{"id":10592,"date":"2011-02-06T05:29:11","date_gmt":"2011-02-06T05:29:11","guid":{"rendered":"https:\/\/chanhkien.org\/?p=10592"},"modified":"2025-05-12T21:30:40","modified_gmt":"2025-05-12T14:30:40","slug":"tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html","title":{"rendered":"Tinh hoa c\u1ee7a c\u1edd v\u00e2y kh\u00f4ng n\u1eb1m \u1edf th\u1eafng hay thua"},"content":{"rendered":"<div class=\"mceTemp\"><\/div>\n<p><strong>[Chanhkien.org]<\/strong><\/p>\n<div id=\"attachment_36426\" style=\"width: 1290px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/signal-2025-01-19-142115_002.jpeg\"><img decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-36426\" class=\"size-full wp-image-36426\" src=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/signal-2025-01-19-142115_002.jpeg\" alt=\"\" width=\"1280\" height=\"1600\" srcset=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/signal-2025-01-19-142115_002.jpeg 1280w, https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/signal-2025-01-19-142115_002-240x300.jpeg 240w, https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/signal-2025-01-19-142115_002-768x960.jpeg 768w, https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/signal-2025-01-19-142115_002-819x1024.jpeg 819w\" sizes=\"(max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-36426\" class=\"wp-caption-text\">Ngu\u1ed3n h\u00ecnh: Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn s\u01b0u t\u1ea7m v\u00e0 thi\u1ebft k\u1ebf<\/p><\/div>\n<p>C\u1ea7m, K\u1ef3, Thi, H\u1ecda, l\u00e0 b\u1ed1n b\u1ed9 m\u00f4n ngh\u1ec7 thu\u1eadt v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a Trung Hoa th\u1eddi x\u01b0a. K\u1ef3 ch\u00ednh l\u00e0 ch\u1ec9 v\u1ec1 Vi K\u1ef3, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 c\u1edd v\u00e2y, m\u00e0 ng\u00e0y nay ch\u00fang ta g\u1ecdi gi\u1ea3n d\u1ecb l\u00e0 c\u1edd Go. \u0110i c\u00f9ng v\u1edbi t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Nho gi\u00e1o, Ph\u1eadt gi\u00e1o, \u0110\u1ea1o gi\u00e1o v\u00e0 nh\u1eefng m\u00f4n v\u0103n h\u00f3a ngh\u1ec7 thu\u1eadt kh\u00e1c, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n trong l\u1ecbch s\u1eed v\u0103n minh h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m c\u1ee7a Trung Hoa.<\/p>\n<p>Vi K\u1ef3 c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ecbch s\u1eed r\u1ea5t l\u00e2u d\u00e0i. C\u00f3 nhi\u1ec1u truy\u1ec1n thuy\u1ebft v\u1ec1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a n\u00f3, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t thuy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng nh\u1eadn l\u00e0 m\u00f4n n\u00e0y kh\u1edfi \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u1eddi Nghi\u00eau \u0110\u1ebf. Tr\u01b0\u01a1ng Hoa, th\u1eddi nh\u00e0 T\u1ea5n, \u0111\u00e3 vi\u1ebft trong s\u00e1ch \u201cB\u00e1c v\u1eadt ch\u00ed\u201d r\u1eb1ng: \u201c Vua Nghi\u00eau ngh\u0129 ra m\u00f4n ch\u01a1i c\u1edd v\u00e2y \u0111\u1ec3 d\u1ea1y d\u1ed7 \u0110an Chu, con trai c\u1ee7a m\u00ecnh\u201d. Trong \u0111\u00f3 c\u00f2n n\u00f3i vua Thu\u1ea5n c\u1ea3m th\u1ea5y con m\u00ecnh l\u00e0 Th\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng minh l\u1eafm, c\u0169ng t\u1eebng d\u1ea1y d\u1ed7 con b\u1eb1ng b\u00e0n c\u1edd v\u00e2y. Trong \u201cL\u1ed9 s\u1eed h\u1eadu k\u00fd\u201d c\u1ee7a La B\u00ed, th\u1eddi \u0111\u1ea1i nh\u00e0 T\u1ed1ng, c\u00f3 n\u00f3i