{"id":11141,"date":"2011-03-27T14:47:48","date_gmt":"2011-03-27T14:47:48","guid":{"rendered":"https:\/\/chanhkien.org\/?p=11141"},"modified":"2025-05-30T00:09:33","modified_gmt":"2025-05-29T17:09:33","slug":"kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html","title":{"rendered":"M\u1ed9t v\u00e0i ph\u00e2n t\u00edch \u00abTh\u00f4i B\u1ed1i \u0110\u1ed3\u00bb (II): Tri\u1ec1u \u0110\u01b0\u1eddng"},"content":{"rendered":"<p><strong>[Chanhkien.org]<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>L\u1eddi ban bi\u00ean t\u1eadp<\/em><\/strong>: C\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u d\u1ef1 ng\u00f4n n\u1ed5i ti\u1ebfng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u truy\u1ec1n qua h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m, d\u1ef1 \u0111o\u00e1n phi th\u01b0\u1eddng chu\u1ea9n x\u00e1c, th\u1ebf nh\u01b0ng v\u1eabn khi\u1ebfn con ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m th\u1ea5y th\u1eadt th\u1ea7n b\u00ed. D\u1ef1 ng\u00f4n \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ec1 t\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00ean c\u1ee9u trong su\u1ed1t l\u1ecbch s\u1eed nh\u00e2n v\u0103n, th\u1ebf nh\u01b0ng ch\u00fang c\u0169ng \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 khoa h\u1ecdc: Li\u1ec7u c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng d\u1ef1 \u0111o\u00e1n t\u01b0\u01a1ng lai? T\u1ea1i chuy\u00ean m\u1ee5c n\u00e0y, ch\u00fang t\u00f4i v\u00e0 qu\u00fd \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 c\u00f9ng nhau d\u1ea7n d\u1ea7n kh\u00e1m ph\u00e1 c\u00e1c d\u1ef1 ng\u00f4n n\u00e0y.<\/p>\n<p>Trong s\u1ed1 c\u00e1c d\u1ef1 ng\u00f4n c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, \u00abTh\u00f4i B\u1ed1i \u0110\u1ed3\u00bb c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 &#8220;nh\u00e0 nh\u00e0 \u0111\u1ec1u bi\u1ebft&#8221;. \u0110\u00e2y l\u00e0 cu\u1ed1n s\u00e1ch s\u1ea5m do quan T\u01b0 Thi\u00ean Gi\u00e1m L\u00fd Thu\u1ea7n Phong v\u00e0 \u1ea9n s\u0129 Vi\u00ean Thi\u00ean Cang \u0111\u1ed3ng bi\u00ean so\u1ea1n v\u00e0o \u0111\u1ea7u nh\u1eefng n\u0103m Trinh Qu\u00e1n tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng (n\u0103m 627-649 SCN). Cu\u1ed1n s\u00e1ch t\u1ed5ng c\u1ed9ng c\u00f3 60 h\u00ecnh v\u1ebd (\u0111\u1ed3 t\u01b0\u1ee3ng), m\u1ed7i \u0111\u1ed3 t\u01b0\u1ee3ng \u1edf b\u00ean d\u01b0\u1edbi l\u1ea1i c\u00f3 &#8220;s\u1ea5m vi\u1ebft&#8221; v\u00e0 &#8220;t\u1ee5ng vi\u1ebft&#8221; b\u1eb1ng th\u01a1, d\u1ef1 ng\u00f4n t\u1eeb tri\u1ec1u \u0110\u01b0\u1eddng cho t\u1edbi nay, t\u1edbi t\u1eadn t\u01b0\u01a1ng lai, v\u1ec1 c\u00e1c \u0111\u1ea1i s\u1ef1 ph\u00e1t sinh t\u1ea1i Trung Qu\u1ed1c qua c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<p><strong>T\u01b0\u1ee3ng 5 M\u1eadu Th\u00ecn<\/strong><\/p>\n<div id=\"attachment_14707\" style=\"width: 186px\" class=\"wp-caption aligncenter\">\n<a href=\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/Tuong05.gif\"><img decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-14707\" class=\"size-full wp-image-14707\" title=\"Tuong05\" alt=\"\" src=\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/Tuong05.gif\" width=\"176\" height=\"172\"><\/a><\/p>\n<p id=\"caption-attachment-14707\" class=\"wp-caption-text\">T\u01b0\u1ee3ng 5 \u00abTh\u00f4i B\u1ed1i \u0110\u1ed3\u00bb.