Tác giả: Eva Fu
[ChanhKien.org]
Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ ở Washington D.C ngày 28/04/2026. (Madalina Kilroy/The Epoch Times)
WASHINGTON— Ngày 28/04 vừa qua, Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ đã nghe phiên điều trần về chủ đề miễn tội cho Cisco khỏi cáo buộc đồng lõa tiếp tay cho các hành vi vi phạm nhân quyền ở Trung Quốc sẽ có nguy cơ khuyến khích nhiều tập đoàn khác bán rẻ đạo đức kinh doanh để kiếm tiền.
Trong vụ kiện mang tên Cisco Systems v. Doe I et al này, gã khổng lồ công nghệ California bị cáo buộc đã cố tình phát triển một mạng lưới giám sát cho Bắc Kinh để theo dõi những học viên Pháp Luân Công, một môn tu luyện tinh thần mà chế độ Trung Quốc đã đàn áp nặng tay kể từ năm 1999.
Được đệ trình vào năm 2011, vụ kiện kéo dài nhiều năm cáo buộc Cisco và các giám đốc điều hành cấp cao đã tiếp tay cho việc bắt cóc và lạm dụng có hệ thống các học viên Pháp Luân Công trên khắp Trung Quốc. Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ sẽ quyết định liệu Đạo luật Tra tấn Người nước ngoài năm 1789 và Đạo luật Bảo vệ Nạn nhân Tra tấn năm 1991 có cho phép truy cứu trách nhiệm pháp lý đối với các vi phạm nhân quyền quốc tế hay không.
Cisco đã bác bỏ những cáo buộc này và yêu cầu Tối cao Pháp viện hạn chế phạm vi áp dụng của đạo luật này.
Ông Paul Hoffman, luật sư của các nguyên đơn Pháp Luân Công cho biết cách tiếp cận của Cisco sẽ giải phóng các tập đoàn khỏi trách nhiệm pháp lý bất kể “mức độ đóng góp của họ lớn và trực tiếp đến đâu”.
“Theo lập luận của Cisco, ngay cả các tập đoàn đã cung cấp khí độc cho các lò hoả táng của Đức Quốc xã cũng sẽ không phải chịu trách nhiệm [theo bất kỳ luật nào]”, ông nói với các thẩm phán.
“Không có cơ sở nào trong luật quốc tế cho một kết quả vô lý như vậy”.
Ông Hoffman nói với tòa rằng: “Không nên bật đèn xanh cho các tập đoàn của Mỹ, đang hoạt động tại Mỹ, giúp các chính phủ nước ngoài thực hiện hành vi tra tấn hoặc giết người không qua xét xử”.
‘Khiên chắn Vàng’
Được giới thiệu ra công chúng lần đầu năm 1992, Pháp Luân Công dạy người học các bài tập thiền định và các nguyên lý tu luyện theo “Chân, Thiện, Nhẫn”. Công pháp này còn có tên là Pháp Luân Đại Pháp và đã truyền bá nhanh chóng thông qua hình thức người truyền người ở Trung Quốc, thu hút hàng chục triệu người học. Chế độ Trung Quốc coi sự phổ biến này là một mối đe dọa và đã bắt đầu cuộc đàn áp trên toàn quốc đối với môn Pháp này vào năm 1999.
Các nguyên đơn, các học viên Pháp Luân Công, lập luận rằng đây là lúc Cisco nhúng chàm.
Công ty này, theo cáo buộc trong đơn kiện, đã thiết kế và tùy chỉnh “Golden Shield” (Khiên chắn Vàng), một nền tảng giám sát mà lực lượng an ninh Trung Quốc có thể truy cập trên khắp cả nước.
Các nguyên đơn bao gồm hơn mười hai người, trong đó có ít nhất một công dân Hoa Kỳ, những người cho biết họ đã bị giam giữ, bị tra tấn và phải chịu đựng các hành vi lạm dụng khác do công nghệ của Cisco gây ra.
Một bản trình chiếu Powerpoint tiếp thị bí mật của Cisco bị rò rỉ vào năm 2008 cho thấy Cisco giới thiệu Golden Shield như một công cụ để giám sát các mạng công cộng, trong đó một phần đề cập đến mục tiêu “Tấn công Pháp Luân Công”.
Luật sư của Cisco, ông Kannon Shanmugam chỉ ra chỉ có sáu trường hợp trong tổng số khoảng 300 trường hợp liên quan đến Đạo Luật Tra tấn Người nước ngoài, mà các nguyên đơn đã thu hồi thành công các thiệt hại bằng tiền.
Ông Hoffman sau đó đã phản hồi, nói rằng ông đã trực tiếp tham gia vào hơn sáu vụ thắng kiện.
Bà Terri Marsh của Tổ chức Luật Nhân quyền, một tổ chức phi lợi nhuận đã đệ đơn kiện Cisco thay mặt cho những học viên Pháp Luân Công, cho biết bà tin rằng các lập luận được trình bày vào ngày 28/04 đã cung cấp cho các thẩm phán “Thông tin họ cần để buộc Cisco phải chịu trách nhiệm về sự đồng lõa của họ trong các vi phạm nhân quyền đối với các học viên Pháp Luân Công ở Trung Quốc”.