r\u1eb1ng: Phi t\u1ea7n c\u1ee7a vua Nghi\u00eau l\u00e0 Ph\u00fa Nghi Th\u1ecb sinh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ho\u00e0ng t\u1eed, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 \u0110an Chu. H\u00e0nh vi c\u1ee7a \u0110an Chu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed1t, n\u00ean vua Nghi\u00eau \u0111\u00e3 \u0111i t\u00ecm nh\u1eefng v\u1ecb \u0111\u1ea1o ti\u00ean \u0111\u1ec3 h\u1ecfi c\u00e1ch ch\u1ec9 b\u1ea3o c\u00e1ch d\u1ea1y con. M\u1ed9t h\u00f4m, \u1edf g\u1ea7n b\u1edd s\u00f4ng Ph\u1ea5n, \u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y hai v\u1ecb ti\u00ean \u0111ang ng\u1ed3i \u0111\u1ed1i di\u1ec7n nhau d\u01b0\u1edbi c\u00e2y t\u00f9ng. \u00d4ng ng\u1eafm h\u1ecd v\u1ea1ch nh\u1eefng \u0111\u01b0\u1eddng ngang d\u1ecdc tr\u00ean c\u00e1t, r\u1ed3i \u0111\u1eb7t nh\u1eefng mi\u1ebfng \u0111\u00e1 \u0111en tr\u1eafng tr\u00ean h\u00e0ng v\u1ebd nh\u01b0 \u0111ang b\u00e0y tr\u1eadn \u0111\u1ed3. Nh\u00e0 vua ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn h\u1ecfi c\u00e1ch l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i t\u00ednh t\u00ecnh \u0110an Chu. M\u1ed9t v\u1ecb ti\u00ean n\u00f3i : \u201c\u0110an Chu hay tranh gi\u00e0nh m\u00e0 l\u1ea1i ngu ng\u1ed1c, h\u00e3y d\u00f9ng nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n g\u00ec h\u1eafn c\u00f3 s\u1edf tr\u01b0\u1eddng m\u00e0 u\u1ed1n n\u1eafn t\u00ednh t\u00ecnh c\u1ee7a n\u00f3 theo con \u0111\u01b0\u1eddng t\u1ed1t\u201d. C\u00f2n v\u1ecb ti\u00ean kia l\u1ea5y tay ch\u1ec9 nh\u1eefng \u0111\u01b0\u1eddng k\u1ebb tr\u00ean c\u00e1t v\u00e0 c\u00e1c vi\u00ean \u0111\u00e1 \u0111en tr\u1eafng n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cC\u00e1i n\u00e0y g\u1ecdi l\u00e0 b\u00e0n c\u1edd Vi K\u1ef3. B\u00e0n c\u1edd n\u00e0y h\u00ecnh vu\u00f4ng m\u00e0 y\u00ean t\u0129nh, trong khi nh\u1eefng vi\u00ean \u0111\u00e1 kia h\u00ecnh tr\u00f2n m\u00e0 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng. N\u00f3 \u0111i theo c\u00e1ch v\u1eadn chuy\u1ec3n c\u1ee7a Tr\u1eddi v\u00e0 \u0110\u1ea5t. T\u1eeb khi b\u00e0n c\u1edd v\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp \u0111\u1ebfn nay, ch\u01b0a c\u00f3 ai c\u00f3 th\u1ec3 ho\u00e0n to\u00e0n ph\u00e1 gi\u1ea3i n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d. (tr\u00edch t\u1eeb L\u1ecbch \u0111\u1ea1i Th\u1ea7n Ti\u00ean th\u00f4ng gi\u00e1m ). Sau \u0111\u00f3 \u0110an Chu \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c vua Nghi\u00eau d\u1ea1y ch\u01a1i c\u1edd v\u00e2y, v\u00e0 qu\u1ea3 th\u1eadt t\u00ednh n\u1ebft c\u0169ng thay \u0111\u1ed5i th\u00e0nh t\u1ed1t h\u01a1n. T\u1eeb \u0111\u00f3 m\u00e0 th\u1ea5y, ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a s\u00e1ng t\u1ea1o ra m\u00f4n c\u1edd v\u00e2y, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 ti\u00eau khi\u1ec3n gi\u1ebft th\u1eddi gi\u1edd hay h\u1ecdc c\u00e1ch tranh gi\u00e0nh h\u01a1n thua, m\u00e0 \u0111\u1ec3 tu th\u00e2n d\u01b0\u1ee1ng t\u00ednh, ph\u00e1t sinh tr\u00ed tu\u1ec7, v\u00e0 bi\u1ec3u l\u1ed9 t\u00e0i n\u0103ng ngh\u1ec7 thu\u1eadt c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ch\u01a1i. V\u1ea3 l\u1ea1i, c\u1edd v\u00e2y c\u00f2n c\u00f3 t\u01b0\u01a1ng quan li\u00ean h\u1ec7 \u0111\u1ebfn thi\u00ean t\u01b0\u1ee3ng d\u1ecbch l\u00fd, binh ph\u00e1p chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c,v\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 tr\u1ecb qu\u1ed1c an d\u00e2n.