<\/p>\n<\/div>\n<blockquote>\n<p><em>S\u1ea5m vi\u1ebft<\/em>:<\/p>\n<p>D\u01b0\u01a1ng hoa phi<br \/>\nTh\u1ee5c \u0111\u1ea1o nan<br \/>\nTi\u1ec7t \u0111o\u1ea1n tr\u00fac ti\u00eau ph\u01b0\u01a1ng ki\u1ebfn nh\u1eadt<br \/>\nC\u00e1nh v\u00f4 nh\u1ea5t S\u1eed n\u00e3i b\u00ecnh an<\/p>\n<p><em>T\u1ee5ng vi\u1ebft<\/em>:<\/p>\n<p>Ng\u01b0 D\u01b0\u01a1ng b\u1ec1 c\u1ed5 qu\u00e1 \u0110\u1ed3ng Quan<br \/>\nTh\u1eed nh\u1eadt qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng h\u1ea1nh Ki\u1ebfm S\u01a1n<br \/>\nM\u1ed9c d\u1ecbch nh\u01b0\u1ee3c ph\u00f9ng s\u01a1n h\u1ea1 qu\u1ef7<br \/>\n\u0110\u1ecbnh vu th\u1eed x\u1ee9 t\u00e1ng kim ho\u00e0n<\/p>\n<\/blockquote>\n<blockquote>\n<p>T\u1ea1m d\u1ecbch:<\/p>\n<\/blockquote>\n<blockquote>\n<p><em>S\u1ea5m r\u1eb1ng<\/em>:<\/p>\n<p>Hoa D\u01b0\u01a1ng bay<br \/>\n\u0110\u01b0\u1eddng Th\u1ee5c kh\u00f3<br \/>\n\u0110\u1ee9t \u0111o\u1ea1n tr\u00fac ti\u00eau n\u01a1i th\u1ea5y nh\u1eadt<br \/>\nC\u00e0ng kh\u00f4ng m\u1ed9t S\u1eed m\u1edbi b\u00ecnh an<\/p>\n<p><em>T\u1ee5ng r\u1eb1ng<\/em>:<\/p>\n<p>Ng\u01b0 D\u01b0\u01a1ng tr\u1ed1ng nh\u1ecf qua \u0110\u1ed3ng Quan<br \/>\nH\u00f4m nay qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng g\u1eb7p Ki\u1ebfm S\u01a1n<br \/>\nG\u1ed7 d\u1ec5 nh\u01b0 g\u1eb7p qu\u1ef7 d\u01b0\u1edbi n\u00fai<br \/>\n\u0110\u1ecbnh n\u01a1i ch\u1ed1n \u1ea5y ch\u00f4n kim ho\u00e0n<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>T\u01b0\u1ee3ng 5 \u00abTh\u00f4i B\u1ed1i \u0110\u1ed3\u00bb mi\u00eau t\u1ea3 s\u1ef1 ki\u1ec7n l\u1ecbch s\u1eed lo\u1ea1n An S\u1eed v\u00e0 s\u1ef1 bi\u1ebfn M\u00e3 Ng\u00f4i x\u1ea3y ra v\u00e0o gi\u1eefa tri\u1ec1u \u0110\u01b0\u1eddng (th\u1eddi k\u1ef3 8 n\u0103m, t\u1eeb n\u0103m 755 SCN tr\u1edf v\u1ec1 sau).<\/p>\n<p>Th\u00e1ng 11 n\u0103m Thi\u00ean B\u1ea3o th\u1ee9 4 th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Huy\u1ec1n T\u00f4ng (n\u0103m 755 SCN), An L\u1ed9c S\u01a1n c\u00f9ng b\u1ed9 t\u01b0\u1edbng S\u1eed T\u01b0 Minh d\u1ea5y binh t\u1ea1o ph\u1ea3n t\u1ea1i Ng\u01b0 D\u01b0\u01a1ng. Lo\u1ea1n An S\u1eed b\u00f9ng ph\u00e1t.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng 6 n\u0103m sau, b\u1ecb m\u1ea5t \u0110\u1ed3ng Quan, Huy\u1ec1n T\u00f4ng h\u1ed1t ho\u1ea3ng b\u1ecf tr\u1ed1n sang Th\u00e0nh \u0110\u00f4, T\u1ee9 Xuy\u00ean. \u0110\u1ebfn g\u00f2 M\u00e3 Ng\u00f4i (nay l\u00e0 thu\u1ed9c H\u01b0ng B\u00ecnh, Thi\u1ec3m T\u00e2y), qu\u00e2n s\u0129 b\u1ea5t ng\u1edd t\u1ea1o ph\u1ea3n, Huy\u1ec1n T\u00f4ng b\u1ecb b\u1ee9c ph\u1ea3i gi\u1ebft ch\u1ebft qu\u00fd phi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00ecnh s\u1ee7ng \u00e1i l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc Ho\u00e0n (t\u1ee9c D\u01b0\u01a1ng Qu\u00fd Phi).<\/p>\n<p>Th\u00e1ng 7 n\u0103m \u1ea5y, Ho\u00e0ng Th\u00e1i T\u1eed L\u00fd Hanh l\u00ean ng\u00f4i t\u1ea1i Linh V\u0169 (nay l\u00e0 t\u00e2y nam Ng\u00f4 Trung, Ninh H\u1ea1), l\u1ea5y hi\u1ec7u l\u00e0 T\u00fac T\u00f4ng. V\u00e0i n\u0103m sau, qu\u00e2n \u0110\u01b0\u1eddng nhi\u1ec1u l\u1ea7n ph\u00e1 qu\u00e2n n\u1ed5i lo\u1ea1n, l\u1ea5y l\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng An v\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i kh\u00e1c. An L\u1ed9c S\u01a1n, S\u1eed T\u01b0 Minh