\"headline\":\"T\u1eadn gi\u1ea3i \u00abC\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7\u00bb c\u1ee7a Nostradamus (13): \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II\",\"datePublished\":\"2011-05-09T19:15:58+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-12T03:27:46+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html\"},\"wordCount\":12968,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/NostradamusProphecy.jpg\",\"keywords\":[\"C\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7\"],\"articleSection\":[\"B\u00e0i ch\u1ecdn l\u1ecdc\",\"T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng d\u1ef1 ng\u00f4n\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html\",\"name\":\"T\u1eadn gi\u1ea3i \u00abC\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7\u00bb c\u1ee7a Nostradamus (13): \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/NostradamusProphecy.jpg\",\"datePublished\":\"2011-05-09T19:15:58+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-12T03:27:46+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/NostradamusProphecy.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/NostradamusProphecy.jpg\",\"width\":\"350\",\"height\":\"519\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"T\u1eadn gi\u1ea3i \u00abC\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7\u00bb c\u1ee7a Nostradamus (13): \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\",\"name\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"description\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b\",\"name\":\"theherald\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cf4d336b7e90ef262d54efdee88221812a3bd3704a43658308f1b2659485f50?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cf4d336b7e90ef262d54efdee88221812a3bd3704a43658308f1b2659485f50?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"theherald\"},\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/author\/theherald\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"T\u1eadn gi\u1ea3i \u00abC\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7\u00bb c\u1ee7a Nostradamus (13): \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"T\u1eadn gi\u1ea3i \u00abC\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7\u00bb c\u1ee7a Nostradamus (13): \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","og_description":"[Chanhkien.org] CH\u01af\u01a0NG II: Nh\u00ecn l\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed Ph\u1ea7n 4: \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II v\u00e0 v\u1ec1 sau A. Kh\u00fac d\u1ea1o \u0111\u1ea7u tr\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II Nh\u00e0 \u0111\u1ed9c t\u00e0i Franco c\u1ee7a T\u00e2y Ban Nha l\u1eadp nghi\u1ec7p C\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7 III, Kh\u1ed5 90 Nguy\u00ean v\u0103n ti\u1ebfng Ph\u00e1p: Le grand satyre &amp; Tygre d&#8217;Hycarnie, Don pr\u00e9sent\u00e9 \u00e0 ceux [&hellip;]","og_url":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html","og_site_name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","article_published_time":"2011-05-09T19:15:58+00:00","article_modified_time":"2025-05-12T03:27:46+00:00","og_image":[{"width":350,"height":519,"url":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/NostradamusProphecy.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"theherald","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"theherald","Est. reading time":"65 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html"},"author":{"name":"theherald","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b"},"headline":"T\u1eadn gi\u1ea3i \u00abC\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7\u00bb c\u1ee7a Nostradamus (13): \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II","datePublished":"2011-05-09T19:15:58+00:00","dateModified":"2025-05-12T03:27:46+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html"},"wordCount":12968,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/NostradamusProphecy.jpg","keywords":["C\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7"],"articleSection":["B\u00e0i ch\u1ecdn l\u1ecdc","T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng d\u1ef1 ng\u00f4n"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html","url":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html","name":"T\u1eadn gi\u1ea3i \u00abC\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7\u00bb c\u1ee7a Nostradamus (13): \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/NostradamusProphecy.jpg","datePublished":"2011-05-09T19:15:58+00:00","dateModified":"2025-05-12T03:27:46+00:00","author":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html#primaryimage","url":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/NostradamusProphecy.jpg","contentUrl":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/NostradamusProphecy.jpg","width":"350","height":"519"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/05\/nhung-van-tho-cuu-the-tan-giai-cac-the-ky-cua-nostradamus-13.html#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/chanhkien.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"T\u1eadn gi\u1ea3i \u00abC\u00e1c Th\u1ebf K\u1ef7\u00bb c\u1ee7a Nostradamus (13): \u0110\u1ea1i Th\u1ebf chi\u1ebfn II"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website","url":"https:\/\/chanhkien.org\/","name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","description":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b","name":"theherald","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cf4d336b7e90ef262d54efdee88221812a3bd3704a43658308f1b2659485f50?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cf4d336b7e90ef262d54efdee88221812a3bd3704a43658308f1b2659485f50?s=96&d=mm&r=g","caption":"theherald"},"url":"https:\/\/chanhkien.org\/author\/theherald"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11913","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11913"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11913\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11913"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11913"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11913"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}