<\/p>\n<div id=\"attachment_19875\" style=\"width: 434px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/CoVay.jpg\"><img decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-19875\" class=\"size-full wp-image-19875\" title=\"CoVay\" src=\"http:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/CoVay.jpg\" alt=\"\" width=\"424\" height=\"277\" srcset=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/CoVay.jpg 424w, https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/CoVay-300x195.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 424px) 100vw, 424px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-19875\" class=\"wp-caption-text\">B\u00e0n c\u1edd v\u00e2y.<\/p><\/div>\n<p>Trong s\u00e1ch \u201cT\u1ea3 truy\u1ec7n\u201d, s\u00e1ch \u201cLu\u1eadn Ng\u1eef\u201d c\u1ee7a Kh\u1ed5ng T\u1eed, v\u00e0 s\u00e1ch \u201cM\u1ea1nh T\u1eed\u201d, c\u0169ng ch\u1ec9 r\u00f5 r\u1eb1ng c\u1edd v\u00e2y r\u1ea5t th\u1ecbnh h\u00e0nh \u1edf th\u1eddi k\u1ef3 Xu\u00e2n Thu Chi\u1ebfn Qu\u1ed1c. V\u00e0o l\u00fac ph\u1ed3n th\u1ecbnh nh\u1ea5t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, c\u1edd v\u00e2y c\u0169ng r\u1ea5t ph\u00e1t tri\u1ec3n. Vua \u0110\u01b0\u1eddng Huy\u1ec1n T\u00f4ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1eb7t ra m\u1ed9t ch\u1ee9c quan tr\u00f4ng coi v\u1ec1 b\u1ed9 m\u00f4n c\u1edd v\u00e2y, g\u1ecdi l\u00e0 \u201cK\u1ef3 \u0111\u00e3i chi\u1ebfu\u201d, ch\u1ee9c quan n\u00e0y mang b\u1eadc c\u1eedu ph\u1ea9m, c\u00f9ng v\u1edbi ch\u1ee9c quan \u201cH\u1ecda \u0111\u00e3i chi\u1ebfu\u201d(tr\u00f4ng coi tranh v\u1ebd), v\u00e0 \u201cTh\u01b0 \u0111\u00e3i chi\u1ebfu\u201d (tr\u00f4ng coi th\u01b0 ph\u00e1p) \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c v\u1ec1 H\u00e0n L\u00e2m vi\u1ec7n, do \u0111\u00f3 m\u1edbi c\u00f3 t\u00ean chung l\u00e0 H\u00e0n L\u00e2m.<\/p>\n<p>M\u1ed9t s\u1ed1 nh\u1eefng k\u1ef3 th\u1ee7 c\u1edd v\u00e2y gi\u1ecfi ng\u00e0y nay cho r\u1eb1ng b\u00e0n c\u1edd v\u00e2y nh\u00ecn gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t v\u0169 tr\u1ee5, do 360 thi\u00ean th\u1ec3 h\u1ecdp l\u1ea1i m\u00e0 th\u00e0nh. C\u00f3 19 \u0111\u01b0\u1eddng d\u1ecdc v\u00e0 19 \u0111\u01b0\u1eddng ngang tr\u00ean b\u00e0n c\u1edd, v\u00e0 361 \u0111i\u1ec3m t\u1ed5ng c\u1ed9ng. M\u1ed9t \u0111i\u1ec3m d\u01b0 \u1edf trung t\u00e2m, g\u1ecdi l\u00e0 Thi\u00ean Nguy\u00ean, t\u1ee9c l\u00e0 Th\u00e1i C\u1ef1c, \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u cho trung t\u00e2m c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5. Con s\u1ed1 360 ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ed1 ng\u00e0y trong m\u1ed9t n\u0103m \u00e2m-l\u1ecbch, \u0111\u01b0\u1ee3c chia ra l\u00e0m b\u1ed1n. B\u1ed1n g\u00f3c l\u00e0 xu\u00e2n, h\u1ea1, thu, \u0111\u00f4ng. Nh\u1eefng con c\u1edd \u0111en v\u00e0 tr\u1eafng \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u cho ng\u00e0y v\u00e0 \u0111\u00eam. Nh\u01b0 v\u1eady c\u1ea3 b\u00e0n c\u1edd gi\u1ed1ng nh\u01b0 l\u00e0 h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng bi\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a Tr\u1eddi v\u00e0 \u0110\u1ea5t.