l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t b\u1ecb gi\u1ebft. Lo\u1ea1n An S\u1eed x\u1ea3y ra \u0111\u01b0\u1ee3c 8 n\u0103m th\u00ec b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p>V\u1ec1 c\u00e2u \u0111\u1ed1 trong \u0111\u1ed3 h\u00ecnh c\u1ee7a T\u01b0\u1ee3ng 5, trong h\u00ecnh l\u00e0 c\u00e1i y\u00ean ng\u1ef1a, hay &#8220;An&#8221; (\u978d), \u0111\u1ed3ng \u00e2m v\u1edbi ch\u1eef &#8220;An&#8221; (\u5b89), ch\u1ec9 An L\u1ed9c S\u01a1n; b\u1ed9 &#8220;s\u1eed&#8221; th\u01b0 ch\u1ec9 S\u1eed T\u01b0 Minh; m\u1ed9t phu nh\u00e2n n\u1eb1m ch\u1ebft d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t \u00e1m ch\u1ec9 D\u01b0\u01a1ng Qu\u00fd Phi.<\/p>\n<p>&#8220;Hoa D\u01b0\u01a1ng bay, \u0110\u01b0\u1eddng Th\u1ee5c kh\u00f3&#8221;: \u00dd n\u00f3i v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng Qu\u00fd Phi v\u00e0 s\u1ef1 ki\u1ec7n \u0110\u01b0\u1eddng Huy\u1ec1n T\u00f4ng l\u00e1nh n\u1ea1n \u1edf T\u1ee9 Xuy\u00ean.<\/p>\n<p>&#8220;\u0110\u1ee9t \u0111o\u1ea1n tr\u00fac ti\u00eau n\u01a1i th\u1ea5y nh\u1eadt, C\u00e0ng kh\u00f4ng m\u1ed9t S\u1eed m\u1edbi b\u00ecnh an&#8221;: &#8220;\u0110\u1ee9t \u0111o\u1ea1n tr\u00fac ti\u00eau&#8221; ch\u00ednh l\u00e0 ch\u1eef &#8220;T\u00fac&#8221; (\u8083); &#8220;C\u00e0ng kh\u00f4ng m\u1ed9t S\u1eed&#8221; l\u00e0 ch\u1eef &#8220;S\u1eed&#8221;, &#8220;an&#8221; ch\u1ec9 An L\u1ed9c S\u01a1n. C\u00e2u n\u00e0y \u00fd n\u00f3i sau khi T\u00fac T\u00f4ng l\u00ean ng\u00f4i m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 b\u00ecnh lo\u1ea1n An S\u1eed.<\/p>\n<p>&#8220;Ng\u01b0 D\u01b0\u01a1ng tr\u1ed1ng nh\u1ecf qua \u0110\u1ed3ng Quan, H\u00f4m nay qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng g\u1eb7p Ki\u1ebfm S\u01a1n&#8221;: \u00dd n\u00f3i An L\u1ed9c S\u01a1n d\u1ea5y binh t\u1ea1o ph\u1ea3n t\u1ea1i Ng\u01b0 D\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm \u0110\u1ed3ng Quan. V\u00e0o l\u00fac binh m\u00e3 c\u1ee7a \u00f4ng ta \u1ea7m \u1ea7m k\u00e9o qua \u0110\u1ed3ng Quan, \u0110\u01b0\u1eddng Huy\u1ec1n T\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e1nh n\u1ea1n n\u01a1i \u0111\u1ea5t Th\u1ee5c (nay l\u00e0 T\u1ee9 Xuy\u00ean), tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i qua Ki\u1ebfm S\u01a1n \u1edf \u0111\u1ea5t Th\u1ee5c.<\/p>\n<p>&#8220;G\u1ed7 d\u1ec5 nh\u01b0 g\u1eb7p qu\u1ef7 d\u01b0\u1edbi n\u00fai, \u0110\u1ecbnh n\u01a1i ch\u1ed1n \u1ea5y ch\u00f4n kim ho\u00e0n&#8221;: &#8220;G\u1ed7 d\u1ec5&#8221; (M\u1ed9c d\u1ecbch &#8211; &#8220;\u6728\u6613&#8221;) ch\u00ednh l\u00e0 ch\u1eef &#8220;D\u01b0\u01a1ng&#8221; (\u6768), &#8220;qu\u1ef7 d\u01b0\u1edbi n\u00fai&#8221; \u00e1m ch\u1ec9 ch\u1eef &#8220;Ng\u00f4i&#8221; (\u5d6c) g\u1ed3m ch\u1eef &#8220;Qu\u1ef7&#8221; (\u9b3c) n\u1eb1m d\u01b0\u1edbi ch\u1eef &#8220;S\u01a1n&#8221; (\u5c71), &#8220;kim ho\u00e0n&#8221; ng\u1ea7m ch\u1ec9 D\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc Ho\u00e0n. C\u00e2u n\u00e0y \u00fd n\u00f3i D\u01b0\u01a1ng Qu\u00fd Phi th\u1eaft c\u1ed5 t\u1ef1 v\u1eabn t\u1ea1i g\u00f2 M\u00e3 Ng\u00f4i.