“Chúng tôi hy vọng các thẩm phán sẽ cho phép vụ kiện của chúng tôi được tiếp tục dựa trên bản chất của vụ việc, và chúng tôi mong chờ phán quyết của họ”, bà nói với tờ The Epoch Times.
Ông Shanmugam đã không trả lời yêu cầu bình luận.
Các tác động sâu rộng
Trước các tranh luận bằng lời, đã có 18 bản tóm tắt được đệ trình để ủng hộ các nguyên đơn Pháp Luân Công từ các thành viên Quốc hội, các nhóm nhân quyền, các học giả pháp lý, các cựu giám sát viên đặc biệt của Liên Hợp Quốc về tra tấn, và các cựu đại sứ đặc mệnh toàn quyền của Hoa Kỳ về các vấn đề tội ác chiến tranh và công lý hình sự toàn cầu.
Cisco và Tổng chưởng lý Hoa Kỳ D. John Sauer cho rằng việc cho phép vụ kiện tiếp tục sẽ có những tác động đến chính sách đối ngoại. Tuy nhiên, ông Harold Hongju Koh, giáo sư luật quốc tế tại Trường Luật Yale, người đã đệ trình bản kiến nghị lên Tối cao Pháp viện, cho rằng những tuyên bố đó là “phóng đại quá mức”.
Ông Koh từng là cố vấn pháp lý và là trợ lý thư ký về nhân quyền tại Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ. Trong ba nhiệm kỳ tại bộ này, ông viết một bài đăng trên tạp chí số về luật Just Security, ông đã chứng kiến Hoa Kỳ thúc đẩy việc sử dụng trách nhiệm đồng phạm để buộc những kẻ phạm tội quốc tế phải chịu trách nhiệm ở các quốc gia như Nam Tư cũ và Rwanda và trước Tòa án Hình sự Quốc tế.
Ông Koh cho biết những cáo buộc trong vụ kiện Cisco vượt xa phạm vi bán hàng thông thường hay các hoạt động kinh doanh bình thường. Thay vào đó, có vẻ như một công ty Mỹ đã vượt qua ranh giới từ “Nhà cung cấp thụ động trở thành kẻ đồng lõa có chủ đích”, ông viết trong bài báo đăng trên Just Security.
Phó Tổng Chưởng lý Curtis Gannon, người đại diện cho chính quyền Trump tại phiên điều trần, cho biết các tòa án cấp dưới đã “quá dễ dãi” khi cho phép các vụ kiện như vậy được tiếp tục. Các thẩm phán Ketanji Brown Jackson và Sonia Sotomayor tỏ ra hoài nghi về lập luận của ông.
Bà Jackson nhấn mạnh rằng chính phủ Mỹ đã không đưa ra lập trường rằng cáo buộc tiếp tay và đồng lõa sẽ tạo ra các vấn đề về chính sách đối ngoại.
“Tại sao Cisco lại được miễn tội và các nguyên đơn ở đây không được bồi thường dựa trên một số suy đoán về mối quan ngại chính sách đối ngoại mà Hoa Kỳ thậm chí còn chưa sẵn sàng giải thích bằng văn bản ngay lúc này rằng điều đó thực sự sẽ xảy ra?” Vị thẩm phán nói.
Tổ chức nhân đạo Oxfam cũng đứng về phía các nguyên đơn trong một bản báo cáo được ký bởi hai người đạt giải Nobel về khoa học kinh tế.
Thay vì đặt Hoa Kỳ vào thế bất lợi về kinh tế, việc thúc đẩy trách nhiệm của doanh nghiệp sẽ cải thiện danh tiếng của các công ty Hoa Kỳ và làm cho họ trở nên thu hút hơn với các chính phủ và cộng đồng, bản tóm tắt của Oxfam nêu rõ.
Tổ chức Electronic Frontier Foundation nhấn mạnh vụ kiện Cisco có những tác động sâu rộng.
Tổ chức này lập luận trong một bản tóm tắt hồi tháng Ba rằng: “Trong kỷ nguyên kỹ thuật số, các chính phủ đàn áp hiếm khi đơn độc vi phạm nhân quyền. Họ có đồng phạm — bao gồm các công ty công nghệ có kinh nghiệm và bí quyết kỹ thuật mà các chính phủ đàn áp đó thiếu”.
Tổ chức này cũng cho biết: Các nạn nhân của những hành vi lạm dụng do công nghệ của Mỹ thực hiện thường có rất ít lựa chọn để tìm kiếm sự bồi thường ở quốc gia của họ, vì vậy Đạo luật Tra tấn Người nước ngoài cho phép họ tìm kiếm biện pháp đền bù.
Tổ chức này nói thêm rằng Tòa không nên “đóng cửa tòa” đối với họ.
Tối cao Pháp viện dự kiến sẽ đưa ra phán quyết về vụ việc này vào cuối tháng Sáu năm nay.
(Theo The Epoch Times)