<\/p>\n<p>Xem c\u00e1ch b\u1ed1 c\u1ee5c nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m \u0111en v\u00e0 tr\u1eafng trong quy\u1ec3n s\u00e1ch c\u1ed5 \u2018H\u00e0 \u0110\u1ed3\u2019 v\u00e0 quy\u1ec3n \u2018L\u1ea1c Th\u01b0\u2019 thu\u1ed9c b\u1ed9 \u2018Chu D\u1ecbch b\u1ed5n ngh\u0129a\u2019 , r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 c\u1edd v\u00e2y v\u00e0 2 quy\u1ec3n s\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u1ec1u c\u00f3 nh\u1eefng ngu\u1ed3n g\u1ed1c th\u00e2m s\u00e2u. Gi\u1ed1ng nh\u01b0 quy\u1ec3n L\u1ea1c Th\u01b0, b\u00e0n c\u1edd v\u00e2y c\u00f3 361 giao \u0111i\u1ec3m, 8 ng\u00f4i sao tinh t\u00fa ch\u1ec9 ph\u01b0\u01a1ng v\u1ecb, v\u00e0 72 giao \u0111i\u1ec3m d\u1ecdc theo v\u00f2ng chu vi, m\u00e0 t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi 360 ng\u00e0y, 8 qu\u1ebb b\u00e1t qu\u00e1i (c\u00e0n, \u0111o\u00e0i, ly, ch\u1ea5n, t\u1ed1n, kh\u1ea3m, c\u1ea5n, kh\u00f4n), v\u00e0 72 lo\u1ea1i th\u1eddi ti\u1ebft. Con c\u1edd h\u00ecnh tr\u00f2n, ph\u00eda tr\u00ean nh\u00f4 l\u00ean, ph\u00eda d\u01b0\u1edbi ph\u1eb3ng ngang, ph\u00e2n bi\u1ec7t nhau b\u1eb1ng hai m\u1ea7u tr\u1eafng v\u00e0 \u0111en, t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho \u00c2m v\u00e0 D\u01b0\u01a1ng. Trong s\u00e1ch K\u1ef3 Kinh, thu\u1ed9c th\u1eddi \u0111\u1ea1i Nam-B\u1eafc tri\u1ec1u, t\u00ecm th\u1ea5y trong \u0111\u1ed9ng \u0111\u00e1 M\u1ed7 Cao \u1edf th\u00e0nh ph\u1ed1 \u0110\u00f4n Ho\u00e0ng, t\u1ec9nh Cam T\u00fac, c\u00f3 n\u00f3i r\u1eb1ng \u201c 361 \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0 ph\u1ecfng theo con s\u1ed1 c\u1ee7a Chu Thi\u00ean\u201d.<\/p>\n<p>T\u1eeb g\u00f3c \u0111\u1ed9 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi tu luy\u1ec7n m\u00e0 x\u00e9t, th\u00ec c\u0169ng nh\u01b0 Chu D\u1ecbch, H\u00e0 \u0110\u1ed3, L\u1ea1c Th\u01b0, B\u00e1t Qu\u00e1i, c\u1edd v\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n minh nh\u00e2n lo\u1ea1i th\u1eddi k\u1ef3 n\u00e0y s\u00e1ng t\u1ea1o ra, m\u00e0 l\u00e0 v\u0103n h\u00f3a thu\u1ed9c v\u1ec1 n\u1ec1n v\u0103n minh ti\u1ec1n s\u1eed. Th\u1eadt ra, ch\u00fang \u0111\u1ec1u l\u00e0 v\u0103n h\u00f3a do ch\u01b0 Th\u1ea7n truy\u1ec1n xu\u1ed1ng cho nh\u00e2n lo\u1ea1i. Trong s\u00e1ch \u201cL\u00ea Hi\u00ean M\u1ea1n Vi\u1ec5n\u201d c\u00f3 vi\u1ebft r\u1eb1ng: \u201cVi K\u1ef3 ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u1ee7a nh\u00e2n gian. N\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong khi khai qu\u1eadt ph\u1ea7n m\u1ed9 c\u1ee7a vua Chu M\u1ee5c V\u01b0\u01a1ng, n\u1eb1m \u1edf t\u1ec9nh T\u1ee9 Xuy\u00ean, v\u00e0 sau \u0111\u00f3 c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y trong m\u1ed9t th\u1ea1ch th\u1ea5t n\u1eb1m tr\u00ean n\u00fai Th\u01b0\u01a1ng S\u01a1n. \u0110\u00f3 l\u00e0 d\u1ee5ng c\u1ee5 cho c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ea1o ti\u00ean nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng t\u00ednh n\u1ebft v\u00e0 vui ch\u01a1i v\u1edbi \u0110\u1ea1o.\u201d<\/p>\n<p>C\u1edd v\u00e2y c\u00f3 h\u00ecnh th\u1ee9c r\u1ea5t gi\u1ea3n d\u1ecb. Ch\u1ec9 c\u00f3 2 lo\u1ea1i qu\u00e2n c\u1edd \u0111en v\u00e0 tr\u1eafng, v\u00e0 lu\u1eadt ch\u01a1i c\u0169ng r\u1ea5t \u0111\u01a1n gi\u1ea3n. Tuy nhi\u00ean s\u1ef1 huy\u1ec1n di\u1ec7u c\u1ee7a n\u00f3 l\u1ea1i v\u01b0\u1ee3t xa h\u01a1n c\u1ea3 b\u1ea5t c\u1ee9 lo\u1ea1i c\u1edd n\u00e0o. Ch\u1ec9 c\u00f3 361 \u0111i\u1ec3m cho qu\u00e2n c\u1edd, nh\u01b0ng s\u1ef1 bi\u1ebfn \u1ea3o l\u00e0 h\u1ea7u nh\u01b0 v\u00f4 t\u1eadn. Tr\u1ea7m Qu\u00e1t vi\u1ebft trong s\u00e1ch \u201cM\u1ed9ng Kh\u00ea B\u00fat \u0110\u00e0m\u201d, khi b\u00e0n \u0111\u1ebfn s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng bi\u1ebfn \u1ea3o c\u1ee7a c\u1edd v\u00e2y \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u1eb1ng \u201cn\u00f3 l\u00ean t\u1edbi con s\u1ed1 3 lu\u1ef9 th\u1eeba 361 l\u1ea7n\u201d.