<\/p>\n<p>T\u01b0\u1ee3ng 5 \u00abTh\u00f4i B\u1ed1i \u0110\u1ed3\u00bb v\u1eadn d\u1ee5ng th\u1ee7 ph\u00e1p c\u00e2u \u0111\u1ed1 trong \u0111\u1ed3 h\u00ecnh, k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1ed1 ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u00e2m, ch\u1ec9 d\u00f9ng m\u1ed9t b\u1ee9c h\u1ecda v\u00e0 m\u1ea5y c\u00e2u th\u01a1 ng\u1eafn m\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a to\u00e0n b\u1ed9 th\u1eddi gian, \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m, nh\u00e2n v\u1eadt v\u00e0 s\u1ef1 ki\u1ec7n l\u1ecbch s\u1eed ra mi\u00eau t\u1ea3 m\u1ed9t c\u00e1ch chu\u1ea9n x\u00e1c phi th\u01b0\u1eddng, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta th\u00e1n ph\u1ee5c.<\/p>\n<p><strong>T\u01b0\u1ee3ng 9 Nh\u00e2m Th\u00e2n<\/strong><\/p>\n<div id=\"attachment_14708\" style=\"width: 186px\" class=\"wp-caption aligncenter\">\n<a href=\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/Tuong09.gif\"><img decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-14708\" class=\"size-full wp-image-14708\" title=\"Tuong09\" alt=\"\" src=\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/Tuong09.gif\" width=\"176\" height=\"217\"><\/a><\/p>\n<p id=\"caption-attachment-14708\" class=\"wp-caption-text\">T\u01b0\u1ee3ng 9 \u00abTh\u00f4i B\u1ed1i \u0110\u1ed3\u00bb.<\/p>\n<\/div>\n<blockquote>\n<p><em>S\u1ea5m vi\u1ebft<\/em>:<\/p>\n<p>Phi b\u1ea1ch phi h\u1eafc<br \/>\nTh\u1ea3o \u0111\u1ea7u nh\u00e2n xu\u1ea5t<br \/>\nT\u00e1 \u0111\u1eafc nh\u1ea5t chi<br \/>\nM\u00e3n thi\u00ean phi huy\u1ebft<\/p>\n<p><em>T\u1ee5ng vi\u1ebft<\/em>:<\/p>\n<p>V\u1ea1n nh\u00e2n \u0111\u1ea7u th\u01b0\u1ee3ng kh\u1edfi anh h\u00f9ng<br \/>\nHuy\u1ebft nhi\u1ec5m h\u00e0 xuy\u00ean nh\u1eadt s\u1eafc h\u1ed3ng<br \/>\nNh\u1ea5t th\u1ee5 L\u00fd hoa \u0111\u00f4 th\u1ea3m \u0111\u1ea1m<br \/>\nKh\u1ea3 li\u00ean S\u00e0o ph\u00fac di\u1ec7c th\u00e0nh kh\u00f4ng<\/p>\n<\/blockquote>\n<blockquote>\n<p>T\u1ea1m d\u1ecbch:<\/p>\n<\/blockquote>\n<blockquote>\n<p><em>S\u1ea5m r\u1eb1ng<\/em>:<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng tr\u1eafng kh\u00f4ng \u0111en<br \/>\nTh\u1ea3o \u0111\u1ea7u nh\u00e2n xu\u1ea5t<br \/>\nM\u01b0\u1ee3n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u00e0nh<br \/>\n\u0110\u1ea7y tr\u1eddi h\u01a1i m\u00e1u<\/p>\n<p><em>T\u1ee5ng r\u1eb1ng<\/em>:<\/p>\n<p>Tr\u00ean v\u1ea1n \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi kh\u1edfi anh h\u00f9ng<br \/>\nM\u00e1u nhu\u1ed9m s\u00f4ng ng\u00f2i m\u1eb7t tr\u1eddi h\u1ed3ng<br \/>\nM\u1ed9t c\u00e2y hoa L\u00fd c\u0169ng \u1ea3m \u0111\u1ea1m<br \/>\nT\u1ed9i nghi\u1ec7p l\u1eadt S\u00e0o v\u1eabn th\u00e0nh kh\u00f4ng<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>\u0110\u00e2y l\u00e0 T\u01b0\u1ee3ng cu\u1ed1i c\u00f9ng n\u00f3i v\u1ec1 tri\u1ec1u \u0110\u01b0\u1eddng. &#8220;Kh\u00f4ng tr\u1eafng kh\u00f4ng \u0111en&#8221; l\u00e0 ch\u1ec9 m\u00e0u v\u00e0ng, hay ch\u1eef &#8220;Ho\u00e0ng&#8221;. V\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m cu\u1ed1i tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, Ho\u00e0ng S\u00e0o kh\u1edfi binh ph\u1ea3n \u0110\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>Chu (m\u00e0u h\u1ed3ng) \u00d4n sau n\u00e0y \u0111o\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u00ean h\u1ea1, ki\u1ebfn l\u1eadp nh\u00e0 H\u1eadu L\u01b0\u01a1ng, v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng (h\u1ecd L\u00fd) k\u1ebft th\u00fac, do v\u1eady m\u1edbi n\u00f3i &#8220;M\u1ed9t c\u00e2y hoa L\u00fd c\u0169ng \u1ea3m \u0111\u1ea1m&#8221;.<\/p>\n<p>Kim Th\u00e1nh Th\u00e1n s\u1ed1ng v\u00e0o th\u1eddi Minh m\u1ea1t \u0111\u00e3 ch\u00fa gi\u1ea3i cho T\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y nh\u01b0 sau: &#8220;T\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y ch\u1ec9 Ho\u00e0ng S\u00e0o g\u00e2y lo\u1ea1n, \u0111\u1ebfn th\u1eddi Chi\u00eau T\u00f4ng nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng. Chu \u00d4n gi\u1ebft vua l\u00ean ng\u00f4i, c\u1ea3i qu\u1ed1c hi\u1ec7u th\u00e0nh L\u01b0\u01a1ng \u00d4n, b\u1edfi v\u00ec c\u1ef1u \u0111\u1ea3ng Ho\u00e0ng S\u00e0o n\u00ean m\u1edbi vi\u1ebft &#8216;l\u1eadt S\u00e0o v\u1eabn th\u00e0nh kh\u00f4ng&#8217;.&#8221;<\/p>\n<p><em>(C\u00f2n ti\u1ebfp)<\/em><\/p>\n<p>D\u1ecbch t\u1eeb:<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.zhengjian.org\/zj\/articles\/2002\/12\/9\/19553.html\">http:\/\/www.zhengjian.org\/zj\/articles\/2002\/12\/9\/19553.html<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[Chanhkien.org] L\u1eddi ban bi\u00ean t\u1eadp: C\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u d\u1ef1 ng\u00f4n n\u1ed5i ti\u1ebfng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u truy\u1ec1n qua h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m, d\u1ef1 \u0111o\u00e1n phi th\u01b0\u1eddng chu\u1ea9n x\u00e1c, th\u1ebf nh\u01b0ng v\u1eabn khi\u1ebfn con ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m th\u1ea5y th\u1eadt th\u1ea7n b\u00ed. D\u1ef1 ng\u00f4n \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ec1 t\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00ean c\u1ee9u trong su\u1ed1t l\u1ecbch s\u1eed nh\u00e2n v\u0103n, th\u1ebf nh\u01b0ng [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":14707,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[304,106],"tags":[126],"class_list":["post-11141","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-loat-bai","category-trung-quoc-du-ngon","tag-thoi-boi-do"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>M\u1ed9t v\u00e0i ph\u00e2n t\u00edch \u00abTh\u00f4i B\u1ed1i \u0110\u1ed3\u00bb (II): Tri\u1ec1u \u0110\u01b0\u1eddng - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"M\u1ed9t v\u00e0i ph\u00e2n t\u00edch \u00abTh\u00f4i B\u1ed1i \u0110\u1ed3\u00bb (II): Tri\u1ec1u \u0110\u01b0\u1eddng - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[Chanhkien.org] L\u1eddi ban bi\u00ean t\u1eadp: C\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u d\u1ef1 ng\u00f4n n\u1ed5i ti\u1ebfng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u truy\u1ec1n qua h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m, d\u1ef1 \u0111o\u00e1n phi th\u01b0\u1eddng chu\u1ea9n x\u00e1c, th\u1ebf nh\u01b0ng v\u1eabn khi\u1ebfn con ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m th\u1ea5y th\u1eadt th\u1ea7n b\u00ed. D\u1ef1 ng\u00f4n \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ec1 t\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00ean c\u1ee9u trong su\u1ed1t l\u1ecbch s\u1eed nh\u00e2n v\u0103n, th\u1ebf nh\u01b0ng [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2011-03-27T14:47:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-05-29T17:09:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/Tuong05.gif\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"176\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"172\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/gif\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"theherald\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"theherald\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html\"},\"author\":{\"name\":\"theherald\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b\"},\"headline\":\"M\u1ed9t v\u00e0i ph\u00e2n t\u00edch \u00abTh\u00f4i B\u1ed1i \u0110\u1ed3\u00bb (II): Tri\u1ec1u \u0110\u01b0\u1eddng\",\"datePublished\":\"2011-03-27T14:47:48+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-29T17:09:33+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html\"},\"wordCount\":1631,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/Tuong05.gif\",\"keywords\":[\"Th\u00f4i B\u1ed1i \u0110\u1ed3\"],\"articleSection\":[\"Lo\u1ea1t b\u00e0i (Series)\",\"Trung Qu\u1ed1c d\u1ef1 ng\u00f4n\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html\",\"name\":\"M\u1ed9t v\u00e0i ph\u00e2n t\u00edch \u00abTh\u00f4i B\u1ed1i \u0110\u1ed3\u00bb (II): Tri\u1ec1u \u0110\u01b0\u1eddng - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/Tuong05.gif\",\"datePublished\":\"2011-03-27T14:47:48+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-29T17:09:33+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/Tuong05.gif\",\"contentUrl\":\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/Tuong05.gif\",\"width\":\"176\",\"height\":\"172\",\"caption\":\"T\u01b0\u1ee3ng 5 \u00abTh\u00f4i B\u1ed1i \u0110\u1ed3\u00bb.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"M\u1ed9t v\u00e0i ph\u00e2n t\u00edch \u00abTh\u00f4i B\u1ed1i \u0110\u1ed3\u00bb (II): Tri\u1ec1u \u0110\u01b0\u1eddng\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\",\"name\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"description\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b\",\"name\":\"theherald\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cf4d336b7e90ef262d54efdee88221812a3bd3704a43658308f1b2659485f50?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cf4d336b7e90ef262d54efdee88221812a3bd3704a43658308f1b2659485f50?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"theherald\"},\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/author\/theherald\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"M\u1ed9t v\u00e0i ph\u00e2n t\u00edch \u00abTh\u00f4i B\u1ed1i \u0110\u1ed3\u00bb (II): Tri\u1ec1u \u0110\u01b0\u1eddng - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"M\u1ed9t v\u00e0i ph\u00e2n t\u00edch \u00abTh\u00f4i B\u1ed1i \u0110\u1ed3\u00bb (II): Tri\u1ec1u \u0110\u01b0\u1eddng - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","og_description":"[Chanhkien.org] L\u1eddi ban bi\u00ean t\u1eadp: C\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u d\u1ef1 ng\u00f4n n\u1ed5i ti\u1ebfng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u truy\u1ec1n qua h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m, d\u1ef1 \u0111o\u00e1n phi th\u01b0\u1eddng chu\u1ea9n x\u00e1c, th\u1ebf nh\u01b0ng v\u1eabn khi\u1ebfn con ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m th\u1ea5y th\u1eadt th\u1ea7n b\u00ed. D\u1ef1 ng\u00f4n \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ec1 t\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00ean c\u1ee9u