<\/p>\n<p>C\u1edd v\u00e2y r\u1ea5t l\u00e0 b\u00e1c \u0111\u1ea1i tinh th\u00e2m, huy\u1ec1n di\u1ec7u v\u00f4 c\u00f9ng, n\u1ebfu ch\u1ec9 d\u00f9ng tr\u00ed tu\u1ec7 con ng\u01b0\u1eddi th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o hi\u1ec3u th\u1ea5u \u0111\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c. L\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n v\u0103n h\u00f3a do ch\u01b0 Th\u1ea7n l\u01b0u l\u1ea1i cho con ng\u01b0\u1eddi, t\u1eeb thi\u00ean c\u1ed5 \u0111\u1ebfn nay, c\u1edd v\u00e2y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft bao b\u1eadc \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng, quan t\u01b0\u1edbng, v\u0103n nh\u00e2n nho s\u0129 c\u0169ng nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng d\u00e2n th\u01b0\u1edfng th\u1ee9c. N\u00f3 c\u0169ng mang l\u1ea1i bi\u1ebft bao giai tho\u1ea1i truy\u1ec1n k\u1ef3, v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng thi ph\u00fa \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd, ngay c\u1ea3 s\u00e1ch vi\u1ebft v\u1ec1 binh th\u01b0 to\u00e1n ph\u00e1p v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c tr\u1ecb qu\u1ed1c. C\u1edd v\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u00f3a hoa \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd trong l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n minh Trung Hoa.<\/p>\n<p>D\u1ecbch t\u1eeb:<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.minghui.org\/mh\/articles\/2005\/7\/15\/106115.html\">http:\/\/www.minghui.org\/mh\/articles\/2005\/7\/15\/106115.html<\/a><br \/>\n<a href=\"http:\/\/www.clearwisdom.net\/emh\/articles\/2005\/9\/1\/64468.html\">http:\/\/www.clearwisdom.net\/emh\/articles\/2005\/9\/1\/64468.html<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[Chanhkien.org] C\u1ea7m, K\u1ef3, Thi, H\u1ecda, l\u00e0 b\u1ed1n b\u1ed9 m\u00f4n ngh\u1ec7 thu\u1eadt v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a Trung Hoa th\u1eddi x\u01b0a. K\u1ef3 ch\u00ednh l\u00e0 ch\u1ec9 v\u1ec1 Vi K\u1ef3, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 c\u1edd v\u00e2y, m\u00e0 ng\u00e0y nay ch\u00fang ta g\u1ecdi gi\u1ea3n d\u1ecb l\u00e0 c\u1edd Go. \u0110i c\u00f9ng v\u1edbi t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Nho gi\u00e1o, Ph\u1eadt gi\u00e1o, \u0110\u1ea1o gi\u00e1o v\u00e0 nh\u1eefng [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":44388,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[103],"tags":[66],"class_list":["post-10592","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-vanhoa-truyenthong","tag-van-hoa-truyen-thong"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Tinh hoa c\u1ee7a c\u1edd v\u00e2y kh\u00f4ng n\u1eb1m \u1edf th\u1eafng hay thua - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tinh hoa c\u1ee7a c\u1edd v\u00e2y kh\u00f4ng n\u1eb1m \u1edf th\u1eafng hay thua - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[Chanhkien.org] C\u1ea7m, K\u1ef3, Thi, H\u1ecda, l\u00e0 b\u1ed1n b\u1ed9 m\u00f4n ngh\u1ec7 thu\u1eadt v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a Trung