trong su\u1ed1t l\u1ecbch s\u1eed nh\u00e2n v\u0103n, th\u1ebf nh\u01b0ng [&hellip;]","og_url":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html","og_site_name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","article_published_time":"2011-03-27T14:47:48+00:00","article_modified_time":"2025-05-29T17:09:33+00:00","og_image":[{"width":176,"height":172,"url":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/Tuong05.gif","type":"image\/gif"}],"author":"theherald","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"theherald","Est. reading time":"8 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html"},"author":{"name":"theherald","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b"},"headline":"M\u1ed9t v\u00e0i ph\u00e2n t\u00edch \u00abTh\u00f4i B\u1ed1i \u0110\u1ed3\u00bb (II): Tri\u1ec1u \u0110\u01b0\u1eddng","datePublished":"2011-03-27T14:47:48+00:00","dateModified":"2025-05-29T17:09:33+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html"},"wordCount":1631,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/Tuong05.gif","keywords":["Th\u00f4i B\u1ed1i \u0110\u1ed3"],"articleSection":["Lo\u1ea1t b\u00e0i (Series)","Trung Qu\u1ed1c d\u1ef1 ng\u00f4n"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html","url":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html","name":"M\u1ed9t v\u00e0i ph\u00e2n t\u00edch \u00abTh\u00f4i B\u1ed1i \u0110\u1ed3\u00bb (II): Tri\u1ec1u \u0110\u01b0\u1eddng - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/Tuong05.gif","datePublished":"2011-03-27T14:47:48+00:00","dateModified":"2025-05-29T17:09:33+00:00","author":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html#primaryimage","url":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/Tuong05.gif","contentUrl":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/Tuong05.gif","width":"176","height":"172","caption":"T\u01b0\u1ee3ng 5 \u00abTh\u00f4i B\u1ed1i \u0110\u1ed3\u00bb."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/03\/kham-pha-du-ngon-mot-vai-phan-tich-thoi-boi-do-ii.html#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/chanhkien.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"M\u1ed9t v\u00e0i ph\u00e2n t\u00edch \u00abTh\u00f4i B\u1ed1i \u0110\u1ed3\u00bb (II): Tri\u1ec1u \u0110\u01b0\u1eddng"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website","url":"https:\/\/chanhkien.org\/","name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","description":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b","name":"theherald","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cf4d336b7e90ef262d54efdee88221812a3bd3704a43658308f1b2659485f50?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cf4d336b7e90ef262d54efdee88221812a3bd3704a43658308f1b2659485f50?s=96&d=mm&r=g","caption":"theherald"},"url":"https:\/\/chanhkien.org\/author\/theherald"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11141","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11141"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11141\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14707"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11141"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11141"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11141"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}