Hoa th\u1eddi x\u01b0a. K\u1ef3 ch\u00ednh l\u00e0 ch\u1ec9 v\u1ec1 Vi K\u1ef3, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 c\u1edd v\u00e2y, m\u00e0 ng\u00e0y nay ch\u00fang ta g\u1ecdi gi\u1ea3n d\u1ecb l\u00e0 c\u1edd Go. \u0110i c\u00f9ng v\u1edbi t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Nho gi\u00e1o, Ph\u1eadt gi\u00e1o, \u0110\u1ea1o gi\u00e1o v\u00e0 nh\u1eefng [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2011-02-06T05:29:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-05-12T14:30:40+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/1280-15.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"720\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"theherald\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"theherald\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html\"},\"author\":{\"name\":\"theherald\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b\"},\"headline\":\"Tinh hoa c\u1ee7a c\u1edd v\u00e2y kh\u00f4ng n\u1eb1m \u1edf th\u1eafng hay thua\",\"datePublished\":\"2011-02-06T05:29:11+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-12T14:30:40+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html\"},\"wordCount\":1909,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/1280-15.webp\",\"keywords\":[\"V\u0103n h\u00f3a truy\u1ec1n th\u1ed1ng\"],\"articleSection\":[\"V\u0103n h\u00f3a truy\u1ec1n th\u1ed1ng\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html\",\"name\":\"Tinh hoa c\u1ee7a c\u1edd v\u00e2y kh\u00f4ng n\u1eb1m \u1edf th\u1eafng hay thua - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/1280-15.webp\",\"datePublished\":\"2011-02-06T05:29:11+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-12T14:30:40+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/1280-15.webp\",\"contentUrl\":\"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/1280-15.webp\",\"width\":1280,\"height\":720},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tinh hoa c\u1ee7a c\u1edd v\u00e2y kh\u00f4ng n\u1eb1m \u1edf th\u1eafng hay thua\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/\",\"name\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net\",\"description\":\"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b\",\"name\":\"theherald\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cf4d336b7e90ef262d54efdee88221812a3bd3704a43658308f1b2659485f50?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cf4d336b7e90ef262d54efdee88221812a3bd3704a43658308f1b2659485f50?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"theherald\"},\"url\":\"https:\/\/chanhkien.org\/author\/theherald\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tinh hoa c\u1ee7a c\u1edd v\u00e2y kh\u00f4ng n\u1eb1m \u1edf th\u1eafng hay thua - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Tinh hoa c\u1ee7a c\u1edd v\u00e2y kh\u00f4ng n\u1eb1m \u1edf th\u1eafng hay thua - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","og_description":"[Chanhkien.org] C\u1ea7m, K\u1ef3, Thi, H\u1ecda, l\u00e0 b\u1ed1n b\u1ed9 m\u00f4n ngh\u1ec7 thu\u1eadt v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a Trung Hoa th\u1eddi x\u01b0a. K\u1ef3 ch\u00ednh l\u00e0 ch\u1ec9 v\u1ec1 Vi K\u1ef3, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 c\u1edd v\u00e2y, m\u00e0 ng\u00e0y nay ch\u00fang ta g\u1ecdi gi\u1ea3n d\u1ecb l\u00e0 c\u1edd Go. \u0110i c\u00f9ng v\u1edbi t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Nho gi\u00e1o, Ph\u1eadt gi\u00e1o, \u0110\u1ea1o gi\u00e1o v\u00e0 nh\u1eefng [&hellip;]","og_url":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html","og_site_name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","article_published_time":"2011-02-06T05:29:11+00:00","article_modified_time":"2025-05-12T14:30:40+00:00","og_image":[{"width":1280,"height":720,"url":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/1280-15.webp","type":"image\/webp"}],"author":"theherald","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"theherald","Est. reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html"},"author":{"name":"theherald","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b"},"headline":"Tinh hoa c\u1ee7a c\u1edd v\u00e2y kh\u00f4ng n\u1eb1m \u1edf th\u1eafng hay thua","datePublished":"2011-02-06T05:29:11+00:00","dateModified":"2025-05-12T14:30:40+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html"},"wordCount":1909,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/1280-15.webp","keywords":["V\u0103n h\u00f3a truy\u1ec1n th\u1ed1ng"],"articleSection":["V\u0103n h\u00f3a truy\u1ec1n th\u1ed1ng"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html","url":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html","name":"Tinh hoa c\u1ee7a c\u1edd v\u00e2y kh\u00f4ng n\u1eb1m \u1edf th\u1eafng hay thua - Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/1280-15.webp","datePublished":"2011-02-06T05:29:11+00:00","dateModified":"2025-05-12T14:30:40+00:00","author":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html#primaryimage","url":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/1280-15.webp","contentUrl":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/1280-15.webp","width":1280,"height":720},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/2011\/02\/tinh-hoa-cua-co-vay-khong-nam-o-thang-hay-thua.html#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/chanhkien.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tinh hoa c\u1ee7a c\u1edd v\u00e2y kh\u00f4ng n\u1eb1m \u1edf th\u1eafng hay thua"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#website","url":"https:\/\/chanhkien.org\/","name":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn Net","description":"Ch\u00e1nh Ki\u1ebfn","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/chanhkien.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/6115f011d1b43779cad108a50456489b","name":"theherald","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/chanhkien.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cf4d336b7e90ef262d54efdee88221812a3bd3704a43658308f1b2659485f50?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cf4d336b7e90ef262d54efdee88221812a3bd3704a43658308f1b2659485f50?s=96&d=mm&r=g","caption":"theherald"},"url":"https:\/\/chanhkien.org\/author\/theherald"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10592","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10592"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10592\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/media\/44388"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10592"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10592"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chanhkien.org\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10592"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}